BRON:
www.consumentengids.nl
We zien niet vaak zulke ontluisterende resultaten voorbijkomen als bij deze test van eenmalig opneembare cd's (cd-r 's). Je zou haast denken dat deze opnametechniek de tijd van kinderziekten moet zijn ontgroeid, maar de helft van de blanco cd's vertoont chronische kwalen. Die kwalen komen alleen niet altijd (meteen) aan het licht.
Voor de test gebruikten we drie merken cd-branders: de Philips CDRW 800, die een maximale opnamesnelheid heeft van 8x (8-speed). Bij die snelheid is een cd met 40 minuten muziek in 5 minuten gekopieerd. De HP CD-writer Plus 9310i gaat tot 10x en de Plextor Plexwriter zelfs tot 12x. De laatste kan dus in 5 minuten een heel uur muziek kopiëren.
Voor alle branders geldt dat goede opnamen alleen mogelijk zijn met een 'schoon' systeem. Dat wil zeggen dat alleen het brandprogramma op de computer mag zijn geopend. Andere programma's kunnen de benodigde constante systeemsnelheid onderbreken. Dat geldt zelfs voor een screensaver of energiespaarstand. Zorg dus dat die gedurende het branden niet actief kunnen worden. Sluit overige programma's, internet- en printverbindingen af.
Goud of zilver
Er is vanaf het begin veel te doen over de kleur van cd-r's. Gewone (voorbespeelde) cd's hebben vrijwel allemaal een zilverachtige jasje. Die metalige kleur wordt veroorzaakt door een in de fabriek aangebrachte aluminiumlegering die de gewenste reflectie oplevert om de laserstraal van een gewone cd-speler in staat de stellen het schijfje af te spelen. Cd-r's hebben een extra laag (dye) die door de laserstraal van de brander chemisch wordt veranderd, zodat hij niet meer reflecteert.
De eerste generatie cd-r's had een blauwe dye. Voor een goede reflectielaag werd (kostbaar) goud gebruikt. Blauw en goud levert groene plaatjes op. Later werd gele dye gebruikt, wat uiteindelijk goudkleurige cd's oplevert. Tegenwoordig is er geen goud meer nodig voor de benodigde reflectie, vandaar dat er nu ook zilverkleurige cd-r's op de markt zijn.
In de tabel staan de prijzen die wij in september betaalden. Het is goed mogelijk dat u een aantal merken nu goedkoper vindt, want er wordt veel gestunt met blanco cd-tjes. Merkloze zijn er al vanaf f.1 per stuk. Veel tegelijk, zonder doosje op 'spindle' (doosloze cd's op een asje met een voet gestapeld) of in papieren hoesjes, betekent doorgaans voordeel. Goede cd-r's zijn verkrijgbaar vanaf zo'n f.2 per stuk.
Houdbaarheid
Omdat cd-r's met behulp van laserlicht worden beschreven, zijn ze niet ongevoelig voor licht. Om te testen of de opgenomen cd's daardoor kwetsbaar zijn, hebben we ze 100 uur onder een UV-lamp gelegd met de labelkant naar boven. Omdat licht van boven aan de rand van de cd ook de onderzijde bereikt, ligt daar de achilleshiel van de cd-r. Dataschade zal dan ook het eerst aan het einde van de cd worden opgemerkt (cd's worden van binnen naar buiten opgenomen). Onze tien jaar oude Yoko cd-speler die vanwege zijn niet al te krachtige laser slechte opnamen en dataschade feilloos aan het licht brengt, weigerde na de lichtproef zes van de dertig cd's af te spelen; nog eens negen cd's vertoonden hoorbare schade (jitter; dit klinkt een beetje als een krakende vinylplaat). In de nieuwe cd-speler (Denon) hielden twee cd's er definitief mee op en hadden acht cd-r's last van jitter. De overbelichte Princo-cd's werden door beide spelers geweigerd.
Veel (licht)groene cd-r's doorstonden de lichtproef goed, hoewel de definitief onbruikbare Princo's ook lichtgroen waren. Om het ene groen van het andere te onderscheiden moet je de dye-code kennen en die staat doorgaans niet op de cd of het doosje gedrukt. Twee typen blauw liepen veel lichtschade op, maar de blauwe TDK doorstond de test juist goed. Kleur is dus niet zo'n betrouwbare indicator.
Bescherming
Ongeacht de kleur van de cd-r is het zaak het schijfje goed te beschermen tegen ongewenste invloeden. Het lijkt onlogisch, maar de labelkant is het kwetsbaarst. Alle cd-r's zijn aan die kant voorzien van een laklaag die het schijfje moet behoeden voor krassen. Een beschadiging kan ervoor zorgen dat de reflectielaag gaat schilferen, waardoor de cd onbruikbaar wordt. Vooral oudere cdr's hebben hier last van. Een zelf aangebracht label (warenhuis en computerwinkel verkopen speciale cd-labelvellen) is een prima bescherming, maar haal een scheef label niet los om het recht te plakken. Dat kan de reflectielaag verwoesten. Sommige labels hechten niet zo goed op cd's met een mat afgewerkte bovenkant. Houd dat in de gaten, want een loslatende sticker kan aanlopen in de cd-speler.
Beschrijf de bovenkant van een cd uitsluitend met een oplosmiddelvrije stift. Dergelijke stiften worden in de winkel inmiddels al aangeduid als cd-pen of stift. Een vette vinger op de onderkant van een cd, kan er best met een zachte natte doek worden afgeveegd. Kleine beschadigingen en andere fouten worden door de cd-speler vrij makkelijk gecorrigeerd.
Tip
Meer weten over cd-r en alles wat daarbij komt kijken? Surf naar de Engelstalige website
www.digido.com. Hier valt bijvoorbeeld te ontdekken dat de met goed beoordeelde cd-r's van Sony, Philips en Basf allemaal uit dezelfde fabriek (Taiyo Yuden Company) komen.
