kvdveer schreef op 07 oktober 2002 @ 15:09:
Betekenissen
Wetenschap: Voornamelijk fysica, chemie, wiskunde, in mindere mate: paleontologie, geschiedkunde, sociologie, etc. Niet: theologie.
Geloof: Een overtuiging van iets, dat niet verifieerbaar is buiten dit geloof om.
Ratio: Verstand, 'het denken', logica.
Ik gebruik voornamelijk voorbeelden en relaties uit het christelijk geloof, omdat ik daarmee opgevoed ben.
waarom is paleontologie in 'minder mate' wetenschap? theologie is een component van filosofie die zich met god-wezens en religies bezighoudt. het is intellectueel tennis zonder het net ertussen.
Wetenschap als waarnemer
Rond om ons heen doen we diverse waarnemingen. Ik zie dat objecten vallen als ik ze los laat. Na enige modelleren komen we uit op een wetmatigheid: als een opwaardse of remmende kracht er niet is, valt alles met een snelheid van 9,81 ms2. Dit noemen we wetenschap: het verklaren van onze omgeving in wetmatigheden.
bijna goed. we observeren, testen, maken een hypothese, testen de hypothese, en als deze geldig blijft kunnen we 'm als theorie aannemen, totdat er iets komt dat niet overeen komt met de theorie. in dat geval zullen we de theorie zodanig aan moeten passen dat het nieuwe fenomeen ook verklaard word, en alle eerder geobserveerde fenomenen daarvoor.
Achterliggende aannamen
Als we echter wat nauwkeuriger naar de wetenschap gaan kijken, dan zien we dat de meeste vormen van onderzoek uitgaan van reeds bestaande kennis; er wordt voortgeborduurd op het werk van andere wetenschappers. In dit gedrag ligt een belangrijke aanname: De betreffende wetenschapper heeft zijn werk goed gedaan. Vaak wordt dit gecontroleerd door de berekeningen na te lopen, de expirimenten te herhalen of de gevonden wetmatigheden toe te passen op iets anders. Hieraan ligt een andere aanname ten grondslag: een onjuiste wetmatigheid is falcificeerbaar, en algemener: de menselijke ratio is (indien goed bedreven) onfaalbaar.
fout. we borduren op bestaande kennis omdat door het aantal observaties en 'gelukte' theorieën is gebleken dat dit als een feit aangenomen kan worden.
met 'menselijke ratio' heeft het weinig te doen. een mooi voorbeeld is het meten van de snelheid van het licht. hoe meten we snelheid? delta afstand gedeeld door delta tijd. hoe we daar aankomen is nogal logisch - snelheid is de mate van verplaatsing die plaatsvind binnen een vastgesteld tijdsinterval.
galileo probeerde als eerste met 2 lantaarns de lichtsnelheid te meten over een afstand van een mijl. hij had een apparaat (hoogstwaarschijnlijk een pendulum of een klepsydra) waar hij het verschil in tijd mee kon meten en hij wist de afstand die het licht moest afleggen (een mijl). door deze meting zou hij dus de lichtsnelheid kunnen meten, ware het niet dat niemand natuurlijk snel genoeg kan kijken of een kap voor een lantaarn weg kon trekken.
wat echter wel geobserveerd werd was dat bij een kanonskogel eerst de ontploffing waargenomen werd, en dan pas de knal. dit leidde tot de conclusie dat licht sneller moest zijn als geluid. doordat de apparatuur van galileo niet nauwkeurig genoeg was (de berekening en de manier van testen waren dat wel!) was de uitkomst dat licht ongeveer 5 keer zo snel moest zijn als geluid.
latere tests werden uitgevoerd met nauwkeuriger apparatuur. het principe van meten was al correct doordat het wetenschappelijke framework dat er omheen zat correct was. snelheid is snelheid, daar heb je weinig aan 'te willen'.
Axioma's
Axioma's zijn onbewijsbare grondstellingen. Een heel bekend voorbeeld van een axioma is: Door twee vereschillende punten loopt niet meer dan een rechte lijn. Hoewel voor deze axioma een aantal randvoorwaarden kleven (wat is "recht"?) is deze goed te begrijpen. Indien de combinatie van axioma's anders wordt gekozen verandert de gehele wetenschap, aangezien alle natuurkundige, wiskundige en wetenschappen gebaseerd zijn op deze axioma's.
probeer maar eens zo'n axioma te veranderen, zou ik zeggen

Wetenschap is een geloof
Wetenschap is geloof in de menselijke ratio. (zie definitie geloof hierboven).
absoluut onwaar. wetenschap is een framework om de wereld mee te observeren.
De meeste andere religies ontkennen de onfaalbaarheid van de menselijke ratio.
als de mens gelijk een god geschapen is - in het beeld van de schepper, is er weinig 'feilbaars' aan, zou je zeggen. is echter niet direct het geval, en een zondeval wordt vervolgens als excuus voor ons feilen aangevoerd. dat god's vertrouwen na 1 keer experimenteren met DNA al weg is duidt niet echt op 'oppermachtigheid' of 'onfeilbaarheid' van god zelf.
Omdat ik zelf ben opgevoed met het christelijk geloof kan ik alleen de bijbel citeren: "God's wegen zijn ondoorgrondelijk"
kun je niet gewoon zeggen dat je er niet alles van snapt, in plaats van gelijk god er de schuld van te geven?
ofwel: de ratio kan God niet doorgronden (begrijpen, doorhebben). Uit gesprekken die ik heb gevoerd met moslims durf ik aan te nemen dat ook de Islam hier uitspraken over doet.
en een paar moslims (volgens mij nog niet eens theologen) gebruik jij als bewijs? de wetenschap is helemaal niet bezig met god omdat het de wetenschap niet helpt - wat voor nut heeft het om te zeggen dat 2 + 2 + God = 4 + God?
Wetenschap is een godsdienst
Het christelijk geloof geeft geen verklaring waar God vandaan komt. God is er gewoon. Hij was er altijd al, en hij zal altijd zijn. Actieve christenen zeggen op zoek te zijn naar God, en Hem beter te willen leren kennen.
en daar zit je gelijk met het probleem. god wordt aangevoerd als eerste oorzaak, maar de oorzaak van god wordt nooit gegeven. als god eeuwig en altijd is, waarom zouden we hetzelfde dan niet kunnen zeggen van het heelal?
Wetenschap geeft geen verklaring waar de natuurwetten vandaankomen.
je verwart menselijke wetten met natuurwetten. wetenschap heeft aan natuurwetten niets te 'willen', wetenschap heeft als taak ze te noteren, observaties en voorspellingen te doen.
dat menselijke wetten veranderen en gemaakt worden, so be it. maar menselijke wetten zijn niet gelijk aan natuurwetten. het idee van een 'wet' is trouwens wankel - als newton na zijn briljante 'appel' ongeluk naarboven had gekeken en er was een vogel voorbijgevlogen, dan kon hij dat vanuit zijn zwaartekracht-idee misschien nog niet gelijk verklaren. wat doe je dan met je 'wet van de zwaartekracht'?
Ze zijn er altijd geweest, en ze zullen er altijd zijn. Wetenschappers zijn op zoek naar die natuurwetten. Zoals je ziet zijn er grote overeenkomsten tussen godsdienst.
ik mis het 'god' figuur bij wetenschap. ik offer niet dagelijks een versgeslacht ram zodat de zwaartekracht blijft werken, en ik zend mijn eerstgeborene niet naar de tempel van de klassieke mechanica, tenzij hij zelf naar de TU delft wilt

Ook in de beoefenaars van godsdienst en wetenschap zijn overeenkomsten te vinden. Een gelovige zal zich hevig verdedigen als je hem aanvalt op bijvoorbeeld het bestaan van God, en hij zal hoogstwaarschijnlijk aan komen zetten met argumenten die alleen geldig zijn binnen zijn geloof. Als je een wetenschapper aanvalt op bijvoorbeeld het bestaan van natuurwetten zal hij zich verdedigen met zaken die alleen maar geldig zijn binnen die menselijke ratio.
waarom moet je bij stelling twee 'natuurwetten' vervangen door 'menselijke ratio'?
kijk, wiskunde is bewijsbaar. als iemand zegt dat 'een theorie niet klopt', zegt een wetenschapper - okee. 'deze tests heb ik gedaan, en daaruit heb ik die en die conclusie getrokken'. doe de tests zelf en zie wat het je verteld.
en daar is een belangrijk gedeelte. het staat iedereen vrij te testen, te observeren, onderzoek te plegen en natuurwetten te ontdekken. het maakt niet uit welk geloof je hebt, het mag en kan allemaal.
De gelovige heeft deze neiging iets minder omdat ze gewend zijn samen te leven met 'ongelovigen'. Wetenschappers lijken 'ongelovogen' consequent te ontkennen.
feit is dat een hoop mensen niet voldoende geschoold zijn. in de VS zijn leraren (nota bene LERAREN) die geen idee ervan hebben hoe men 32% van 1396 moet uitrekenen. dat ze zo even geen rekenmachine bij de hand hebben is tot daar aan toe, maar ze weten niet eens hoe de berekening gaat.
dit zijn leraren in een welvarende, westerse natie. hoe kun je verwachten dat rajid in india die sinds z'n 4e op een vuilnisbelt batterijen zit te pellen uberhaupt weet hoe hij tot 10 moet tellen?
we hebben 6 miljard mensen, en veel te weinig goed onderwijs.
tuurlijk kun je zeggen dat het "27.5" is. echter, je framework (wiskunde) kan het tegendeel er van bewijzen. we hebben een procent gedefinieerd als 1/100, omdat we gewend zijn aan het decimale systeem. het decimale systeem baseert zich op groepjes (abstracte) gehele getallen en het telt toevallig makkelijk.
tuurlijk kun je zeggen dat de menselijke ratio niet perfect is, en dat het 1/144e moest zijn. ga je gang, maar dan wordt het idee van 'procent' aangetast - dan is het pro(latijns woord voor 144)

. de achterliggende wiskunde blijft intact, alleen wordt de getalsbasis veranderd.
Gevolgen?
Het is leuk om overal tegenaan te schoppen, maar erg constructief is het niet. Wat zijn de gevolgen van de bovenstaande conclusies?
ik wil net zeggen. volgens mij probeer je 4000 jaar observaties even van de tafel te vegen.
Alleereerst is het duidelijk dat godsdienst en wetenschap in beginsel onverenigbaar zijn: beide claimen de basis van de waarheid te kennen.
allereerst is het duidelijk dat de definitie van 'waarheid' bij beide disciplines verschild. bij godsdienst is de waarheid afhankelijk van het dogma, bij wetenschap van de observaties. bij wetenschap is de waarheid observeerbaar en bewijsbaar, bij godsdienst is deze metafysisch.
In tweede instantie zijn deze wel verenigbaar, namelijk door een van twee de 'basiswaarheid' te ontnemen. Als wetenschap haar basiswaarheid ontnomen wordt krijg je iets als: 'God schiep datgene wat wetenschap onderzoekt'.
deze snap ik even niet. er is geen 'basiswaarheid' in wetenschap. alles geldt, zolang het tegendeel niet bewezen is.
Als Godsdienst haar basiswaarheid wordt ontnomen betekent dit dat wetenschap de herkomst van God kan verklaren.
ik weet niet wat je aan het roken bent, maar volgens mij wordt het net niet meer gedoogd. kijk, een denkbeeldig wezen (even tegen je eigen schenen schoppen

) 'onbewijzen' - bewijzen dat het -niet- bestaat is onmogelijk. echter, bewijzen dat het 'wel' bestaat is minstens net zo lastig. er is een mooie lijst van argumenten die allemaal min of meer logisch (weer een wetenschap, logica) net een klein beetje of een hele hoop rammelen.
Stelling
Wetenschap is een geloof en is daarom in beginsel onverenigbaar met andere geloven. In tweede instantie is een 'compromis' te vinden als een van beide water bij de wijn doet.
stelling : wetenschap is geen geloof. het is volledig onafhankelijk van religie. het kent geen god, het kent geen hogepriester, en als men met voldoende, peer-reviewed bewijs komt voor de observaties, hypothesen en conclusies heeft de rest simpelweg niets beters te doen dan het maar te accepteren.
ik weet niet waarom je wetenschap een religie wilt noemen. is dit omdat je het vermelden er van in het openbaar strafbaar wilt maken, vanwege de scheiding tussen kerk en staat? wil je er mee zeggen dat creationisten ook maar raden maar dus ook gelijk kunnen hebben? wil je er mee zeggen dat het allemaal wel zo zal zijn omdat je al in een god geloofd, en de profeet einstein eigenlijk niet nodig hebt?
ik wil je motivatie weten voor je observatie. totnutoe ben je nog niet echt met overtuigende argumenten gekomen. als je eens duidelijker zou kunnen uitleggen uit welke componenten een religie bestaat (in zoverre om een religie genoemd te worden!) en dan ze een voor een afgaat om te bewijzen dat wetenschap een religie is, dat zou heel wat beter zijn.
oh ja, er is ook geen paradijs/hel constructie in wetenschap. goh, misschien omdat het bestaan er van niet wetenschappelijk verklaard kan worden?
volgens religies ook niet. die plakken er het stickertje "god heeft het gedaan" er op en zijn er dan klaar mee. hm.. scheelt punten bij je proefwerk. gewoon dat zinnetje invullen, altijd een 10!
als laatste - wetenschap en religie zijn zeker verenigbaar. zolang het ene maar niet op het grondgebied van het andere probeert te gaan spelen (en dat geldt voor allebei!). dat een aantal wetenschappers niet gelovig zijn heeft er vrij weinig mee te doen (dat is persoonlijk!) - als dit hun zou hinderen zou je christendom je ongeschikt maken voor wiskunde. het waren immers moslims die de 0 tot en met de 9 hebben geintroduceerd.