Kan dat ook in gewoon Nederlands?
Nee!
Er wordt al genoeg geblaat over de quantummechanica in gewoon Nederlands. Alhoewel het natuurlijk goed is om dat te proberen, kun je sommige dingen gewoon niet begrijpen zonder dat je in ieder geval een idee hebt van de wiskundige (en theoretisch-natuurkundige) begrippen erachter. Daar komt m.i. ook een groot deel van de onzin vandaan van de soort van "volgens de quantummechanica is alles in het universum één", of "volgens de quantummechanica is alles subjectief omdat de meter beïnvloedt wat hij meet", enz.
Wat ik in gewoon Nederlands erover kan zeggen is: ik geloof niet in quantummechanisch toeval.
Niet dat het echt wat uitmaakt, door chaos is er in de praktijk toch een soort toeval.
FCA schreef op 01 september 2002 @ 23:22:
Maar hij introduceert wel het bestaan van een schier oneindige hoeveelheid parallelle universa, die nooit zijn aan te tonen, wat hem toch wat minder aantrekkelijk maakt, met het oog op Occam's razor.
Occam's razor zegt dat je het aantal hypothesen moet minimaliseren, niet het aantal universa of objecten of wat ook. Het schijnt dat hetzelfde argument gebruikt werd voor het heliocentrisch wereldbeeld - is het niet in strijd met Occam's razor om in een schier oneindige hoeveelheid zonnen te geloven, in plaats van maar één?
Nogmaals: het bestaan van deze werelden wordt niet zomaar voorgesteld, maar wordt direct afgeleid uit de Schrödingervergelijking. Omdat de interpretatie geen postulaat heeft over de Quantumfee die de golffunctie laat instorten en geen rare quantumpotentialen, is het een eenvoudiger theorie dan de andere kandidaten.
Nog even over dat ze "nooit zijn aan te tonen": de veelwereldeninterpretatie is in principe wel degelijk experimenteel te testen; al is het wel heel erg "in principe". Dat heeft ermee te maken dat in deze interpretatie werelden weer "samen kunnen smelten" (alleen is het heel onwaarschijnlijk). David Deutsch heeft voorgesteld hoe het in theorie door een omkeerbare AI getest zou kunnen worden. (zie ook:
http://www.hedweb.com/manworld.htm#detect)
Verder is er nog bijvoorbeeld dit:
http://arxiv.org/abs/quant-ph/9510007Verder ken ik de wiskundige details niet,
In principe zijn de wiskundige details hetzelfde als in de "normale" quantummechanica zoals die is als er geen waarneming plaatsvindt. Bij bijvoorbeeld de uitleg van waarom het lijkt of de golffunctie instort komen er wel wat wiskundige details kijken (decoherentie en dergelijke); ik geef toe dat ik die ook niet of nog niet ken.
maar het lijkt me lastig om te bepalen hoe en wanneer het universum zich splitst.
Dat gebeurt elke keer als er een thermodynamisch onomkeerbaar proces plaatsvindt; als verschillende termen van de golffunctie in een superpositie (heel bijna) ophouden met elkaar te interfereren.
Dat is niet iets waar je precies een locatie en tijd voor kan geven; het is een geleidelijk iets, maar al heel snel is er voor alle praktische doeleinden geen interferentie meer.
Als de entropie ooit zou gaan afnemen in een instortend heelal of zoiets, dan zouden werelden (dachtik) weer moeten gaan "samensmelten" in plaats van splitsen.
Met het wanneer zit je nog steeds met de problemen van het meetmoment, en met het in welke volgorde zit je met relativiteitstheorie.
Als je rekening houdt met de (speciale) relativiteitstheorie volgt de golffunctie in plaats van de Schrödingervergelijking een andere lineaire golfvergelijking. Het splitsen zal nooit sneller gaan dan de lichtsnelheid; het is niet zo dat het hele universum in één keer gesplitst wordt.
Verder schuift deze theorie het het probleem van determinisme volgens mij gewoon wat verder weg. Waarom denkt ons bewustzijn in dit universum?
Dat is een beetje een zinloze vraag - in alle andere universa denken mensen ook "waarom denkt ons bewustzijn in dit universum?". Elke objectieve vorm van indeterminisme is in deze interpretatie weg; er is alleen nog een soort subjectief indeterminisme dat eigenlijk geen indeterminisme is. Als dat zo is, geldt hetzelfde als je bijvoorbeeld 10 perfecte kloon-kopieën van jezelf maakt - elke kopie zal zich afvragen "waarom ben ik kopie nummer 1? (of 2, 3, enz.)".
Ik heb meer conceptuele problemen met het feit dat mijn "ik" elke seconden ontiegelijk vaak wordt gesplitst, terwijl ik mij 1 blijf voelen, dan met het feit dat toeval werkelijk bestaat.
Welke conceptuele problemen zijn dat dan? Als een krankzinnig wetenschapper elke seconde 100 precieze kopieën van me maakt ben ik daar misschien niet blij mee (of wel), maar ik zie er geen conceptuele problemen in. In ieder geval ben ik niet verbaasd als ik me één blijf voelen (net als al die andere ikken zich ook één blijven voelen).
Verder liggen de conceptuele problemen van de Kopenhaagse interpretatie niet alleen erin dat toeval werkelijk bestaat, maar ook bijvoorbeeld in de vraag wat nou precies een meting is. Als er bewustzijn bij betrokken is, is dan de golffunctie van het universum voor het eerst ingestort door één of ander aapmens in Afrika miljoenen jaren geleden? Als het alles is wat thermodynamisch onomkeerbaar is, wanneer gebeurt het dan? Want elk onomkeerbaar proces is opgebouwd uit omkeerbare processen. Als het een interactie met een meetapparaat in een laboratorium is, wie definieert dat dan? Enzovoorts.
Verder wil ik erop wijzen dat de verborgen-variabelen theorie van Bohm volledig consequent is met de experimenten, echter niet-lokaal en ietwat ingewikkeleder dan gewone QM.
Die wordt nu ook vergeten, hoewel het een sterke uitspraak doet over het bestaan van toeval.
Naast de genoemde bezwaren hebben sommigen tegen de theorie van Böhm ook het bezwaar dat in Böhms theorie de hele golffunctie altijd blijft bestaan, en dat er geen reden is dat er niet net als in de veelwereldeninterpretatie bewust denkende wezens of iets dergelijks zouden zijn in de rest van de golffunctie in plaats van in de deeltjes. Er zullen in ieder geval een groot aantal structuren zoals wij in ontstaan, en het lijkt een beetje willekeurig om te zeggen dat mensen die van deeltjes zijn gemaakt wel "bewustzijn" kunnen hebben en mensen die van stukjes golffunctie zijn gemaakt niet.
Of ik het met dat bezwaar ook eens ben weet ik niet.
Ik weet dat ik bij dit alles nogal eenzijdig overkom [en zekerder van mezelf dan mijn QM-kennis toestaat, heheh]. Zodra een redelijk deel van de mensen die überhaupt een mening hebben over de interpretatie van de QM het bestaan erkennen van de Everett-interpretatie en ongeveer weten wat hij inhoudt, neem ik misschien een genuanceerde mening.