Zelfbouw centerspeaker project

[TripleM]

Geinspireerd door het Peerless sub topic wil ik zelf een centerspeaker bouwen, gevolgd door eventueel een subwoofer. Ik heb hier geen haast mee, omdat ik nog geen DD/DTS receiver heb, ik zie het meer als een hobby projectje waar ik misschien later zelf wat mee ga doen.

De speakers die ik als front en rear ga gebruiken zijn BNS 382's (afbeelding vind je hier):

Freq. bereik: 30-22000
+- 3 dB: 40-20000
Gevoeligheid: 89 dB 1W/1m
Afmetingen (HxBxD): 585x315x270

De speakers die ik wil gebruiken voor de center komen uit de studio serie van Beyma. Ik zat zelf te denken aan tweemaal de 5MP60 en de T2030:



Wat specs van de Beyma website (meer info? klik op het typenummer):

5 MP 60

Impedantie: 8 Ohm
Gevoeligheid: 91 dB, 2.83v @ 1m @ 2 pi
Power capacity*: 50 W RMS
Program power*: 100 W
Freq. bereik: 50-12000 Hz
Res. frequentie (fs): 60 Hz

T 2030

Impedantie: 8 Ohm
Gevoeligheid: 95 dB 1w @ 1m
Power capacity*: 15 W RMS
Program power*: 30 W
Freq. bereik: 1500-20000 Hz
Res. frequentie (fs): 1050 Hz

_{*The power capacity corresponds to the RMS maximum value that can dissipate the loudspeaker when a sinus signal is applied for a period of at least two hours. Program power is defined as the transducer's ability to handle normal music program material.}

Ik weet dat ik een gesloten kastje wil bouwen, het scheidingsfilter daar ga ik nog even over overleggen met iemand die heel veel met Beyma speakers doet (Jag: Ook in Axys gebruik(t?)en ze Beyma speakers! ).

Ik open dit topic niet voor niets natuurlijk. Wat ik wil weten, omdat ik geen ervaring heb met centerspeakers, waar ik rekening mee moet houden als ik een centerspeaker ga bouwen. Zijn de speakers die ik heb uitgezocht wel ok? (Let wel, ik wil perse Beyma speakers gebruiken, kan ik goedkoop aankomen en van wat ik hoor zijn het gewoon goede speakers)

Alle tips, opmerkingen, opbouwende kritiek e.d. zijn van harte welkom. Mijn projectje zal, compleet met pics, hier op GoT te bewonderen zijn en voor degenen die hem willen luisteren als ie af is, ik kom graag een keertje langs

[Raymond]

Op vrijdag 18 januari 2002 10:26 schreef TripleM het volgende:
Ik open dit topic niet voor niets natuurlijk. Wat ik wil weten, omdat ik geen ervaring heb met centerspeakers, waar ik rekening mee moet houden als ik een centerspeaker ga bouwen. Zijn de speakers die ik heb uitgezocht wel ok?

Centerspeaker: ligt op/onder je tv. Zorg ervoor dat je units magnetisch afgeschermd zijn. Liefst afgeschermd kopen. anders afgeschermd maken mbv. een magneet die je bij www.speakerenco.nl kan kopen

[Jag]

Op vrijdag 18 januari 2002 10:26 schreef TripleM het volgende:
Ik weet dat ik een gesloten kastje wil bouwen, het scheidingsfilter daar ga ik nog even over overleggen met iemand die heel veel met Beyma speakers doet (JvS: Ook in Axys gebruik(t?)en ze Beyma speakers! ).

Leuk dat je dat aan JvS vertelt, maar ik denk dat je Jag bedoelt .

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 11:27 schreef Jag het volgende:
Leuk dat je dat aan JvS vertelt, maar ik denk dat je Jag bedoelt .

"Oeps", gefixt..

[Big-Foot]

Waar je op moet letten is dat je center bij de film het meeste moet verwerken qua vermogen (op je sub na)

en wat belangerijk is dat het geluid helder is en bijvoorbeeld geen piek heeft rond het midden tonen gebied

Laag hoeft er niet echt uit te komen maar een beetje doorlopen zorgt er wel voor dat de stem bijvoorbeeld natuurlijker overkomt.

Ik zou zeggen ga eerst eens een idee op papier zetten en laat hem dan berekenen, dan kan je crossovernetwork aangepast worden op de klankkast en de speakers.

[blissard]

Let er ook op dat de middenspeaker qua klank op de frontspeakers lijkt. Anders krijg je raar effect dat stemmen anders gaan klinken afhankelijk van hun plaats.

[gitaarwerk]

de hoge tonen unit is net ietsjes te laag van vermogen..ik zou em +/- 25W van maken minimaal

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 12:26 schreef gitaarwerk het volgende:
de hoge tonen unit is net ietsjes te laag van vermogen..ik zou em +/- 25W van maken minimaal

15W aan hoog is hard hoor.. Maar als ik me niet vergis hangt het ook van het filter af.. Zou ik dan beter afzijn met twee tweeters? Dus:

[o O O o]

Probleem is wel dat de speakers allemaal 8 Ohm zijn. Als ik ze serie of parallel aansluit krijg ik ofwel 4 of 16 Ohm. Mijn front/rear speakers zijn 8 Ohm en da's ook wel gangbaar denk ik. Het liefst heb ik dus ook voor de center 8 Ohm.

[gitaarwerk]

jah..als je 2x die speakers zou gebruiken zou et resultaat beter zijn
(ik heb zelf een tweeter die hoger is dan de rms van de basspeaker,... maar dat was een speciaal projectje!! )
100/2=50/2=25

ow gvd ik zie dat ik de verkeerde dingen heb zitten lezen... ik las 100W als rms neej..dit is perfect.. houden zo..

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 12:46 schreef gitaarwerk het volgende:
ow gvd ik zie dat ik de verkeerde dingen heb zitten lezen... ik las 100W als rms neej..dit is perfect.. houden zo..

Okee, dan blijft ie zo: [ O o O ]

[gitaarwerk]

serie of parralel hangt alleen van je filter af!
ik HAD een link naar veel filtes..
maar ik ga je ook geen 24dB/4th order geven..is niet nodig denk ik (die heb ik wel in men sub zitten,..lekker goeie filters )

als je 1e order filter neemt, moet je idd er ff mee uitkijken,... als je gewoon een 2/3/4e order neemt,. (hangt natuurlijk wel van schema af)
dan heb je veel minder problemen met dat...

[Nikel]

Ik wil binnenkort met deze speaker beginnen te bouwen als center:

http://www.visaton.de/deutsch/artikel/art_697.htm
maar dan dus met de afgeschermde versie van de speakers. Ik verwacht een euro of 175 eraan kwijt te zijn in totaal.

Ik las dat je andere front en rear speakers hebt dan de units in je center, matchen ze wel?

[gitaarwerk]

ziet er netjes uit..

dat matchen... denk et wel.
et moet in princiepe ook "een ander" geluid gever..center is wat droger vind ik zijn...
maar das smaak

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 13:36 schreef Nikel het volgende:
Ik las dat je andere front en rear speakers hebt dan de units in je center, matchen ze wel?

Geen idee.. Dat is dus een van de dingen die ik zal moeten ondervinden als ie klaar is..

Ik vind inderdaad dat spraak lekker droog mag klinken, die speakers uit de studio serie hebben over het algemeen een vrij platte frequentierespons (kijk maar eens op de Beyma site), geschikt voor monitor doeleinden.. Daarom leken het mij wel leuke speakertjes..

[tbusquet]

Op vrijdag 18 januari 2002 12:41 schreef TripleM het volgende:

[..]

15W aan hoog is hard hoor.. Maar als ik me niet vergis hangt het ook van het filter af.. Zou ik dan beter afzijn met twee tweeters? Dus:

[o O O o]

Sorry, maar dat is absoluut onnodig.

Probleem is wel dat de speakers allemaal 8 Ohm zijn. Als ik ze serie of parallel aansluit krijg ik ofwel 4 of 16 Ohm. Mijn front/rear speakers zijn 8 Ohm en da's ook wel gangbaar denk ik. Het liefst heb ik dus ook voor de center 8 Ohm.

Dat regelt je wisselfilter dus.


En ik zou niet zomaar wat units gaan kopen en zomaar een doos bouwen.
Zo gewoon eerst eens fijn gaan zoeken naar drivers die matchen met je frontspeakers.

[gitaarwerk]

idd..wisselfilter uber alles

als je een heel erg goed set wilt? maak een 24dB 4e order filter

alleen voor men sub wassie al 50 piek.. dan zaten er maar 4 componenten is..

btw...iedere keer dat ik die tweeter zie word ik geiler
wat kostie btw? )

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 13:42 schreef tbusquet het volgende:
Sorry, maar dat is absoluut onnodig.
[..]
Dat regelt je wisselfilter dus.

Ah mooi.. Ik heb een boek over filters thuis, zal ik dit weekend eens op m'n gemak doorlezen zodat ik weet waar ik over praat.. Tot nu toe alleen maar hele simpele filtertjes nagemaakt van ontwerpen..

En ik zou niet zomaar wat units gaan kopen en zomaar een doos bouwen.
Zo gewoon eerst eens fijn gaan zoeken naar drivers die matchen met je frontspeakers.

Nou, zoals ik al zei, ik wil perse Beyma speakers. Gewoon omdat ik dat mooie speakers vind, maar ook omdat ik al heel wat Beyma speakers heb gehoord (en produkten met Beyma speakers) en ik vind ze goed klinken. Bovendien krijg ik ze goedkoop, ik koop niks zonder korting

Maar dit project is meer omdat ik het leuk vind om speakers te bouwen dan dat ik echt een centerspeaker nodig heb. Zoals ik al zei, ik heb nog geen DD/DTS receiver en vind het gewoon leuk om te knutselen. Ik heb al een stuk of 5 subwooferkisten gebouwd voor in auto's, maar daar kwam steeds geen filter aan te pas (actief filter in de versterker) en bovendien betrof het steeds 1 luidspreker.

Ik wil nu es wat anders, en een kant en klaar bouwpakket vind ik niet echt creatief. Vandaar..

[Jag]

Op vrijdag 18 januari 2002 12:41 schreef TripleM het volgende:

[..]

15W aan hoog is hard hoor.. Maar als ik me niet vergis hangt het ook van het filter af.. Zou ik dan beter afzijn met twee tweeters? Dus:

[o O O o]

Probleem is wel dat de speakers allemaal 8 Ohm zijn. Als ik ze serie of parallel aansluit krijg ik ofwel 4 of 16 Ohm. Mijn front/rear speakers zijn 8 Ohm en da's ook wel gangbaar denk ik. Het liefst heb ik dus ook voor de center 8 Ohm.

Aan die 4 Ohm zal je niet ontkomen vrees ik. Je zal die twee units echt parrallel moeten gaan zetten om de tweeter bij te houden qua gevoeligheid. Je zou natuurlijk wel de tweeter in bedwang kunnen houden met een weerstand, maar 16 ohm is zoiezo wel een erg hoge impedantie.

[Big-Foot]

Gewoon het hoog knijpen met een potmeter of weerstand.

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 14:44 schreef Jag het volgende:
Aan die 4 Ohm zal je niet ontkomen vrees ik. Je zal die twee units echt parrallel moeten gaan zetten om de tweeter bij te houden qua gevoeligheid. Je zou natuurlijk wel de tweeter in bedwang kunnen houden met een weerstand, maar 16 ohm is zoiezo wel een erg hoge impedantie.

Ook als ik er 1 neem? Dus 2 woofers en 1 tweeter? En op het filter bepaal je toch ook min of meer hoe het vermogen wordt verdeeld?

Ik zou ook de T 2010 kunnen nemen:



Die is 92 db 1w @ 1m en 12 W RMS ipv 15 W RMS, maar de frequentierespons is minder plat.. Dat hoeft op zich geen ramp te zijn, het is niet dat ie heel schuin loopt..

[Jag]

Op vrijdag 18 januari 2002 14:50 schreef TripleM het volgende:

[..]

Ook als ik er 1 neem? Dus 2 woofers en 1 tweeter? En op het filter bepaal je toch ook min of meer hoe het vermogen wordt verdeeld?

Ik zou ook de T 2010 kunnen nemen:

[afbeelding]

Die is 92 db 1w @ 1m, maar de frequentierespons is minder plat.. Dat hoeft op zich geen ramp te zijn, het is niet dat ie heel schuin loopt..

Als je die twee woofertjes parrallel gaat zetten kom je op 4 Ohm uit, als je ze in serie zet op 16 Ohm. Daar gaat je filter weinig aan veranderen. Je kan wel een weerstand in serie gaan zetten met je woofers, maar dat is wel erg bot .
Een weerstand in serie zetten zoals MWeert voorstelde is wel een goed idee, maar met twee woofers parrallel is dat waarschijnlijk niet nodig. Als ze in serie zouden staan wel, maar wie wil er nou een 16 Ohm speaker?

[Verwijderd]

Heb ooit ergens gelezen dat in een center de tweeter en de basspeaker het beste ook boven elkaaar (of onder elkaar ) geplaatst moeten worden, dat had met de uitdoving te maken t.o.v je frontspeakers. Het is me ook wel eens opgevallen dat de duurdere centers van b&w dat ook hebben.

Alleen wordt dan de plaatsing onder je TV moeilijker.

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 17:03 schreef Taco het volgende:
Heb ooit ergens gelezen dat in een center de tweeter en de basspeaker het beste ook boven elkaaar (of onder elkaar ) geplaatst moeten worden, dat had met de uitdoving te maken t.o.v je frontspeakers. Het is me ook wel eens opgevallen dat de duurdere centers van b&w dat ook hebben.

Alleen wordt dan de plaatsing onder je TV moeilijker.

Lijkt me onzin.. In studio's worden ook vaak boxen gebruikt waar de tweeters aan de zijkant zitten.. In RS 29 staat een set Dynaudio M3's:



Zoals je ziet ook hier gewoon de tweeters aan de zijkant.. Ik zou niet weten waarom dat voor een centerspeaker niet zou mogen..

[Verwijderd]

Op vrijdag 18 januari 2002 17:21 schreef TripleM het volgende:

[..]

Lijkt me onzin.. In studio's worden ook vaak boxen gebruikt waar de tweeters aan de zijkant zitten.. In RS 29 staat een set Dynaudio M3's:

Zoals je ziet ook hier gewoon de tweeters aan de zijkant.. Ik zou niet weten waarom dat voor een centerspeaker niet zou mogen..

Het ging over de orientatie bij de frontspeakers want het gaat over de uitdoving t.o.v de frontspeakers. Ben dit iig in de literatuur tegen gekomen.

Kijk maar bv de Signature SCM center van B&W

[TripleM]

Op vrijdag 18 januari 2002 21:57 schreef Taco het volgende:
Het ging over de orientatie bij de frontspeakers want het gaat over de uitdoving t.o.v de frontspeakers. Ben dit iig in de literatuur tegen gekomen.

Kijk maar bv de Signature SCM center van B&W

Kijk eens naar deze Dynaudio centerspeaker, is ook niet bepaald goedkoop.. Laat trouwens precies zien wat ik ook wil maken:

[Verwijderd]

Tja, ik zeg niet dat het fout is , bijna alle centers zijn horizontaal zodat ze beter onder je TV passen. Maar technisch gezien is verticale plaatsing om uitdoving tegen te gaan beter. En natuurlijk zijn die andere centers ook goed, maar ik dacht als je hem toch zelf maakt misschien is dat dan een optie.

[JvS]

Die B&W's hebben de tweeter erbovenop zitten omdat die ontwerpen uitgaan van een 'losse' tweeter boven de behuizing .

Ik vind het wel een beetje rare speakers zo, maarja.



Het is gewoon een 805, maar dan wat breder . past wel goed in de '5 dezelfde speakers' filosofie .

Maar ze hebben zelf ook deze set:



5 x dezelfde speaker die ook gekantelt mag worden volgens ze

[Raymond]

Ik ben net de mailtjes van de maillijst waar ik op ben geabbonneerd aan het lezen. Iemand heeft net een berichie gepost dat hij zijn center heeft afgeklusd. Zo te zien, komt het ding een eind in de richting van wat jij wilt. Mischien dat je er nog het een ander aan nuttige info kan uithalen.

http://home.attbi.com/~bdosborn/cc/CenterChannel.html

Owja: uitdoving. Da's niet helemaal correct. Een speaker heeft in verticale en horizontale richting een andere respons. Da's makkelijk zelf te ervaren: loop maar eens voor een speaker langs en hoor hoe het geluid anders klinkt afhankelijk van je positie. Ga nu voor je speaker zitten en sta langzaam op: Je hoort gewoon hoe het geluid veranderd (harder/zachter, meer/minder hoog)
Wanneer je een speaker hebt die "gewoon" rechtop staat, blijft het geluid in het horizontale vlak over een breed gebied vrij constant, over het verticale wat minder. Dat is op zich niet erg: Je reicht het ding op de bank, beetje de juiste hoogte aanhouden: Meeste mensen zijn zo'n beetje evengroot, dus dat de verticale afstraling vrij beperkt is, wordt mooi opgevangen door het feit dat je normaal gesproken zit te luisteren. En omdat de horizontale afstraling een stuk wijder is, heb je over de hele bank dezelfde geluidskwaliteit.

owkee: nu draai je de speaker een kwartslag (center): je beperkte verticale afstraling wordt nu de beperkte horizontale afstraling en de brede horizontale wordt nu de wijde verticale: Reken maar uit welk effect dat geeft voor de mensen aan de uiteinden van de bank

[TripleM]

Inderdaad een nuttige link, ik zocht nog een leuk programmaatje om het kastje uit te rekenen. Ok, wat ik van plan ben:

2 x Beyma 5MP60N
1 x Beyma T2010/T2030 (ben ik nog niet helemaal uit, misschien dat ik daar meer over kan zeggen als ik wat met crossovers aan het rekenen ga)

Geplot zien de 2 woofertjes er zo uit:



Het gele lijntje is uiteraard van het gesloten kastje, de groene is de gepoorte versie. Vooral tussen de 50 en 300 Hz zie je het duidelijke verschil.



Wat je hier ziet is de geplotte SPL bij 100 Watt belast. Het maximum is ongeveer 114 dB, dat wordt 'al' gehaald bij 175 Hz, valt niet eens tegen voor een kastje dat 6.6 liter groot gaat worden.

Ik ga 2 smalle poorten gebruiken, ik ga er namelijk geen dikke regenpijpen inzetten, dan wordt de poort te lang, en bij 1 dunnere poort gaat ie herrie maken.