Low-light condities bij voorstellingen en sfeer behouden

[WFvN]

Jaarlijks loop ik er regelmatig tegenaan: foto's schieten met m'n Pro90IS bij low-light condities.

Sowiezo zit ik met de ellende dat het scherpstellen een stuk moeizamer en trager gaat maar daar draait het me op dit moment niet zozeer om. Daar heb ik al wel trucjes voor en anders is het gewoon veel geduld hebben (hopende dat je de mogelijkheid hebt op dat moment).

Mij draait het met name om de sfeer.
Ik heb een Speedlite 550EX flitser, een kanon van een Canon-flits dus. Aan licht geen gebrek; op 10 meter afstand een foto schieten in low-light condities waarbij het op de foto wel overdag lijkt is dus geen probleem. Maar de sfeer is dan compleet weg. Denk aan een zaal met theaterverlichting, denk aan een zaal met sfeerverlichting (kaarsen, kerstverlichting e.d.)

Och, foto's schieten bij weinig licht? Ook geen probleem, gewoon op statief zetten, hoge sluitertijd eventueel zelfs met kleine diafragmaopening om mooie fonkelingen van lichtpunten te krijgen. Maarja.... dat gaat dus niet als je bewegende onderwerpen hebt.
Nog een mogelijkheid is natuurlijk de ISO-waarde wat hoger te zetten. Alleen bij ISO-200 wordt de ruis (met mijn toestel) me toch wat teveel. Niet echt mooi meer dus.

Ik ben op zoek naar diverse mogelijkheden/tips om bij zulke situaties toch fraaie foto's te kunnen schieten zonder de sfeer te verknallen.

Wat ik tot dusver al geprobeerd heb is de flits voorzien van gele en rode papiertjes om het licht wat softer te maken. Geen geweldig succes. Verder heb ik uiteraard de ISO-waarde verhoogd maar zoals je hebt kunnen lezen: niet echt iets waar ik tevreden mee ben.

Een sluitertijd van 1/30e seconde wil met m'n toestel nog vrij goed (uit de losse hand NB.... I love that IS). Dat in combinatie met ISO-200 geeft in ieder geval de mogelijkheid foto's te schieten zonder flits bij erg lage lichtomstandigheden waarbij de foto's aardig goed overkomen als wat je met het oog ziet.

Wat ook aardig werkt tot dusver is mét flits schieten op ISO-50 of ISO-100 waarbij ik de wit-balans heb geijkt op een blauw vel papier (wat resulteert in een wat roder/geler beeld, wat de kerstverlichting en kaarsen e.d. aardig simuleert). Verder is het spelen met de flits om hem niet té fel te maken maar ook weer niet té donker...
Nadeel hiervan is dat het weer lastig is om de juiste kleur te krijgen.

Hoe lossen jullie dit probleem op?

[ Voor 4% gewijzigd door WFvN op 24-12-2004 20:11 ]

[Silent Thunder]

Volgens mij is het moeilijk om de sfeer te behouden op exceptionele locaties. Je moet altijd wel het ene opofferen om het andere te krijgen.

Wat misschien wel een optie is, is om een lens te nemen die kan schieten op een kleine F-waarde; zo'n kleine F-waarde dat je dus wellicht de flitser kan weglaten in lowlight situaties. Bijvoorbeeld een Canon F/1.2 of /1.4; maar die zijn nogal duur...

[ Voor 10% gewijzigd door Silent Thunder op 24-12-2004 20:39 ]

[WFvN]

Silent Thunder schreef op vrijdag 24 december 2004 @ 20:36:
Volgens mij is het moeilijk om de sfeer te behouden op exceptionele locaties. Je moet altijd wel het ene opofferen om het andere te krijgen.

Alleen wil ik toch zo min mogelijk opofferen... (ik ben nederlander )

Wat misschien wel een optie is, is om een lens te nemen die kan schieten op een kleine F-waarde; zo'n kleine F-waarde dat je dus wellicht de flitser kan weglaten in lowlight situaties. Bijvoorbeeld een Canon F/1.2 of /1.4; maar die zijn nogal duur...

Helaas heb ik een vaste lens met m'n Pro90IS.

Een losse body staat zeker op m'n verlanglijstje maar is voorlopig niet in beeld helaas.

[Ursamajor]

Volgens mij moet er op die mooie flits van je ook een instelling zitten om de flitsoutput bij te stellen. Als je 1 of 2 stops onderbelicht met de flits en een langere (normalere bij die condities) sluitertijd schiet, behoud je de normale kleuren die er zijn en licht je de mensen enzo netjes op.

Het vergt wel wat oefenen en uitproberen met de instellingen, maar het moet goedkomen.

Wat je ook zou kunnen doen is als je een voorstelling wilt fotograferen, als het licht fel is (zoals het meeste van de voorstelling zal zijn) het licht te meten met je voorkeursdiafragma en iso. Dan die gegevens inclusief sluitertijd overnemen op de handmatige instelling en dan heel de voorstelling lekker fotograferen. Zo behoud je de sfeer en wordt alles toch goed uitgelicht.

Maar, oefening baart kunst. Probeer het anders savonds eens in de stad met winkelend puliek ofzo.

[Silent Thunder]

Heb je ook voorbeelden WFvN van de resultaten van de verschillende dingen die je geprobeerd heb?

[Tinus]

probeer het eens met indirect flitsen, dus de flitser naar het plafond richten, dan krijgt de flits de kleur van het plafond en dan krijg je veel mooiere natuurlijke kleuren, zonder bewegings onscherpte

[jevn]

Als ik low light situaties schiet, ga ik voor handmatige settings (deze zijn voor mij steeds meer standaard geworden, want het blijkt gewoon prima te werken):

Whitebalance op manual, ik probeer dan vooral in de blauwe richting te gaan zitten (een wit voorwerp schieten wanneer er blauw licht op komt).

Uiteraard ook de rest op manual 1/30 voor zangers is erg mooi => flits kan ik dan nog meer weglaten. 1/40 tot 1/60 is noodzakelijk bij beweging zoals met dansers => ietsje meer flitsen (compromis is nodig).

Diafragma altijd op zo groot mogelijk => komt er vaak op neer dat die 2.8 is maar automatisch naar een groter getal wil. Door uit en inzoomen, kan je weer terug forceren naar 2.8 (ja ik gebruik dus ook een pro90IS.

Mijn metz 54mz3 staat meestal op 1/64 tot 1/128 van zijn volle capaciteit (ook weer handmatig), ik flits dus nauwelijks.

edit: vergeten. Op mijn flits heb ik dus ook zo'n wit kapje dat het licht mooi verstrooit.

hoe het er straks met de eos 20d uit gaat zien... dat is ff afwachten.

edit 2: sorry bro, kon het niet laten

[ Voor 11% gewijzigd door jevn op 24-12-2004 23:06 ]

[McFlipp]

Een omnibounce werkt erg goed als je niet indirect (via plafond bijvoorbeeld) kunt flitsen. Eventjes een voorbeeldje hieronder. Is genomen met 300D + 420EX + Omnibounce en FEC -/2.3. En de ISO was hier 800, om zoveel mogelijk omgevingslicht op te vangen.

[ Voor 16% gewijzigd door McFlipp op 24-12-2004 23:14 ]

[Floor-is]

McFlipp schreef op vrijdag 24 december 2004 @ 23:10:
Een omnibounce werkt erg goed als je niet indirect (via plafond bijvoorbeeld) kunt flitsen. Eventjes een voorbeeldje hieronder. Is genomen met 300D + 420EX + Omnibounce en FEC -/2.3. En de ISO was hier 800, om zoveel mogelijk omgevingslicht op te vangen.

[afbeelding]

Jah het idee is leuk, maar hij gaat voor ISO100 of wellicht 200, maar da's de MAX...

WFvN: Ik vrees toch echt dat je met een korte sluitertijd (tot 1/15) + flits + hogere ISO moet werken om echt leuke platen te maken. Als je flink resized () zie je het nauwelijks hoop ik... Met de moderne(re) toestellen heb je veel minder last van ruis bij hoge ISO en dat is precies wat jij nodig hebt voor dit probleem...

[Verwijderd]

@mcflipp: mooi plaatje, of nouja, mooi het licht opgelost! Idd een indirecte flits met het liefst een omnibounce, en 2nd curtain flash als dat kan? heeft je camera niet, toch? maar je moet een hoop kunnen bereiken, zeker met je 550EX en je IS

[koraks]

Verwijderd schreef op zaterdag 25 december 2004 @ 12:38:
heeft je camera niet, toch?

offtopic:
Volgens mij met de hacked 10D firmware wel, maar ik kan me vergissen. Overigens had 2nd curtain flash in deze situatie geen verschil gemaakt.

[ Voor 13% gewijzigd door koraks op 25-12-2004 12:50 ]

[Verwijderd]

met mijn D70 + Tamron 28/75 F2.8 xr di + SB-600 schiet ik nagenoeg manueel op de flits na!

ik maak voornamenlijk foto's in de discohteek waar ik werk en merk dat de volgende instellingen het voor mij momenteel nog goed doen!

1/4 sec
F2.8
iso auto
wb schady indoor
flash compo 0.7/1.0
schuin omhoog en lumiquest ultrabounce erop
flash voor de rest op auto!

de twee onderstaande foto's zijn gemaakt met de bovenstaande instellingen en geven klein voorbeeld wat de balans is tussen de flits en de achtergrondverlichting.

enige nadeel wat ik wel merk in de flits is dat TTL geen reking houd met refelcterende objecten, vooral lastig als mensen goed zweten en of glazen objecten op de achtergrond staan!

[EXX]

Ik herken het probleem. Een compact camera en buitengewone (lage) lichtomstandigheden zijn geen goede vrienden. Ik maak vaker foto's tijdens (klassieke) concerten en flitsen is dan zowiezo uit den bose.

Wat ik meestal doe is de cam (KM A2) op ISO200 zetten, de F waarde zo laag mogelijk om zoveel mogelijk licht door te laten en de sluitertijd ook zo klein mogelijk te zetten. Het histogram in beeld is dan een redelijk hulpmiddel. Verder vertrouwen op de Anti-Shake om toch een redelijk scherpe foto te krijgen. Achteraf dan eventueel een ruisfilterprogpramma benutten.

Een voorbeeld van een foto genomen tijdens een operavoorstelling. Ik zat achteraan en heb dus heel wat zoom moeten gebruiken, ten koste van de F waarde.

Clickable:



De foto is zo uit de camera gekomen; geen nabewerkingen.

F waarde = F/3.5
Sluitertijd = 1/40 s
ISO waarde = ISO200

[ Voor 5% gewijzigd door EXX op 25-12-2004 13:10 ]

[WFvN]

Silent Thunder schreef op vrijdag 24 december 2004 @ 21:50:
Heb je ook voorbeelden WFvN van de resultaten van de verschillende dingen die je geprobeerd heb?

Ik kan je niet alles laten zien gezien ik niet alle foto's terug kan vinden. Maar afgelopen week ben ik wel weer aan het experimenteren geweest met white-balance, flits, iso en sluitertijd

Resultaten:

2 foto's met ISO 200. Dit zijn omlaag geschaalde foto's van 2,6 Mpixels naar 0,2 Mpixels. De ruis is zelfs bij die enorme verkleining nog zichtbaar. Vandaar dat iso200 op mijn toestel absoluut geen voorkeur heeft.

Tja, hier de flits gebruikt en direct zijn de kleuren knalhard (ook al staat de sluitertijd op 1/30e in combinatie met een 'gedimde' flits)

code:

Exif:
Shutter speed: 1/30 sec
Aperture: 2.8
Exposure mode: Tv
Flash: External Manual
Flash EF guide number: 7.97
Metering mode: Center-weighted average
Drive mode: Single frame shooting
ISO: 200
White balance: Auto

code:

Exif:
Shutter speed: 1/30 sec
Aperture: 2.8
Exposure mode: Tv
Flash: Off
Metering mode: Center-weighted average
Drive mode: Single frame shooting
ISO: 200
White balance: Auto

Whitebalance geijkt op een blauw voorwerp om een rodere kleur te krijgen. De flits handmatig ingesteld op 1/2e. Direct geflitst (niet indirect dus).

ISO staat op auto, dat is 50 of 100. Gezien de lichthoeveelheid zal het wel 100 zijn gok ik.

code:

Exif:
Shutter speed: 1/60 sec
Aperture: 2.8
Exposure mode: Program
Flash: External Manual
Flash EF guide number: 7.97
Metering mode: Center-weighted average
Drive mode: Single frame shooting
ISO: Auto
White balance: Preset

Deze foto heeft een witte waas maar dat komt door een rookkanon. De ruis valt ook hier weer enorm goed te zien (hier weer ISO200)

code:

Exif:
Shutter speed: 1/60 sec
Aperture: 2.8
Exposure mode: Program
Flash: External Manual
Flash EF guide number: 7.97
Metering mode: Center-weighted average
Drive mode: Single frame shooting
ISO: 200
White balance: Preset

Zoals je waarschijnlijk zal begrijpen ben ik niet echt opgewekt. Dit moet beter kunnen.

[WFvN]

snuggel schreef op vrijdag 24 december 2004 @ 21:54:
probeer het eens met indirect flitsen, dus de flitser naar het plafond richten, dan krijgt de flits de kleur van het plafond en dan krijg je veel mooiere natuurlijke kleuren, zonder bewegings onscherpte

Helaas een wit-grijs plafond... verre van ideaal dus. Bovendien is het op sommige plekken vrij hoog. Ik heb wel een sterke flitser maar een plafond van enkele meters hoogte is soms toch wat teveel van het goede

McFlipp schreef op vrijdag 24 december 2004 @ 23:10:
Een omnibounce werkt erg goed als je niet indirect (via plafond bijvoorbeeld) kunt flitsen. Eventjes een voorbeeldje hieronder. Is genomen met 300D + 420EX + Omnibounce en FEC -/2.3. En de ISO was hier 800, om zoveel mogelijk omgevingslicht op te vangen.

[afbeelding]

Mooi plaatje. ISO800 heb ik niet op m'n toestel (maar goed ook want dat zou niet om aan te zien zijn; iso100 is bij mij acceptabel, 200 wil net maar ruis is duidelijk zichtbaar). Maar ook hier zie ik te harde kleuren bij de dames. Achtergrond vind ik mooi van kleur. Maar bij de dames vind ik de sfeer weer verdwenen. Goed, ik ben er niet bij geweest maar ik meen hier toch echt flinke belichting van de flits te zien en niet van de omgeving.

Floris schreef op zaterdag 25 december 2004 @ 03:32:
[...]

Jah het idee is leuk, maar hij gaat voor ISO100 of wellicht 200, maar da's de MAX...

WFvN: Ik vrees toch echt dat je met een korte sluitertijd (tot 1/15) + flits + hogere ISO moet werken om echt leuke platen te maken. Als je flink resized () zie je het nauwelijks hoop ik...

Zie m'n post hierboven.... helaas.... zelfs bij een grove omlaag schaling (van 1800 pixels naar 500 pixels....).

Met de moderne(re) toestellen heb je veel minder last van ruis bij hoge ISO en dat is precies wat jij nodig hebt voor dit probleem...

Mja, dan heb ik nog wel meer nodig.... een vracht geld
Laat ik nou wel een stevige bankrekening hebben op dit moment alleen is dat gereserveerd voor een andere nog grotere uitgave. Helaas kan ik dus niet aan dat geld komen.

Verwijderd schreef op zaterdag 25 december 2004 @ 13:02:
met mijn D70 + Tamron 28/75 F2.8 xr di + SB-600 schiet ik nagenoeg manueel op de flits na!

ik maak voornamenlijk foto's in de discohteek waar ik werk en merk dat de volgende instellingen het voor mij momenteel nog goed doen!

1/4 sec
F2.8
iso auto
wb schady indoor
flash compo 0.7/1.0
schuin omhoog en lumiquest ultrabounce erop
flash voor de rest op auto!

de twee onderstaande foto's zijn gemaakt met de bovenstaande instellingen en geven klein voorbeeld wat de balans is tussen de flits en de achtergrondverlichting.

enige nadeel wat ik wel merk in de flits is dat TTL geen reking houd met refelcterende objecten, vooral lastig als mensen goed zweten en of glazen objecten op de achtergrond staan!

[afbeelding]

[afbeelding]

Eerste plaatje is erg mooi. Dat krijg ik ook zonder problemen voor elkaar met m'n toestel zonder ruis. Waarom? Geen bewegend onderwerp. De tweede afbeelding.... ook dat krijg ik wel voor elkaar. Maar wederom te harde kleuren bij de 2 personen op de voorgrond waarbij ook nog één en ander bewogen is. Bij die settings ga ik het niet redden om foto's te schieten. Ik kan moeilijk bij een toneelvoorstelling gaan vragen of ze zo af-en-toe even volledig stil willen blijven staan zodat ik een foto kan schieten
[quote]

EXX schreef op zaterdag 25 december 2004 @ 13:04:
Ik herken het probleem. Een compact camera en buitengewone (lage) lichtomstandigheden zijn geen goede vrienden. Ik maak vaker foto's tijdens (klassieke) concerten en flitsen is dan zowiezo uit den bose.

Wat ik meestal doe is de cam (KM A2) op ISO200 zetten, de F waarde zo laag mogelijk om zoveel mogelijk licht door te laten en de sluitertijd ook zo klein mogelijk te zetten. Het histogram in beeld is dan een redelijk hulpmiddel. Verder vertrouwen op de Anti-Shake om toch een redelijk scherpe foto te krijgen. Achteraf dan eventueel een ruisfilterprogpramma benutten.

Een voorbeeld van een foto genomen tijdens een operavoorstelling. Ik zat achteraan en heb dus heel wat zoom moeten gebruiken, ten koste van de F waarde.

Clickable:

[afbeelding]

De foto is zo uit de camera gekomen; geen nabewerkingen.

F waarde = F/3.5
Sluitertijd = 1/40 s
ISO waarde = ISO200

Histogram heb ik helaas niet. Zo te zien is jouw toestel aanzienlijk beter als het gaat om ruis; bij mij zie je veel meer ruis.

Maar dit worden acceptabele plaatjes ja. Je zegt zonder flits geschoten te hebben dus ga ik er vanuit dat de kleuren echt zijn. Ik twijfelde er in eerste instantie een beetje bij gezien dit (voor wat ik gewend ben) vrij wit licht is op het podium maar ik kon het niet echt herkennen als 'flitslicht'. Maar dit ziet er goed uit ja. Mja, betere camera blijkbaar.

[EXX]

De kleuren zijn idd echt. Op het moment van de foto was er alleen maar blauw en wit schijnwerperlicht, vandaar dat het wat vreemd lijkt.

Witbalans goed instellen is onder zulke omstandigheden ook niet altijd even gemakkelijk. In een andere scene (tijdens dezelfde voorstelling) werd er alleen rood licht gebruikt. De automatsiche witbalans is dan volledig onbruikbaar; alles werd licht oranje. Bij de instelling 'sunlight'+3 waren de kleuren wel goed.

Dan is er de Exposure mode. Ik gebruik bij lage lichtomstandigheden (zonder flits) uitsluitend Manual mode. De F-waarde zo laag mogelijk en de sluitertijd dan varieren. Dat levert betere resultaten op dan welke automatische mode dan ook.

edit:

McFlipp schreef op vrijdag 24 december 2004 @ 23:10:
Een omnibounce werkt erg goed als je niet indirect (via plafond bijvoorbeeld) kunt flitsen. Eventjes een voorbeeldje hieronder. Is genomen met 300D + 420EX + Omnibounce en FEC -/2.3. En de ISO was hier 800, om zoveel mogelijk omgevingslicht op te vangen.

Ja, maar de 300D is een DSLR. En die hebben veel minder last van ruis dan een compact camera. Dat is dus niet te vergelijken.

[ Voor 30% gewijzigd door EXX op 27-12-2004 09:49 ]

[Frogmen]

Probeer eens flitsen met een lange sluitertijd zeker bij mensen die dansen geeft dat erg fraaie effecten en je grijpt toch ook wel de sfeer.

[EXX]

Nog een tip: laat de camera niet op temperatuur komen. Hoe warmer de cam, hoe meer ruis de sensor produceert. Dus: aanzetten, foto maken, weer uitzetten.

[wiewatwaar]

Misschien een tip om eens te proberen aangezien je toch al een losse flitser hebt. Duik ergens een slave unit op. (De mijne kostte ooit f15,-) Plaats de flitser op een hoog punt en laat het oog de zaal inkijken. (Een slave-unit is een foto-electrisch contact die op flitsen reageerd) Even vogelen met de instellingen en je hebt een goede basisverlichting. Fraaier is nog om de tweede flitser met slave aan een hulpje in de handen te geven en deze op een meter of wat naast je te laten staan met de opdracht daarheen te mikken waar jij ook mikt.

[abrakadaver]

EXX schreef op zaterdag 25 december 2004 @ 13:04:
Ik herken het probleem. Een compact camera en buitengewone (lage) lichtomstandigheden zijn geen goede vrienden. Ik maak vaker foto's tijdens (klassieke) concerten en flitsen is dan zowiezo uit den bose.

Wat ik meestal doe is de cam (KM A2) op ISO200 zetten, de F waarde zo laag mogelijk om zoveel mogelijk licht door te laten en de sluitertijd ook zo klein mogelijk te zetten. Het histogram in beeld is dan een redelijk hulpmiddel. Verder vertrouwen op de Anti-Shake om toch een redelijk scherpe foto te krijgen. Achteraf dan eventueel een ruisfilterprogpramma benutten.

Een voorbeeld van een foto genomen tijdens een operavoorstelling. Ik zat achteraan en heb dus heel wat zoom moeten gebruiken, ten koste van de F waarde.

Clickable:

[afbeelding]

De foto is zo uit de camera gekomen; geen nabewerkingen.

F waarde = F/3.5
Sluitertijd = 1/40 s
ISO waarde = ISO200

misschien effe offtopic, maar als dit op iso 200 is produceert die a2 echt schandalig veel ruis op lage iso waarden (of gaat ie tot 50?). op de clickable foto vind ik de ruis al behoorlijk storend.

[EXX]

De A2 gaat omlaag tot ISO64.

Over de foto gesproken, in de achtergrond hangt een doorschijnend doek. Vandaar dat de voorwerpen achter het doek (bv. de zuilen) wat wazig zijn.

Er zit idd ruis in de foto, maar op een 10x13.3 printout zie je er helemaal niets meer van. Alleen als je op je beeldscherm de foto op 'actual size' bekijkt zie je duidelijk ruis. Bedenk eens over wat voor een afdrukgrootte je het dan hebt. Wat dat betreft vind ik het hele ruisverhaal best meevallen.

De omstandigheden in acht genomen vind ik dat deze compact camera een prima foto aflevert. De foto is van achter uit de zaal genomen, dus met de lens vol ingezoomd. Natuurlijk komt er uit bv. een Canon 300D een beter plaatje, maar dan heb je het over een heel ander soort camera. Het praktische van de A2 is dat ie een stuk compacter is dan een DSLR, en dat is erg fijn als je "ongemerkt" moet fotograferen tijdens een voorstelling. De mensen naast je betalen een sloot geld om de opera te zien en zitten niet te wachten op storend gefrutsel naast zich.