De juiste term is zelfs ioniserende straling.
Je hebt hiervan dus inderdaad 3 soorten.
• Alpha straling: Dit zijn heliumkernen, oftewel 2 protonen en 2 neutronen.
• Beta straling: Dit zijn elektronen
• Gamma straling: Dit zijn fotonen, oftewel dit is gewoon elektromagnetische straling, net als licht. Het verschil tussen gammastraling en licht is echter dat de eerste iets meer energie heeft, en daardoor ook iets meer doordringend vermogen enzo.
In feite zou je ook nog rontgenstraling kunnen onderscheiden. Dit is ook een vorm van elektromagnetische straling, maar met minder energie als gammastraling. Echter wel genoeg om te kunnen ioniseren.
Ok. Hoe onstaat deze straling? Dat is eigenlijk vrij simpel. Niet alle atomen zijn stabiel, vooral bij de grotere atoomsoorten komt het nogal eens voor dat deze na verloop van tijd de neiging hebben uit elkaar te vallen. Dit gebeurt willekeurig, en is dus niet te voorspellen voor een los atoom. Wel is een halfwaardetijd te geven, de tijd waarin gemiddeld (en bij de grote aantallen die je gebruikt bij atomen klopt dat dus altijd) de helft van alle atomen van een stof uit elkaar valt. Bij sommige stoffen is dit heel kort, minder dan een fractie van een seconde, maar er zijn ook stoffen (bv. uranium) waarbij dit zo een miljard jaar duurt.
Wat gebeurd er nu als zo'n atoom vervalt? Nou, dan komt er dus straling vrij. Afhankelijk van de atoomsoort kan hij dus een elektron of 2 protonen en neutronen kwijtraken. Na verval gaat het atoom verder door het leven als een ander atoom, dat vaak zelf ook weer instabiel is en uiteindelijk vervalt.. enzovoort, enzovoort, tot je na soms vele stappen uitkomt op een stabiele atoomsoort. Gammastraling is eigenlijk een bijprodukt van het verval.
Wat is nu het probleem met deze straling? Nouja, dit ligt eigenlijk al in de naam opgesloten: ioniserende straling. De straling heeft genoeg energie om te ioniseren, dat wil zeggen: genoeg energie om, als het een atoom raakt, er elektronen uit los te slaan. Voor levende wezens is dit nogal vervelend, omdat eiwitten uit elkaar kunnen vallen, of DNA molekulen kunnen muteren, of, nouja, nog een hele verzameling andere vervelende dingen.
Geloof dat dit wel zo'n beetje alles was wat er in het kort over te zeggen valt.
Build a man a fire, and he'll be warm for a day. Set a man on fire, and he'll be warm for the rest of his life - Terry Pratchett