Enkele dagen geleden was er in 2 vandaag een reportage over het streng christelijke eiland Tholen, waar in de gemeenteverordeningen is opgenomen dat vloeken verboden is. Hoewel ik me afvraag of dit verbod standhoudt als iemand er een zaak van maakt en zich beroept op het recht van vrije meningsuiting, illustreert het de roep van delen van de bevolking om de moraal, dat wil zeggen hun christelijke moraal, per wet vastgelegd te krijgen. Nu is dit eiland, waar SGP en CU een grote aanhang hebben en het percentage bejaarden zeer hoog is, natuurlijk een uitzondering in Nederland, maar het lijkt erop dat confessioneel Nederland zich mobiliseert om in ieder geval de christelijke normen en waarden per wet vast te leggen, een trend die, God verhoedde het, ons misschien zelfs met de SGP in een kabinet opzadelt. Vast staat in ieder geval dat (het opleggen van) normen en waarden weer politiek correct geworden is.
Maar in hoeverre is het opleggen van je moraal aan anderen te rechtvaardigen? In hoeverre mag je je eigen levensregels toepassen op het leven of de dood van anderen die leven volgens andere regels?
Allereerst wil ik deze vraag beperken tot die zaken waarbij er niet of nauwelijks sprake is van (een nettoverandering van) overlast voor anderen. De overheid heeft in principe het recht bepaalde zaken te verbieden, zoals diefstal, moord, te hard rijden, harddrugsgebruik, openbaar dronkenschap, enzovoorts, vanwege de overlast voor anderen die deze zaken met zich meebrengen. Dat is echter geen moreel oordeel, maar een praktisch. Ik wil het hebben over die zaken waarbij het oordeel puur moreel is, en de klager geen last heeft van het gedrag van de aangeklaagde. Bijvoorbeeld abortus, euthanasie of werken op zondag.
Ik wil het niet hebben over deze zaken zelf, het is voor deze discussie niet van belang of je er voor of tegen bent en laten we daarom ook vooral niet offtopic gaan in die richting: Daar wordt al genoeg over gezegd. De vraag is, in hoeverre mag je je mening over deze zaken opleggen aan anderen? Hoe ver reikt hun recht hun eigen leven in te richten volgens hun eigen normen en waarden, en naar hun eigen oordeel? In hoeverre mag je iemand een moraal opleggen als daar geen praktische wereldse noodzaak toe is?
Mijn eigen mening zal weinigen hier verrassen: Ik vind dat men hierin geheel vrij gelaten moet worden om zelf een oordeel te vellen en daarnaar te handelen, ook in die zaken die ik zelf bijzonder immoreel vind, zolang daarmee het belang der maatschappij niet geschaad wordt. De overheid heeft naar mijn mening niet de taak of het recht de hoedster der maatschappelijke moraal te zijn, en de individuele vrijheid mag niet beperkt worden door wat anderen ervan vinden. Of je nu voor of tegen abortus, euthanasie, en al die andere zaken bent, je hebt diegenen die daar anders over oordelen vrij te laten in dat oordeel.
In hoeverre vinden jullie dat het gerechtvaardigd is je eigen moraal op te leggen aan anderen?
Maar in hoeverre is het opleggen van je moraal aan anderen te rechtvaardigen? In hoeverre mag je je eigen levensregels toepassen op het leven of de dood van anderen die leven volgens andere regels?
Allereerst wil ik deze vraag beperken tot die zaken waarbij er niet of nauwelijks sprake is van (een nettoverandering van) overlast voor anderen. De overheid heeft in principe het recht bepaalde zaken te verbieden, zoals diefstal, moord, te hard rijden, harddrugsgebruik, openbaar dronkenschap, enzovoorts, vanwege de overlast voor anderen die deze zaken met zich meebrengen. Dat is echter geen moreel oordeel, maar een praktisch. Ik wil het hebben over die zaken waarbij het oordeel puur moreel is, en de klager geen last heeft van het gedrag van de aangeklaagde. Bijvoorbeeld abortus, euthanasie of werken op zondag.
Ik wil het niet hebben over deze zaken zelf, het is voor deze discussie niet van belang of je er voor of tegen bent en laten we daarom ook vooral niet offtopic gaan in die richting: Daar wordt al genoeg over gezegd. De vraag is, in hoeverre mag je je mening over deze zaken opleggen aan anderen? Hoe ver reikt hun recht hun eigen leven in te richten volgens hun eigen normen en waarden, en naar hun eigen oordeel? In hoeverre mag je iemand een moraal opleggen als daar geen praktische wereldse noodzaak toe is?
Mijn eigen mening zal weinigen hier verrassen: Ik vind dat men hierin geheel vrij gelaten moet worden om zelf een oordeel te vellen en daarnaar te handelen, ook in die zaken die ik zelf bijzonder immoreel vind, zolang daarmee het belang der maatschappij niet geschaad wordt. De overheid heeft naar mijn mening niet de taak of het recht de hoedster der maatschappelijke moraal te zijn, en de individuele vrijheid mag niet beperkt worden door wat anderen ervan vinden. Of je nu voor of tegen abortus, euthanasie, en al die andere zaken bent, je hebt diegenen die daar anders over oordelen vrij te laten in dat oordeel.
In hoeverre vinden jullie dat het gerechtvaardigd is je eigen moraal op te leggen aan anderen?