Het is in mijn ogen een cynisch en fatalistisch beeld dat je hier schetst van de mens en net als mijn visie bevat het de nodige vooronderstellingen. Ik geloof niet in een juiste of onjuiste visie, want jouw visie is net zo consistent als de mijne, maar ik zal proberen aan te geven op welke punten ik anders denk.
Integendeel, ik ben juist optimistisch over de mensheid - Maar daarover meer bij een van de punten hieronder. Ik vind juist dat jij fatalistisch bent over de mens, dat je zo weinig vertrouwen hebt in haar vermogen tot zelfbehoud en omgaan met potentieel gevaarlijke zaken dat je ze op voorhand aan kritiek wilt onderwerpen.
1. Ik geloof niet dat een plattelandsbewoner slechter af is dan een stadsbewoner.
Ik ook niet. Ik geloof wel dat een plattelandsbewoner die vanaf zijn zesde op het land werkt, 8 van zijn 10 kinderen verliest voor ze zelf een gezin kunnen stichten, sterft tussen zijn dertigste en zijn veertigste of anders mechanisch volledig kapot is, niets van de wereld ziet of weet, niet in contact komt met andere visies, met intellectuele uitdagingen, slechter af is dan een mens in de huidige westerse maatschappij. Natuurlijk kan ik niet oordelen over het leven van die mensen, maar ik zou het niet willen leiden.
2. Ik geloof niet dat welvaart en welzijn synoniem zijn. Ik weiger menselijk geluk te vertalen in materiele termen. En evenmin aanvaard ik dat dat alleen voor de intelligentsia zou gelden. Ik meen slechts dat om menselijk geluk te optimaliseren je bepaalde randvoorwaarden moet verzorgen. Voldoende voedsel, geen oorlogssituatie, voldoende veiligheid, voldoende middelen van bestaan, voldoende tijd voor gezin en sociale interactie.
Ik zou intellectuele uitdaging ook zeker aan het lijstje willen toevoegen... Echter, zelfs om dit lijstje te realiseren zijn de wetenschappelijke ontwikkelingen die we nu hebben, al noodzakelijk. Om een dergelijke welvaart te kunnen bieden aan iedereen, zonder uitbuiting, is al een redelijk geavanceerde beschaving nodig.
3. Ik geloof niet dat de wetenschappelijke verworvenheden ons geluk vergroten, We ruilen slechts de ene verworvenheid met de andere. Voorbeeld: Dat mensen nu met elkaar via het Internet kunnen communiceren, leidt niet tot een meer bevrediging van de communicatiebehoefte., slechts een andere invulling. De communicatie wordt misschien sneller en frequenter, maar tegelijkertijd oppervlakkiger en afstandelijker. Het snelle reizen over grote afstand is leuk, maar heeft te tegelijkertijd toe geleid dat familieleden verder van elkaar afkomen wonen, relaties met omwonenden afvlakken, waardoor mensen zich eerder eenzaam en sociaal ontheemd gaan voelen. Het is dus geen wetenschappelijke vooruitgang, maar wetenschappelijke verandering. Jij doet net alsof het gros van de mensheid vroeger geen leven had. Je kunt vroegere en andere samenlevingen niet beoordelen naar jouw westerse normen. Mensen prefereren nou eenmaal waar ze aan gewend zijn.
Nogmaals, ik denk dat je een veel te idyllisch beeld hebt van samenlevingen in het verleden. Onze westerse maatschappij is de eerste die erin geslaagd is corruptie en onderdrukking grotendeels uit te bannen: Juist door de wetenschappelijke vooruitgang, die burgers de mogelijkheid geeft voor zichzelf op te komen, hun eigen informatie te verzamelen, mondig en onafhankelijk te zijn. Er is geen enkele samenleving, in het verleden of nu, waar zoveel vrijheid is als in de onze. Zonder wetenschappelijke vooruitgang was dat niet mogelijk geweest. In die zin is er zeker vooruitgang. Ik observeer geen teloorgang of vermindering van sociale contacten, hoogstens een verschuiving daarvan - Maar dan ook alleen als je dat zelf zo wil. Om dat een verslechtering te noemen, gaat mij echt veel te ver. Tegenwoordig is de vrijheid om die zo in te richten als je zelf wil, veel groter, met als logisch gevolg dat een groter aantal mensen hun draai kan vinden. Dat vind ik positief.
4. Ik ben niet cynisch of fatalistisch over de mens, Jouw hele verhaal heeft de teneur van het beestje is nu eenmaal zo als het is en daar moeten we ons bij neerleggen. Ik geloof dat ook de gewone mens meer wijsgerig denkt als jij waar wil hebben en ik geloof dat ideeën de maatschappij vorm kunnen geven. Onze maatschappij en ook vele daarvoor zijn het gevolg van zulke ideeën. Ik meen alleen dat onze kapitalistische technomaatschappij niet de beloften heeft waargemaakt die men er mee voor ogen had en erg gevaarlijk is voor de lange termijn. Het is tijd dat er een nieuwe beweging op gang komt die gaat zoeken naar alternatieven.
Ik ben ook totaal niet cynisch of fatalistisch over de mens: Het is een bijzonder fascinerend wezen, dat misschien niet aan jouw ideaalbeeld voldoet, maar dat lijkt me eerder jouw probleem dan dat van de mens zelf... En aangezien niet alleen al het slechte, maar ook het goede uit de mens zelf voortkomt, zie ik het helemaal zo slecht niet in. Noem mij eerder naief en optimistisch dat ik geloof dat de mens op tijd in zal zien dat bepaalde ontwikkelingen geen goed idee zijn... Zoals het gooien van atoombommen.
Welke beloften had men overigens voor ogen met een kapitalistische technomaatschappij? Het is een maatschappij die natuurlijk zo gegroeid is, die een ontwikkeling van duizenden jaren heeft doorlopen, beginnend al bij de grieken, en ik betwijfel of ooit iemand daaraan begonnen is met een idee voor ogen. Het is simpelweg de natuurlijke staat van de mens.
5. Ik geloof niet dat religie een fopspeen is voor armen die rijkdom ontberen. Dat is een materialistische visie die ik erg cynisch vind. In mijn ogen is het juist andersom. Dat mag jij dan de romantische visie noemen. Evenmin deel ik jouw mening dat religies tot onoverbrugbare ethische verschillen leiden. de heiligheid van het leven en de natuur is in alle religies geborgd. Als jij een religie kent die daar haaks op staat dan wil ik die graag vernemen. Wetenschappelijke denkers gebruiken graag dat argument om de waarde van religies te geringschatten.
Fopspeen? Daar had ik het niet over... Dat zou betekenen dat religie een bewust opgelegde doctrine is, opium voor het volk, van de machtshebbers om ze eronder te houden. Dat zeg ik nergens, dat zou ook erg cynisch zijn.
Materialistisch is mijn verklaring hoogstens in de zin dat ik niet geloof in bovennatuurlijke zaken en daarom een demografische verklaring voor religie hanteer. En die gaat ervanuit dat diegenen die het meest te winnen hebben bij een leven na de dood en bij een goddelijke beschermer, daar ook het vurigst in zullen geloven, en dat op het moment dat zij voor zichzelf kunnen zorgen, dat het toeval en de onzekerheid in hun leven gereduceerd is, zij het geloof sneller gedag zullen zeggen.
Wat betreft heiligheid van het leven, in de zin van "gij zult niet doden", dit vind je niet in elke, maar wel in de meeste religies terug. Dat is ook niet zo vreemd, een samenleving waarin dit gebod niet geldt, is niet erg stabiel. Dergelijke samenlevingen, dergelijke memen, bestaan dus niet meer. Op dezelfde manier zijn de andere geboden van het christendom en vele andere religies te verklaren. Niets bijzonders aan...
Wat betreft respect voor de natuur, dat is een interessant (maar enigzins offtopic) punt. In vroeger tijden was het christendom (en andere religies zijn dit nog steeds) op dit punt geneigd te zeggen dat de natuur de mens diende en dat daarom natuurbeheer totaal niet relevant was. De huidige westerse maatschappij ontwikkelt zich echter richting "verlicht despoot": De mensheid heerst over de natuur, maar dient er wel enige rekening mee te houden. Andere religies hellen meer over naar rentmeesterschap, de mens beheert de natuur, maar heerst er niet over. Hij is boswachter, geen koning. Er zijn religies die vinden dat de natuur zijn gang moet gaan en mensen zo min mogelijk moeten verstoren. Nog verder gaan natuurreligies, die uitkomen bij volledige harmonie: De mens mag de natuur niet verstoren, en moet bij de onvermijdelijke verstoringen door middel van offers en rituelen de balans in evenwicht houden. Zo zie je dat het volledige spectrum van totaal geen respect voor de natuur tot volledige harmonie, vertegenwoordigd is.
6. Ik ben het niet eens met jou idee van wat kennis is. Jij zegt dat de mensen vroeger dom werden gehouden. Mensen hadden vroeger niet de kennis die wij nu hebben. In plaats daarvan hadden ze grote kennis van materialen, van de natuur, van hun direct omgeving en hoe je die kan gebruiken en ook meer mensenkennis. Hum kennis was dus niet minder maar anders. Jij stelt dat ze dom werden gehouden, nu worden ze eerder dom gemaakt. Wie kan er straks nog twee getallen uit zijn hoofd optellen, weten hoe moeilijke woorden gespeld worden. Nog iets uit zijn hoofd vertellen, zonder google te moeten raadplegen. De recente technologie gaat steeds meer denkfuncties van mensen overnemen. Wij typen hier nog hele lappen tekst, maar voor steeds meer mensen is dat te moeilijk geworden.
Feit is wel dat waar nu 20 jaar scholing nodig is om kennis tot ons te nemen, daar vroeger totaal geen scholing voor nodig was. Ik geloof niet dat er vroeger meer kennis was: Wel meer ervaring in bepaalde vaardigheden. Vaardigheden die in onze maatschappij grotendeels overbodig zijn, dus wat dat betreft missen we niets. Ik geloof er overigens niets van dat men meer mensenkennis had, dat is weer typisch zo'n verromantisering.
Ik zeg nergens dat mensen dom gehouden werden, ik zeg dat ze minder kennis hadden - puur en alleen omdat die kennis er niet was. Is ook niet zo gek aangezien het de wetenschap is die die kennis naar boven gehaald heeft... En wat betreft rekenen en spellen, gedurende 99,9% van het bestaan van de mens bestonden deze vaardigheden nog niet... En raad eens waarvoor je ze nodig hebt? Wetenschap.
Verder vind ik het nogal een statement om te beweren dat mensen niet meer in staat zijn zelf na te denken, niet meer in staat dingen te onthouden. Heb je daar enig bewijs voor? Het is heel tendentieus dat te roepen, maar ik observeer het niet. Je zou hoogstens kunnen zeggen dat taalbesef volwassen geworden is nu mensen exponentieel veel meer schrijven dan vroeger: Daardoor wordt er minder aandacht besteed aan taalgebruik.
7. Je geeft een hele opsomming van dingen die de wetenschap heeft voortgebracht die we zouden moeten missen. Onze grootouders misten die en ik geloof niet dat ze ongelukkiger waren. Noem mij een romaticus, maar ik kan een betere maatschappij voorstellen dan wij hebben en ik geloof dat er ook betere geweest zijn.
Prima, ik geloof dat niet, en ik zie geen enkele reden dat te geloven. De mens is echt niet veranderd... Zijn mogelijkheden wel, hij heeft nu meer mogelijkheid zich te ontwikkelen. Dat kan naar mijn mening alleen maar positief zijn.
Niet omdat onze huidige maatschappij zo slecht is, maar omdat hij slechts een tussenfase is , en omdat ik vrees voor waar die naar toe leidt. Vertel jij mij eens over hoe jij denkt dat de wereld er over 100 jaar uitziet.
Wetenschapdenkers hebben visioenen dat ze dan een pilsje op de maan drinken. Maar stel eens dat na het opsouperen van belangrijke grondstoffen een gevecht op leven en dood is onstaan over de laatste restantjes en er een ongelooflijke hongersnood heerst onder de gigantische wereldbvolking, die niet meer in staat is van de natuur te leven die vrijwel weggevaagd is. Of dat het broeikaseffect de nieuwe ijstijd heeft ingeluid. Of dat de gentechnieken een nieuwe elite heeft gecreerd die de ouderwetse mensensoort tot slaven degradeert. Zijn dat de nadeeltjes, waarvan jij vind dat we die erbij moeten nemen.
Niets doen heeft weer andere nadelen, zoals dat de mens volledig uitgeroeid wordt door een ziekte, een meteoriet of een ijstijd. Dan zouden we toch echt die gentechnieken wel gehad willen hebben om de ziekte te bestrijden, krachtige nucleaire raketten om de meteoor op tijd uit zijn baan te schieten, nieuwe technologieen om nieuwe grondstoffen te vinden of te gebruiken, een goede oplossing voor de overbevolking, controle over het klimaat, of een vluchtweg, een kolonie buiten de aarde. Kan jij zeggen welke kans groter is: Uitgeroeid worden met of zonder technologie?
Als we geen technologie ontwikkelen, weten we zeker dat we vroeg of laat uitgeroeid worden, zoals de dinosauriers voor ons, en 99% van alle diersoorten die ooit op aarde rondgelopen heeft. De kans dat we onszelf uitroeien met de technologie die we hebben of ontwikkelen, is zeker aanwezig, maar dat hebben we tenminste zelf in de hand: We HOEVEN dat superras niet te maken, zelfs al hebben we de technologie, we hoeven niet ten onder te gaan in een nucleaire oorlog, ook al hebben we de wapens en de technologie om ze te maken. Zolang we de technologie ontwikkelen en alleen in die manieren toepassen die we zelf positief vinden, is er niets aan de hand. Dat is de enige manier waarop de mensheid een duurzame factor kan worden in dit heelal: Zolang we ons beperken tot deze aarde, is de kans dat we uitsterven op evolutionaire tijdsschaal 1. Dit is ook de enige manier om met technologie om te gaan: In het geval van een verbod zal vroeger of later iemand het toch ontdekken, en wie gaat de toepassing ervan dan controleren?
Die begrijp ik niet. Een overstroming is ook goed nog kwaad, maar we kunnen best nadenken of het wenselijk is of niet. Waarom zou wetenschap, wat juist mensenwerk is, zoals je zelf stelt, daarboven staan. Ik begrijp ook niet hoe je dat kan rijmen met wetenschappers die bewust bezig zijn een machinale opvolger te creeeren. Hoezo waardevrij, dat zijn dingen die mijn ogen gewoon slecht zijn.
Je mag er best tegen zijn dat iemand een machinale opvolger maakt. Is daarmee de kennis waarmee dat kan, slecht? Ook als die gebruikt wordt om een kunsthart te maken, zodat iemand een hartaanval kan overleven? Alle kennis is ten goede en ten kwade aan te wenden in toepassingen. De wetenschap, de kennis zelf, en het ontdekken ervan, is echter goed noch slecht: Die kreten zijn simpelweg niet van toepassing op kennis zelf. Daarom kan ethiek geen oordeel vellen over kennis, en dus over wetenschap.
Ik vind het kwalijk dat mensen wetenschap boven kritiek stellen, want dat doe je hier. Je eindigt zelfs met de suggestie dat kritiek op de wetenschap zoals ik die lever ongepast is. Ik moet blij zijn dat de wetenschap het mij mogelijk maakt kritiek te leveren.
Daar zie je dan meteen aan hoe verschillend onze denkwijzen zijn. Het is ethiek die het mogelijk maakt dat andersdenkenden hun mening kunnen uiten niet wetenschap. De mens had al een mond voor de pc werd uitgevonden.
O zeker. Maar het feit dat meer mensen dan je stamleden je horen, is wel degelijk te danken aan de wetenschappelijke vooruitgang. En het feit dat je van ethiek gehoord hebt, het feit dat je je ideeen kan spiegelen aan die van beroemde filosofen, het feit dat je niet alles zelf hoeft te ontdekken, is ook te danken aan de wetenschap. Je mag er best kritiek op hebben, maar je bent er zelf zo afhankelijk van dat je je eigen punt nogal ondergraaft. En je mag mijn denkwijze best kwalijk vinden, ik vind het kwalijk, kortzichtig en onverstandig dat mensen bepaalde kennis vooraf onrein willen verklaren met een eenzijdige blik op een mogelijke applicatie ervan.