Hulp nodig bij verlichting in mn appartement

[gostevie]

Ik heb een appartement van 100 m² met LED-verlichting in het verlaagde plafond. Elke kamer heeft zo'n 12 tot 16 plafondlampen, meestal 4 LED-lampen gegroepeerd op verschillende plekken. Er is (nog) niets geautomatiseerd, maar nu sommige LED-lampen aan vervanging toe zijn, denk ik erover om de boel te automatiseren. Momenteel hebben we gewone, niet-dimbare LED-lampen met één kleur, die ik eigenlijk te fel vind. Ik zou graag dimbare LED-lampen willen waarvan ik de helderheid en kleur naar wens kan aanpassen. We hebben nu ook gewone schakelaars voor de verschillende groepen LED-lampen.

Ik vraag me nu af wat ik moet veranderen en wat zinvol is. Ik dacht dat ik gewoon iets zou uitproberen en heb daarom een ​​IKEA Kajpats-lamp besteld, samen met een IKEA bewegingssensor en een "SONOFF Zigbee Gateway ZBDongle-E EFR32MG21 CP2102N Coordinator". Ze kwamen aan en het lukte me om Home Assistant te installeren in een virtuele machine op mijn Windows-pc, omdat ik de Kajpats-lamp ermee wilde uitproberen. Helaas kon Home Assistant de lamp niet vinden, dus mijn eerste vraag is: kan ik die lamp überhaupt rechtstreeks met HA verbinden?

Mijn tweede, en belangrijkere, vraag is welke verlichtingsopstelling het meest geschikt zou zijn. Ik denk aan slimme lampen in alle kamers met slimme schakelaars? Ik dacht eerst aan bewegingssensoren in elke kamer die de lichten automatisch aan- en uitzetten als je binnenkomt en weer uitgaat, maar na wat research lijkt het erop dat je eerder een aanwezigheidssensor nodig hebt dan een bewegingssensor, klopt dat? En ik heb ook gelezen dat slimme schakelaars gewoon veelzijdiger zijn? Ik woon samen met mijn vrouw en zoontje van 5, dus ik denk dat slimme schakelaars misschien beter zijn, zodat iedereen de gewenste verlichting kan instellen?

Dit is de eerste keer dat ik zoiets uitprobeer, dus excuses als iets niet helemaal duidelijk is.

[GarBaGe]

gostevie schreef op dinsdag 17 februari 2026 @ 10:31:
... Ik denk aan slimme lampen in alle kamers met slimme schakelaars? ...

Nee.
Doorgaans neem je OF slimme schakelaars OF slimme lampen.
Een slimme lamp heeft continue stroom nodig.
Je neemt OF slimme lampen met domme schakelaars
OF domme lampen met slimme schakelaars.

Als je wilt dimmen of de kleur wilt aanpassen, is een slimme lamp doorgaans de betere keuze, omdat een (slimme) schakelaar vaak niet zoveel opties heeft.
Dimmen, okee, maar kleur wisselen?

Je kan prima bewegingssensors koppelen om hiermee ook lampen aan of uit te schakelen.
Maar bedenk... geen beweging -> licht uit.

[SiErRa]

Mijn ervaring is dat mensen toch schakelaars willen, omdat automatisch sensors vaak toch niet 100% werken en je wil gewoon niet in het donker zitten.

Maar je slimme lampen hebben wel altijd voeding nodig, dus ze moeten eigenlijk op de bruine fase draad worden aangesloten ipv de zwarte schakeldraad. Dan kan je vervolgens slimme schakelaars gebruiken die dus niet fysiek schakelen maar een seintje naar HA sturen, die op zijn beurt wel een seintje naar de lampen sturen.

Wat je ook kan doen is alleen een slimme dimmer te nemen en voor niet slimme dimbare lampen gaan. Dan hoeft je alleen je schakelaar te vervangen en deze met HA koppelen. Met als voordeel dat als HA down is, je schakeling nog steeds werkt.

[Gizz]

gostevie schreef op dinsdag 17 februari 2026 @ 10:31:
Helaas kon Home Assistant de lamp niet vinden, dus mijn eerste vraag is: kan ik die lamp überhaupt rechtstreeks met HA verbinden?

Rechtstreeks niet, wel via Thread of Zigbee. Dat is waarom je die Zigbee-stick (die je ook met andere firmware kunt ombouwen naar een Thread-stick) hebt. Let erop dat de Kajplats primair een Thread-lamp is, waar IKEA stiekem ook nog een alternatieve zigbee-modus heeft ingebouwd. Check de handleiding op deze pagina hoe je die zigbee-modus activeert.

Ik dacht eerst aan bewegingssensoren in elke kamer die de lichten automatisch aan- en uitzetten als je binnenkomt en weer uitgaat, maar na wat research lijkt het erop dat je eerder een aanwezigheidssensor nodig hebt dan een bewegingssensor, klopt dat?

Automatisch licht is inderdaad zalig. of je genoeg hebt aan een bewegingssensor of een aanwezigheidssensor nodig hebt hangt van de plek af. In de gang, badkamer, toilet en keuken heb je vaak voldoende aan een bewegingssensor, zeker als je het licht pas uit laat gaan als er meerdere minuten geen beweging heeft plaatsgevonden, omdat je daar meestal niet heel lang doodstil zit. Een aanwezigheidssensor is handig als je op de bank tv ligt te kijken en nauwelijks beweegt. Maar ook in dat laatste geval kun je vaak prima met een bewegingssensor uit de voeten als je deze op een slimme plek plaatst en het licht pas uit laat gaan als er bijvoorbeeld 20 minuten lang geen enkele beweging gedetecteerd is. Meestal gebeurt er wel iets in die 20 minuten wat genoeg beweging is om de tijd weer te resetten.

En ik heb ook gelezen dat slimme schakelaars gewoon veelzijdiger zijn?

Sommige dingen kunnen ze totaal niet, zoals automatisch je licht aan en uitzetten. Dus in dat op zicht minder functionaliteit dan een sensor

Maar ja, aan diverse knoppen kun je natuurlijk niet alleen uit-aan koppelen, maar ook dimmen of kleurenscenes. Mijn ervaring is wel dat je (zeker voor anderen) flink met een labelprinter aan de slag moet om de specifieke functionaliteiten erop te plakken. Het is leuk om een witte knop met 4, 8 of zelfs meer knopjes ergens te plaatsen, maar het is een hele klus om bij blanco knoppen te onthouden wat alles doet. Vanwege je zoontje zou ik proberen te werken met icoontjes ipv tekst.

SiErRa schreef op dinsdag 17 februari 2026 @ 10:36:
Wat je ook kan doen is alleen een slimme dimmer te nemen en voor niet slimme dimbare lampen gaan. Dan hoeft je alleen je schakelaar te vervangen en deze met HA koppelen.

Hier op aanvullend: een slimme dimmer met niet-slimme lampen is vaak ook kostentechnisch interessant als de dimmer grote groepen lampen kan aansturen. En kan ook gezellig en goed licht geven als je bijvoorbeeld Warmglow pakt: hoge CRI en de kleurtemperatuur wordt warmer als je dimt.

Met als voordeel dat als HA down is, je schakeling nog steeds werkt.

Kan soms een voordeel zijn, maar met zigbee kun je ook een directe binding maken tussen een knop en de lamp(en), waardoor je ook je lampen aan en uit kunt zetten of dimmen als de coördinator/ZHA/Z2M down is.

edit: dit is ook nog een interessant topic om door te nemen Het grote smart-module (aansluiten) topic @gostevie

[ Voor 17% gewijzigd door Gizz op 17-02-2026 12:21 ]