Gecombineerde aardlek zonnepanelen.

Ik zou zoiets wat buiten ligt, en zeker zonnepanelen, altijd op een eigen aardlek willen. Bij problemen ligt dan alleen dat eruit.

Bij een flinke hoeveelheid panelen is 30ma soms ook niet voldoende en moet je naar 100ma of 300ma.

[ Voor 4% gewijzigd door Navi op 17-05-2026 16:16 ]

De plek van de aardlekschakelaar maakt in principe niet uit voor de werking. De foutstroom ontstaat in verhouding tot het net waar de omvormer nog steeds deel van uitmaakt, ook al stroomt al het vermogen naar apparaten.

Vraag is alleen: is je aardlekschakelaar van het type B (niet te verwarren met uitschakelkarakteristiek B voor automaten) voor DC-foutstroomdetectie? Een type A is niet afdoende.
Of er in jouw omvormer al een vorm van aardlekbeveiliging aanwezig is (hetzij AC, hetzij DC), moet je echt opzoeken. Het is mogelijk, maar in heel veel gevallen is dat niet zo.

Andere vragen: als er een aardlek in de kabel richting de WP ontstaat, blijft je installatie ook gewoon energie leveren richting dat lek. Lijkt me ook niet wenselijk.


MBT de panelen, je kunt idd een aardlek hebben (tussen leverende panelen en een van de huisgroepen) die niet gedetecteerd wordt door de bestaande aardlek schakelaar.

Maar ook al is dit een betsaande installatie en voldoe je wel of niet aan de norm, je kunt met behoud van installatie ruimte de 4p automaten vervangen door 4p alamats. Gewoon doen.

Zonnepanelen hoeven conform NEN1010 niet achter een aardlekautomaat. Dat je dit wel doet is prima, echter kan implicaties hebben zoals anderen voor mij hebben omschreven

Het simpelste is een aparte aardlekautomaat voor de zonnepanelen imho

Remco0912 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 16:18:
@Solarsparc de omvormer heeft een interne RCMU. Specificaties hiervan heb ik verder niet kunnen vinden. Het betreft een SUN2000. De aardlek is een type A. Theoretisch zal dit dus goed moeten zijn.

https://kennisbank.wattkr...ttachments/13130534328082

Je hebt geluk met deze inverter, volgens het ontwerp is er geen kans op DC-lekstroom en er zit een AC-lekstroomdetectie in. Deze mag op papier dus zonder (extra) aardlekdetectie.
Wat niet betekent dat je de aardlekschakelaar geheel mag omzeilen, want volgens NEN1010 moet de gehele groepenkast achter een aardlekbeveiliging zitten, maar dat zal je niet van plan zijn.

Een aardlek meet toch de ingaande en afgaande stroom met elkaar

Dit klopt.

en zolang de stroom geleverd wordt van de zonnepanelen naar bijv. de wasmachine meet de aardlek in principe niets.

Als er geen foutstroom is, niet nee.

Dus ook geen eventuele foutstroom.

Dan juist wel, want alles is gekoppeld aan het net. De foutstroom, d.w.z. het verschil, kan alleen maar afvloeien richting of gevraagd worden uit dat net. Daarbij gaat het door de aardlekschakelaar.

Een voorbeeld: omvormer levert 10A aan de wasmachine. Door een defect staat de behuizing van de omvormer onder stroom. Jij raakt die aan en er lekt stroom via jou weg, zeg 2A. De omvormer gaat (kan) niet op 1 van de 2 lijnen meer stroom maken om die 2A te compenseren. Die 2A wordt dan dus "gevraagd" vanuit het net en er ontstaat verschil op de aardlekschakelaar, want die 2A komt niet meer terug, jij "neemt hem op" (in werkelijkheid vloeit de stroom weg via een andere "aarde" dan die van jouw stroominstallatie. Die aarde moet je dan weer niet verwarren met "randaarde". Het is best wel ingewikkeld).

Stel dat het nu de wasmachine is die onder stroom staat. Ook dan kan de omvormer niet op 1 van de 2 lijnen een hogere stroom leveren en zal dat verschil uit het net "gevraagd" worden.

Wat jij zegt zou kunnen als de omvormer en apparatuur in eilandbedrijf functioneren, maar een netgebonden omvormer moet afslaan als de verbinding met het net is onderbroken, dus dan kan die situatie niet ontstaan.

[ Voor 28% gewijzigd door Solarsparc op 18-05-2026 18:30 ]

nono_einstein schreef op maandag 18 mei 2026 @ 08:52:
Andere vragen: als er een aardlek in de kabel richting de WP ontstaat, blijft je installatie ook gewoon energie leveren richting dat lek. Lijkt me ook niet wenselijk.

Zeer terecht punt. De regel is voor zover ik weet: een groep moet een aardlekbeveiliging hebben. Ook al heeft het enige aangesloten apparaat wel een aardlekbeveiling, de groep zelf is nu onbeveiligd.

Remco0912 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 19:45:
Fijn om te lezen dat de andere verbruikers gedekt worden door de aardlek. Tevens zal ik meenemen dat de aardlek die nu in de meterkast zit (30mA) niet het voorgeschreven type is vanuit de fabrikant. Ik neem aan i.v.m. selectiviteit en/of de eventueel verwachten lekstromen. Zonder problemen ga ik hier niets aan wijzigen (mede dat hier ook andere groepen op aangesloten zijn).

30mA is "veiliger" dan het voorschrift, dus dat is inderdaad prima. De rest is vooral comfort, in de zin van: welk deel van de installatie blijft gewoon doordraaien in het geval van een foutstroom. Of vaak: welk deel van de installatie kan ik weer op spanning brengen, want in de praktijk hoef je van selectiviteit bij aardlekschakelaars niet teveel te verwachten. De laagste waarde zal altijd afslaan, tenzij een hogere waarde er om volstrekt onduidelijke redenen eerst uitvliegt.
Feitje, NEN1010 schrijft wel minimaal 2 aardlekschakelaars voor, daar geeft de norm een mening die niet per se iets met elektrische veiligheid te maken heeft. Ze redeneren wel: "je kunt dan nog een lamp aandoen dus dat is veiliger" maar tja...
Andere opmerking, boven 30mA kan een lekstroom dodelijk worden. Gebruik je hogere waarden, dan wordt het in meerdere mate een beveiliging voor brand en in mindere mate een beveiliging voor dodelijke stroom.

Wat is nog niet geheel begrijp: stel de wasmachine vraagt 10A, zonnepalen leveren 16A op en dus gaat er 4A het net op. De wasmachine staat onder stroom en wordt vastgepakt en hierdoor vloeit er 2A weg. Waarom kunnen de zonnepanelen geen 12A aan de wasmachine leveren en in dit geval 2A aan het net? (voor bovenstaand installatie maakt het niet uit aangezien de omvormer zal afschakelen vanwege zijn interne RCMU)

Mijn verhaal laat een deel weg en dat is de weerstand die de verschillende onderdelen vertegenwoordigen. De nul van het net heeft in de regel een lagere weerstand dan een wasmachine of omvormer, dus in de praktijk gaat jouw zonneenergie nooit 100% rechtstreeks over de kabel naar de wasmachine, al doet jouw meter wel alsof dat zo is. Een lekstroom zoekt ook de weg van minste weerstand en dat is bij niet-kortsluiting niet jouw wasmachine.
Voor scenario's waarin een aardlek hier toch niet zou reageren, ben je aangewezen op het andere veiligheidssysteem: randaarde (of dubbel-isolatie van het apparaat).
Bij randaarde staat de wasmachine nog steeds "onder stroom", maar omdat de randaarde veel minder weerstand heeft dan jij, vloeit het gevaarlijke gedeelte langs die weg. De lekstroom is dan nog wel aanwezig, maar niet gevaarlijk voor jou.
"Veilig genoeg voor de norm" is wat anders dan "absoluut veilig". "Niet volgens de norm" is ook lang niet altijd onveilig, maar wel vaak.

Remco0912 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 20:25:
[...]

Ik had deze in eerste instantie anders gelezen. Echter conform NEN1010 is het toch zo dat (artikel 411.3.3) "Aanvullende bescherming moet tot stand worden gebracht door een toestel voor aardlekbeveiliging met een toegekende aanspreekstroom van ten hoogste 30 mA voor: — AC-contactdozen met een toegekende stroom van ten hoogste 32 A voor algemeen gebruik door leken; - verplaatsbaar materieel voor wisselspanning met een toegekende stroom van ten hoogste 32 A voor gebruik buiten.

Het betreft hier een vast aangesloten warmtepomp in een technische installatiekast, waar ook de onderverdeler is geplaatst. Daarom is het conform NEN1010 niet verplicht. Het klopt uiteraard dat bij een kabelfout/lek dit niet wordt afgeschakeld, dus als het wenselijk is, is een andere vraag.

Ik heb wat moeite om het hele plaatje te begrijpen, maar deze groepenkast is dus aangesloten op een andere groepenkast? Als de WP via die groepenkast wel achter een aardlekbeveiliging zit, is het een aanvullende bescherming. Is dat niet zo, dan is het slechts "de bescherming" en niet aanvullend.
Als de hoofdgroepenkast de WP wel aardlekbeveiliging geeft, is dit denk ik wel toegestaan. Niet altijd wenselijk, omdat er in je hoofdgroepenkast wellicht meer dingen uitvliegen en ook je hele onderverdeler.

De aanvullende bescherming is niet verplicht, mits de uitschakeltijd van het "beveiligingstoestel" hoogstens 0,4 seconden is. Een B16-automaat kan dat halen, maar dat is afhankelijk van je aardingssysteem, specifiek de aardverspreidingsweerstand. De aardverspreidingsweerstand van de aardelektrode moet in zo'n geval kleiner dan ~1,5Ω zijn. Bij een TN-stelsel meestal geen issue, bij een TT-stelsel haal je dat lang niet altijd.
Zit er een volwaardige aardlekschakelaar in de warmtepomp, of alleen een DC-detectie? Ik heb eigenlijk geen idee wat ik me er bij moet voorstellen.

Ik schrik hier toch wel een beetje van, ik ben een vak techneut, en heb diverse installaties ontworpen, aangelegd en ook gekeurd, ik ken de nen beter dan mijn eigen vrouw. Ik snap dat dit een forum is waar je het een en ander qua informatie kan uitwisselen, maar dit soort zaken zijn toch echt essentieel voor je veiligheid en die van je buren. En als ik dan lees, niet alleen op deze forum maar ook op andere, het niveau van vragen heeft niets te maken met pionieren van instellingen of op betrekking van ervaring of inhoudelijke vragen waar je met een dilemma zit, maar vragen over basis veiligheid. En ik lees in de reacties dat sommige wel weten waar ze over praten en andere schermen met de nen 1010 waarvan ik denk lees het nog maar een keer opnieuw.

Waar ik het meest van schrik zijn van de mensen waarvan ik lees dat het wel lijkt dat ze weten waar ze over praten maar niemand met het advies komt, draai het dicht en bel een elektricien...

Je hebt 100% gelijk en normaal ben ik de eerste die roept "bel een elektriciën". In deze post (hij is overigens verplaatst, kan niet meer zien waarvandaan) liet ik me een beetje meeslepen, deels omdat het neergezet wordt als een soort huiswerkvraag / discussie en deels omdat de vraag niet was "is deze installatie veilig" of "mag ik dit zo doen".

Ik heb het niet gelezen als "keur mijn installatie" omdat ik aanneem dat als iemand vragen stelt over nen1010, diegene wel snapt dat "voldoen aan de norm" geen enkele betekenis heeft voor hem als particulier. TS laat het een beetje in het midden, maar ik heb het geïnterpreteerd als "iemand heeft het zo aangelegd en ik ben benieuwd hoe het zit".
Dit geheel anders dan het topic ergens eerder dat begon met een foto van iemand met een gesmolten automaat in z'n hand en de vraag "waar kan ik een nieuwe kopen?".

Het is mijn aanname, misschien niet terecht, dat iedere discussie over nen1010 op een forum als dit, nooit iets anders kan zijn dan gewoon leuk wat informatie uitwisselen, en dat iemand die van het bestaan van nen1010 afweet, dit begrijpt. Als iemand in mijn posts iets anders leest, dan bij deze: ik heb geen idee wat ik aan het doen ben.

Klinkt mij in de oren als de ''oude rot in het vak'' die het allemaal niets vind maar zelf ook niet met bijdrages komt. Menig vaklui komt er ook niet uit in mijn ervaring daarom zijn deze discussies ook zo waardevol. De oprichter van Tweakers komt niet zomaar advies vragen natuurlijk. Ik lees in dit topic niet echt hele gekke dingen maar iets mis ik nog wel. Het grote nadeel van die 4 polige aardlekschakelaars is natuurlijk dat een lekstroom (en die heb je nog wel eens bij PV-installaties) de andere groepen (welke op andere fases zitten) kan beïnvloeden. Zo kan het dan gebeuren dat de beveilging niet tript bij 15-30mA maar pas bij een hogere stroom. Om die reden zou ik toch kiezen om aardlekautomaten te gebruiken.

Remco0912 schreef op dinsdag 19 mei 2026 @ 17:09:
Wederom dank voor je antwoord.

Het lijkt een TN-CS stelsel (ook al is dit moeilijk te zien (er is 3x 1P automaat) en blauw lijkt gekoppeld aan PE in verzegelde kast van netbeheerder)).

De installatie van de netbeheerder is altijd een TN-stelsel. De vraag is of jij ook aarding aangeboden krijgt vanuit de netbeheerder. Komt er behalve de fasedraden en de nuldraad ook nog een aardedraad uit die verzegelde kast van de netbeheerder? Anders is het gewoon een TT-stelsel.

Dit zal dus allemaal conform de eisen zijn.

Die conclusie trek je nogal snel...

Remco0912 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 20:25:
Echter conform NEN1010 is het toch zo dat (artikel 411.3.3) "Aanvullende bescherming moet tot stand worden gebracht door een toestel voor aardlekbeveiliging met een toegekende aanspreekstroom van ten hoogste 30 mA voor: — AC-contactdozen met een toegekende stroom van ten hoogste 32 A voor algemeen gebruik door leken; - verplaatsbaar materieel voor wisselspanning met een toegekende stroom van ten hoogste 32 A voor gebruik buiten.

Het betreft hier een vast aangesloten warmtepomp in een technische installatiekast, waar ook de onderverdeler is geplaatst. Daarom is het conform NEN1010 niet verplicht.

Remco0912 schreef op maandag 18 mei 2026 @ 22:38:
Kun je ook aangeven of hetgeen wenelijk is of hiermee aan een artikel van de NEN1010 niet voldoet. Bij mij weten voldoe je aan de NEN1010 artikel 411.x

411 is meer dan alleen 411.3.3 hè.

411.5.2 In het algemeen moeten in TT-stelsels toestellen voor aardlekbeveiliging worden toegepast als foutbescherming. Als alternatief mogen beveiligingstoestellen tegen overstroom worden toegepast als foutbescherming mits het zeker is dat de waarde van Zs permanent laag genoeg is, zie 411.5.4.

Let op dat dit gaat over foutbescherming. Geen aanvullende bescherming zoals in 411.3.3. Dat zijn 2 verschillende dingen, ook in situaties waar geen aanvullende bescherming vereist is moet de foutbescherming wel in orde zijn.