24v fan op 9v?

[bart1234]

Ik heb dus een 24v sunon gekregen van een kameraad. Ffies het transformatortje erop gehouden, en nou blijkt dat ding prima te draaien op 9v en 12v. Ik heb nog een 2weg schakelaartje liggen (aan/uit/aan), en die wil ik dus gebruiken om die fan op 12v en 9v (afhankelijk van stand schakelaar) te laten draaien. Maar: hoe doe ik dat?? Dat er aan 1 kant een weerstandje tussen moet, had ik al wel begrepen, maar welke?? D'r zijn d'r zoveel!!!! Het is een 24v sunon 3.4 watt. Iemand natuurkundig genoeg om dat uit te rekenen???

Dan nog een vraagje: maakt het veel uit qua lawaai om dat roostertje met gaatjes (waar je dus je fan voorschroeft) d'r uit te dremelen? Dat ding maakt namelijk nogal een pokkeherrie

PS: mocht dit nav m'n eerste vraag hier niet thuis horen, schopt hem dan aub naar waar 'ie wel thuis hoort

[-=bas=-]

9volt is lastig te maken.... als ie ook werkt op 7 volt dan moet je maar ff de search gebruiken en je vindt dan vanzelf wel hoe je 7 volt krijgt (hint : met 12 en 5 volt )

Als je nu de 12volt van je PC direct aan de + van je fan gooit. Vervolgend pak je of de aarde/gnd/0volt (het is maar hoe je die zwarte draad wil noemen) of de 5 volt draad via de schakelaar. De loper verbindt je aan de andere draad van de fan. En voila 12 of 7 volt.

Voor 9 volt zal je denk ik een weerstand of makkelijker nog een spanningsstabilisator (7809) kunnen gebruiken. Maar dat staat hier ook wel ergens...

[bart1234]

dat is dus het probleem: hij loopt niet meer op 8v. Ik heb van de plaatselijke elecboer een IC (whatever that may be) meegekregen, incl een aansluitschemaatje, maar dat gaat net niet. Op de 9v instelling van de transformator doet ie't wel. Maar volgens mij heb ik gewoon een 3v weerstandje nodig of niet? Of is dat iets te kort door de bocht

[smokalot]

Een 3v weerstandje? volgens mij noem je het dan een batterij :-)

[Verwijderd]

Op woensdag 03 oktober 2001 21:08 schreef bart1234 het volgende:
nodig of niet? Of is dat iets te kort door de bocht

yups... nu denk je iets te makkelijk, een weerstand heeft geen vaste spanning over zich heen staan, als je weet hoeveel stroom er door die ventilator heen gaat kan je uitrekenen wat voor weerstand je moet hebben, dit gaat zo:

code:

volledige spanning (12V) - gewenste spanning (9V)= 3V
3V / (gedeeld door) de stroom is de weerstand.

als je dan bij de elektroboer bent moet je wel ff zeggen dat het een zware weerstand moet zijn met een vermogen van :

code:

weer die 3V *(keer) de stroom

maar je kan ook gewoon een zware intelpotmeter er tussen hangen (zo'n eentje die insteld met een schroevendraaier)

suc6 !!



<edit>
joostb, een batterij kan er ook niet tussen omdat deze dan leeg zou gaan lopen (en met de wisselende spanning wel eens kan gaan bruisen
</edit>

[bart1234]

En wat is dan de stroom?? (waarde, eenheid?)

Enneh, waar vind ik zo'n potmeter (en wat is dàt dan weer?!?!)

Iig bedankt voor de info

edit:

m'n voorkeur gaat toch uit naar een weerstandje vanwege de omvang

[bart1234]

^^^^Schop^^^^

Me heeft het antwoord namelijk nogsteeds niet
En me wordt helemaal gek van dat gezoem van die fan

[Epsilon]

Op woensdag 03 oktober 2001 21:18 schreef joostb het volgende:
Een 3v weerstandje? volgens mij noem je het dan een batterij :-)

er bestaat geen "3v" weerstandje

[Verwijderd]

Wat voor IC heeft jou electroboer je gegeven?? Misschien een LM317??

Als dat zoiets is, en dat denk ik, zou ik je aanraden hem toch op die maniet aan te sluiten..


Via een weerstand is een beetje lomp zie je...en met een LM317 issie nog regelbaar ook..

(stoer voor de baybus )

[bart1234]

na heel lang turen blijkt er idd wat op dat ding te staan:

L7808CV
WKO010041
CHINA
ST

kun je hier wat mee

edit:

en wat is er zo lomp aan een weerstandje dan?

[mhzeater]

Wat je nodig hebt zijn een multimeter en een variabele trafo bijv van een treinbaan ofzo. Stel met de multimeter de trafo in op 9v. Vervolgens sluit je de fan aan en laat hem fijn draaien. tijdens het draain kun je de weerstan over de fan meten. Doe dit!

Je weet nu welke weerstan de fan heeft bij 9v. Nu kan je berekenen welke weerstand je in serie moet schakelen met de fan. voila!

[jll]

eeh ja nou die 3v weerstand kun je wel vergeten
je kunt het beste die LM 317 gebruiken en dan kan die elektrobooer bij je op de hoek wel een aansluitschema tekenen
die lm 317 is een regelbare spannings (v) begrenzer die d.m.v. weerstanden kunt regelen

veel succes

[bart1234]

me gaat dus om een LM 317 vragen...

iig bedankt!!

[jll]

nog effe een linkje http://ourworld.compuserve.com/homepages/Bill_Bowden/page12.htm#317.gif

[The Dolf]

Op woensdag 03 oktober 2001 21:26 schreef bart1234 het volgende:
En wat is dan de stroom?? (waarde, eenheid?)

Stroom = I en staat in A (ampere)

Enneh, waar vind ik zo'n potmeter (en wat is dàt dan weer?!?!)

gewoon bij de electroboer
dat was volgens mij een regelbare weerstand

Iig bedankt voor de info

np

[bart1234]

Ffies op dat linkie geklikt, maar hoe stel ik dat ding in dan!? Ik zie een aansluitschemaatje met een hoop lijntjes waar ik niks van snap (ben nou ook weer niet zó ongelofelijk into electronica)!!

En wat is voor mij het makkelijkste dan? een potmeter of een lm 317???

[pep_82]

L7808CV
WKO010041
CHINA
ST

Dat is een positive voltage regulator die 8 volt uitstuurt, het heeft waarschijnlijk drie pootjes Vin,ground,Vout. De ingangsspanning moet ongeveer 3 volt hoger liggen dan de uitgangsspanning, dus met de 12 volt uit je molex kan je m makkelijk voeden. Ligt er alleen nog aan of je m met een koelblokje moet koelen, van stromen boven de 1 ampere wordt ie erg warm. (24 volt 3.4 watt P=V*I 3.4/24 = I = 0.14) Ja je redt het wel zonder heatsink denk ik. Hier staat het een en ander over dit componentje, en trek de datasheet hier vandaan.

[bart1234]

idd, maar het probleem is dus: die fan loopt niet meer op 8v!!!!!! En van de voeding krijgt hij al maar 12v, dus die berekening klopt mijns inziens ook niet

[picobyte]

hang er een vermogens zenerdiode tussen van 3v
kosten maar een paar kwartjes of koop tien kleine weerstanden van tien ohm en pruts daar wat mee totdat je fan goed draait

[bart1234]

en die vermogens zenerdiode (ofzoiets) zorgt er dan voor dat m'n fan op 9v draait? Want nu heb ik dus al 3 opties, nee, vier.

potmeter
ml317
vermogens zenerdiode (ofsow)
en dan nog de kleine weerstandjes...

[picobyte]

Yep en paralel daarover een condensatortje van 100~500µF om de ventilator te starten.
De zener diode moet je bdw wel in sperrichting gebruiken.

[Verwijderd]

vraag naar een (NE) 555 bij de elektronica winkel.
of om een (astabiele) multivibrator.
Een goede DC motorregeling maakt gebruik van een PWM (puls width modulation) schakeling

Geen onnodige warmteontwikkeling/stroom verspilling. en een betrouwbaardere werking, fan kan als nodig veel langzamer draaien dan dat je met de (prutsers/amateur) oplossing van een weerstand/spanningsstabilisator voor elkaar kan krijgen..

[bart1234]

Op donderdag 04 oktober 2001 20:40 schreef picobyte het volgende:
Yep en paralel daarover een condensatortje van 100~500µF om de ventilator te starten.
De zener diode moet je bdw wel in sperrichting gebruiken.

om de fan te starten?? op 9v begint ie gewoon te lopen hoor... En wat bedoel je met 'sperrichting'?

[bart1234]

Op donderdag 04 oktober 2001 20:41 schreef purno het volgende:
vraag naar een (NE) 555 bij de elektronica winkel.
of om een (astabiele) multivibrator.
Een goede DC motorregeling maakt gebruik van een PWM (puls width modulation) schakeling

Geen onnodige warmteontwikkeling/stroom verspilling. en een betrouwbaardere werking, fan kan als nodig veel langzamer draaien dan dat je met de (prutsers/amateur) oplossing van een weerstand/spanningsstabilisator voor elkaar kan krijgen..

En heb je daar ook een aansluitschema voor?

[jll]

gewoon die lm317 gebruiken das het makelijkts ik zoek wel effe voor een compleet schema met waarden erbij

[jll]

Op donderdag 04 oktober 2001 20:48 schreef jll het volgende:
gewoon die lm317 gebruiken das het makelijkts ik zoek wel effe voor een compleet schema met waarden erbij

nou bart kijk maar effe in je mailbox want ik kon het plaatje/doc niet hier posten hoe moet dat?????

[Verwijderd]

Op donderdag 04 oktober 2001 20:45 schreef bart1234 het volgende:

[..]

om de fan te starten?? op 9v begint ie gewoon te lopen hoor... En wat bedoel je met 'sperrichting'?

Soms start een fan niet bij een lager voltage, heeft hij ff een beetje "hulp" nodig. Dit doet een condensator door middel van het opladen van zichzelf, en dan ff een stroom geven, die dan hoger ligt dan 9 volt. Dus dan komt de fan wel op gang. Maar in jouw geval is dat niet nodig, omdat hij "vanzelf" op gang komt.

[Verwijderd]

Op donderdag 04 oktober 2001 21:54 schreef jll het volgende:

[..]

nou bart kijk maar effe in je mailbox want ik kon het plaatje/doc niet hier posten hoe moet dat?????

Plaatje posten: Uplaod het plaatje ergens naar een server, voeg in je bericht het volgende toe: [ img ]http://www.sysasz.com/hierhetplaatje.jpg[ /img ]
En dan zonder de spaties.

[Verwijderd]

Op donderdag 04 oktober 2001 20:47 schreef bart1234 het volgende:

[..]

En heb je daar ook een aansluitschema voor?

zie ook:
pwm met 555
nog een pwm

[bart1234]

Op donderdag 04 oktober 2001 21:54 schreef jll het volgende:

[..]

nou bart kijk maar effe in je mailbox want ik kon het plaatje/doc niet hier posten hoe moet dat?????

waar heb je die hap in godsnaam naartoe gestuurd?! kan ze nergens vinden...
anders nogeens proberen, maar dan op
[e-mail]

[jll]

daar komt ie dan

[bart1234]

en wat is dan het nut van die lm 317??? Is het echt niet gewoon makkelijker om een met de hand in te stellen potmeter danwel een vaste weerstand met een X vermogen ertussen te hangen??

[jll]

nou die lm317 is een soort van kraan die je open en dichter kunt zetten en als je er gewoon weerstanden gebruikt laat je bijwijze van spreke het overtolige water weg lopen
in dit geval is het water je stroom I en dus je vermogen wat je in die weerstanden stopt en dus warm worden enz enz

[bart1234]

Ik was het dus zo van plan:

[Verwijderd]

Potmeters kunnen maar een beperkte stroom hebben.
je zult dus een duure nodig hebben als je alleen een potmeter gebruikt anders gaat die roken.

[bart1234]

Op donderdag 04 oktober 2001 22:58 schreef purno het volgende:
Potmeters kunnen maar een beperkte stroom hebben.
je zult dus een duure nodig hebben als je alleen een potmeter gebruikt anders gaat die roken.

Kijk, dat zijn dus de antwoorden waar ik als electronica bijna-newbee wat aan heb...

Maar wat is 'beperkt' en hoe zit het verder met m'n mooie schema, gaat dat werken?

[bart1234]

Ik heb het probleem eens voorgelegd aan een docent in opleiding natuurkunde (ze is net begonnen, dus ze kan het natuurlijk ook fout hebben...

Nou Bart ik weet het zo 1,2,3 ook niet maar misschien dat het volgende geldt.
Je moet volgens jou en mij een weerstand in serie schakelen waardoor over deze weerstand 3V kan gaan staan. De stroom in beide componenten moet gelijk zijn dus volgens mij met P=VxI kan ik de stroom bepalen. I = P:V = 3.4:9=0.3777..Ampere

dit is ook de stroom die door de weerstand gaat dus lijkt me de wet van Ohm toepasbaar. R = V:I = 3:0.3777...=7.94 ohm lijkt me rekenkundig maar ik weet absoluut niet wat die fan van jouw is. Het vermogen is natuurlijk weer P =VxI =3x0.37777...=1.13..W ik heb maar wat gedacht, of dit goed is weet ik niet? laat het me wel even weten als je het geprobeerd hebt. O, ja dat tekentje is wel gelijkspanning volgens mij.

Groetjes Silke

[[TazZ]]

kijk... daar hebben we dus in ieder geval wat aan...

je moet dus een weerstand gaan halen van 7,9 ohm of minder (niet meer), die een vermogen van 2 watt kan dissiperen...




in korte taal, de weerstand moet zijn: 7,9 ohm/2 watt (die weerstand mag niet veel meer zijn, dan start je fan niet... het vermogen mag wel meer zijn, hoe meer hoe beter (kwa warmte))

edit:
van Ù ff ohm gemaakt

[bart1234]

Ik ga gewoon die fan eruit schroeven, die mail van die ik hierboven gequoot heb uitprinten en dan de hele hap voorleggen aan een van de volleerde (en van de oude stempel zijnde) natuurkunde-doctorandussen.

Wedden dat die wéér met iets anders komen??

[Verwijderd]

Maar wat is 'beperkt' en hoe zit het verder met m'n mooie schema, gaat dat werken?

Er zijn potmeters die geschikt zijn,
denk dat je voor 5 a 10 gulden een 5 watt potmeter kunt krijgen..

naast het vermogen moet je de max weerstand van je potmeter weten,
voor de potmeter oplossing geld meer ohm kan wel (niet veel te veel dan kun je hem niet nauwkeurig afregelen) te weinig dan kun je hem niet laag genoeg afregelen...

ok
24V 3.4W
i=p/u = 0.14A
R=U/I 170 Ohm


9 volt over de fan
i= 9/170 = 0.05A

3 volt over de potmeter
r = 3/0.05 = 60 Ohm
p=u*i= 0.15W

Dus met een 100 ohm 0.5 Watt potmeter moet het kunnen...







schakeling opzich werkt wel...

[bart1234]

Ok, ffies een update: die natuurkunde gast is ffies aan het meten geweest met dat ding, en wat blijkt: we hebben een 27 Ohm weerstandje nodig om hem op 9.8heelveelgetalletjes v te laten lopen. Ikke netjes dat weerstandje meegekregen en de bovenstaande schakeling in elkaar gesoldeerd. Met een kroonsteentjes de + en - op die van de fan aangesloten. Op 12v draait ie dan als een tierelier. Op 9v (nouja, de andere stand iig) krijgt ie wel stroom, ding gaat alsof ie door een magneet wordt aangetrokken op een bepaald punt staan, maar komt dan niet verder. Dus ik de hap maarens op dezelfde manier aangesloten op de transformator, ding op 12v gezet, schakelaar in 9v stand: draaien die hap!!!! No problemo!! Is de 12v van mijn pc dan geen 12v???!?!?!?! Weet iemand waar dit aan kan liggen?!?! Op school bij die natuurkunde gast draaide hij ook op een 12v voeding (speciale profi meter eropgehad) met dezelfde weerstand ertussen, ohne Probleme.

Heeft iemand een zinnige verklaring???

Kan het er misschien aan liggen dat de draadjes van pc--fan/schakelaar niks te dik zijn???

[bart1234]

Is er dan echt niemand die er wat zinnigs over kan bedenken???

[Daan]

Heb ff de grootste onzin posts weggehaald.
Volgende keer krijgen mensen hier waarschuwingen voor.

[jll]

beste bart probeer eerst eens die scakeling met die lm317 dat werkt perfect geen onodig gedoe met dure potmeters je kunt er zelfs nog een klien potmetertje bij aanhangen waarmee je de totaale spanning kunt regelen nou mooier kan het toch niet dacht ik

[picobyte]

Zoals ik al eerder heb gezegd!
En bovendien is een ventilator geen lineaire weerstand omdat er een schakelende regelaar inzit, wil je het dus met een serie weerstand doen dan moet je gewoon dat ding in je pc hangen en dan met een 100ohm weerstand beginnen en er dan steeds een aan parralel hangen totdat hij goed draait.
nogbeter zou zijn om in de ventilator zelf de timing weerstand of condensator te vervangen door twee draadjes met een externe (regelbare)weerstand/condensator.