Hoe vaak heb ik het zelf al niet gehad: dat er ergens een onderwerp aangesneden werd, waarvan ik dacht: "Kunnen we het alsjeblieft even ergens anders hebben?"... Hoevele malen heb ik een topictitel ingetypt, om deze - na wat binnensmonds gemompel en gezucht - weer te doen verdwijnen want "het is al zoveel malen behandeld, de actualiteit heeft al het denkwerk reeds voor mij gedaan"...
Redelijk vaak en behoorlijk vele malen waren die genoemde gedachten er; meestal gaat het dan over actuele onderwerpen, zoals "oorlog daar-en-daar" (maak ik mijzelf ook schuldig aan
), "normen en waarden" en "doodstraf: ja of nee?" (deze drietrapsraket is ontstaan met dank aan het actualiteitsbesef van de heer Nawijn
).
Laat ik voorop stellen dat dit zeer belangrijke, gewichtige en interessante onderwerpen zijn. Op zichzelf gezien omvatten deze topics een zeer discussieerbaar geheel, echter: geplaatst in een actuele tijdsgeest vervagen ze vaak in desinteresse of clichévorming.
Treffend voorbeeld is natuurlijk een gebeurtenis als de dood van prins Claus; een gegeven dat zo overmatig belicht is door media, dat veel mensen het na 3 uur al meer dan zat waren. Ik maak niemand verwijten, want ook ikzelf zie het nut niet inzakens een live-verslag van buiten het ziekenhuis, waar zojuist de prins in kwestie is overleden...
"En <naam van de correspondent(e) ter plaatse>, is er nog nieuws te melden?"
"Ehhhhh... Nee, ik stel voor dat we nu naar een documentaire over de prins gaan kijken" (voor de 3e keer die avond)
Dit leidt al gauw tot complete afstomping van de geest, en bovendien is er nog een naar bijverschijnsel: je eigen neutraliteit wordt door actualiteit aangetast. De flauwe grapjes
volgen als vanzelf, de vooroordelen vliegen je om het hoofd en geen mening lijkt geordend. Een discussie over het nut van de Nederlandse monarchie? "Nee, nu even niet!"
11 september 2001, 15:15 uur: "Die Palestijnen zijn onmenselijke rotzakken"
18 november 2002, 21:10 uur: "Die Israëliërs hebben geen oog voor de Palestijnse kwestie"
Gelukkig blijft Osama Bon Bini Laden nog altijd een gewetensloze rotzak.
En zo zie je vaak - vaker dan je wilt zien - drie discussies ontstaan rond dezelfde twistappel; en dit met telkens terugkerende actiepunten en reactievuren, waardoor uiteindelijk een handjevol mensen de moeite neemt om de discussie uit te blazen met een standpunt als "je verandert er toch niets aan"
.
Bij de discussie over de uitbreiding van de EU vielen mijn oogleden zowat op elkaar; het hele "spektakel" heeft op mij weinig tot geen indruk gemaakt. In Polen werd het debat in onze 2e Kamer - over diezelfde uitbreiding - LIVE op tv uitgezonden
. Dit geeft aan, dat het toch niet zomaar een gebeurtenis geweest is. En hoewel bijna iedereen in Nederland er een mening over heeft (het is een zeer discussieerbaar onderwerp met vele voor en tegens), wordt het ons blijkbaar al voorgekauwd door anderen, en ziet niemand nog heil in een verdedigende stelling van zijn/haar standpunt. Trouwens, waar is het bloed en het verdriet in zo'n onderwerp te vinden? Het is minder dramatisch dan een oorlog, het is ook niet zo aangrijpend als zinloos geweld, dus (?) komt er geen/weinig discussie over (actualiteitsniveau mist explosiviteit/vervreemding).
Maar de actualiteit verslapt zelfs een sterk fenomeen als (dreiging van) oorlog, want iedereen schijnt de uitkomst reeds te kennen; de media weten teveel en vertellen ons dit elke dag opnieuw.
Irak gaat de oorlog winnen, dat weet men in Bagdad zeker
.
Een gegeven dat een explosieve indruk op ons maakt, zorgt voor een focus op een bepaald pijnpunt, waarna een heftige - interessante - discussie volgt, tot het punt van vermoeiing wordt bereikt en het discussiegehalte per reactie logaritmisch wordt verkleind.
Aldus bezorgt de actualiteitswaarde van een onderwerp datzelfde onderwerp (na een gegeven tijd) een nekslag, en erger nog: er wordt verder niets meer met het onderwerp gedaan. Hoe lang nog voor de volgende stille tocht begint
?
Maar valt dit te voorkomen? Kan men een discussie die gevoerd moet worden, stoppen om zoiets vervelends als de bijkomstigheid van "actualiteitsvermoeidheid"
? Is er een manier om die vermoeiing buiten de deur te houden, misschien, of is dit hele verhaal een cirkelredenering met een lage actualiteitswaarde, waarover simpelweg niemand wil discussiëren?
Redelijk vaak en behoorlijk vele malen waren die genoemde gedachten er; meestal gaat het dan over actuele onderwerpen, zoals "oorlog daar-en-daar" (maak ik mijzelf ook schuldig aan
Laat ik voorop stellen dat dit zeer belangrijke, gewichtige en interessante onderwerpen zijn. Op zichzelf gezien omvatten deze topics een zeer discussieerbaar geheel, echter: geplaatst in een actuele tijdsgeest vervagen ze vaak in desinteresse of clichévorming.
Treffend voorbeeld is natuurlijk een gebeurtenis als de dood van prins Claus; een gegeven dat zo overmatig belicht is door media, dat veel mensen het na 3 uur al meer dan zat waren. Ik maak niemand verwijten, want ook ikzelf zie het nut niet inzakens een live-verslag van buiten het ziekenhuis, waar zojuist de prins in kwestie is overleden...
"En <naam van de correspondent(e) ter plaatse>, is er nog nieuws te melden?"
"Ehhhhh... Nee, ik stel voor dat we nu naar een documentaire over de prins gaan kijken" (voor de 3e keer die avond)
Dit leidt al gauw tot complete afstomping van de geest, en bovendien is er nog een naar bijverschijnsel: je eigen neutraliteit wordt door actualiteit aangetast. De flauwe grapjes
11 september 2001, 15:15 uur: "Die Palestijnen zijn onmenselijke rotzakken"
18 november 2002, 21:10 uur: "Die Israëliërs hebben geen oog voor de Palestijnse kwestie"
Gelukkig blijft Osama Bon Bini Laden nog altijd een gewetensloze rotzak.
En zo zie je vaak - vaker dan je wilt zien - drie discussies ontstaan rond dezelfde twistappel; en dit met telkens terugkerende actiepunten en reactievuren, waardoor uiteindelijk een handjevol mensen de moeite neemt om de discussie uit te blazen met een standpunt als "je verandert er toch niets aan"
Bij de discussie over de uitbreiding van de EU vielen mijn oogleden zowat op elkaar; het hele "spektakel" heeft op mij weinig tot geen indruk gemaakt. In Polen werd het debat in onze 2e Kamer - over diezelfde uitbreiding - LIVE op tv uitgezonden
Maar de actualiteit verslapt zelfs een sterk fenomeen als (dreiging van) oorlog, want iedereen schijnt de uitkomst reeds te kennen; de media weten teveel en vertellen ons dit elke dag opnieuw.
Irak gaat de oorlog winnen, dat weet men in Bagdad zeker
Een gegeven dat een explosieve indruk op ons maakt, zorgt voor een focus op een bepaald pijnpunt, waarna een heftige - interessante - discussie volgt, tot het punt van vermoeiing wordt bereikt en het discussiegehalte per reactie logaritmisch wordt verkleind.
Aldus bezorgt de actualiteitswaarde van een onderwerp datzelfde onderwerp (na een gegeven tijd) een nekslag, en erger nog: er wordt verder niets meer met het onderwerp gedaan. Hoe lang nog voor de volgende stille tocht begint
Maar valt dit te voorkomen? Kan men een discussie die gevoerd moet worden, stoppen om zoiets vervelends als de bijkomstigheid van "actualiteitsvermoeidheid"
Schrijveralijeren | Hier stond een wijze sig