Verduurzaming tussenwoning uit 1880 met warmtepomp en meer

[bensss]

Dag mede tweakers,
hierbij wil ik met jullie delen hoe ik mijn tussenwoning uit 1880 aan het verduurzamen ben. Ik heb me behoorlijk goed ingelezen in de diverse subtopics waar ik heel veel aan heb gehad tot nu toe. Het doel van dit eigen topic is om mijn ervaringen te delen en mogelijk nog advies te krijgen op een aantal stappen die ik nog moet zetten waaronder balansventilatie.

Deze week heb ik mijn Arotherm Plus 55/6 werkend gekregen voor ons huis uit 1880 en de wp moet ongeveer 800M3 gas vervangen. De Arotherm Plus heb ik zelf geïnstalleerd met wat hulp van een lokale loodgieter en mede-tweaker @Breedam heeft geholpen met aansluiting in meterkast Het topic Lucht/Water warmtepomp om mee te verwarmen en te koelen #11 heeft me geweldig geholpen om het vertrouwen te krijgen dat een monobloc goed zelf te installeren is. Speciale dank gaat overigens uit naar @Kleuvert _/-\o_die mij heeft geholpen om de angst van mijn buren voor geluidsoverlast volledig weg te nemen.

Hierbij een klein overzichtje wat ik geïnstalleerd heb:

Arotherm 55/6
VWZ AI
VRC 720 Sensocomfort (draadloos)
Sensonet 921
Nog te plaatsen: Shelly Pro 1PM kwh meter in de meterkast

De Arotherm Plus staat in de tuin en is aangesloten via een flexibele aansluitset en een Terrendis 140 duo terreinleiding (7m van de gevel).

De WP doet bij mij alleen de verwarming van ca 20m2 vloerverwarming en ongeveer 70m2 wandverwarming op houtvezelplaten met leempleister als afwerklaag. De isolatie en de wandverwarming van buitengevels en tussengevels heb ik zelf uitgevoerd en de leempleister is aangebracht samen met een leemstucadoor die een leenspuit gebruikte. Het resultaat is erg mooi geworden en de warmteafgifte is hopelijk ook erg comfortabel. Ik heb alle radiatoren verwijderd en heb twee nieuwe pomplozeverdelers geplaatst en aangesloten op 32 mm Henco meerlagenbuis. Daarnaast heb ik de bestaande vloerverwarmingsverdeler weggehaald en ook vervangen door een nieuwe pomploze verdeler.

De badkamer wordt ook nog verbouwd en daar komt ook nog vloerverwarming. Warmwater ga ik proberen te doen met een Itho Daalderop 80l boiler icm een nog te installeren douche wtw van technea. Dit gaat sowieso krap worden met een gezin van 4. Maar het doel is om zo min mogelijk energie te gebruiken dus de beperkte inhoud van de boiler gaat ons hierbij helpen en de tvt is hierdoor ook fantastisch

Op korte termijn ga ik ook een Zehnder Q450 balansventilatie installeren. Het plan hiervoor zit al wel in mijn hoofd maar ik hoop dat ik nog de nodige tips kan krijgen als ik specifieke vragen heb. Mocht iemand specifieke vragen hebben over ervaringen mbt het project dan ben ik graag bereid te helpen.

Ik zal ook nog wat plaatjes posten.

[bensss]

[Kleuvert]

Ziet er mooi uit. Ben benieuwd naar je ervaringen komende winter.

[Jan2023]

Geweldig ,dat moet wel heel behaaglijk aanvoelen als dat eenmaal draait.
👍
Alleen een schilderijtje ophangen wordt wat lastiger.

Wat was de droogtijd van de leem ?
En werkt het zo ook nog vocht regulerend?

[Ivow85]

Vanwaar de keuze om ook de woningscheidende wanden te voorzien van wandverwarming?
In principe heb je naar de buren toe niet of nauwelijks warmteverlies.

[Sebazzz]

Ivow85 schreef op donderdag 14 september 2023 @ 17:38:
Vanwaar de keuze om ook de woningscheidende wanden te voorzien van wandverwarming?
In principe heb je naar de buren toe niet of nauwelijks warmteverlies.

In de voor en achtergevel heb je bijna geen oppervlak.

En minder impact dan vloerverwarming bij het verbouwen.

[bensss]

Ivow85 schreef op donderdag 14 september 2023 @ 17:38:
Vanwaar de keuze om ook de woningscheidende wanden te voorzien van wandverwarming?
In principe heb je naar de buren toe niet of nauwelijks warmteverlies.

De muren van onze woning zijn steens en de buren stoken bijna niet dus is er relatief veel warmteverlies. Was goed zichtbaar met warmtecamera, daarom op de binnenmuren 80-100mm houtvezelplaat plus wandverwarming. En idd, het oppervlak moet je ergens zoeken bij een tussenwoning omdat de gevel relatief veel glas heeft en klein is. Daar is overigens 160mm houtvezelplaat geplaatst.

Wandverwarming op binnenmuren is overigens ook wel wat voor te zeggen omdat je dan naast het leem ook nog je binnenmuur als warmtebuffer kan gebruiken.

[bensss]

Jan2023 schreef op donderdag 14 september 2023 @ 15:02:
Geweldig ,dat moet wel heel behaaglijk aanvoelen als dat eenmaal draait.
👍
Alleen een schilderijtje ophangen wordt wat lastiger.

Wat was de droogtijd van de leem ?
En werkt het zo ook nog vocht regulerend?

De schilderijtjes worden aan draadjes gehangen die aan een soort plint hangen. Ietsjes omslachtiger maar wel prima oplossing.

De droogtijd viel heel erg tegen deze zomer maar bij normaal zomerweer moet je rekenen op een dag of 4 per laag van 1cm (er zitten 3 lagen op).

Leem is idd heerlijk vochtregulerend!

[bensss]

Gisteren was een vreugdevolle dag. Eindelijk van het gas af in ons antieke huis. Ik heb de laatste stap nogal lopen uitstellen want ik had al langer een Daalderop Duo 80L liggen ter vervanging van de gasketel die sinds de zomer alleen tapwater deed. @Breedam was zo aardig mij af en toe fijntje eraan te herinneren dat ik weliswaar een wp heb maar dat ik nog steeds aan het gasinfuus zat Dank voor alle hulp .

De Technea douche WTW is ook al binnen maar wordt later aangesloten. Eerst maar eens kijken of 80L genoeg is voor een gezin met twee jonge dochters. Mocht dat niet zo zijn dan komt er misschien ooit nog wel een warmtepompboiler. Voor nu lijkt de Daalderop wel een fijn ding, was voor 200 euro vrij goedkoop, en warmt met een bescheiden 1100 W op, met boost functie 2750 W totaal. Binnenkant is van koper, dus legionella runs zijn geen thema. Isolatie van de Daalderop lijkt heel goed te zijn maar dat gaan we binnenkort monitoren met een Shelly Pro 1 PM.

Omdat ik ook een balansventilatie WTW aan het aanleggen ben heb ik de boiler op een tijdelijk frame gezet zodat deze verplaatsbaar is als ik met de WTW toevoerleiding aan de slag ga. Flex leidingwerk is daarom ook nog tijdelijk. Voor de WTW heb ik mooie (maar dikke) Comfopipe Plus buizen in huis, dank @Andrehj voor de tip. Het gaat nog een hele puzzel worden om deze dikke buizen in het plafond van van badkamer weg te werken.

Gisteravond heb ik meteen de energieleverancier gemeld dat ik mn gascontract opzeg en dat ze voor mij ook de ATO overeenkomst met Liander mogen opzeggen. Ben benieuwd of Liander dan ook de gasmeter gaat verwijderen (zit stiekem wel een beetje in de weg namelijk).

Hieronder een kleine sfeerimpressie.


Boiler en gasketel


Gasketel tabee!


Boiler aangesloten en heerlijk kunnen douchen

[ Voor 7% gewijzigd door bensss op 16-02-2024 15:25 ]

[Jipo]

Jan2023 schreef op donderdag 14 september 2023 @ 15:02:
Geweldig ,dat moet wel heel behaaglijk aanvoelen als dat eenmaal draait.
👍
Alleen een schilderijtje ophangen wordt wat lastiger.

Wat was de droogtijd van de leem ?
En werkt het zo ook nog vocht regulerend?

Volgens mij heeft hij de wandverwarming van het merk Variotherm toegepast. Hun buizen hebben een aluminium laag waardoor je ze achteraf kunt opsporen met een leidingzoeker zodat je iets kunt ophangen aan de muur.

[bensss]

Na lange tijd een update. De balansventialtie is inmiddels ook geinstalleerd en het draait nu sinds een jaar naar tevredenheid.

Het kostte wel veel tijd om alles netjes te installeren omdat we in een bestaande situatie door veel plafonds heen moesten werken en de afwerking daarvan ook voor het grootste gedeelte zelf is gedaan. Door een badkamerverbouwing was het mogelijk om veel van de ubbink buizen en verdeelboxen goed weg te werken. De aan (geveldoorvoer) en afvoer (dakdoorvoer) is gedaan met ComfoPipe Plus buizen van 200mm.


De wtw krijgt een plekje boven de wasmachine in een kas/technische ruimte. Gelukkig hebben we meer dan 270cm beschikbaar dus het lukte goed om erboven de buizen te plaatsen.


De Comfopipe Plus 200mm aanvoerbuis vanaf de WTW loopt deels tussen de balken van badkamerplafond naar de noorgevel.


De Ubbink verdeel boxen hangen ook in het plafond van de badkamer. Dit was echt even puzzelen om de toevoer en afvoerbuizen goed over en langs de boxen te laten lopen.


Het was nogal passen en meten om ook een lange demper te plaatsen. Deze is in 200mm uitgevoerd maar had wellicht ook wel met een keinere diameter uitgevoerd kunnen worden. 160-180mm had wellicht ook wel volstaan.


Dakdoorvoer 200mm gemaakt.








Hier komt erg veel ubbinks spaghetti uit het plafond. Dit bleek krapper dan gedacht


Nog meer groene ubbink spaghetti.


Deze plek is de grens van keuken woonkamer en hier is eerst het plafond opengebroken en zijn er 3 afzuigventielen geplaatst. Het afzuigtraject van deze ventielen was de langste dus daarom hebben we ervoor gekozen om per ventiel twee ubbink 90mm aan te sluiten.








De afvoerbuis gaf vrij veel geluid door, daarom hebben we besloten om hier een koof omheen te maken met relatief veel massa.


De afvoerbuis naar buiten is nu ingepakt in 15mm MDF en dit scheelt enorm veel geluid.


Dit is de badkamer geworden, met twee ventielen die beide met een enkele ubbink 90 zijn aangesloten omdat het traject zo kort naar het plenum.

[ Voor 15% gewijzigd door bensss op 02-09-2025 14:14 ]

[S0epkip]

Mooi project en mooie foto's!

Hoe draait je wp inmiddels en heb je nog verschil kunnen opmerken met en zonder WTW? (qua verbruik)

[bensss]

Om eerlijk te zijn heb ik nog geen grote verandering gemerkt vwb energieverbruik, met/zonder WTW. Maar dat komt voornamelijk omdat de zolderverdieping nog niet luchtdicht is. Dat wordt momenteel aangepakt. Wat ik wel heel goed merk is dat de luchtkwaliteit in de winter veel beter is, bij ongeveer dezelfde hoeveelheid kWh. Dit geeft veel comfort en dat is wel de mooiste beloning voor het uitdenken en het werk om de balansventilatie te realiseren.

De koude cijfers:

De SCOP van 4.8-5.2 laat zien dat het systeem redelijk optimaal draait. Afgelopen twee seizoenen hebben we wel relatief veel defrosts gehad waardoor net onder 5, het seizoen daarvoor (23/24) was de SCOP het hoogst met 5.2. Totaal jaarverbruik voor verwarmen is 1700-1900 kWh. De boiler met DWTW verbruikt 700kWh (voor gezin van 4 waarvan 2 opgroeiende dochters(!)) waarvan ruwweg de helft door PV wordt afgedekt. We komen van 1000-1300 kuub gas (inclusief 150 kuub voor SWW). Na dakrenovatie en vervanging van dubbel glas zal het totale verbruik nog wel iets dalen.

[ThinkPad]

Elektraverbruik voor de WP lijkt mij zeer, zeer netjes. Van wat ik zo lees wordt er als vuistregel gehanteerd: m3 gas * 2 = kWh stroom voor de WP. Dat lijkt voor mijn airco waar ik afgelopen winter volledig mee heb verwarmd, wel aardig te kloppen als ik het vergelijk met mijn gasverbruik eerdere jaren.

Over betere luchtkwaliteit in de winter dankzij WTW: hoe kwantificeer je dat? Puur door het aflezen op een CO₂-meter, of merk je het lichamelijk aan bepaalde dingen?

[ Voor 40% gewijzigd door ThinkPad op 12-09-2026 09:49 ]

[bensss]

Vooral de muffe geur die verdwenen is. En ook dat ik beter slaap. Maar dat is wel subjectief, het kan ook komen omdat ik niet nachtenlang blijf piekeren over de route van de aan- en afvoerkanalen . O, en het comfort merk je natuurlijk ook goed in de natte ruimtes, vocht is snel weg en ook de vieze lucht op toilet. Kwam bij ons ook omdat de mechanische ventilatie zeer slecht geinstalleerd was met ribbelbuis in bochten waardoor de badkamer te weinig afzuiging kreeg en de toilet beneden nauwelijks debiet had.