Inrichting kamer m.b.t. geluidskwaliteit

[SolidD]

Onlangs heb ik na veel luisteren een nieuwe hifi-set aangeschaft, en na een periode vol smart gewacht te hebben kwam alles zaterdag binnen. Ik heb alles dan ook aangesloten op de makkelijkste manier voor het moment, alleen het bureau is wat verschoven vanuit de oude positie. Klinkt al super, helemaal in vergelijking met de oude stereo, maar toch heb ik het idee dat het nog beter kan. Zoiezo, heb ik een aantal dingen waar ik zelf wat vraagtekens bij zet, en uiteindelijk gaat het om de optimale inrichting van mijn kamer, rekening houdend met de geluidskwaliteit. Hierbij zou ik dan ook graag wat persoonlijk advies willen vragen van de meer ervaren personen op dit gebied.

Het betreft een NAD C320BEE (versterker) met NAD C521i (cd-speler) die 2 Dali Blue 6006 speakers (vloerstaanders) aansturen.
Om de situatie in mijn kamer duidelijk te maken heb ik een plattegrond gemaakt, alles nauwkeurig op schaal:



SITUATIE
Zo ziet het er op dit moment uit. Zwarte wanden stellen muren voor. Zoals te zien is op de tekening, is de kamer niet helemaal vierkant, maar zit er een soort ‘uitbouw’ in, aangegeven bij ‘hol van binnen’. Dit zijn houten platen, behangen, met daarachter een holle ruimte. Omdat dit heel wat anders is dan een stenen muur, vroeg ik me af wat voor effect dit op de luidsprekers heeft. Een vergelijkbaar geval is het stuk onder het raam. Omdat het een dakkapel is, zitten er onder het raam een aantal schuifdeuren, met daarachter weer een holle ruimte. Het bureau bestaat uit 4 platen hout, zegmaar een driedimensionale rechthoek die 2 zijden mist. (onder en voor) De kast en het bed zijn ook beiden van hout. Op de vloer ligt laminaat. De linker en bovenmuur (op de tekening links en boven) zijn buitenmuren, die rechts en onder zijn later in de zolder gebouwd. Uit mijn hoofd waren dit geen gipsplaten, maar iets dikker/steviger, de naam van die dingen ben ik even kwijt. Ten slotte zijn alle muren behangen met papierbehang, met fijn reliëf. Voor mijn gevoel heb ik de belangrijkste aspecten nu wel gehad.

PROBLEEM
Natuurlijk vraag ik niet voor de lol om even een leuke inrichting te verzinnen; mijn ontevredenheid kwa geluid zal ik dan ook zo duidelijk mogelijk proberen uit te leggen, hoewel dit wat lastig gaat worden. Het probleem zit hem in de wat stevigere rockmuziek (geen hardrock). Zodra er gitaar, drums, bas, saxofoon noem het maar op door elkaar worden gespeeld, heb ik het idee dat de lage tonen er minder goed uit komen dan in de luisterruimte het geval was. Wanneer ik alleen lage tonen afspeel klinken deze al stukken beter, maar toch ook niet optimaal. Over het algemeen gaat er ook iets aan ‘zuiverheid’ verloren bij de bedoelde stukken muziek.

VRAAG
Even samengevat komt de vraag dan neer op; is het probleem te verhelpen door het verplaatsen van de speakers, door een ongewenst effect van de vele holle ruimte achter/naast/tussen de boxen. Wat zou het effect van die ruimtes zijn, zou een stevige muur beter klinken (theoretisch) ? Is het b.v. beter om de speakers in de hoeken van de breedste muur te zetten (meer ruimte tussen speakers) ? Zouden spikes helpen (dan wel parket-vriendelijke) ? Met natuurlijk uiteindelijk doel; wat is dan de beste opstelling in deze kamer.

Ik snap ook wel dat zelf uitproberen de beste mogelijkheid is, alleen wat meer kennis zou echt geen kwaad kunnen voordat ik aan een hele verbouwing begin. Met de search kwam ik wel op wat nuttige info terecht, maar toch is elke situatie weer volkomen anders. Als foto’s gewenst zijn om de boel nog duidelijk te maken kan dat geregeld worden. Thanx in advance!

[JvS]

Ja, verplaatsen gaat je veel kunnen helpen, potentieel. Ik heb ook twee opstellingen gehad (zelfde maten als jouw kamer bijna):
In deze opstelling had ik veel teveel laag, een enorme kick en teveel sublaag:


Een bank en luisterpositie tegen de muur aan, dat geeft een hoop ophoping van lage tonen, de speakers spelen tegen de korte muur aan, dat zorgt volgens mij voor vrij veel "room gain".

Nu heb ik deze (wat meer relaxte ruimte in mijn kamer, gezelliger zitten enzo (studentenkamer is leuk als je met wat mensen zit enzo:



Dat lijkt dus op jouw situatie. Ik heb nog steeds problemen. Tonen in de 70-100Hz range (kicklaag) zijn nu echt helemaal matig aanwezig, sublaag gaat goed door m'n hele kamer maar op mijn bank heb ik een vrij 'kaal' geluid. Ik heb het er maar bij gelaten, omdat ik liever kies voor wat minder laag, dan laag waar ik gillend gek van word (wat eventjes lekker is).

Als ik op m'n bed zit, dan is het geluid wel helemaal lekker, door de versterking van laag bij de muur is het geluid dan eigenlijk wel relaxed. Laag kan je versterken door speakers bij de muur te plaatsen (meer in de hoek), maar dan verlies je vaak de controle en gaan ze meer 'boemen' enzo . Het is dus helemaal niet te zeggen wat je in je kamer kan en krijgt. Wat ik in mijn kamer nodig heb, is een speaker die wat meer kick in het laag heeft (wat in een luisterruimte heel vermoeiend kan klinken). Wat jij nodig hebt, weet ik niet zo net, maar misschien doet een andere speaker wel iets heel anders (ik heb deze (DM602 van B&W voor en DM303 tjes achter) al 5 jaar nu, in drie kamers enzo)...

Je luisterpositie kan er dus ook heel veel toe doen... Ik kan je helaas geen zinnig direct praktisch antwoord geven. Verder is het wel een heel interessant onderwerp overigens.

(overigens heb ik allang geen dual monitor meer, maar een tft en is mijn hifimeubel afgeslankt en staat-ie nu echt 'in' die nis, met de speaker ernaast geplaatst, de andere is ook iets naar achteren geschoven en die stoel is ook weg en het bureau is een stuk minder diep dan op dat plaatje lijkt ).

[ Voor 10% gewijzigd door JvS op 30-06-2003 00:27 ]

[SolidD]

Die tekeningen zijn inderdaad nuttig om een beetje goed te bekijken; het valt me al wel op dat ik waarschijnlijk het beste de luidsprekers langs de langste muur kan richten (laten staan in deze richting dus), om dreunen te voorkomen.

Verder vind ik het een beetje vreemd dat je bij je bed een beter geluid hebt dan op de bank. Op menig site met info over het inrichten van kamers zie ik namelijk altijd de speakers redelijk ver van de muur af staan, en de bank behoorlijk in het midden van de kamer, zeker niet tegen de muur aan. Maar heb jij ook je rear speakers aan bij muziek luisteren ? (lijkt me niet eigenlijk, stereo vind 'k vrijwel altijd beter klinken bij cd's)
En toevallig, heb ook aardig zitten twijfelen tussen de DM602 S3's en deze Dali's. Wat ik daar ook vreemd vond was dat de DM602.5's, de 602 er op alle fronten compleet uitspeelde, maargoed das even niet terzake hier.

Maar weet iemand ook nog wat meer over die holle ruimtes achter de boxen? Het theoretische effect hievan ben ik wel benieuwd naar, er zit nu iets van 4 kubieke meter 'houten doos' achter. (dakkapel)

[ Voor 3% gewijzigd door SolidD op 30-06-2003 00:58 ]

[Jag]

Het probleem wordt veroorzaakt doordat luidsprekers in het laag omnidirectioneel worden. Dat wil zeggen dat ze alle kanten op evenveel geluid geven. Het geluid wordt door wanden gereflecteerd en daardoor ontstaat een heel complex patroon van knopen en buiken: plekken van uitdovingen en versterking. Hierdoor krijg je hele scherpe dippen en pieken in de frequentie respons van de luidsprekers. En niet zo beetje ook, maar heel heftig. Zet maar eens wat muziek op met lage tonen erin en loop maar eens door je kamer heen en je hoort wat ik bedoel.
Wat je daaraan kan doen? Bitter weinig helaas. Er zijn twee dingen die je kan doen om het een beetje te verzachten:
- een beetje met de luidsprekers schuiven. Door ze in de hoek te zetten is het effect van de staande golven maximaal (maar het is ook echt niet zo dat het probleem weg is als je ze midden in de kamer of waar dan ook zet!).
- de luisterplek verplaatsen. Gewoon gaan zitten waar het wel goed klinkt. Klinkt misschien stom, maar het is wel eigenlijk de enige echte oplossing.

Twee zeer interessante links over dit probleem:

een inleiding over HiFi ruimte akoestiek: link 1
een andere benaderking voor het probleem van de staande golven: link 2

[Jag]

Ik denk dat je mijn reply niet hebt gelezen topicstarter (we hebben snel na elkaar gereplied). Dus ik schop hem ff omhoog.

[SolidD]

Oh inderdaad, thanx voor de info Jag. Ik ben wat wezen experimenteren met de opstelling in mijn kamer, en zo staat het er nu bij:



Vanaf het uiteinde van mijn bed, klinkt het nu echt goed, bij elk volume en bij elke cd. Maar inderdaad zodra je door de kamer heen gaat wandelen is zijn er ook plekken waar het een stuk minder klink. Metname de lage tonen. Toch ben ik met deze opstelling het meest tevreden, het is in ieder geval stukken beter dan hoe het daarvoor stond. Veel meer is er niet aan te doen, als ik die artikelen lees.

Vraag me alleen nog af wat er gaat gebeuren zodra ik gordijnen achter mijn bed hang, zodat die muur meer absorbeert. Een boost in het laag?