Het is jammer dat de geloofsdiscussie altijd zo één-dimensionaal is. Altijd wordt er langs één as gedacht.
Je gelooft niet <- twijfel -> je gelooft wel.
Dat is veel te beperkt, want waarover gaat dat met name: God, het nut van het leven en hoe wij voortbestaan.
Maar God is geen vastomlijnd begrip. We proberen een waarde te geven aan een veranderlijke grootheid. In deze discussie zouden we op zijn minst twee assen moeten hebben. De eerste as is de mate waarin je God waarschijnlijk acht. De tweede as is de mate van abstractie van het Gods-begrip. Het is namelijk heel goed mogelijk God dermate abstract te definieren dat zelfs een atheist deze God wil accepteren.
Een voorbeeld: sommige mensen zoals Spinoza zien in God de natuur. De ziel die blijft wordt door sommigen gezien als de resultante van jouw daden. Het positieve dat je op deze wereld toegevoegd hebt aan het systeem. Anderen hebben een hele concrete invulling. Sommige zien God als een concrete intervenierende levensvorm en de ziel als een astraal voortbestaand wezen.
In plaats van te discusieren over of God wel of niet bestaat zouden we beter kunnen discussieren over welke inhoud wij persoonlijk aan het Godsbegrip geven. Atheisten zouden daarbij een hele abstracte definitie kunnen geven en wat wij gelovigen noemen een meer concrete.
Dat doet ook veel meer recht aan de feitelijke situatie. Want ook tussen de gelovigen bestaan enorme verschillen in opvatting over God. Maar nu wordt gemakshalve iedereen op de hoop van gelovigen of ongelovigen gegooid. Toch worden zichzelf gelovig noemende mensen door anderen ongelovig genoemd en zou ik iemand als Freek de Jonge best gelovig willen noemen.
Wanneer we alleen nog onderscheid maken naar geloofsinhoud heeft dit enorme voordelen:
1) Niet langer zien wij elkaar als antipoden, maar wij krijgen oog voor de diversiteit in geloof en we krijgen oog voor elkaars denkwijzen. Overigens staat dit niet haaks op het Joods/Christelijke geloof omdat daarin God onkenbaar wordt genoemd, iedereen mag daar zijn eigen voorstelling van maken.
2) We houden God overeind. Waarom is dat zo belangrijk. Freek de Jong maakte pas een paar rake opmerkingen: Ik geloof niet dat God bestaat, maar wel dat hij zou moeten bestaan. Verder zei hij: God is de enige die mensen normen en waarden kan opleggen, want van een andere mens pikken we het niet.
3) Het doet meer recht aan het feit dat de mens gedurende zijn leven, zijn beeld over God, zin van het leven en voortbestaan steeds bijstelt. Plato zei eens: dat jongeren niet geloven in God, maar iedereen na zijn vijftigste in God gelooft. Het feit dat we onze opvattingen voortdurend veranderen zou ons al ruimdenkend en verdraagzaam moeten maken en voorzichtig met een het waarheidsbegrip.
4) En last but not least. Het doet veel meer recht aan de werkelijkheid. Want ieder mens heeft zijn eigen voorstelling van God, de zin van het bestaan en het hiernamaals. Een prachtig Joods spreekwoord zegt: Ieder mens stelt zich God voor naar hij verstand heeft. Wie zich dat realiseert kan niet anders dan respect hebben voor het geloof van anderen.
Ik heb ooit eens geschreven:
Voor mij is dit misschien wel de essentie van het Joods-Christelijke geloof: omarm het leven met vreugde en overgave, want feitelijk heb je geen keus. De vraag of God bestaat is feitelijk de minst belangrijke. Want God bestaat in ieder geval doordat je gelooft dat hij bestaat. Het is minstens een selffullfilling prophecy. Alleen als je durft te geloven in een betere wereld, dan zal die betere wereld er ook komen. Laten we elkaar stimuleren om zo mooi mogelijk te dromen en onze dromen te verwezenlijken. Want door elkaars voorstellingen te kleineren, bereiken we het tegendeel. Laten we stoppen met de strijd over wie de ene waarheid het beste kent. Ieder heeft zowiezo zijn eigen waarheid, laten we liever kijken hoe anderen hun mooiste waarheid bouwen en daarvan leren. De toekomst is gebouwd op onze dromen.
Daarom wil ik hier mensen willen uitnodigen te vertellen hoe zij, tegen God, nut van het leven en voortbestaan aan kijken en hoe ze tot deze ideeen gekomen zijn, en waarom ze zich daar lekker bij voelen. Wat doen jouw opvattingen voor jou.
Je gelooft niet <- twijfel -> je gelooft wel.
Dat is veel te beperkt, want waarover gaat dat met name: God, het nut van het leven en hoe wij voortbestaan.
Maar God is geen vastomlijnd begrip. We proberen een waarde te geven aan een veranderlijke grootheid. In deze discussie zouden we op zijn minst twee assen moeten hebben. De eerste as is de mate waarin je God waarschijnlijk acht. De tweede as is de mate van abstractie van het Gods-begrip. Het is namelijk heel goed mogelijk God dermate abstract te definieren dat zelfs een atheist deze God wil accepteren.
Een voorbeeld: sommige mensen zoals Spinoza zien in God de natuur. De ziel die blijft wordt door sommigen gezien als de resultante van jouw daden. Het positieve dat je op deze wereld toegevoegd hebt aan het systeem. Anderen hebben een hele concrete invulling. Sommige zien God als een concrete intervenierende levensvorm en de ziel als een astraal voortbestaand wezen.
In plaats van te discusieren over of God wel of niet bestaat zouden we beter kunnen discussieren over welke inhoud wij persoonlijk aan het Godsbegrip geven. Atheisten zouden daarbij een hele abstracte definitie kunnen geven en wat wij gelovigen noemen een meer concrete.
Dat doet ook veel meer recht aan de feitelijke situatie. Want ook tussen de gelovigen bestaan enorme verschillen in opvatting over God. Maar nu wordt gemakshalve iedereen op de hoop van gelovigen of ongelovigen gegooid. Toch worden zichzelf gelovig noemende mensen door anderen ongelovig genoemd en zou ik iemand als Freek de Jonge best gelovig willen noemen.
Wanneer we alleen nog onderscheid maken naar geloofsinhoud heeft dit enorme voordelen:
1) Niet langer zien wij elkaar als antipoden, maar wij krijgen oog voor de diversiteit in geloof en we krijgen oog voor elkaars denkwijzen. Overigens staat dit niet haaks op het Joods/Christelijke geloof omdat daarin God onkenbaar wordt genoemd, iedereen mag daar zijn eigen voorstelling van maken.
2) We houden God overeind. Waarom is dat zo belangrijk. Freek de Jong maakte pas een paar rake opmerkingen: Ik geloof niet dat God bestaat, maar wel dat hij zou moeten bestaan. Verder zei hij: God is de enige die mensen normen en waarden kan opleggen, want van een andere mens pikken we het niet.
3) Het doet meer recht aan het feit dat de mens gedurende zijn leven, zijn beeld over God, zin van het leven en voortbestaan steeds bijstelt. Plato zei eens: dat jongeren niet geloven in God, maar iedereen na zijn vijftigste in God gelooft. Het feit dat we onze opvattingen voortdurend veranderen zou ons al ruimdenkend en verdraagzaam moeten maken en voorzichtig met een het waarheidsbegrip.
4) En last but not least. Het doet veel meer recht aan de werkelijkheid. Want ieder mens heeft zijn eigen voorstelling van God, de zin van het bestaan en het hiernamaals. Een prachtig Joods spreekwoord zegt: Ieder mens stelt zich God voor naar hij verstand heeft. Wie zich dat realiseert kan niet anders dan respect hebben voor het geloof van anderen.
Ik heb ooit eens geschreven:
We moeten elkaar niet zien als concurenten maar als schipbreukelingen, want dat zijn we in feite. We zitten in de puree en allemaal zitten we in hetzelfde schuitje, we leven, maar we moeten dood. Iedereen verwerkt dit trauma op zijn eigen manier en probeert er het beste van te maken. Sommigen durven hopen op redding, anderen niet. Maar hoe dan ook hebben we elkaar nodig om de tijd die ons rest aangenaam door te brengen. En daarom accepteren we dat onze reis een doel heeft ook al geeft ieder daar zijn eigen voorstelling aan.Wij ontwaken uit de duisternis, hopeloos gestrand tussen de sterren. Wij nemen de wonderlijke situatie in ogenschouw. Oneindig is de tijd, een flits is het leven. We proberen het ons gemakkelijk te maken, maar we hebben niet veel tijd. Net genoeg tijd om die ene vraag te onderzoeken. Het antwoord ligt ergens in ons zelf, maar wij verspillen onze tijd met rationaliteit, die verleidelijke zinsbegoocheling. Wie heeft ons dit mooie maar wrede geschenk gegeven?
Voor mij is dit misschien wel de essentie van het Joods-Christelijke geloof: omarm het leven met vreugde en overgave, want feitelijk heb je geen keus. De vraag of God bestaat is feitelijk de minst belangrijke. Want God bestaat in ieder geval doordat je gelooft dat hij bestaat. Het is minstens een selffullfilling prophecy. Alleen als je durft te geloven in een betere wereld, dan zal die betere wereld er ook komen. Laten we elkaar stimuleren om zo mooi mogelijk te dromen en onze dromen te verwezenlijken. Want door elkaars voorstellingen te kleineren, bereiken we het tegendeel. Laten we stoppen met de strijd over wie de ene waarheid het beste kent. Ieder heeft zowiezo zijn eigen waarheid, laten we liever kijken hoe anderen hun mooiste waarheid bouwen en daarvan leren. De toekomst is gebouwd op onze dromen.
Daarom wil ik hier mensen willen uitnodigen te vertellen hoe zij, tegen God, nut van het leven en voortbestaan aan kijken en hoe ze tot deze ideeen gekomen zijn, en waarom ze zich daar lekker bij voelen. Wat doen jouw opvattingen voor jou.