Mechanische ventilatie met Matter schakelen

[Piet Zaman]

Wie kan mij helpen mijn mechanische ventilatie te begrijpen? Hij heeft twee standen, hoog en laag. Hij is met een perilex stekker verbonden en die heeft de volgende wisselstroom:

N
L1: hoog 230v, laag 90V
L2: hoog 230v, laag 90V
L3: altijd 230V
G

Nu wil ik hem graag aan en uit schakelen met een smart home plug, die ik koppel aan een bewegingssensor in de badkamer. Liefst een ikea stekker of iig matter. Maar die schakelt alleen tussen niks en 230v natuurlijk.

Hieronder fotos. De witte kabel komt van de perilex stekker, de zwarte gaat naar de ventilatie. Wellicht helpt het als iemand snapt wat wordt bedoeld met 1/2/3 toerig?Alvast hartelijk dank voor het meedenken!





PS: de spanningen heb ik gemeten op die kroonsteen. Ik denk dat die witte dingen condensatoren zijn? Ik snap die bedrading eerlijk gezegd ook niet. En ik snap ook niet waar die 90V vandaan komt. Of doen die witte dingen dat?

[ Voor 7% gewijzigd door Piet Zaman op 07-03-2026 23:11 ]

[sypie]

Als ik je een tip mag geven: Vervang die energievretende ventilatiebox. Deze box doet op de hoogste stand 100W, terwijl een nieuwe op de hoogste stand maar 44W doet. Dat is best een verschil. Bovendien is de gelinkte box ook nog eens voorzien van een sturing op basis van luchtvochtigheid. Het bijkomende voordeel is ook nog eens dat een Tweaker er een wifi module voor heeft gemaakt, die ook nog eens via Home Assistant te gebruiken is. En, mocht je het ooit gaan gebruiken, deze box is ook nog eens te bedienen met een RF afstandsbediening.

Voor een box die 24/7 draait is dat best een rekensommetje waard denk ik.

[Sine]

Als die voor het hele huis gebruikt wordt schakel je ze normaalgezien laag midden hoog, waarbij de box altijd draait op laag.

Dat is:
Vaste spanning op 1 en 4 (laag)
Voor midden schakel je 2 naar 4
Voor hoog schakel je 3 naar 4
Midden en hoog tegelijkertijd kan geen kwaad, dan gaat hij naar hoog.

De spanningen meten heeft niet veel zin, je schakelt condensatoren in serie met de motor voor de lagere toerentallen.

Als je dit met ikea pluggen wilt oplossen dan kom je er hulprelais tussen aan het zetten. Losse stekkers hier direct op aansluiten is gevaarlijk omdat er dan op de open stekker spanning staat.

[SMSfreakie]

Vervang dat oude ding ajb voor een nieuwe itho..

Deze kan je veel gemakkelijker aansturen... En heeft ook draadloze RF bedieningen..

En mocht je echt dan nog via de perilex / 3 standen willen kan dat ook nog alleen dat overruled wel alle andere bedienigsopties..

[plaspvd]

Dat ding is uit 93! Ga er geen tijd in stoppen en direct vervangen.

[Piet Zaman]

Jaa, jullie hebben gelijk. Goed advies! Ik ga dat oude ding gewoon vervangen :-) Inderdaad gewoon met eurostekker, die schakelaar is nu toch al weggewerkt achter een stopcontact (en wordt nu aangestuurd met KlikAanKlikUit).

Ik kan echt met geen mogelijkheid achterhalen wat het vermogen van mijn huidige mechanische ventilatie is en ik heb best een groot huis. Mag ik er van uit gaan dat zo'n unit van 375 m3/h voldoende is?

Ik snap overigens nog steeds niet hoe condensatoren werken met wisselspanning, haha. Maar dat is dan niet meer relevant.

[sypie]

@Piet Zaman Hoeveel afzuigventielen heb je en waar zitten ze? En zit je afzuigkap er ook op? Dan kun je aan de hand daarvan uitrekenen hoeveel zo’n box moet doen.

[Piet Zaman]

Oh top. Vijf: badkamer 2x, keuken en twee wc's. Afzuigkap loopt apart via de garage.

Edit: in de badkamer zaten 2 ipv 1.

[ Voor 45% gewijzigd door Piet Zaman op 08-03-2026 22:13 ]

[SMSfreakie]

laag stand zou een 80~100m³/h zijn waarschijnlijk
midden een 150~200m³/h
hoog een 250~300m³/h

dus als je een box hebt die in elk geval de 300+m³/h kan doen zit je wel goed..
maar check check ook even hoe "vies" je kanalen zijn... en laag deze eventueel nog vegen..scheelt je ook weer debiet

[sypie]

@Piet Zaman Even wat eisen onder elkaar zetten:
Toilet: 7 dm3 per seconde. (25 kuub/uur)
Badkamer: 14 dm3 per seconde. (50 kuub/uur)

En dan nog deze:
Keuken: 21 dm3 per seconde. (75 kuub/uur)
Open keuken: 1 dm3 per seconde, per m2 netto vloeroppervlak, met een minimum van 21 dm3 per seconde. (minimaal 75 kuub/uur, wanneer de keuken groter is dan 21m2 moet je deze dus nemen in plaas van de "keuken")

Samen komt dat minimaal op 175 kuub /uur. Dat er twee afzuigpunten in de badkamer zitten is op zich niet heel spannend, het gaat om de ruimte.

Nu ken ik de huidige (bejaarde) afzuigbox niet maar met de eerder genoemde box heb je een vochtsensor er in zitten, standaard. Die box gaat dus net zo lang door totdat die onder een bepaalde waarde komt. Voordeel: je designradiator gaat niet zo snel roesten (die van ons hangt er een jaar of 6-7, niets mee aan de hand.

[IJsbeer]

Met een vochtsensor hoeft hij ook niet meer in HA te komen...
Ligt aan de box je koopt, maar Duco is ook prima aan te sturen via een 'bordje van een andere tweaker':
Open AIR (open source smart ventilatieaansturing)

[Piet Zaman]

Oh sorry, een eerdere reactie van mij is om een of andere reden niet doorgekomen. Ik heb inmiddels een unit van Ito Daalderop met voldoende vermogen in huis. Ga hem binnenkort installeren. Dank voor jullie hulp!

PS ik snap nog steeds niet hoe een condensator werkt bij wisselspanning haha, maar dat boeit ook niet meer...

[ Voor 26% gewijzigd door Piet Zaman op 12-03-2026 08:18 ]

[sendermen]

Piet Zaman schreef op donderdag 12 maart 2026 @ 08:17:
Oh sorry, een eerdere reactie van mij is om een of andere reden niet doorgekomen. Ik heb inmiddels een unit van Ito Daalderop met voldoende vermogen in huis. Ga hem binnenkort installeren. Dank voor jullie hulp!

PS ik snap nog steeds niet hoe een condensator werkt bij wisselspanning haha, maar dat boeit ook niet meer...

Het zijn run-capacitors en daarmee wordt bepaald welke winding in de spoel wordt gebruikt. Waardoor de motor sneller of nog sneller gaat draaien.

"Some single-phase AC electric motors require a 'run capacitor' to energize the second-phase winding (auxiliary coil) to create a rotating magnetic field while the motor is running.[5]"

Wikipedia: Motor capacitor