verhaaltje over de nieuwe turbo lader van varta
bron:
www.volkskrant.nl
AMSTERDAM - Enkele seconden nadat de lader in het stopcontact is gestopt, gaan twee groene controlelampjes branden. De superlader werkt. Tegelijkertijd gaat er een ventilatortje zoemen. Dat koelt overtollige oplaadwarmte weg. De nieuwe '15 minute charge en go'-lader van Varta kan vier speciale nikkelmetaalhydride-penlites opladen, in een recordtijd van vijftien minuten.
Oplaadbare batterijen zijn in principe een zegen voor het milieu en voor de portemonnee. De aanschafprijs van een herlaadbare batterij is duurder dan het niet-oplaadbare alkaline-alternatief, maar zo'n herlaadbare penlite gaat vervolgens wel veel langer mee.
Voor vier oplaadbare penlites inclusief lader moeten enkele eurotientjes worden neergeteld. Die investering is al na zo'n tien keer laden terugverdiend. Dan begint het verdienen: een beetje merkbatterij is vijfhonderd tot duizend maal opnieuw te laden, met stroom uit het stopcontact die bijna niets kost.
Ondanks het financiële voordeel is het gebruik van herlaadbare batterijen beperkt. Vorig jaar werden er in Nederland 125 miljoen batterijen verkocht. Nog maar 4 procent daarvan was herlaadbaar, de rest is slechts eenmalig te gebruiken. Het gebruik van oplaadbare batterijen is wel aan enorme opmars bezig. De groei is vele tientallen procenten ten opzichte van vorig jaar, meldt de grote fabrikant Panasonic, dankzij de explosieve opmars van de digitale camera.
Die groei heeft alles te maken met de sterk verbeterde batterijtechnologie. De vorige generatie oplaadbare penlites - nikkelcadmiumbatterijen - had last van een zogeheten geheugeneffect: naarmate ze vaker waren herladen, kon er steeds minder stroom in worden gestopt.
Moderne oplaadbare nikkelmetaalhydride-penlites hebben geen geheugeneffect. Tijdens de tweehonderdste laadoperatie is er net zoveel stroom in te stoppen als bij de honderdste of de duizendste keer. Ook gaat er steeds meer stroom - mAh (milli-ampère-uur) - in zo'n metaalhydride-penlite. In de beste oplaadbare penlite van dit moment is meer dan 2100 mAh te stoppen. Dat is goed voor het maken van vijftig tot honderd foto's. Dit is 30 procent meer dan een jaar geleden.
In een oplaadbare penlite zit inmiddels al net zoveel stroom als in een normale, eenmalige alkalinebatterij. Oplaadbare metaalhydride-penlites zijn bovendien enorm in prijs gedaald.
Desondanks zijn herlaadbare penlites niet populair. Het gebruik ervan stelt het geduld op de proef en vereist discipline. Laden duurt op dit moment nog steeds minimaal een uur en dat is al een flinke verbetering ten opzichte van enkele jaren geleden. Toen moest de lader nog een nachtje in het stopcontact.
De introductie van de 'vijftien minutenlader' van Varta is een technologische doorbraak. Nog sneller laden, lijkt een utopie vanwege de inherent hogere warmte-ontwikkeling. De Varta-slimmigheid zit overigens niet in de lader zelf, maar in de meegeleverde nikkelhydridebatterijen.
Die penlites hebben een speciaal ventieltje dat opbouw van gasdruk binnenin voorkomt. Wanneer een batterij bijna vol geladen is, vormt zich aan beide batterijelektrodes steeds meer zuurstof- en waterstofgas. Naarmate de inwendige gasdruk toeneemt, zal echter ook de temperatuur stijgen.
Een hoge temperatuur is funest voor de levensduur van het elektrodemateriaal, en daarmee voor de opslagcapaciteit. Bovendien wordt laadstroom uit het stopcontact onnuttig omgezet in warmte, en niet als elektriciteit opgeslagen in de penlite.
Het slimme ventieltje voorkomt een te hoge gasdruk, en schakelt op dat moment ook even de laadstroom uit. Dat gebeurt voor elke penlite individueel. De vinding, die een hoge laadstroom van meer dan zeven ampère mogelijk maakt, is in 2002 gepatenteerd door het Amerikaanse bedrijf Rayovac, dat sinds twee jaar eigenaar is van het Duitse Varta. Rayovac heeft haar turbolader eind vorig jaar in de Verenigde Staten geïntroduceerd. Nu is Europa aan de beurt.
Er moet 45 euro worden neergeteld voor de turbolader en vier speciale penlites. Dat is twee maal zoveel als voor een gewoon, minder snel ladend setje. De turbolader, die de speciale Varta-penlites herkent, kan ook gewone penlites laden, maar dan in een uurtje en niet in een kwartier.
Varta is op dit moment de enige turboproducent. Concurrent Panasonic levert nu laders die metaalhydride-penlites in zo'n twee uur kunnen laden. In het laboratorium in Japan wordt gewerkt aan een één-uurs-lader. Panasonic zoekt de oplossing in een verbeterde laadtechniek, niet in een slim batterijontwerp. Zo'n nieuwe universele lader, geschikt voor alle penlites, wordt in september verwacht.