Groepenkast naar 3 fase

[User9]

We willen onze groepenkast naar een 3 fase systeem laten ombouwen. Vooral omdat we elektrisch gaan laden en er nu geen plek meer is in de huidige groepenkast om überhaupt iets bij te plaatsen. Ook willen we dan met 11 kW gaan laden. Nieuwe netaansluiting wordt 3x25A.

Huidige situatie:
1 fase 35A netaansluiting; 2 Aardlekschalaars, 1 kookgroep, 7 automaten, 1x Enphase systeem op 1 fase met 9x IQ8+ omvormers (max ~ 2,7 kWp). Kast is met vooral ABB componenten, 1 Emat en 1 Merlin Gerin component voor de pv bezet.

Er moet dus een nieuwe hoofdschakelaar in met 4 polen.
En een 3 fase krachtgroep inclusief nieuwe aardlekschakelaar daarvoor. Ik zag ook dat die als 1 component te koop zijn, dus dat scheelt weer in de ruimte. De krachtgroep is voor het elektrisch laden van de auto.
Dus of een compleet nieuwe kast, of een kastje ernaast met de krachtgroep en eventueel de 4 polige hoofdschakelaar als deze niet in de huidige kast past.
In de huidige kast zitten 2 rijen á 12 plekken.
Op de bovenste rij zijn nog 3 fysieke plekken over, en onderin nog 1 plek.

Maar nu is mij niet duidelijk hoe het Enphase systeem aangepast moet worden. Moet dit met een nieuwe Q Relay 3 fase worden aangesloten? Of kan dit op 1 fase Q relay blijven bestaan? Dan lever ik dus ook maar terug op 1 fase. Is dat een probleem als het salderen straks verdwijnt? Of wordt dat niet apart bijgehouden door de meter welke fase teruglevert en welke fase verbruikt? En kan de Envoy Standard gewoon blijven meten op deze manier?

Kan de kookgroep blijven bestaan met 2 fases? Of moet dit veranderd worden naar een 3 fase krachtgroep? Hoe worden 2 fases zoals een kookgroep in een 3 fase groepenkast aangesloten?

Ik ga het niet zelf doen, maar ben gewoon benieuwd hoe het zou moeten.

[RobbieT]

De Enphase kan enkel fase blijven, dat is geen probleem, 2,7kW piek kan prima op één fase.

De kookgroep zal je moeten wijzigen, 2x16A op 1 fase gaat niet meer na overstap naar 3x25A hoofdzekering.
In mijn geval zat de inductieplaat ook op een 2x16A kookgroep, ik heb een inductieplaat van 7200W.

Die bestaat uit 2 helften effectief van ieder 3600W.
Als je kookplaat voor beide helften de N gescheiden heeft, dus je tussen die twee nullen geen verbinding kan meten, dan kan je onderstaande alamat gebruiken om de inductiekookplaat over 2 fasen te verdelen, een 2P+2N aardlekautomaat, 16A, 30mA.
https://www.sandervunderi...ardlekautomaat-2p-2n.html

Verder wordt de grote truc om alle grote verbruikers goed te verdelen over de 3 fasen.
Dus dingen als oven, wasmachine, vaatwasser, inductiekookplaat, droger wil je netjes over de fasen verdeelt hebben.

[Erebos]

Geen idee wat je kennis is maar met de post. van: @RobbieT kan je kijken of je iets in elkaar kan knutselen met: https://www.elektramat.nl...kajQwJGwwJGgzNDIyMTI3NDI.
Zelf heb ik ook met dit probleem gezeten en heb er destijds voor gekozen om rustig met 20A te laden. Mijn Enphase installatie is rond de 4KW en dat maakt de marges net een beetje krapper al kan het wel maar goed, werkgever betaalde de paal en ik vond het voor dat moment wel prima wat ik heb nog een mechanische meter en dat wilde ik graag zo houden.

[ Voor 33% gewijzigd door Erebos op 27-02-2026 20:01 . Reden: typo's ]

[jadjong]

User9 schreef op vrijdag 27 februari 2026 @ 19:41:
Hoe worden 2 fases zoals een kookgroep in een 3 fase groepenkast aangesloten?

Door de derde niet aan te sluiten.

[RobbieT]

jadjong schreef op vrijdag 27 februari 2026 @ 20:03:
[...]

Door de derde niet aan te sluiten.

Lang niet alle inductiekookplaten zijn 3 fase.
En de vraagsteller heeft nu 1 fase.

Dus dan kan hij geen 3 fase kookplaat hebben.
De meeste hebben dan een kookplaat die 2x16A nodig heeft, dus 2P+2N.

Dat kan niet op een enkele fase als je naar 3x25A gaat, dat is dan samen teveel.
Dus moet je het dan verdelen over fasen, vandaar 2P+2N.

Ik weet dus niet waar je opmerking op slaat, maar die 7200W kookplaten zijn bijna allemaal zo en dat is doorgaans wat je koopt als je maar 1 fase hebt.

En als je naar 3 fasen gaat zal je de 2 helften van die plaat dus moeten verdelen over 2 fasen om dat goed te laten gaan.

[JukeboxBill]

Een kookplaat of elektrisch fornuis kan je meestal toch omzetten van 2P+2N naar 3 fase en omgekeerd.
Even de handleiding erbij pakken.

[Erebos]

komt er op neer dat je nu 2x16A heb op L1,2,of3 (fase 1,2,of 3) en dat je bij 3 fase gebruik maakt van L1 en L2, L2 en L3 of L3 en L1. Dan heb je dus 16A van de 25 per fase gebruikt en dan kan je de oven aan sluiten op de overgebleven fase, of de boiler, of......

[Septillion]

@RobbieT De eerste kookplaat die niet op 3-fase kan maar wel op een kookgroep moet ik nog tegenkomen Ja, je gebruikt dan één fase niet maar dat boeit 0

Niet dat de (2x P+N) alamat kookgroep over twee fases fout is, maar mijn voorkeur zou dan altijd zijn gewoon volle 3-fase aan te leggen. Even veel draden en biedt ruimte voor de toekomst (of je oven).

[Septillion]

@User9 Je hebt maar 2,6kW aan PV dus dat kan prima op een enkele fase. Ga er niet vanuit dat de installateur toen al iets extra heeft uitgegeven voor een 3-fase kabel. Je energy wordt netto over de fases afgerekend en dat heeft helemaal niets met salderen te maken.

En voor de rest, heb je wat foto's?

Want als de boel beetje oud is zou ik gewoon voor nieuwe meterkast gaan. Kan je gewoon voorbedraad geleverd krijgen. En belangrijkste voor nu, exact weten wat op welke grep zit. Want je zal een mooie verdeling voer de fases moeten gaan maken.

En voor de EV, daar zou ik dan wel kijken dat je een lader met load balancing pakt.

[RobbieT]

Septillion schreef op vrijdag 27 februari 2026 @ 20:21:
@RobbieT De eerste kookplaat die niet op 3-fase kan maar wel op een kookgroep moet ik nog tegenkomen Ja, je gebruikt dan één fase niet maar dat boeit 0

Niet dat de (2x P+N) alamat kookgroep over twee fases fout is, maar mijn voorkeur zou dan altijd zijn gewoon volle 3-fase aan te leggen. Even veel draden en biedt ruimte voor de toekomst (of je oven).

Op die manier ja, eens.
Ik las het anders, maar goed, dacht dat iemand doelde op het type kookplaat.

De 2P+2N aardlekautomaat heb ik zo in hoofdzaak gekozen uit ruimtegebrek.
Het scheelt je 2TE breedte in de kast.

Bij mij was dat het verschil of het in de bestaande kast ging passen of niet.

Een nieuwe kast plaatsen is ook niet altijd grappig met weinig ruimte in de meterkast en kabel / buis/ draadlengtes die dan vaak beroerd uitkomen.

En hier zit een nette Hager, dus ook weinig reden om compleet te vervangen.

Maar compleet vervangen is denk ik wel minder werk eigenlijk dan de kast zelf compleet opnieuw bedraden.
(En je moet ook maar net een adereindhulstang enzo hebben liggen)

[ Voor 23% gewijzigd door RobbieT op 27-02-2026 20:30 ]

[RobbieT]

Septillion schreef op vrijdag 27 februari 2026 @ 20:26:
@User9

Want als de boel beetje oud is zou ik gewoon voor nieuwe meterkast gaan. Kan je gewoon voorbedraad geleverd krijgen.

Denk eraan dat je de kast dan met een kammetje erbij besteld voor in de hoofdschakelaar, om de binnenkomende fase tijdelijk door te verbinden in je kast totdat de netbeheerder je 3 faseaansluiting geregeld heeft.

Zoiets:
https://www.elektramat.nl...-3-voudig-grijs-85220002/

Die haalt de monteur van de netbeheerder er dan voor je uit als hij de 3 fasen aansluit

[User9]

Bedankt allemaal voor de antwoorden. Gelukkig kan Enphase gewoon op 1 fase blijven dat scheelt veel gedoe met nieuwe Q cables en nieuw Q relay. ABB heeft groepenkasten die niet al te lang zijn maar wel breed 390 x 330 mm. Dat zou perfect zijn, alleen de Enphase Envoy verplaatsen van naast de groepenkast naar erboven. En als ik dan toch bezig ben heb ik nu 3x ALS 2P en 1x Alamat 4P toegevoegd. Dan heb ik nog ruimte over om nieuwe groepen aan te leggen voor bijvoorbeeld een thuisaccu en dan max terug te kunnen laden zoals de Marstek.



Kookplaat kan dus op 2 fase maar dan met 2 aparte N? Zou dus ook op een 3 fase Alamat kunnen, dan is het gelijk goed voorbereid mochten we een grotere kookplaat willen die tot 11 kW mag/kan trekken.

Kast is van 2019 volgens mij (oude bewoners hebben dit veranderd) dus niet al te oud.

Laadpaal wordt idd met load balancing, ik vind de Zaptec wel mooi en voldoet aan de wensen. Load balancing icm Tibber Pulse.

Als ik de kookplaat ook op 3 fase zou aansluiten dan heb ik onderstaande kast in elkaar gezet. Met reserve automaten dus.

[RobbieT]

User9 schreef op vrijdag 27 februari 2026 @ 20:41:

Kookplaat kan dus op 2 fase maar dan met 2 aparte N? Zou dus ook op een 3 fase Alamat kunnen, dan is het gelijk goed voorbereid mochten we een grotere kookplaat willen die tot 11 kW mag/kan trekken.

Als ik de kookplaat ook op 3 fase zou aansluiten dan heb ik onderstaande kast in elkaar gezet. Met reserve automaten dus.

Je huidige kookplaat gaat dan met 2 draden naar de N van de 3 fase alamat, en dan gebruik je maar 2 fasen van de alamat voor de kookplaat, dus 1 fase laat je dan ongebruikt.

Dat zou dan veranderen als je ooit naar een 3 fase kookplaat van 11kW toe gaat.
Dus bij die upgrade zou je dan de aansluiting van het perilex stopcontact in de groepenkast aan moeten passen.

[ Voor 7% gewijzigd door RobbieT op 27-02-2026 20:51 ]

[Septillion]

Kookplaat hoort dus op 2-fase. Doe je dat met een (2x P+N) kookgroep, dan moet je dubbele N hebben^*. Pak je een 3P+N alamat, dan enkele N maar nodig, dat zou dus mijn voorkeur hebben. Dan kan je eventueel ook een 11kW plaat of heb je nog een aansluiting voor een oven ofzo. Maar als je (nog) geen zin hebt in de keuken de boel aan te passen zou je ook de dubbele N samen kunnen voegen in de meterkast. Maar dan kan je maar tot 7,4kW-ish.

Als je de ruimte in de breedte hebt zou ik voor 2 volledige kasten naast elkaar gaan.

Zeker als ruimte wat lastiger is zou je overal alamat kunnen overwegen. Met die 1-unit brede van ABB is dat zeker erg mooi.

En tenzij je echt al heel goed idee hebt wat je later wilt qua accu of andere uitbreiding zou ik het gewoon als lege ruimte laten. Dan weet je zeker dat je niet het verkeerde hebt dan.

Maar als het nog zo nieuw is dan zou aanpassen nog interessant kunnen zijn. Geen fototje? EN heb je wel 100% in kaart wat welke groep is nu?

En als je wat gaat bestellen zou ik zeker ook even bij Sander Vunderink kijken. Hij bouwt ook gewoon custom kasten voor je.

En persoonlijk vind ik een stopcontact in de kast echt volledig ruk Neemt ruimte in, de kabel loopt over de kast en de stekker moet eruit als je de kast wilt openen. Dus geef mij maar gewoon een dubbel of 4-voudig stopcontact los daarvan. Nog goedkoper ook.


* Tenzij je dat weer achter een 4P aardlekschakelaar zou doen

[User9]

@Septillion


Kan ook het uitbreidingsdeel leeg houden inderdaad. Stopcontact uit de kast zal ik dan verwijderen, nu heb ik een opbouwstopcontact naast de groepenkast zitten met daaraan de bel en een stekkerblok.
Ik heb ongeveer 40 cm breed en 60 cm hoog ruimte voor een andere kast.

Ik heb niet 100% in beeld waar wat op zit. Wel weet ik waar de warmtepomp op zit, pv, kookplaat, oven, wasmachine. Andere dingen moet ik testen. Er hangt wel een lijstje van de vorige bewoners. Is makkelijk te testen toch, met een telefoonoplader alles afgaan. Waarom is dat zo belangrijk om te weten? Voor het herverdelen over de 3 fases?

We hebben nu al een thuisaccu, maar deze zit gewoon op de garage groep dus mag maar 800 W terugleveren. Het liefste wil ik ook 2,5 kW kunnen terugleveren dus met een aparte groep, misschien zelfs 2 voor een extra accu. Verder hebben we alles wat we willen qua elektra. Mocht er in de toekomst een full electric WP komen dan is daar elektrisch gezien iig ruimte voor in deze configuratie.


Schneider is stuk goedkoper dan ABB en meer ruimte. Deze kast zou passen in de meterkast.

[ Voor 12% gewijzigd door User9 op 28-02-2026 00:00 ]

[Septillion]

Ah, dat is nog echt wel recent. Daar zou je dus gewoon een extra kast naast kunnen plaatsen. Die zou je dan gewoon voorbedraad kunnen kopen met groep voor de EV, PV groep en 3p+N voor de kookplaat.

Enige is dat je nu maar 2 aardlekschakelaars hebt dus daar wil je waarschijnlijk wel een derde voor.

En wat ik zeg, kijk zeker ook bij Sander. Dat kan ook al veel schelen voor ABB materiaal. Schneider is ook wel mooi maar die 5-unit brede 3P+N alamats zijn gewoon ruimtevreters.

De PV boer heeft destijds ook er wel een rommeltje van gemaakt... Blote kabel naar de Envoy, lopen schuiven met componenten maar niet met de labels, überhaupt geen labels bij de nieuwe componenten... Dus als je besluit dat deel wel te houden dan is er nog wel wat aanpaswerk...

[remco_k]

Septillion schreef op vrijdag 27 februari 2026 @ 21:02:
Zeker als ruimte wat lastiger is zou je overal alamat kunnen overwegen.

^^ Dit
Los van de forse ruimte winst, ook de winst dat bij een aardlek probleem niet 1/3 van je huis plat wordt gegooid maar alleen de betreffende groep waar de fout zit.
Sowieso vind ik de alamat oplossing veel mooier. Ook qua interne bedrading.
Ik gebruik ze van het iets goedkopere Emat.

Nadeel van deze automaten is dat je bij uitschakeling het verschil niet kunt zien of het door aardlek of overbelasting kwam.

[ Voor 25% gewijzigd door remco_k op 28-02-2026 09:41 ]

[Septillion]

En een extra nadeel van de Emat's is, dat ze niet mogen... Dat zijn spanningsafhankelijke aardlekschakelaars.

Maar ik was zelf graag voor full alamat gegaan maar toen ik de boel deed was de DS301C helaas nog niet uit

[ Voor 34% gewijzigd door Septillion op 28-02-2026 09:53 ]

[ASW1]

Knuppel in het hoenderhok: Zeker met een PV installatie en slim laden na de salderingsregeling zou ik het gewoon bij een 1-fase kast houden.

[Septillion]

Netto afrekenen heeft geen enkele sikkepit te maken met salderen

[Vliegvlug]

remco_k schreef op zaterdag 28 februari 2026 @ 09:39:
[...]

^^ Dit
Los van de forse ruimte winst, ook de winst dat bij een aardlek probleem niet 1/3 van je huis plat wordt gegooid maar alleen de betreffende groep waar de fout zit.

Sowieso vind ik de alamat oplossing veel mooier. Ook qua interne bedrading.

Alle groepen als aardlekautomaat uitvoeren is mooier maar ook een stuk duurder, en hoe vaak gaat je aardlekschakelaar er uit? Als het goed is bijna nooit.
En je moet je verlichtingsgroepen natuurlijk ook niet allemaal op dezelfde ALS zetten anders zit je in het donker als net de verkeerde eruit gaat.

Voor buitengroepen, pv of een klusschuur/garage zie ik zeker de meerwaarde van een aardlekautomaat maar alle groepen zo uitvoeren is geld over de balk smijten.

Bovendien kan je reguliere aardlekschakelaars ook heel netjes aansluiten met een kam, dat is zeker niet voorbehouden aan aardlekautomaten.
En daarnaast, de meeste mensen zal het jeuken hoe mooi het bedraad is, die doen al nauwelijks de deur van hun meterkast open laat staan de kap van hun groepenkast eraf.

[ASW1]

Septillion schreef op zaterdag 28 februari 2026 @ 10:48:
Netto afrekenen heeft geen enkele sikkepit te maken met salderen

Waar heb je het over?

[RobbieT]

ASW1 schreef op zaterdag 28 februari 2026 @ 21:23:
[...]

Waar heb je het over?

Er wordt niet per fase gekeken met afrekenen, alleen naar de som.
Als je van de 3 fasen optelt, neem je dan af of lever je terug, zo wordt er gerekend.

En dus maakt het niet uit of je op 1 fase teruglevert terwijl je op een andere fase stroom afneemt.

En vooral met een EV laden wil je wel 3 fasen, dat schiet een stuk beter op, en je laadverliezen zijn lager.

[ASW1]

RobbieT schreef op zaterdag 28 februari 2026 @ 22:07:
[...]

En vooral met een EV laden wil je wel 3 fasen, dat schiet een stuk beter op, en je laadverliezen zijn lager.

Niet als je op PV overschot wilt kunnen laden toch? Dan is laden op 1 fase beter met de gemiddelde PV installatie. Dan kun je altijd laden in de range van 1400 tot 7400 watt (6 tot 32A)

[RobbieT]

Tja, dan moet je wel veel panelen hebben.

Ik heb 6 panelen en daar komt dus maximaal ongeveer 2kW vanaf.
Dat schiet met laden niet erg op.

2000 / 230 = 8,7A, dus maar net boven die 6A grens.

Als je op een dynamisch contract zit krijg je bovendien ook nog dat de stroom die je inkoopt op momenten dat je terug zou leveren nauwelijks iets kost.

Met zeg maar het dubbele aantal panelen, 12 ofzo, dan kan je er wat mee.
Probleem is alleen dat een groot deel van de week de auto overdag niet thuis is.

En dat zal bij veel mensen zo zijn.
Dus alleen op de thuiswerkdagen lukt het om overschot aan zonnestroom weg te stoken.

Allemaal redenen waarom ik daar niet zo heel veel rekening mee hou.

[ASW1]

RobbieT schreef op zaterdag 28 februari 2026 @ 22:26:
Tja, dan moet je wel veel panelen hebben.

Ik heb 6 panelen en daar komt dus maximaal ongeveer 2kW vanaf.
Dat schiet met laden niet erg op.

2000 / 230 = 8,7A, dus maar net boven die 6A grens.

Als je op een dynamisch contract zit krijg je bovendien ook nog dat de stroom die je inkoopt op momenten dat je terug zou leveren nauwelijks iets kost.

Met zeg maar het dubbele aantal panelen, 12 ofzo, dan kan je er wat mee.
Probleem is alleen dat een groot deel van de week de auto overdag niet thuis is.

En dat zal bij veel mensen zo zijn.
Dus alleen op de thuiswerkdagen lukt het om overschot aan zonnestroom weg te stoken.

Allemaal redenen waarom ik daar niet zo heel veel rekening mee hou.

Prima redenen.
Hier 24 panelen en een auto die meestal op de oprit staat.
Dan is direct op overschot laden wel een ding, en dat gaat beter met een 1-fase installatie.

[dragonhaertt]

ASW1 schreef op zaterdag 28 februari 2026 @ 22:37:
[...]

Prima redenen.
Hier 24 panelen en een auto die meestal op de oprit staat.
Dan is direct op overschot laden wel een ding, en dat gaat beter met een 1-fase installatie.

Hoezo denk je dat dat beter gaat op één fase?
Ook met 3-fase worden de fases gewoon gesommeerd. Er is maar één telwerk voor afname of teruglevering.
Als je op L1 5kW aan het terugleveren bent en op L2 je auto oplaad, dan loopt je telwerk voor teruglevering niet op...

[ASW1]

dragonhaertt schreef op zaterdag 28 februari 2026 @ 22:51:
[...]

Hoezo denk je dat dat beter gaat op één fase?
Ook met 3-fase worden de fases gewoon gesommeerd. Er is maar één telwerk voor afname of teruglevering.
Als je op L1 5kW aan het terugleveren bent en op L2 je auto oplaad, dan loopt je telwerk voor teruglevering niet op...

Dat is het punt niet, maar kan je lader daarmee omgaan? Switcht je lader dan van 1 naar 3 fasen en weer terug, en hoe soepel gaat dat, hoe vaak gebeurt dat en hoe lang duurt dat iedere keer? 3 fasen is wat dat betreft echt een bitch, het maakt je installatie (vaak) onnodig complex en je zou het moeten vermijden tenzij je echt niet zonder kunt, maar dat is zelden het geval.