Oude (onveilige?) groepenkast vervangen?

[lukashh]

Hallo allemaal,

Ik ben net verhuisd naar een huis uit 1985 en heb de groepenkast eens goed bekeken. Nu heb ik een aantal vragen waar ik graag jullie meningen van hoor. De vorige bewoner heeft zonnepanelen laten plaatsen, koken doen we nog op gas. De situatie is verder als volgt:

De kast hangt aan een kunststof montageplaat (achter de meter). Daar zit een gat in (zie foto 3). Gaat de netbeheerder (Liander) hier moeilijk over doen bij het verzwaren van de aansluiting?

Rechtsboven aan de zijkant van de groepenkast zit ook een gat (foto 5). Kan ik dat zo laten of moet dat dicht?

De verdeling: er zitten 4 slaapkamers en 1 badkamer op één groep. Is dat nog acceptabel of moet dat worden gesplitst?

De hele kast zit niet helemaal goed vast: twee schroeven zijn verloren gegaan (verpoerd). Is dat een probleem? (foto 4)

De aardlekschakelaars en automaten zijn volgens mij 30-40 jaar oud. Zijn ze aan vervanging toe?

Specifiek: er zitten EMAT componenten in (o.a. een EMAT 16-32, E3, 240V 50Hz, 300mA). Moet ik die vervangen door een moderner merk? Of is EMAT oké?

Kortom: moet ik de hele kast (laten) vervangen, of kan ik nog even wachten? Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten?

Alvast bedankt voor de reacties!
Foto's:

[strandbal]

Liander gaat vooral moeilijk doen over je 2-polige EMAT hoofdschakelaar. Die is sowieso niet 3-fase geschikt.
De kast is aan het desintegreren zoals je zelf al ziet. Dat repareren is al gauw niet interessant, zeker niet als het gros van je componenten uit de jaren 80 komt. Ik zou er een nieuwe 3-fase geschikte kast op laten zetten met een 3-fase hoofdschakelaar, gebrugd zodat je die aan je eenfase aansluiting kan hangen. Dan kan je altijd nog over naar 3x25 als je dat wilt, zonder dat je dan nog extra kosten hoeft te maken.

Of je groepen moet splitsen is aan jezelf, op zich schrik ik niet zo van een paar slaapkamers en een badkamer op één groep. Daar zitten geen zware gebruikers op over het algemeen.

Zou zelf zware gebruikers apart zetten, zoals bijv ovens. Ook zonnepanelen en een eventueel toekomstig elektrische kookplaat.

[RobbieT]

lukashh schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 16:21:
Hallo allemaal,

Ik ben net verhuisd naar een huis uit 1985 en heb de groepenkast eens goed bekeken. Nu heb ik een aantal vragen waar ik graag jullie meningen van hoor. De vorige bewoner heeft zonnepanelen laten plaatsen, koken doen we nog op gas. De situatie is verder als volgt:

De kast hangt aan een kunststof montageplaat (achter de meter). Daar zit een gat in (zie foto 3). Gaat de netbeheerder (Liander) hier moeilijk over doen bij het verzwaren van de aansluiting?

Rechtsboven aan de zijkant van de groepenkast zit ook een gat (foto 5). Kan ik dat zo laten of moet dat dicht?

De verdeling: er zitten 4 slaapkamers en 1 badkamer op één groep. Is dat nog acceptabel of moet dat worden gesplitst?

De hele kast zit niet helemaal goed vast: twee schroeven zijn verloren gegaan (verpoerd). Is dat een probleem? (foto 4)

De aardlekschakelaars en automaten zijn volgens mij 30-40 jaar oud. Zijn ze aan vervanging toe?

Specifiek: er zitten EMAT componenten in (o.a. een EMAT 16-32, E3, 240V 50Hz, 300mA). Moet ik die vervangen door een moderner merk? Of is EMAT oké?

Kortom: moet ik de hele kast (laten) vervangen, of kan ik nog even wachten? Wat zijn de belangrijkste aandachtspunten?

De onderste aardlekschakelaar voor het huis zijn 30mA zo te zien, dat is ok.
Die links boven is 300mA, niet ok.
De 300mA Emat aardlekautomaat is zo te zien voor de zonnepanelen, ook geen probleem.

Er is toen zo te zien gelijk een hoofdschakelaar bijgeplaatst.

Er mogen geen gaten in de kast zitten waardoor je spanningvoerende delen kan aanraken.
Ik denk dat dat risico alleen in de groepenkast er is, niet direct bij de meter.

Woon je toevallig in een twee onder een kap?

Het gat bij de meter kan er op duiden dat je ooit een kabel met je buren gedeeld hebt en dat ze die al gesaneerd hebben, (Eén kabel uit de straat, die dan onder de meter en zekeringen doorgelust wordt naar je buren)

Emat, tja, kan je een forum over volschrijven. Het werkt zullen we maar zeggen.

[lukashh]

Oke, bedankt voor de snelle reactie!
Voor de volledigheid: Ik heb nu een 1x40a aansluiting, in een rijtjeshuis.
Als ik wil veranderen naar 3x25a, dan kan ik dat toch door Liander laten doen, en zelf de nieuwe groepenkast plaatsen? En hoe zit dat met de zekeringen in het zwarte kastje onder de meter? Zijn dat smeltzekeringen? En worden die vervangen door automaten bij een 3fase aansluiting?

[Aganim]

Je kan de kast opzich zelf plaatsen. Maar je hoofdschakelaar moet hoe dan ook wel geschikt zijn voor 3 fasen, anders voert Liander de verzwaring niet uit. Dat is dus de eerste stap die je zal moeten uitvoeren, de vraag is wel of je dat zelf moet willen gezien je daarbij onder spanning moet werken.

De hoofdzekering zal waarschijnlijk inderdaad nog een smeltpatroon zijn, die zullen ze vervangen door 3 automaten.

[RobbieT]

lukashh schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 16:35:
Oke, bedankt voor de snelle reactie!
Voor de volledigheid: Ik heb nu een 1x40a aansluiting, in een rijtjeshuis.
Als ik wil veranderen naar 3x25a, dan kan ik dat toch door Liander laten doen, en zelf de nieuwe groepenkast plaatsen? En hoe zit dat met de zekeringen in het zwarte kastje onder de meter? Zijn dat smeltzekeringen? En worden die vervangen door automaten bij een 3fase aansluiting?

Het ding met zelf een nieuwe groepenkast plaatsen is dat je zo te zien smeltpatronen aan de kant van de netbeheerder hebt.

Dat betekent dat je niet legaal de spanning aan inkomende kant er zelf af kan halen.
Je zal dan de zegels moeten breken om bij het smeltpatroon te komen, wat je niet mag.

Je kan een installateur laten komen om de nieuwe groepenkast te plaatsen, soms willen die ook nog wel eens het zegel voor je breken, smeltpatroon eruit halen en dan eind van de dag terug en opnieuw verzegelen.

Onder spanning de groepenkast vervangen raad ik je af. (Zelfs met ervaring is het gewoon niet echt verstandig, heb dat vroeger wel gedaan maar dat is tegenwoordig toch minder acceptabel geworden, 40A is best een hoop vuurwerk)

Je zal in eerste instantie dus een nieuwe 3 fase groepenkast moeten (laten) plaatsen met een kam onderin de hoofdschakelaar om tijdelijk alle 3 de fasen in huis van stroom te voorzien van de enkele binnnenkomende.

Liander haalt die kam er dan uit en sluit de 3 fase aan.

[Panzer_V]

Hele zut laten vervangen door een fatsoenlijke nieuwe 3-fase ingerichte groepenkast.

Eneuh.....hoelang is bij jou de wachttijd op een 3-fase verzwaring? Heb je deze al ingeschoten? Hier is de wachttijd >2030.


ps. wat voor zonnesysteem heb je? Zal wel een 1 fase systeem zijn. Dan wil je straks deze aansluiten op de fase waar de minste zonnesystemen in je wijkverdeelkast op zitten. Anders vliegt ie er om de haverklap uit. Of upgraden naar een 3-fase zonnesysteem.

[ Voor 38% gewijzigd door Panzer_V op 11-03-2026 17:09 ]

[lukashh]

Panzer_V schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 17:08:
Hele zut laten vervangen door een fatsoenlijke nieuwe 3-fase ingerichte groepenkast.

Eneuh.....hoelang is bij jou de wachttijd op een 3-fase verzwaring? Heb je deze al ingeschoten? Hier is de wachttijd >2030.


ps. wat voor zonnesysteem heb je? Zal wel een 1 fase systeem zijn. Dan wil je straks deze aansluiten op de fase waar de minste zonnesystemen in je wijkverdeelkast op zitten. Anders vliegt ie er om de haverklap uit. Of upgraden naar een 3-fase zonnesysteem.

Dank voor de reacties!
Ik heb nog geen zwaardere aansluiting aangevraagd, maar ik zit in Leeuwarden, dus geen buitengebied ofzo waar het lang kan duren. Afgaande op praktijkervaringen op internetfora ga ik er vanuit dat het verzwaren binnen 2 maand na aanvraag zou moeten kunnen.
Qua zonnepanelen heb ik inderdaad een 1 fase systeem, 3200wp dacht ik. Is het de investering waard om te upgraden naar een 3-fase omvormer? In de toekomst wil ik misschien nog een 3-fase victron batterijopslagsysteem realiseren, is het dan misschien handig ook een 3-fase omvormer te hebben?

Nogmaals dank voor de reacties!

[AUijtdehaag]

RobbieT schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 16:31:
[...]


De aardlekschakelaars voor het huis zijn 30mA zo te zien, dat is ok.
De 300mA Emat aardlekautomaat is zo te zien voor de zonnepanelen, ook geen probleem.

Er is toen zo te zien gelijk een hoofdschakelaar bijgeplaatst.

Er mogen geen gaten in de kast zitten waardoor je spanningvoerende delen kan aanraken.
Ik denk dat dat risico alleen in de groepenkast er is, niet direct bij de meter.

Woon je toevallig in een twee onder een kap?

Het gat bij de meter kan er op duiden dat je ooit een kabel met je buren gedeeld hebt en dat ze die al gesaneerd hebben, (Eén kabel uit de straat, die dan onder de meter en zekeringen doorgelust wordt naar je buren)

Emat, tja, kan je een forum over volschrijven. Het werkt zullen we maar zeggen.

Die linksboven is 300 mA en dus niet toegestaan als aardllekschakelaar voor eindgroepen

[Panzer_V]

lukashh schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 17:21:
[...]


Dank voor de reacties!
Ik heb nog geen zwaardere aansluiting aangevraagd, maar ik zit in Leeuwarden, dus geen buitengebied ofzo waar het lang kan duren. Afgaande op praktijkervaringen op internetfora ga ik er vanuit dat het verzwaren binnen 2 maand na aanvraag zou moeten kunnen.
Qua zonnepanelen heb ik inderdaad een 1 fase systeem, 3200wp dacht ik. Is het de investering waard om te upgraden naar een 3-fase omvormer? In de toekomst wil ik misschien nog een 3-fase victron batterijopslagsysteem realiseren, is het dan misschien handig ook een 3-fase omvormer te hebben?

Nogmaals dank voor de reacties!

Doe jezelf een lol en schiet zsm die aanvraag in. Internet fora zijn voor dit soort zaken geen graadmeter meer. De situatie veranderd/verslechterd met de dag.

Ik had hier het geluk dat de Liander mijn aansluiting als “illegaal/ gevaarlijk” bestempelde. Met deze spoed voorrang duurde het slechts 4 maanden. Nieuwe gewone aanvragen worden hier niet meer behandeld. Regio Gelderland midden, geen buitengebied.

[RobbieT]

AUijtdehaag schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:02:
[...]

Die linksboven is 300 mA en dus niet toegestaan als aardllekschakelaar voor eindgroepen

Je hebt gelijk, die voldoet inderdaad niet.

Maar goed, de conclusie is eigenlijk al hele groepenkast vervangen.
Dus dan wordt het vanzelf opgelost.

[Ronald]

Aganim schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 16:47:

De hoofdzekering zal waarschijnlijk inderdaad nog een smeltpatroon zijn, die zullen ze vervangen door 3 automaten.

Zeker niet, dat is een aparte aanvraag, tegen aparte betaling.

[RobbieT]

Panzer_V schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:09:
[...]


Doe jezelf een lol en schiet zsm die aanvraag in. Internet fora zijn voor dit soort zaken geen graadmeter meer. De situatie veranderd/verslechterd met de dag.

Ik had hier het geluk dat de Liander mijn aansluiting als “illegaal/ gevaarlijk” bestempelde. Met deze spoed voorrang duurde het slechts 4 maanden. Nieuwe gewone aanvragen worden hier niet meer behandeld. Regio Gelderland midden, geen buitengebied.

Er is geen peil op te trekken, bij mij kon het binnen 3 weken.
Het ligt er vooral aan of er ruimte op het net is in je buurt.

[OosterF]

RobbieT schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:11:
[...]


Er is geen peil op te trekken, bij mij kon het binnen 3 weken.
Het ligt er vooral aan of er ruimte op het net is in je buurt.

Het ligt er voornamelijk aan of je kabel van je huisaansluiting geschikt is. Als ze bij jou binnen drie weken aan de deur stonden hebben ze ongetwijfeld alleen de zekering vervangen, en geen nieuwe kabel in je voortuin gespit. Als je kabel geschikt is (een 4x6mm2 ) is er vaak op korte termijn veel mogelijk. Zo niet (bv een 2x6 GPLK) dan kun je lang wachten.

[RobbieT]

OosterF schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:30:
[...]

Het ligt er voornamelijk aan of je kabel van je huisaansluiting geschikt is. Als ze bij jou binnen drie weken aan de deur stonden hebben ze ongetwijfeld alleen de zekering vervangen, en geen nieuwe kabel in je voortuin gespit. Als je kabel geschikt is (een 4x6mm2 ) is er vaak op korte termijn veel mogelijk. Zo niet (bv een 2x6 GPLK) dan kun je lang wachten.

Ik denk dat de kabel meestal het probleem niet is, maar dat kan je zelf controleren.
Op de grijze mantel van de kabel staat in relief wat voor kabel het is.

Meestal zal het een 5Gx10 of 5Gx16 zijn.

[OosterF]

Ik kan je zeggen dat de kabel juist wel vaak het probleem is. Ik ben werkzaam bij de netbeheerder.

[RobbieT]

Ok, dat verbaasd me wel. Had de indruk dat de netcapaciteit vaker de bottleneck is.
Dus dat het daardoor meer afhankelijk zou zijn van de beschikbare capaciteit in een wijk.

Zo leer je iedere dag weer wat.

Klopt dat ze bij mij inderdaad alleen de installatieautomaten hoefden te vervangen.

[ Voor 17% gewijzigd door RobbieT op 11-03-2026 18:37 ]

[Croga]

RobbieT schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:34:
Meestal zal het een 5Gx10 of 5Gx16 zijn.

Waarom zouden ze 5 aders naar het huis willen laten lopen?......

[RobbieT]

Croga schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:40:
[...]

Waarom zouden ze 5 aders naar het huis willen laten lopen?......

Zodat ze later niet nog eens hoeft de graven lijkt mij.
Het huis waar ik nu woon lag al een 5 aderige kabel, en de vorige 2 adressen ook.

[paQ]

RobbieT schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:43:
[...]


Zodat ze later niet nog eens hoeft de graven lijkt mij.
Het huis waar ik nu woon lag al een 5 aderige kabel, en de vorige 2 adressen ook.

wat gaat er over die 5e ader dan? (Waar sluit de netbeheerder die op aan)

[RobbieT]

paQ schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:44:
[...]

wat gaat er over die 5e ader dan? (Waar sluit de netbeheerder die op aan)

N
L1
L2
L3
G - aarde dus.

Of die echt gebruikt wordt weet ik niet, weet dat de kabel in m’n vorige huis wel degelijk 5G op de mantel had staan

[Ricko1]

paQ schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:44:
[...]

wat gaat er over die 5e ader dan? (Waar sluit de netbeheerder die op aan)

Aarde, maar lijkt mij een tikfout. TN stelsel is ook maar 4 aders waar de aarde wordt uitgesplitst in de zekeringen kast.

[paQ]

RobbieT schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 18:47:
[...]


N
L1
L2
L3
G - aarde dus.

Of die echt gebruikt wordt weet ik niet, weet dat de kabel in m’n vorige huis wel degelijk 5G op de mantel had staan

Bij mij komt er geen aarde ader uit de meter anders.

[RobbieT]

Lekker belangrijk, en off topic

[ Voor 85% gewijzigd door RobbieT op 11-03-2026 19:28 ]

[paQ]

RobbieT schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 19:25:
Lekker belangrijk, en off topic

[Afbeelding]

Ja is wel belangrijk want niet elke netbeheerder levert jou aarde aan.

[Ronald]

Nog sterker, TT-stelsel is meest gebruikelijke. Daarbij ben je zelf verantwoordelijk voor de aarding (Via aardpen dus)

Bij TT krijg je dus maar 4 aders van de netbeheerder - geen PE.

[ Voor 22% gewijzigd door Ronald op 11-03-2026 21:27 ]

[RobbieT]

Zal er wel mee te maken hebben dat Oosterbeek op een enorm dikke laag zand ligt waardoor je met een aardpen wel heel diep zou moeten wat niet praktisch is.

Verklaard dus blijkbaar waarom we hier 5 aders krijgen in plaats van 4.

[3dmazter]

Aganim schreef op woensdag 11 maart 2026 @ 16:47:
Je kan de kast opzich zelf plaatsen. Maar je hoofdschakelaar moet hoe dan ook wel geschikt zijn voor 3 fasen, anders voert Liander de verzwaring niet uit. Dat is dus de eerste stap die je zal moeten uitvoeren, de vraag is wel of je dat zelf moet willen gezien je daarbij onder spanning moet werken.

De hoofdzekering zal waarschijnlijk inderdaad nog een smeltpatroon zijn, die zullen ze vervangen door 3 automaten.

Hier hebben ze er gewoon 2 smeltpatronen bijgeschroefd.
automaten waren meerkosten

[sypie]

@lukashh Wat uitmaakt voor je verzwaring is of de kabel naar jouw aansluiting al 3-fasen is of niet. Wanneer dit een enkelfasige kabel is zal die ook vervangen moeten worden. Op dat moment krijg je ook automaten, omdat men dan alles aanpakt tot aan de hoofdschakelaar.

Op het moment dat er al een 3-fasenkabel ligt en er maar één afgezekerd is draait men "gewoon" 2 andere zekeringen er bij in en wordt eventueel de meter aangepast wanneer die nog enkelfasig is.