In Nederland is de maximale straf voor moord levenslang. De maximale straf voor doodslag is 12 jaar (1). Dit houdt in dat voor de Nederlandse wet moord een ernstiger delict is dan doodslag. De redenering hierachter is dat iemand die in een opwelling een ander van het leven berooft er "minder aan heeft kunnen doen". De burgers kunnen in zo'n geval begrip, in bepaalde zaken zelfs empathie of clementie, opbrengen voor een dergelijke daad van geweld. De rechterlijke macht is (naar democratisch gevolg) de macht van het volk op 1 plaats geconcentreerd, waardoor dus een lagere strafmaat wordt toegepast bij doodslag. De vraag rijst of dit juist is….
Wat is nu de reden achter het straffen van mensen die een delict gepleegd hebben? Deze is m.i. viervoudig. Bij een hogere straf zal de werking van ieder hierboven genoemd punt incrementeel verhoogd worden, althans: zo veronderstelt men.
1. Preventieve werking op anderen, "pour encourager les autres".
2. Straffen, "oog om oog", genoegdoening voor slachtoffer/nabestaanden.
3. Voorkomen recidive, door afschrikken ("dat doe ik nooit meer") en behandelen.
4. Bescherming van de maatschappij door de dader op te sluiten
Punt 1: onderzoek heeft laten zien dat de hoogte van vrijheidsstraffen het aantal delicten nauwelijks beïnvloedt. De enige connectie tussen deze twee lijkt te zijn dat de strafmaat verhoogd wordt naarmate er meer delicten gepleegd worden, hetgeen een reactie van de rechterlijke macht toont op groeiende onrust. Het is dus onwaarschijnlijk dat de hogere straffen voor moord en/of doodslag een preventieve werking hebben. Zolang er "een" vrijheidsstraf is maakt het voor een potentieel dader weinig uit of dit nu 5 of 8 jaar is.
Punt 2: een vreemde eend in de bijt. In een rijtje van rationele beweegredenen is dit het enige emotionele punt, hetgeen bij mij vragen oproept. Mag de rechterlijke macht uit emotionele overwegingen hogere straffen geven? Hoort de rechterlijke macht niet boven dergelijke emoties te staan? Is het leed voor de nabestaanden bij moord hoger dan bij doodslag? Wanneer is een straf hoog genoeg? De ervaring leert dat bij de nabestaanden van gedode mensen de consensus is dat de dader eveneens gedood moet worden. De doodstraf bestaat niet in het Nederlands burgerlijk wetboek en kan dus niet gegeven worden. Dat maakt dat IEDERE vrijheidsstraf te laag zal zijn voor de nabestaanden. Deze redenering is dus eveneens zeer twijfelachtig.
Punt 3: maakt een hogere celstraf het percentage recidivisten lager? Dit is (natuurlijk) erg moeilijk vast te stellen, maar het lijkt erop dat dit het geval is. Dat zou dus VOOR hogere straffen pleiten. Met name mensen die onbedoeld een ander hebben gedood zullen een groot deel van hun tijd in de gevangenis doorbrengen in contemplatie en een dergelijke daad niet snel herhalen.
Punt 4: hangt erg nauw samen met punt 3. Als de kans op recidive erg hoog is en behandeling i.c.m. strafrechtelijke vervolging bieden weinig hoop op verbetering dient een persoon zo lang mogelijk bij de maatschappij vandaan gehouden te worden. Om dit standpunt te kunnen gebruiken moeten we weten hoe het is gesteld met het recidiverend gedrag bij een delict als moord en hoe bij doodslag? De ervaring leert dat het merendeel der moorden met voorbedachten rade afrekeningen in het criminele circuit en "Crimes Passionelles" betreft. Deze zijn uitermate persoonsgebonden, hetgeen herhaling van zulke misdaden zeldzaam maakt. Doodslag daarentegen vindt vaak plaats als "uitwas" van zgn. "kleine" criminaliteit als beroving, geweldpleging en diefstal, juist DIE delicten waar de "Gewone Burger" de meeste last van ondervind. Kortom; doodslag wordt meestal gepleegd door zgn. "veelplegers" en "draaideurcriminelen".
Waarmee ik een zeer interessant punt aansnijd, alsmede de kern van mijn betoog. Is iemand die doodslag op zijn geweten heeft een groter gevaar voor "de samenleving"? Immers, juist deze samenleving geeft aan dat zij voor doodslag meer clementie op kan brengen dan voor moord.
Doodslag gebeurt in een opwelling. Hiermee kan dus gesteld worden dat iemand die doodslag pleegt "zich heeft laten gaan". Een moordenaar daarentegen heeft kil en berekenend pro's en contra's tegen elkaar afgewogen, de conclusie "ik maak hem/haar dood" getrokken, voorbereidingen getroffen en een aanslag op het leven gepleegd. Misschien heeft de persoon in kwestie op verkeerde criteria bepaald dat iemand dood moest, maar de redenering an sich is meestal logisch (2).
Beheersing is een van de belangrijkste dingen die een mens typeren. Als een mens zich niet kan beheersen en in een opwelling een ander doodslaat is dit een teken van serieuze gedragsproblematiek welke moeilijk te behandelen zal zijn. De "impulscontrole" werkt niet voldoende. Iemand die zijn impulsen niet onder controle kan houden heeft natuurlijk een veel grotere kans op recidive in vergelijking tot een "kille" moordenaar die vanuit een duidelijk, semi-rationeel kader tot zijn daden komt. Ergo: zodra iemand uit emotie moordt is de kans op recidive groter.
Dus, wat betekent dit voor de strafmaat? Aan de hand van de redenen voor strafrechtelijke maatregelen zit grotendeels een preventieve instelling. Het voorkomen van een eerste delict, en bij het mislukken van dit streven dan maar voorkomen dat zoiets nogmaals gebeurd. Zojuist is aangetoond dat de kans op recidive het grootst is bij mensen die uit woede of een andere emotie een ander geweld aandoen. Dientengevolge is de strafmaat in Nederland dus onjuist vastgesteld zolang een moordenaar een hogere straf krijgt als iemand die schuldig is aan doodslag.
Voetnoten:
(1) - Moord - het met voorbedachten rade ombrengen van een menselijk wezen. Doodslag - het met opzet toebrengen van lichamelijk letsel aan een menselijk wezen, daarmee echter zonder opzet de dood veroorzakend. Indicaties strafmaat zijn afkomstig uit publicatie van het MinJus.
(2) - Ik doel hier niet op lustmoordenaars, massamoordenaars en anderen die moorden vanuit een compleet verwrongen mensbeeld, maar op mensen die een niet-emotionele "reden" hadden om te doden. Een voorbeeld is (natuurlijk) Volkert van der G. Zijn uitleg was dat Pim Fortuyn een grote bedreiging was voor de zwakkeren in de maatschappij en daarom dood moest. Natuurlijk was dit onzin, maar zeg nu zelf: als jij er heilig van overtuigd bent dat iemand (wie dan ook) een tweede Hitler is of kan worden, zou je diegene dan laten leven? Let wel, of Fortuyn werkelijk een tweede Hitler zou zijn doet er hier absoluut NIET toe! Waar het om gaat is dat de redenering "Een kleiner kwaad voor een groter goed" te begrijpen is.
Wat is nu de reden achter het straffen van mensen die een delict gepleegd hebben? Deze is m.i. viervoudig. Bij een hogere straf zal de werking van ieder hierboven genoemd punt incrementeel verhoogd worden, althans: zo veronderstelt men.
1. Preventieve werking op anderen, "pour encourager les autres".
2. Straffen, "oog om oog", genoegdoening voor slachtoffer/nabestaanden.
3. Voorkomen recidive, door afschrikken ("dat doe ik nooit meer") en behandelen.
4. Bescherming van de maatschappij door de dader op te sluiten
Punt 1: onderzoek heeft laten zien dat de hoogte van vrijheidsstraffen het aantal delicten nauwelijks beïnvloedt. De enige connectie tussen deze twee lijkt te zijn dat de strafmaat verhoogd wordt naarmate er meer delicten gepleegd worden, hetgeen een reactie van de rechterlijke macht toont op groeiende onrust. Het is dus onwaarschijnlijk dat de hogere straffen voor moord en/of doodslag een preventieve werking hebben. Zolang er "een" vrijheidsstraf is maakt het voor een potentieel dader weinig uit of dit nu 5 of 8 jaar is.
Punt 2: een vreemde eend in de bijt. In een rijtje van rationele beweegredenen is dit het enige emotionele punt, hetgeen bij mij vragen oproept. Mag de rechterlijke macht uit emotionele overwegingen hogere straffen geven? Hoort de rechterlijke macht niet boven dergelijke emoties te staan? Is het leed voor de nabestaanden bij moord hoger dan bij doodslag? Wanneer is een straf hoog genoeg? De ervaring leert dat bij de nabestaanden van gedode mensen de consensus is dat de dader eveneens gedood moet worden. De doodstraf bestaat niet in het Nederlands burgerlijk wetboek en kan dus niet gegeven worden. Dat maakt dat IEDERE vrijheidsstraf te laag zal zijn voor de nabestaanden. Deze redenering is dus eveneens zeer twijfelachtig.
Punt 3: maakt een hogere celstraf het percentage recidivisten lager? Dit is (natuurlijk) erg moeilijk vast te stellen, maar het lijkt erop dat dit het geval is. Dat zou dus VOOR hogere straffen pleiten. Met name mensen die onbedoeld een ander hebben gedood zullen een groot deel van hun tijd in de gevangenis doorbrengen in contemplatie en een dergelijke daad niet snel herhalen.
Punt 4: hangt erg nauw samen met punt 3. Als de kans op recidive erg hoog is en behandeling i.c.m. strafrechtelijke vervolging bieden weinig hoop op verbetering dient een persoon zo lang mogelijk bij de maatschappij vandaan gehouden te worden. Om dit standpunt te kunnen gebruiken moeten we weten hoe het is gesteld met het recidiverend gedrag bij een delict als moord en hoe bij doodslag? De ervaring leert dat het merendeel der moorden met voorbedachten rade afrekeningen in het criminele circuit en "Crimes Passionelles" betreft. Deze zijn uitermate persoonsgebonden, hetgeen herhaling van zulke misdaden zeldzaam maakt. Doodslag daarentegen vindt vaak plaats als "uitwas" van zgn. "kleine" criminaliteit als beroving, geweldpleging en diefstal, juist DIE delicten waar de "Gewone Burger" de meeste last van ondervind. Kortom; doodslag wordt meestal gepleegd door zgn. "veelplegers" en "draaideurcriminelen".
Waarmee ik een zeer interessant punt aansnijd, alsmede de kern van mijn betoog. Is iemand die doodslag op zijn geweten heeft een groter gevaar voor "de samenleving"? Immers, juist deze samenleving geeft aan dat zij voor doodslag meer clementie op kan brengen dan voor moord.
Doodslag gebeurt in een opwelling. Hiermee kan dus gesteld worden dat iemand die doodslag pleegt "zich heeft laten gaan". Een moordenaar daarentegen heeft kil en berekenend pro's en contra's tegen elkaar afgewogen, de conclusie "ik maak hem/haar dood" getrokken, voorbereidingen getroffen en een aanslag op het leven gepleegd. Misschien heeft de persoon in kwestie op verkeerde criteria bepaald dat iemand dood moest, maar de redenering an sich is meestal logisch (2).
Beheersing is een van de belangrijkste dingen die een mens typeren. Als een mens zich niet kan beheersen en in een opwelling een ander doodslaat is dit een teken van serieuze gedragsproblematiek welke moeilijk te behandelen zal zijn. De "impulscontrole" werkt niet voldoende. Iemand die zijn impulsen niet onder controle kan houden heeft natuurlijk een veel grotere kans op recidive in vergelijking tot een "kille" moordenaar die vanuit een duidelijk, semi-rationeel kader tot zijn daden komt. Ergo: zodra iemand uit emotie moordt is de kans op recidive groter.
Dus, wat betekent dit voor de strafmaat? Aan de hand van de redenen voor strafrechtelijke maatregelen zit grotendeels een preventieve instelling. Het voorkomen van een eerste delict, en bij het mislukken van dit streven dan maar voorkomen dat zoiets nogmaals gebeurd. Zojuist is aangetoond dat de kans op recidive het grootst is bij mensen die uit woede of een andere emotie een ander geweld aandoen. Dientengevolge is de strafmaat in Nederland dus onjuist vastgesteld zolang een moordenaar een hogere straf krijgt als iemand die schuldig is aan doodslag.
Voetnoten:
(1) - Moord - het met voorbedachten rade ombrengen van een menselijk wezen. Doodslag - het met opzet toebrengen van lichamelijk letsel aan een menselijk wezen, daarmee echter zonder opzet de dood veroorzakend. Indicaties strafmaat zijn afkomstig uit publicatie van het MinJus.
(2) - Ik doel hier niet op lustmoordenaars, massamoordenaars en anderen die moorden vanuit een compleet verwrongen mensbeeld, maar op mensen die een niet-emotionele "reden" hadden om te doden. Een voorbeeld is (natuurlijk) Volkert van der G. Zijn uitleg was dat Pim Fortuyn een grote bedreiging was voor de zwakkeren in de maatschappij en daarom dood moest. Natuurlijk was dit onzin, maar zeg nu zelf: als jij er heilig van overtuigd bent dat iemand (wie dan ook) een tweede Hitler is of kan worden, zou je diegene dan laten leven? Let wel, of Fortuyn werkelijk een tweede Hitler zou zijn doet er hier absoluut NIET toe! Waar het om gaat is dat de redenering "Een kleiner kwaad voor een groter goed" te begrijpen is.
[ Voor 3% gewijzigd door Verwijderd op 01-03-2004 15:13 . Reden: knippen en plakken verwoestte de layout ]
/u/17901/glenfiddich.PNG?f=community)
