Verwijderd schreef op 29 april 2003 @ 12:01:
Zoals beloofd ff gesearched, en ik heb met mijn super paint kunsten het volgende in elkaar gezet:
[
afbeelding]
Ik heb geen verstand van transistors e.d. dus kan iemand me vertellen welke componenten ik hier voor nodig heb?
Hmm, ik denk niet dat je 't gaat redden met die opstelling hoor.
'T probleem ligt 'm namelijk in 't feit dat je 3A gaat trekken, met een nog hogere inschakelstroom.
En dan heb je toch een transistor nodig die een voldoende hoge versterkingsfactor (hfe) heeft. Omdat je anders alsnog te veel stroom door de basis trekt en de potmeter 't loodje legt. En juist de transistoren die geen moeite hebben met grote stromen, hebben een lage hfe.
Je kan 't op pakweg twee manieren oplossen: 1. Je neemt een zgn Darlington transistor, of 2. Je maakt een emitter-follower van 2 transistoren zodat de uiteindelijke versterkingsfactor groot genoeg is.
Ik heb er net even gauw een schema getekend wat zeker zou moeten voldoen:

Onderdelen:
C1: 16V 4700uF Elco
R1: 5k 1/25Watt potmeter (koolstofbaan, draadgewonden is niet nodig)
R2: 5k stelpotmetertje
Q1: BC547C NPN transistortje (BC547B mag ook)
Q2: BD244B of BD244C PNP powertransistor
C1 is aan de ruime kant, maar voor een fan die 3A trekt niet overdreven. Je kan een lagere capaciteit nemen, maar ik zou niet lager gaan dan 2200uF ivm instabiele stroomtoevoer ed.
In plaats van R2 kan je eventueel ook een weerstand van 5k nemen. In dat geval kan je de spanning regelen tussen de 6V en 12V. Met een stelpotmetertje (kost geen kont) kan je bv zorgen dat je van 4-12V kan regelen.
De BD244B/C kan een continue stroom van 6A aan. Meer dan genoeg voor jouw doel. Je zal wel een koellichaampje op de powertransistor moeten monteren, maar echt gek warm zal hij niet worden.
Dit schema gebruikt een NPN met hoge hfe samen met een PNP die een hoge stroom aankan, om zo probleemloos een fikse fan aan te sturen.
Een voordeel van de NPN-PNP schakeling is dat je slecht één keer 0,6V verliest over een junction. Dat itt 't gebruik van een Darlington, waarbij je twee maal een NPN junction hebt (en dus 1,2V verliest)
Verder kan je met de stelpotmeter R2 de minimale spanning instellen, zodat je fan nooit stil komt te staan.
Qua kosten is de 5k potmeter 't duurst... Maar al met al zou 't niet meer dan euro of 4 mogen kosten (en dan betaal je waarschijnlijk nog 2,5 euro voor de potmeter

)
EDIT
Ik las net pas dat je 'm op je mobo aan wilde sluiten.
In dat geval kan je de '+' van de moederbord header aansluiten op de basis van Q1.
De aarde hoef je in principe niet door te verbinden.
[
Voor 6% gewijzigd door
Verwijderd op 29-04-2003 13:52
. Reden: Toevoeging ]