Voorbereiden op electrificatie: 1x35A --> 3x25A

[Toiletman]

Zoals zovelen wil ik dit jaar graag mijn huis voorbereiden op de toekomst. Ik heb me hier ingelezen en hier en daar al wat componenten vergeleken. Binnenkort wil ik electriciens benaderen en de aanvraag doen, vandaar dat ik erg benieuwd ben naar jullie mening en advies: zit ik op de goede weg? Zie hieronder voor details.

Huidige installatie:

Noot: dit is op basis van het papiertje wat erbij hangt + bekabelingstekening bij bouw + ervaring met wat er gezamenlijk uitvalt, dus geen 100% garantie dat het ook daadwerkelijk correct is, ik heb het niet allemaal 1 op 1 nagemeten. Ik heb trouwens een soort van Belgische 1-draads schema gebruikt omdat ik dit wel redelijk overzichtelijk vind.

Belangrijke kenmerken:
Aansluiting: 1x 35A
Zonnepanelen: 5280 Wp (2x8 330Wp LG), 7jr oud
Omvormer: GoodWe GW5000D-NS (1p, niet slim gestuurd: gewoon maximaal produceren)
EV: Skoda Enyaq iv 80
EV Charger: 230V granny charger --> 2kW
Koken: Gas
Verwarmen: Gas (13jr oude ketel)

Issues:

• Automaat knalt er uit bij EV Laden + waterkoker en/of elektrische verwarming aan: dus nu getraind om altijd eerst het laden te stoppen voor het waterkoken
• Ik wil nog wel eens lassen en ook daar knalt een B-karakteristiek automaat er vaak uit, met extra veel kabel en lage settings lijkt dat omzeild, maar verre van ideaal
• Huidige groep F3 lijkt overvol: garage/mancave, tuin, hal (NAS-sen) allemaal op één groep is verre van ideaal, en ik wil niet steeds mijn NAS-sen een optater geven als door lassen of laden de automaat eruitspringt
• Ik ben aan de slag met een beregeningsinstallatie met een pomp die als ik niets doe ook bij F3 terechtkomt
• Na 1 juli geen 3-fase voorrang meer voor consumenten
• 1 Januari 2027: stop salderen

Verdere info mbt de huisinstallatie:

• Omvormer + verwarmingsinstallatie zitten momenteel op zolder
• Ik verwarm al een tijdje met lage temperatuur water en dat gaat op zich prima
• Quooker is defect en is mij de stroom ook niet waard: groep kan in de toekomst wellicht voor koken worden gebruikt
• Droger hebben we niet, dus eventueel een groep vrij op zolder

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Schets voor de nieuwe installatie:


Belangrijke wijzigingen:
Aansluiting: 3x 25A
Zonnepanelen: As-is, maar op één string ipv 2
Omvormer: TBD, Hybride 3-fase vanwege fase-balans en maximale stroom. Moet aangestuurd kunnen worden voor 0-export
EV Charger: 11 kW 3p, MID --> waarschijnlijk wordt dit de Peblar Business, moet aangestuurd worden voor LB
Onderverdeler garage: tbv Laadpaal, krachtstroom aansluiting, C-karakteristiek groep voor Lasapparaat, pompaansluiting + verplaatsen deel groep F3 (tuin/schuur)
Voorbereidingen: Warmtepomp, Batterij, WP boiler

Specifieke vragen:

1. Is voor load balancing een aparte kWh meter nu nodig of kan je direct je slimme meter uitlezen? Indien een aparte meter: kan ik die dan gebruiken om zowel direct de Peblar aan te sturen, als om uit te lezen in een eigen EMS systeem?
2. De omvormer zit momenteel op zolder, en er loopt een dubbele stroomkabel naar beneden via de koof achter de trap. Een hybride omvormer kan het best op de begane grond geplaatst worden omdat dat ook de logische lokatie voor een batterij zal zijn. Dat betekent dat de DC van de zonnepanelen door die koof moet gaan lopen --> als ik het goed begrijp hoort dat dan in een stalen buis, of in een zwaardere kabel. Een buis wordt waarschijnlijk lastig, maar een kabel zou gewoon moeten kunnen. Hoe zien jullie dit? Prima oplossing? Of beter helemaal geen hybride omvormer omdat plugin batterijen net zo makkelijk zijn en een 3P omvormer ook prima op de huidige plek op zolder zou kunnen?
3. Over SPD's zie ik nog niet zo heel veel voorbij komen: Co-pilot vond dat ik die erin moest zetten. Onder het mom van 'baadt het niet dan schaadt het niet heb ik dat maar gedaan: ééntje bij de ingang van de stroom en ééntje in de lange DC lijn van de zonnepanelen. Klopt dat zo? is het zinvol?
4. Gaat dit in de bestaande groepenkast passen? Hoe bepaal ik dat?
5. Mbt voorbereid zijn op een toekomstige warmtepomp: 3-fase aanleggen is het slimst? want dan kan je altijd nog maar één fase aansluiten? Andersom kan niet?
6. Hoe zinvol is het uberhaupt om nu al dit soort voorbereidend werk te doen? Het lijkt mij handig aangezien er nu toch aan de elektrische installatie wordt gewerkt, maar ik weet niet nog helemaal niet of al die toekomstige componenten er gaan komen, of wij dan nog hier wonen en hoe de techniek er dan voor staat? Of is het zelfs beter om maar gelijk nu de investering te doen in de componenten met een solide business case?
7. Qua lokaties: voor een warmtepomp zou aan de muur boven de carport het handigst zijn, en voor een eventuele toekomstige batterij denk ik aan onder de carport: waarschijnlijk in een geisoleerde diefstal-proof behuizing. Goed idee? Eventuele aandachtspunten?
8. EMS: dit moet in ieder geval lokaal draaien, zonder cloud abbo. Ik heb me hier nog niet in verdiept, en neig ernaar dit zelf lokaal te willen draaien ipv iets van een 3rd party af te nemen. Tips/advies welkom!
9. Zie ik nog zaken over het hoofd, of doe ik dingen verkeerd?

[GarBaGe]

Toiletman schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 13:52:
Issues:

• Huidige groep F3 lijkt overvol: garage/mancave, tuin, hal (NAS-sen) allemaal op één groep is verre van ideaal, en ik wil niet steeds mijn NAS-sen een optater geven als door lassen of laden de automaat eruitspringt

...
Specifieke vragen:

1. Zie ik nog zaken over het hoofd, of doe ik dingen verkeerd?

Je kan voor je NAS ook een UPS zetten,
Deze vangt dan stroomuitval op en kan (afhankelijk van het model) een signaal naar je NAS sturen om je NAS gecontroleerd te laten uitschakelen.

[jurjen_g]

Afgezien van je specifieke vragen, als ik jou was zou ik dit al op heel korte termijn doen. Vanaf 1 juli mag een netbeheerder aanvragen voor verzwaring op een wachtlijst zetten. Volgorde is: regel eerst een elektricien die de boel al voorbereid op 3 fase, en dan de netbeheerder. Ik weet van familie in Groningen dat het daar nu nog op korte termijn mogelijk is.

[brambo123]

Ik zou voor een warmtepomp geen voorbereiding doen, behalve dan rekening houden met voldoende ruimte in de kast.
De ene warmtepomp is 1 fase, de andere 3 fase.
Dan nog B of C karakteristiek, verschilt ook weer per merk wat ze willen.
Er bestaan ook warmtepompen die 2 losse 1 fase groepen willen hebben.

Even snelle inschatting gaat het sowieso niet passen in de bestaande kast.
Je huidige kast is 2 rijen van 12 eenheden breed.
Elke 3 fase component is al 4 eenheden breed.

[Toskaskill]

Als je tuin een apparte kabel naar de meterkast heeft (dus niet van de woonkamer oid afgetakt wordt) zou ik die in de toekomst op een aardlekautomaat zetten. Mocht je ooit vocht hebben in een stopcontact dat gaat alleen die uit en niet alles wat achter de aardlekschakelaar zit. Scheelt narigheid, aangezien die vochtproblemen altijd zijn als je net op vakantie bent.

[True]

In je huidige installatie kijk je over een probleem heen dat je situaties kunt hebben waar je stroom van je PV + vanuit het net trekt via een aardlekschakelaar die geschikt is tot 40A waarbij de stroom hoger is dan 40A (namelijk 35A net + 22A PV = 57A). Dit is onveilig zie ook dit document: https://search.abb.com/li...ocumentID=1SPC801280B3101

In je toekomstige installatie ga je dat probleem weer hebben, dan is het 25A + 22A = 47A wat minder ernstig maar omdat je nog steeds ruim boven de 40A zit je moet dan ook denken aan 63A geschikte elektrocomponenten én dikkere draden in de groepenkast.

Je lost dit op door: overal aardlekautomaten te gebruiken óf zwaardere elektrocomponenten toe te passen (63A) én dikkere bedrading toe te passen óf een 'rem automaat' te gebruiken óf je omvormer te vervangen voor een 3-fase omvormer (22A/3 = +/-7,3A per fase + 25A (net) = 33A) waardoor je onder de 40A vermogen blijft tot waar een aardlekschakelaar of hoofdschakelaar geschikt voor is.

Zoals ik helaas vaker zie, heeft de zonnepanelen installateur weer eens zitten aan te klooien (ook wel te zien aan het B-merk SEP overigens).

[lukashh]

@Toiletman

1. Jij hebt zo te zien nog een oude KWH-meter, en het probleem met die dingen in combinatie met een EMS is dat ze lang duren voor het sturen van info over de P1-poort. Als je 3 fasen krijgt, zal deze meter waarschijnlijk vervangen worden door een nieuwer model, maar het is altijd verstandig om een extra KWH meter van bijvoorbeeld Shelly te plaatsen, die je zelfs om de 100ms kan pollen

2. Buitenkabel kan misschien.... die zijn meestal wat steviger. Als je een normale kabel gebruikt moet je er gewoon niet in gaan boren, en anders boven bij de zonnepanelen nog even zekeringen plaatsen.

3. Bij SPD's denken mensen vaak "baat het niet, dan schaadt het niet" maar in de praktijk betekent het meestal enkel extra kosten. Ik heb nog nooit een verhaal van iemand gehoord die schade heeft gehad van overspanning. Het is ook niet verplicht ofzo.

4. Je kan de gewenste componenten even bekijken op bijvoorbeeld Elektramat, die heeft ook een tool om een groepenkast te configureren. Zie je direct hoeveel ruimte je hebt. Maar voor 3 fasen is een groepenkast met 36 of 48 modules aan vrije ruimte gangbaar.

5. Het is inderdaad verstandig om 3 fasen te leggen, meeste warmtepompen gebruiken 3 fasen.

6. Het is best zinnig, vanwege die aansluitstop binnenkort. Gewoon zo snel mogelijk alles toekomstbestendig maken. Oriënteren kan trouwens nooit kwaad.

7. Batterij liefst op een plek met stabiele temparatuur (binnen dus), dat komt de levensduur en prestaties wel ten goede. Qua warmtepomp maakt het niet heel veel uit, maar het liefst zo dicht mogelijk bij de CV-ketel, omdat dat een centraal punt is voor de verwarming.

8. Je kunt kijken naar HomeAssistant met wat addons zoals DayAheadOptimizer. Voordeel is dat waarschijnlijk alle apparatuur out of the box met HomeAssistant werkt, en het is best goedkoop. Op een Raspberry Pi of een oude computer draait het meestal wel goed.

9. Misschien extra groep? En een dikke kabel naar de onderverdelen van de garage.

En waarom die 2 strings zonnepanelen op 1 string? Als je ze allemaal aan de zelfde kant van het dak hebt liggen is dat prima, maar anders beperkt het zonnepaneel met de minste zon de hele string. Over het algemeen is het efficiënter voor 2 strings te gaan.

Qua batterij zou ik voor een zelfbouw setup gaan van Victron, werkt het best samen met de rest, en is later ook nog uit te breiden. Je kan dat ook laten doen.

[ybos]

Afhankelijk van het type hybride omvormer hoeven de zonnepanelen niet per se direct aangesloten te zijn. Door de meting in je meterkast icm zero export to grid functie neemt je hybride omvormer dan het overschot van de zon ook op in de accu's, dat kost je alleen een extra conversie van AC -> DC. Het is afhankelijk van de kosten en hoeveel werk je er van wil maken of het je de moeite waard is om die conversie te besparen.

Wat ook een (dure) optie zou kunnen zijn is om de accu's beneden te zetten en de hybride omvormer boven. Qua spanning is dat veiliger aangezien (aanname) de gebruikte accu's een spanning hebben van 48V. Kost je alleen wel meer koper omdat de kabels dikker zijn vanwege de hogere stromen.

[Willempie27]

Ik heb zelf 1 x 40A (ik zou kijken of deze dan verzwaard kan worden naar 40A) en gewoon op 1 fase blijven. Je kan het er gemakkelijk mee redden. Er is al een demo met huizen die maar maar op 10A zitten aangesloten i.c.m. een thuisaccu. De Quooker wil je niet meer. Maar mocht je toch later nodig diversie stroomvreters willen dan vind ik zelf lastiger te verdelen over de 3-fases. Om op de toekomst gericht te zijn zou ik juist stroom zo veel mogelijk opslaan, slim aansturen en daarin investeren. Ik zie nog wel komen dat je in de toekomst misschien verplicht capaciteit af moet staan als je het niet gebruikt (dat is al voor bedrijven), extra betaald voor een hoge afname zoals in België of je aansluiting duurder gaat worden ten opzichte van 1-fase.

En als je echt 3-fase wil zou ik het zo snel mogelijk aanvragen. Is er nog wel ruimte in de oude meterkast van de hoofdschakelaar is wel wat breder of wil je alles compleet vernieuwen.

Je problemen zijn vooral intern. Als je B-16 groep eruit ligt, gaat 3-fase dat niet oplossen.

[Jim423]

Hou in de gaten dat sommige dingen met 1x40A (of 1x35A) niet kunnen.
Zoals de auto op 11kW laden of een kookplaat met 6 platen.
Je gaat in de toekomst zeker (meer) betalen voor een kWh afname in de avond maar die vermogensbelasting zie ik nog niet gebeuren.

[Toiletman]

Thanks voor de vele input! Laat ik alvast reageren:

GarBaGe schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 14:14:
Je kan voor je NAS ook een UPS zetten,
Deze vangt dan stroomuitval op en kan (afhankelijk van het model) een signaal naar je NAS sturen om je NAS gecontroleerd te laten uitschakelen.

Klopt. Ik heb er alleen twee, en van 'normale' stroomuitval hebben we niet zoveel last, dus zorgen dat de probleemveroorzakers (lasapparaat, EV lader + elektrische verwarming) op eigen groepen zitten is denk ik afdoende. Ik denk dat ik liever in een thuisbatterij investeer die meer use-cases heeft dan alleen maar voor de NAS-en hun eigen UPS'je te kopen.

jurjen_g schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 14:54:
Afgezien van je specifieke vragen, als ik jou was zou ik dit al op heel korte termijn doen. Vanaf 1 juli mag een netbeheerder aanvragen voor verzwaring op een wachtlijst zetten. Volgorde is: regel eerst een elektricien die de boel al voorbereid op 3 fase, en dan de netbeheerder. Ik weet van familie in Groningen dat het daar nu nog op korte termijn mogelijk is.

Dit is precies waarom ik er nu idd mee bezig ben en ik jullie kritische blik wilde om te kijken of ik de elektricien wel het juiste vraag.

brambo123 schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 22:52:
Ik zou voor een warmtepomp geen voorbereiding doen, behalve dan rekening houden met voldoende ruimte in de kast.
De ene warmtepomp is 1 fase, de andere 3 fase.
Dan nog B of C karakteristiek, verschilt ook weer per merk wat ze willen.
Er bestaan ook warmtepompen die 2 losse 1 fase groepen willen hebben.

Thx. Mbt de WP voorbereiding: dit zit hem vooral in als er nu fors door muren geboord moet worden + eventuele panelen verwijderd moeten worden om de koof te openen: dat er dan meteen loze leidingen en/of draden getrokken worden zodat dat in de toekomst niet nog een keer moet bij het plaatsen van de WP. Maar uitgaande van jouw opmerkingen is het dan vooral slim om 3fase te leggen, maar om gewoon aan beide einden afgedopt te laten zitten?

brambo123 schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 22:52:
[...]
Even snelle inschatting gaat het sowieso niet passen in de bestaande kast.
Je huidige kast is 2 rijen van 12 eenheden breed.
Elke 3 fase component is al 4 eenheden breed.

lukashh schreef op woensdag 29 april 2026 @ 08:14:
[...]
4. Je kan de gewenste componenten even bekijken op bijvoorbeeld Elektramat, die heeft ook een tool om een groepenkast te configureren. Zie je direct hoeveel ruimte je hebt. Maar voor 3 fasen is een groepenkast met 36 of 48 modules aan vrije ruimte gangbaar.
[...]

Top! Dat ga ik zeker doen. Wellicht dat ik de oude kast dan kan gebruiken voor de onderverdeler.

Toskaskill schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 23:36:
Als je tuin een aparte kabel naar de meterkast heeft (dus niet van de woonkamer oid afgetakt wordt) zou ik die in de toekomst op een aardlekautomaat zetten. Mocht je ooit vocht hebben in een stopcontact dat gaat alleen die uit en niet alles wat achter de aardlekschakelaar zit. Scheelt narigheid, aangezien die vochtproblemen altijd zijn als je net op vakantie bent.

Goeie tip! Als er plaats is om schuur en tuin te splitsen doe ik dat. Ik heb inderdaad een lek in één van de buitenlampen die bij regen kortsluiting geeft.

True schreef op dinsdag 28 april 2026 @ 23:52:
In je huidige installatie kijk je over een probleem heen dat je situaties kunt hebben waar je stroom van je PV + vanuit het net trekt via een aardlekschakelaar die geschikt is tot 40A waarbij de stroom hoger is dan 40A (namelijk 35A net + 22A PV = 57A). [..]

Willempie27 schreef op woensdag 29 april 2026 @ 22:55:
Ik heb zelf 1 x 40A (ik zou kijken of deze dan verzwaard kan worden naar 40A) en gewoon op 1 fase blijven. Je kan het er gemakkelijk mee redden. Er is al een demo met huizen die maar maar op 10A zitten aangesloten i.c.m. een thuisaccu.

Ik neem jullie even samen hoor, omdat jullie eigenlijk het tegenovergestelde lijken te zeggen, en beide niet echt meegaan in de gedachte van de switch naar 3-fase?
Mbt meer dan 40A mogelijke stroom: Je gaat hier even aan het feit voorbij dat er dan in huis dan daadwerkelijk 57A (13 kW) moet worden afgenomen. Terwijl ik nu tegen problemen aanloop als de EV lader (2kW), waterkoker en elektrische kachel tegelijk aanstaan en er een 16A automaat uitklapt. Ik zie geen scenario waarin mijn huis zoveel stroom afneemt dat zowel het net als de zonnepanelen maximaal moeten leveren: er is simpelweg niet voldoende elektrische last aanwezig in onze huidige setup.
Dat plaatje wordt echter compleet anders in de toekomst als er wel een 11kW lader en een warmtepomp aanwezig zijn. Vandaar juist de switch naar 3-fase (vooral ook de omvormer!): zodat die ineens maar 7A per fase levert, ipv 22. Theoretisch kom je dan in ieder geval met maximale zonnestroom + maximaal EV laden niet boven de 40A. Met loadbalancing, EMS, geen netto-export zou dat allemaal ruim onder de limiet moeten blijven. 5A extra met een 40A 1-fase aansluiting gaat daar niet voldoende ruimte bieden m.i. (en Enexis biedt het ook standaard op hun website iig niet aan: opties zijn allemaal 3-fase). Voor 3X25A betaal ik hetzelfde als voor 1x35A, m.u.v. een eenmalige kleine som terwijl het véél meer vermogen levert.
Dus eigenlijk precies wat @Jim423 ook net schrijft:

Jim423 schreef op woensdag 29 april 2026 @ 23:44:
Hou in de gaten dat sommige dingen met 1x40A (of 1x35A) niet kunnen.
Zoals de auto op 11kW laden of een kookplaat met 6 platen.
Je gaat in de toekomst zeker (meer) betalen voor een kWh afname in de avond maar die vermogensbelasting zie ik nog niet gebeuren.

lukashh schreef op woensdag 29 april 2026 @ 08:14:
[...]

@lukashh Ik heb jouw reactie als beste antwoord gemarkeerd, hier kan ik wat mee:

1. Aansturing: Extra kWh meter
2. Lange DC kabel: buitenkabel ws goed genoeg
3. SPD: eruit
4. Meterkast te klein, hierboven al besproken
5. 3-fase voorbereiden
6. verzwaren vóór de deadline doen, zoals ook hierboven al besproken
7. Batterij: binnen (schuur), (zelfbouw) Victron overwegen: ga ik onderzoeken
8. WP: dichtbij CV: kan bij plaatsing op dak carport m.i. makkelijker voor onderhoud en leiding naar CV-lokatie kan via koof binnen weggewerkt worden, desnoods lelijk buitenom
9. Extra groep: zoals boven ook al benoemd wellicht goed om tuin te scheiden van de rest, mits mogelijk qua bekabeling
10. Waarom van 2 naar 1 string? Er werd mij verteld dat een 3-fase omvormer een hogere opstartspanning nodig heeft, vandaar. Ik heb echter nog niet in detail naar 3-fase omvormer datasheets gekeken, dus dit is optioneel: het moet sowieso kunnen qua te hoge spanning natuurlijk, en ook significant meer productie opleveren door eerder inschakelen. Qua schaduw is er geen issue: mijn dak ligt wat dat betreft nu ideaal.

ybos schreef op woensdag 29 april 2026 @ 10:37:
Afhankelijk van het type hybride omvormer hoeven de zonnepanelen niet per se direct aangesloten te zijn. Door de meting in je meterkast icm zero export to grid functie neemt je hybride omvormer dan het overschot van de zon ook op in de accu's, dat kost je alleen een extra conversie van AC -> DC. Het is afhankelijk van de kosten en hoeveel werk je er van wil maken of het je de moeite waard is om die conversie te besparen.

Wat ook een (dure) optie zou kunnen zijn is om de accu's beneden te zetten en de hybride omvormer boven. Qua spanning is dat veiliger aangezien (aanname) de gebruikte accu's een spanning hebben van 48V. Kost je alleen wel meer koper omdat de kabels dikker zijn vanwege de hogere stromen.

Mbt je eerste opmerking over dat de omvormer niet per-se DC<>DC hoeft te worden aangesloten: dat klopt natuurlijk. Maar dat is toch juist het hele voordeel van een hybride omvormer? Het scheelt geloof ik 7% conversieverlies oid, dus het is idd niet het einde van de wereld om een 'gewone' omvormer te gebruiken met dubbel dat verlies (maar een stuk goedkoper). Wellicht is dat inderdaad eenvoudiger omdat het niet zo'n ingrijpende wijziging is mbt de bekabeling. Enige nadeel is wel dat de plek waar nu de omvormer hangt ook de logische plek voor de WP binnen-unit is... dus wellicht dat een 3-fase hybride omvormer twee vliegen in één klap slaat.
Mbt 48V --> dat lijkt me een absolute no-go: zowel qua kabeldiameter, maar ook qua risico bij hogere weerstand door slecht contact of corrosie oid.

[Toiletman]

Update: Ook nog even zitten puzzelen met die groepenkast configurator:
Het goede nieuws:
De oude kast kan als onderverdeler worden gebruikt in de schuur:

Nu ik ernaar kijk zie ik dat ik voor de laadpaal een 20A automaat heb ingetekend, die qua selectiviteit natuurlijk niet helemaal ok is voor een 25A aansluiting. De laadstroom zit bij 11kW op 15.88, dus dan voelt 16A ook te krap toch?

Het slechte nieuws:
In de meterkast zelf wordt het echter allemaal erg krap. In een één rij hogere kast past het alleen zonder aparte kWh meter, dus daar zou ik idd moeten vertrouwen op de nieuwe slimme meter:

Met kWh meter erbij moeten we naar 4 rijen en dan wordt het weer erg ruim:

Is die kWh meter écht nodig voor een goed werkend EMS, ook met het oog op de toekomst? Of is de slimme meter voldoende? Ik neem aan dat die ook per fase informatie uitstuurt? Het voelt ook wel goed om nog iets ruimer in het jasje te zitten in de groepenkast.

Nou is het alleen zo dat er in de meterkast niet of nauwelijks ruimte is om deze richting in te gaan:
220mm extra ruimte erboven is er in theorie wel, maar de ophanging van de alarminstallatie zit in de weg. Dat is misschien wel op te lossen, maar wel een vervelend klusje. Daarnaast moeten er buizen ingekort en kabels verlegd, maar dat zal standaard zo zijn bij zo'n ingreep?
Een andere oplossing zou kunnen zijn om een extra 1-rij's behuizing ernaast te plaatsen, aan de zijkant van de meterkast. Lijkt me ook niet echt ideaal omdat hij dan vlak naast de gasleiding zit, waar alle kabels dan achterlangs geroute moeten worden. Wederom: waarschijnlijk niet onoverkomelijk, maar ook niet ideaal.
Misschien dat het hele paneel een stuk naar onder kan bij het vervangen van de 1-fase naar 3-fase? Of zit je daar met minimale hoogte voor arbo oid?

Wie heeft hier ervaring mee? Welke richting zouden jullie uit gaan?

[Ronald]

lukashh schreef op woensdag 29 april 2026 @ 08:14:
@Toiletman

1. Jij hebt zo te zien nog een oude KWH-meter, en het probleem met die dingen in combinatie met een EMS is dat ze lang duren voor het sturen van info over de P1-poort. Als je 3 fasen krijgt, zal deze meter waarschijnlijk vervangen worden door een nieuwer model, maar het is altijd verstandig om een extra KWH meter van bijvoorbeeld Shelly te plaatsen, die je zelfs om de 100ms kan pollen

Ik had een dsmr5... die wilde niet communiceren... kreeg er een dsmr4 voor terug....
Je kunt niet van functionaliteit uit gaan... plaats dus een voor een EMS geschikte eigen meter.

4. Je kan de gewenste componenten even bekijken op bijvoorbeeld Elektramat, die heeft ook een tool om een groepenkast te configureren. Zie je direct hoeveel ruimte je hebt. Maar voor 3 fasen is een groepenkast met 36 of 48 modules aan vrije ruimte gangbaar.

En koop dan een ABB van Sander vunderink voor hetzelfde geld als emat

5. Het is inderdaad verstandig om 3 fasen te leggen, meeste warmtepompen gebruiken 3 fasen.

Verreweg de meeste zijn enkelfase... pas bij ouder vrijstaand ga je naar 3-fase modellen.

[/quote]

[lukashh]

Toiletman schreef op donderdag 30 april 2026 @ 01:20:
Update: Ook nog even zitten puzzelen met die groepenkast configurator:
Het goede nieuws:
De oude kast kan als onderverdeler worden gebruikt in de schuur:
[Afbeelding]
Nu ik ernaar kijk zie ik dat ik voor de laadpaal een 20A automaat heb ingetekend, die qua selectiviteit natuurlijk niet helemaal ok is voor een 25A aansluiting. De laadstroom zit bij 11kW op 15.88, dus dan voelt 16A ook te krap toch?

Het slechte nieuws:
In de meterkast zelf wordt het echter allemaal erg krap. In een één rij hogere kast past het alleen zonder aparte kWh meter, dus daar zou ik idd moeten vertrouwen op de nieuwe slimme meter:
[Afbeelding]
Met kWh meter erbij moeten we naar 4 rijen en dan wordt het weer erg ruim:
[Afbeelding]
Is die kWh meter écht nodig voor een goed werkend EMS, ook met het oog op de toekomst? Of is de slimme meter voldoende? Ik neem aan dat die ook per fase informatie uitstuurt? Het voelt ook wel goed om nog iets ruimer in het jasje te zitten in de groepenkast.

Nou is het alleen zo dat er in de meterkast niet of nauwelijks ruimte is om deze richting in te gaan:
220mm extra ruimte erboven is er in theorie wel, maar de ophanging van de alarminstallatie zit in de weg. Dat is misschien wel op te lossen, maar wel een vervelend klusje. Daarnaast moeten er buizen ingekort en kabels verlegd, maar dat zal standaard zo zijn bij zo'n ingreep?
Een andere oplossing zou kunnen zijn om een extra 1-rij's behuizing ernaast te plaatsen, aan de zijkant van de meterkast. Lijkt me ook niet echt ideaal omdat hij dan vlak naast de gasleiding zit, waar alle kabels dan achterlangs geroute moeten worden. Wederom: waarschijnlijk niet onoverkomelijk, maar ook niet ideaal.
Misschien dat het hele paneel een stuk naar onder kan bij het vervangen van de 1-fase naar 3-fase? Of zit je daar met minimale hoogte voor arbo oid?

Wie heeft hier ervaring mee? Welke richting zouden jullie uit gaan?

KWH meter is inderdaad echt nodig om betrouwbare en vooral snelle metingen te verrichtten. Slimme meter alleen is niet genoeg. Qua configuratie in de groepenkast zou ik gewoon voor 2x24 kasten gaan. Dan heb je dus 4 rijen, Kabels verleggen en inkorten binnen de meterkast wordt gewoon door de elektricien gedaan.

[Kenwood960]

Jim423 schreef op woensdag 29 april 2026 @ 23:44:
Hou in de gaten dat sommige dingen met 1x40A (of 1x35A) niet kunnen.
Zoals de auto op 11kW laden of een kookplaat met 6 platen.
Je gaat in de toekomst zeker (meer) betalen voor een kWh afname in de avond maar die vermogensbelasting zie ik nog niet gebeuren.

Heb hier ook 1x 40a en alles electrisch.

7kw wp, EV, 6KW PV, inductie koken, jacuzzi en 5kw stekkeraccu.

In het begin knalde de hoofdzekering er wel eens uit, maar na wat aan te sturen met home assistant wacht elk apparaat zijn beurt af 😁


laden is zelden naar het maximum van de lader (7 KW) en probeer ook onder het capaciteitstarief te blijven. ( Ik heb al eens gehoord dat dit in Nederland ook op komst is).

Je auto is eigenlijk zowel je grootste probleem als je oplossing. Als je die kunt laden met load balancing ism met je pv tijdens de zomermaanden heb je weinig last van einde salderingsregeling en uitklappende zekeringen ...

[True]

Kenwood960 schreef op donderdag 30 april 2026 @ 11:06:
[...]


Heb hier ook 1x 40a en alles electrisch.

7kw wp, EV, 6KW PV, inductie koken, jacuzzi en 5kw stekkeraccu.

In het begin knalde de hoofdzekering er wel eens uit, maar na wat aan te sturen met home assistant wacht elk apparaat zijn beurt af 😁


laden is zelden naar het maximum van de lader (7 KW) en probeer ook onder het capaciteitstarief te blijven. ( Ik heb al eens gehoord dat dit in Nederland ook op komst is).

Je auto is eigenlijk zowel je grootste probleem als je oplossing. Als je die kunt laden met load balancing ism met je pv tijdens de zomermaanden heb je weinig last van einde salderingsregeling en uitklappende zekeringen ...

7 kW warmtepomp?
Dat kan nooit kloppen behalve als je in een kasteel woont, of bedoel thermisch vermogen? Dat heeft natuurlijk helemaal niets met je stroomvermogen te maken.

[True]

Toiletman schreef op donderdag 30 april 2026 @ 01:20:
Update: Ook nog even zitten puzzelen met die groepenkast configurator:
Het goede nieuws:
De oude kast kan als onderverdeler worden gebruikt in de schuur:
[Afbeelding]
Nu ik ernaar kijk zie ik dat ik voor de laadpaal een 20A automaat heb ingetekend, die qua selectiviteit natuurlijk niet helemaal ok is voor een 25A aansluiting. De laadstroom zit bij 11kW op 15.88, dus dan voelt 16A ook te krap toch?

Het slechte nieuws:
In de meterkast zelf wordt het echter allemaal erg krap. In een één rij hogere kast past het alleen zonder aparte kWh meter, dus daar zou ik idd moeten vertrouwen op de nieuwe slimme meter:
[Afbeelding]
Met kWh meter erbij moeten we naar 4 rijen en dan wordt het weer erg ruim:
[Afbeelding]
Is die kWh meter écht nodig voor een goed werkend EMS, ook met het oog op de toekomst? Of is de slimme meter voldoende? Ik neem aan dat die ook per fase informatie uitstuurt? Het voelt ook wel goed om nog iets ruimer in het jasje te zitten in de groepenkast.

Nou is het alleen zo dat er in de meterkast niet of nauwelijks ruimte is om deze richting in te gaan:
220mm extra ruimte erboven is er in theorie wel, maar de ophanging van de alarminstallatie zit in de weg. Dat is misschien wel op te lossen, maar wel een vervelend klusje. Daarnaast moeten er buizen ingekort en kabels verlegd, maar dat zal standaard zo zijn bij zo'n ingreep?
Een andere oplossing zou kunnen zijn om een extra 1-rij's behuizing ernaast te plaatsen, aan de zijkant van de meterkast. Lijkt me ook niet echt ideaal omdat hij dan vlak naast de gasleiding zit, waar alle kabels dan achterlangs geroute moeten worden. Wederom: waarschijnlijk niet onoverkomelijk, maar ook niet ideaal.
Misschien dat het hele paneel een stuk naar onder kan bij het vervangen van de 1-fase naar 3-fase? Of zit je daar met minimale hoogte voor arbo oid?

Wie heeft hier ervaring mee? Welke richting zouden jullie uit gaan?

Als je gaat voor 1-DIN brede aardlekautomaten (https://www.sandervunderi...6-1p-n-30ma-1-module.html bijv.) let op dat je ze neemt van een A-merk, dan zijn ze ook spanningsonafhankelijk (en veilig toepasbaar voor een woning) heb je meer ruimte gezien je de aardlekschakelaars dan ingebouwd hebt in de automaten.

[True]

Bewuste deelquote:

Toiletman schreef op donderdag 30 april 2026 @ 00:01:
Ik neem jullie even samen hoor, omdat jullie eigenlijk het tegenovergestelde lijken te zeggen, en beide niet echt meegaan in de gedachte van de switch naar 3-fase?
Mbt meer dan 40A mogelijke stroom: Je gaat hier even aan het feit voorbij dat er dan in huis dan daadwerkelijk 57A (13 kW) moet worden afgenomen. Terwijl ik nu tegen problemen aanloop als de EV lader (2kW), waterkoker en elektrische kachel tegelijk aanstaan en er een 16A automaat uitklapt. Ik zie geen scenario waarin mijn huis zoveel stroom afneemt dat zowel het net als de zonnepanelen maximaal moeten leveren: er is simpelweg niet voldoende elektrische last aanwezig in onze huidige setup.
Dat plaatje wordt echter compleet anders in de toekomst als er wel een 11kW lader en een warmtepomp aanwezig zijn. Vandaar juist de switch naar 3-fase (vooral ook de omvormer!): zodat die ineens maar 7A per fase levert, ipv 22. Theoretisch kom je dan in ieder geval met maximale zonnestroom + maximaal EV laden niet boven de 40A. Met loadbalancing, EMS, geen netto-export zou dat allemaal ruim onder de limiet moeten blijven. 5A extra met een 40A 1-fase aansluiting gaat daar niet voldoende ruimte bieden m.i. (en Enexis biedt het ook standaard op hun website iig niet aan: opties zijn allemaal 3-fase). Voor 3X25A betaal ik hetzelfde als voor 1x35A, m.u.v. een eenmalige kleine som terwijl het véél meer vermogen levert.

Nee dat zeg ik niet. Ik denk dat het in heel veel gevallen verstandig is om te upgraden van 1x35A of 1x40A naar 3x25A in jouw geval is dat ook zo.
Maar je moet wel opletten dat je huidige PV-installatie onveilig erbij geplaatst is. Dat is jouw niet aan te rekenen maar de installateur - gezien er veel gecowboyd wordt in die wereld verbaasd mij dat niet - let op dat dit soort regels er zijn voor gevallen die voor kunnen komen, dat ze zich wellicht nog niet zichtbaar hebben voorgedaan betekent niet dat ze niet plaats gevonden hebben of nog kunnen plaatsvinden met kans op schade en letsel (bij brand).

Als ik even wat krabbels in jouw schema maak kijk je naar het volgende:

F1, F3, F5 en F6 kunnen gelijktijdig samen 64A trekken als dat zou gebeuren zonder je PV-installatie gaat je hoofdzekering er door van 35A. Prima en veilig (natuurlijk onwenselijk, maar veilig).
Als je op dat moment vol vermogen PV-invoering hebt heb je 35A + 22A = 57A die gaat dan door die aardlekschakelaar die geschikt is tot 40A en door de bedrading. Beide zijn daar niet geschikt voor en zullen te warm worden en niet betrouwbaar afschakelen. Je kun niet meer vertrouwen op je beveiliging en hebt kans op verhitting met als resultaat brand of gesmolten isolatie van de draden.

Als jij van plan bent om je 1-fasige omvormer te vervangen voor een 3-fasige omvormer los je dit probleem op. Als je een remautomaat toepast op de juiste wijze los je dit probleem op. Als je de bedrading en elektrocomponenten tot 63A geschikt maakt los je dit probleem op.

[dunklefaser]

@True Wat is nu het exacte probleem met "spanningsafhankelijke" alamaten?
Wat gebeurt er bijvoorbeeld bij 215 V en wat bijvoorbeeld bij 245 V?
Waarbij het laatste vermoedelijk vaker voorkomt bij een installatie met veel zonnepanelen.

[ Voor 24% gewijzigd door dunklefaser op 30-04-2026 13:04 ]

[True]

dunklefaser schreef op donderdag 30 april 2026 @ 13:03:
@True Wat is nu het exacte probleem met "spanningsafhankelijke" alamaten?
Wat gebeurt er bijvoorbeeld bij 215 V en wat bijvoorbeeld bij 245 V?
Waarbij het laatste vermoedelijk vaker voorkomt bij een installatie met veel zonnepanelen.

In beide gevallen niets, want spanningsafhankelijke aardlekautomaten kunnen prima werken met dat soort spanningen. Het probleem is wanneer de nul om wat voor reden niet meer werkt. Dan zal een spanningsafhankelijke aardlekautomaat niet betrouwbaar meer afschakelen en dus gevaarlijk kunnen zijn. Hierom mogen ze niet gebruikt worden in een 'standaard particuliere woning'.

Zie ook: Juerd in "Het grote topic voor Elektra huisinstallaties - Deel 3" en voor verdere discussie zal ik ten zeerste adviseren de vragen daar te stellen, daar lezen meer mensen mee, waarvan veel met meer expertise dan ik.

[Kenwood960]

7 kW warmtepomp?
Dat kan nooit kloppen behalve als je in een kasteel woont, of bedoel thermisch vermogen? Dat heeft natuurlijk helemaal niets met je stroomvermogen te maken.

Bij een warmtepomp wordt toch altijd het thermisch vermogen gegeven ?

[dunklefaser]

@Kenwood960 In de context van de elektrificatie is natuurlijk alleen het (maximale) elektrische vermogen relevant. Wat de warmtepomp hier thermisch van bakt speelt geen rol.

[Toiletman]

Vorige week heb ik de eerste offerte mogen ontvangen... die bevatte een verhaal dat ik niet helemaal kan plaatsen:

Qua selectiviteit zouden wij altijd adviseren om de laadpaal en hybride omvormer direct op de hoofdmeterkast aan te sluiten en niet op een onderverdeler. Hierdoor ben je minder afhankelijk van selectiviteit en hoeft er voornamelijk rekening gehouden te worden met de interne stromen in de meterkast. Daarnaast kunnen hierdoor ook vermogensregeling en load balancing correct toegepast worden. Dit houdt dus in dat vanuit de meterkast kabel getrokken moeten worden naar de locatie van de laadpaal en hybride omvormer.

• Of ik een 20A alamat nu in de meterkast op in een onderverdeler zet, hij blijft niet selectief met een factor 1,6 tov de 25A hoofdzekering right? Het klopt dat de 20A 300ma groep naar de onderverdeler niet/minder selectief is dan de 20A 30mA alamat van de de omvormergroep, maar dat zou toch juist moeten helpen tov de hoofdzekering? Wat ik me wel kan voorstellen is dat het scheelt qua gevolgen: als er iets mis is in de tuin heb je kans dat de hele onderverdeler eruitklapt, en daarmee de omvormer en laadpaal. Vanuit de meterkast is die kans iets kleiner.
• Zelfde mbt de loadbalancing en vermogensregeling --> zolang mijn kWh meter maar op de juiste plek hangt maakt het niet uit of die omvormer nu achter een groep vanuit de meterkast of vanuit de onderverdeler hangt?

Sowieso komen ze pas in juli langs, dus ik heb ze zelf nog niet om verdere verduidelijking kunnen vragen. Snappen jullie wat ze bedoelen?

Ze gaven nog wel een andere interessante optie: een DC-gekoppelde laadpaal ipv via AC. Dat scheelt me een groep, een stuk bedrading (in vergelijk met de AC-variant vanuit de meterkast bedraden), en waarschijnlijk ook conversie-efficiëntie?

[ Voor 14% gewijzigd door Toiletman op 11-05-2026 21:00 ]