[EL] Fan op volle snelheid laten starten

[Bestiole]

Ik ben dus bezig geweest, en heb een leuke rheobus gemaakt om 4 fans aan te sluiten.
Er zitten tevens 4 schakelaars op om te schakelen tussen 12V/off/rheo controlled.

Probleem is dat op de laagste stand de 12cm fan niet wil starten.

Dabit had een schematje gemaakt, heb het bekeken maar ik weet of hetwerkt want daar word in het begin 12v gegeven en dan de 5v.

Hier is de boel variabel, het moet werken, eender welke stand de rheostat heeft.

Iemand een idee ? Of werkt dit schema gewoon ?

Dabit's schema
http://www.vanderhoeven.nu/dabit/electronics/fan_startup/index.html

[Verwijderd]

Ja het werkt, tenminst nadat ik de ElCo goed had aangesloten (boem) ,verder heb ik niks veranderd, de vendraait gewoon, jammergenoeg had ik geen echt oude ven om het uit te proberen.

Trouwens ik zou jou schema hier toch ook graag zien, misschien kan ik dan vertellen hoe en wat...

[Bestiole]

Heb jij dat schema van Dabit met een rheobus gebruikt of met gewone tuimelschakelaars op 5V ?

Hetgeen ik bang voor ben is de fan op te blazen, (tja ben electro bijna noob dus...)

Het geen me niet lekker zit is dit "During the capacitor charging time, the voltage over the fan will drop until it reaches 4.4V. From that point on the 1N4001 diode connected to the +5V line starts to conduct, providing the fan power until the system is switched off"

the voltage will drop until it reaches 4.4v Maar die 4.4V die valt achteraf toch weg ? Of niet ? Anders zit ik daar met aan een kant tussen 0 en 12V +4.4v Kan niet goed zijn toch ?

Wat voor schema wil je zien ? Van de rheobus of een opstartschema ?

Opstartschema heb ik nog niet uitgetest, daarom vroeg ik hier of het werkte met rheobus want ik wil de boel niet opblazen

[Banzi]

Voor de electroNooBs:

dit is in hele grove lijnen, en ik probeer het zo makkelijk mogelijk te laten begrijpen.

Een condensator kan lading bevatten. Zolang deze geen lading bevat, is het een soort van geleider. Naar mate er meer lading op zit, gaat deze steeds meer sperren.

Als de computer opstart, zit er geen lading op de condensator, en deze geleidt. Hierdoor komt er de volle 12V op de fan te staan. Maar door het geleiden, wordt de condensator vanzelf opgeladen. In principe zou dit tot 12V gaan, zodat de fan niets meer krijgt.

Maar nu komt het 5V lijntje aan de beurt. In de 5V lijn zit een diode. Dit is een component dat stroom de ene kant wel doorlaat, en de andere kant niet. Van de kant waar het streepje zit wordt het niet doorgelaten. Als een diode wel stroom doorlaat, neemt deze wel een spanning van 0,6 a 0,7V eraf. Dat is dus de 5 - 0,6 = 4,4 V. Wanneer de +kant van de fan dus 4,4V bereikt (en over de condensator nu 12 - 4,4 = 7,6V staat), zal de spanning niet verder dalen, omdat deze nu van de +5V lijn komt ( - 0,6 van de diode).

Het is dus niet zo dat de fan in het begin of ergens anders 12V + 4,4V te verduren krijgt. De ingangsspanning is 12V en 5V, dus een hogere uitgangsspanning kan je niet krijgen (is wel mogelijk natuurlijk, maar niet met alleen de gebruikte componenten).

De diode over de condensator is er alleen maar voor beveiliging. In en uitschakelverschijnselen. In principe zal ie niet nodig zijn, maar ik zou hem er maar lekker in laten zitten.

Het schema is dus geheel veilig. Weet wel dat je 0,6V over de diode verliest, en dus niet je fan op 5V maar 4,4V laat draaien. Als er veel stof op zit weet ik niet of dat nog genoeg is om een 12V fan te laten draaien.

Veel succes in ieder geval...

edit:

Een reobus werkt met variabele spanning? In principe kan dat veilig gebruikt worden, omdat die variabele spanning niet gevoedt kan worden door de 12V. Dit door die diode. Weet wel dat je spanning van je reobus nog met 0,6V gaat dalen door de diode! Je reobus spanning moet je dus aansluiten in het schema waar de 5V aansluiting zit.
Hoop nu alles een beetje gedekt te hebben... Nog vragen?

[Bestiole]

Bedankt voor je antwoord
Begrijp nu bijna alles behalve dit

"Wanneer de +kant van de fan dus 4,4V bereikt (en over de condensator nu 12 - 4,4 = 7,6V staat), zal de spanning niet verder dalen, omdat deze nu van de +5V lijn komt ( - 0,6 van de diode)."

Wat bedoel je met over de condensator nu 12 - 4.4V =7.6V staat

Bedoel je dat de condensator vol zit, en geen stroom meer zal doorlaten ? En dat enkel de 5v voor de stroom zorgt ?

[Banzi]

Op woensdag 27 maart 2002 09:53 schreef Bestiole het volgende:
Wat bedoel je met over de condensator nu 12 - 4.4V =7.6V staat

Bedoel je dat de condensator vol zit, en geen stroom meer zal doorlaten ? En dat enkel de 5v voor de stroom zorgt ?

Jah, zoiets is het wel. Als 4,4V bereikt is, kan er grote stroom van de 5V kant komen. Hierdoor loopt er geen stroom meer uit de 12V kant, en zal de condensator niet verder opgeladen worden (soort van vol in deze situatie dus). Een condensator heeft altijd een kleine lekstroom, maar dat maakt niet uit. De spanning over de condensator zal nu altijd 7,6V zijn.

Als je op dit punt de 12V lijn loshaalt, maakt dat niet uit. De fan wordt volledig gevoed uit de 5V lijn (-0,6V).

Als je ipv de 12V lijn loshaalt, dan zal de condensator verder opladen tot 12V. Nu krijgt de fan geen voeding meer (op de kleine lekstroom na, maar dat is veeeeeeel te weinig), en stopt.

Is wel leuk om de beginselen een beetje duidelijk proberen te maken... ;-)

[Bestiole]

Bedankt Banzi ik denk dat ik het nu wel begrepen heb, ik
ga de composanten kopen en maar es beginnen uittesten

Tja en ik leer graag de beginselen

[Banzi]

Let wel op de polariteit van de condensator en de diodes! Als je de diode aan de 5V lijn omdraait, komt er 12V - 0,6V op je 5V lijn te staan... Weet niet of je voeding dat zo fijn vindt...

Als je de condensator omdraait kan je boem krijgen... Heb ik ook ooit eens gehad, en schrok me dood... Was toch een harde knal uit zo'n klein kutdingetje...

Bij vragen hoor ik het graag... ;-)

[Bestiole]

Tja als je toch absoluut een vraag wilt

Als ik het schema zo bekijk... komt er waneer de condensator volledig opgeladen is geen 5v op de 12v lijn ?

Of laat de diode de stroom niet door naar een hoger voltage ?
Ik dacht dat diodes gewoon de stroom in 1 richting lieten gaan ?

Tja ik zij het ik leer nu eenmaal graag bij en nu kom je nooit meer van me af Banzi (ROFL)

[Verwijderd]

Op donderdag 28 maart 2002 08:12 schreef Bestiole het volgende:
Tja als je toch absoluut een vraag wilt

Als ik het schema zo bekijk... komt er waneer de condensator volledig opgeladen is geen 5v op de 12v lijn ?

Of laat de diode de stroom niet door naar een hoger voltage ?
Ik dacht dat diodes gewoon de stroom in 1 richting lieten gaan ?

In het begin is het makelijk om electrische schema's te vertalen naar water schema's. Oftewel een spannings verschil kan je zin als een hoogte verschil tussen twee water nivo's en meer of minder stroom kan je zien als dikkere of dunnere buizen tussen die nivo's. Een drinkrietje is zo minder stroom dan een riool buis. Een verschil van 25 volt en 5 volt is vertaalbaar naar een hoogte verschil van 5 meter ten opzicht van een hoogte verschil van 25 meter.

Ook veel electrische onderdelen zijn vertaalbaar naar water dingetjes. Een weerstand is een dunner stukje buis in de waterloop. Een diode is een klep die maar naar 1 kant water doorlaat (in de richting van de pijl). Een condensator is een voorraad vat. Een transistor is een soort kraan die je met een klein hulp stroompje kan regelen.

Goed, nu even je vragen beantwoorden. De 5 volt komt nooit op je 12 volt lijn. Water stroomt ook nooit de berg op.

Overigens is deze schakeling niet helemaal in een waterloop te vertalen bedenk ik me nu. Dan maar de electrische kant op. In het begin is de condensator leeg en zal er een stroom lopen vanaf de 12V om de condensator op te laden. Door de diode in de 5V lijn kan de stroom niet de 5 volt lijn instromen maar zal deze via de fan naar de grond gaan. In eerste instantie zal er dan ook 12V over de fan staan. Als de condensator eenmaal vol is zal er ook geen stroom meer lopen om deze te vullen. Er zal dan vanuit de 5 volt lijn, via de fan, een stroom lopen naar de ground. Door de diode in de 5 volt lijn zal er 0,6 volt minder bij de fan komen als zonder die diode. Daarom loopt de fan uiteindelijk op 4,4 volt.

De diode parallel aan de condensator zorgt ervoor dat bij het uitschakelen van je systeem de condensator nooit een verkeerde polariteit krijgt. Daar kunnen ze namelijk niet zo goed tegen.

edit:

Nog een kleine toevoeging. Mocht de fan niet op 5 volt willen draaien (of koelt dat niet genoeg) dan is dit een starthulp die de fan's uiteindelijk op 7 volt laat draaien (oke 6,4 volt).
[code]12----|
|
FAN
|
5--<--|
----
| |
+ ^
- |
| |
----
|
0-----|[/code]

[Verwijderd]

huh, een dubbelpost

[Banzi]

Op donderdag 28 maart 2002 08:12 schreef Bestiole het volgende:
Tja als je toch absoluut een vraag wilt

Als ik het schema zo bekijk... komt er waneer de condensator volledig opgeladen is geen 5v op de 12v lijn ?

Of laat de diode de stroom niet door naar een hoger voltage ?
Ik dacht dat diodes gewoon de stroom in 1 richting lieten gaan ?

Tja ik zij het ik leer nu eenmaal graag bij en nu kom je nooit meer van me af Banzi (ROFL)

Nee, zie het bericht van ascii... Water stroomt alleen van boven naar beneden. Dus 5V kan niet naar 12V gaan. De diode op de 5V lijn zorgt ervoor dat de 12V niet naar de 5V kan. Over de condensator komt spanning te staan. Die spanning wordt 12V - 4,4V. Je kan het een beetje zien als een emmer water. Eerst loopt er makkelijk water in, maar als ie vol is, dan komt er geen water meer in (is wel beetje krom, want hij kan niet overlopen).

In ieder geval is het schema wel veilig... Voor mij is dat allemaal dunne koek, maar soms wel lastig om uit te leggen hoe het nou werkt... Doe mijn best!!!

[Bestiole]

Ok thx guys om mij alles zo duidelijk uit te leggen

Ik ga op zoek naar de composanten, en waneer ik een digitaal phototoestel kan regelen zal ik pics posten