HOE KIES IK EEN FLAT PANEL MONITOR?
De keuze voor een LCD is in veel opzichten gelijk aan de keuze voor een traditionele CRT monitor. Toch zijn er enkele belangrijke verschillen die men makkelijk over het hoofd zou kunnen zien. In deze brochure zullen wij u helpen deze verschillen te herkennen.
In de afgelopen jaren is de kennis onder de gebruikers sterk toegenomen en zijn zij beter in staat verschillende computermonitoren te vergelijken.
De eigenschappen van de CRT (Cathode Ray Tube) technologie, zoals herhalingsfrequentie, resolutie, scherpte in de hoeken en beeldopbouw, zijn algemeen bekend. Bovendien is er een grote hoeveelheid geavanceerde software beschikbaar die kan helpen bij het vergelijken van de technische specificaties van een groot aantal op het eerste oog allemaal even fraaie monitoren.
LCD monitoren hebben bepaalde problemen opgelost die inherent zijn aan de CRT monitor, zoals convergentiefouten (wanneer de rode, groene en blauwe kanonnen niet exact zijn uitgelijnd), zodat kleurafwijkingen ontstaan. Het zou echter van naïviteit getuigen te denken dat alle nadelen van de CRT monitor verdwijnen met de introductie van LCDs, want ook deze schermen hebben zo hun eigenaardigheden.
Elke nieuwe technologie brengt zowel voordelen als risicos met zich mee. De informatie op de volgende paginas helpt u de voordelen maximaal uit te buiten en de risicos te beperken.
Simpel gezegd zijn LCDs in bijna alle opzichten beter. Ze zijn dunner, dus u hebt meer ruimte op uw bureau of u kunt meer bureaus in uw kantoor plaatsen. LCDs kennen geen problemen bij de focussering. Het beeld is bijna altijd 100% scherp en beeldflikker is verleden tijd. Een document bekijken op een LCD is niet vermoeiender dan een document bekijken op papier. Weg met oogvermoeidheid, hoofdpijn of storend omgevingslicht.
Kortom, LCD''s zijn de droom van de meeste computergebruikers.
Hoewel de prijs van LCDs nog altijd hoger ligt dan die van een CRT monitor van dezelfde omvang, bestaat er geen twijfel dat het bij de CRT beeldbuis een vrijwel uitontwikkelde techniek betreft. De gebruiker die kantoorruimte of een beursvloer opnieuw wil inrichten, merkt nu al dat LCDs hun hogere prijs compenseren door een veel efficiënter gebruik van beschikbare ruimte en door de beduidend lagere warmte-afgifte per monitor.
DE JUISTE AFMETING ZOEKEN
Het eerste grote verschil is dat men de opgegeven schermafmeting van een CRT en een LCD monitor ander moet interpreteren. Bij beide schermen wordt de beelddiagonaal in inches aangeduid, maar bij een CRT monitor is die waarde gebaseerd op de beeldbuis van hoek tot hoek. Een deel daarvan wordt echter afgedekt door de omranding. Daarom heeft een CRT monitor van 17-inch een effectief benut schermoppervlak van 15- tot 16-inch en bij een type van 20-inch is dat maar 18- to 19-inch. Bij LCDs is de diagonale afmeting van het panel daarentegen echt gelijk aan het effectief benutte schermoppervlak. Dus een LCD van 15-inch heeft echt een effectief benut display van 15-inch, een type van 18,1-inch biedt ook echt 18,1-inch en een LCD met een diagonaal van 19,6-inch biedt natuurlijk ook een effectief schermoppervlak van 19,6-inch.
Waar u dus normaal gesproken een CRT monitor van 17-inch zou aanschaffen, kunt u nu overgaan op een LCD van 15-inch, terwijl een CRT monitor van 19- of 20-inch te vervangen is door een LCD van 18-inch en een CRT monitor van 21-inch of groter het best te vervangen is door een 19,6-inch LCD monitor.
Met LCDs kunt u veel bureauruimte terugwinnen. Op sommige kantoren is communicatie over de monitor heen van groot belang, vooral in handels- en zakenruimtes. LCDs geven u weer ruim zicht over de bureaus.
Iedere producent heeft de ultieme wens LCD monitoren te maken met een maximaal schermoppervlak, een uitstekende beeldhelderheid en een minimaal ruimtebeslag. Die wens komt steeds dichterbij.
FORMAAT IS BEPALEND VOOR RESOLUTIE
Zoals zal blijken, passen LCDs zich moeilijker aan verschillende resoluties aan dan CRT monitoren. Dit betekent dat u de LCD monitor moet kiezen die een optimale weergave biedt bij de resolutie die u gaat gebruiken.
Als u voor een resolutie van bijvoorbeeld 1280 x 1024 een te kleine CRT monitor kiest (15-inch), dan worden de tekens te klein om ze comfortabel te kunnen lezen. Kiest u echter een te groot scherm (20-inch of grotere CRT monitor), dan worden de pixels zo groot dat u de afzonderlijke beeldpunten (blokjes) ziet waaruit tekens worden opgebouwd.
Als uw budget het niet toelaat een LCD met de gewenste resolutie aan te schaffen, dan raden wij u aan nogmaals over de verhouding tussen resolutie en afmeting na te denken of anders voor een CRT monitor te kiezen. Wanneer u het verkeerde beeldscherm aanschaft, zal de gebruiker u snel laten weten dat de beeldkwaliteit te wensen overlaat.
De vergevingsgezinde aard van de analoge beeldbuis heeft ons altijd in staat gesteld de ideale verhouding tussen schermgrootte en resolutie te benaderen.
Een 15-inch CRT monitor is geschikt voor een resolutie van 800 x 600 beeldlijnen, een
17-inch voor een resolutie van 1024 x 768, een 19- en 20-inch voor 1280 x 1024 en monitoren van 21-inch en groter voor resoluties van 1600 x 1200 tot 2048 x 1536. De flexibiliteit van CRT monitoren om verschillende resoluties in goede kwaliteit weer te geven is grotendeels het gevolg van het feit dat het beeld is opgebouwd uit vele groepen van elk drie (rode, groene en blauwe) fosfordeeltjes. Elke beeldpunt (één van de 1280 punten op een schermregel bij een resolutie van 1280 x 1024) kan worden opgebouwd uit elk willekeurig aantal of deelaantal van deze fosforpunten. Door de dichtheid van deze fosforpuntjes ziet ons oog dit beeld dan als één geheel.
Bij LCD monitoren hoort een ander verhaal. De kleur van een pixel wordt bepaald door in hetzelfde kristalelement afwisselend verschillende kleuren licht op te wekken. Omdat dit proces digitaal wordt verstuurd, is de pixel óf aan óf uit. Een tussenfase van nalichtende pixels, een methode die in CRT monitoren zo handig wordt gebruikt, bestaat niet voor LCD monitoren. Dit digitale proces zorgt voor een bijzonder helder en precies beeld, maar vereist wel dat een exact aantal pixels wordt gebruikt (dat wil zeggen 1024 lijnen van elk 1280 pixels bij een resolutie van 1280 x 1024 beeldpunten).
Eenvoudiger gezegd: wanneer u voor een LCD monitor kiest, adviseren wij u een type aan te schaffen waarvan de specificaties exact overeenkomen met de resolutie van de toepassing die u wilt gebruiken. Zo wordt een 15-inch LCD monitor gemaakt voor een native resolutie van 1024 x 768 beeldpunten, een 18,1-inch voor 1280 x 1024 beeldpunten en een 19,6-inch LCD monitor voor 1600 x 1200 beeldpunten. Zoals reeds aangegeven zou het toch zinvoller kunnen zijn voor een CRT monitor te kiezen wanneer u op een bepaalde diagonaal LCD monitor een van de optimale resolutie afwijkende resolutie wilt weergeven.
KIJKHOEK
De meeste mensen gebruiken een LCD bij een laptop of notebook PC, waarbij de kijkhoek, op zijn zachts gezegd, beperkt is.
LCDs maken gebruik van de nieuwste technologie. Bij typen van hoge kwaliteit is de kijkhoek gelijk aan die van CRT monitoren, met het extra voordeel van minder reflecties op het scherm.
Een groot probleem voor de gebruiker die LCDs van verschillende fabrikanten vergelijkt, is echter dat er geen standaardmethode bestaat om de kijkhoek te meten. Iedere fabrikant heeft zijn eigen methode- de één betrouwbaarder dan de ander.
Er is maar één manier om de kijkhoek op een effectieve manier te testen: gewoon met uw eigen ogen het display bekijken. Besteed niet te veel aandacht aan technische gegevens op papier, want dat vergelijkt u maar al te vaak appels met peren.
Een andere vaak gehoorde klacht bij LCDs is een niet uniforme beeldhelderheid.
BEELDHELDERHEID
De pixels waaruit het beeld op een LCD (Liquid Crystal Display) wordt opgebouwd, zijn niet-stralend en daarom is een externe lichtbron nodig om ze door het glas van het display zichtbaar te maken. Daartoe hebben LCDs een achtergrondverlichting, bestaande uit een soort TL-buisjes, de backlights. Hun aantal is afhankelijk van de grootte van het panel.
Het is belangrijk dat de lichtbron exact op de juiste positie wordt gemonteerd, zodat het panel gelijkmatig wordt verlicht en er geen donkere of lichte vlekken ontstaan. En, u raadt het al, hoe groter het beeldscherm, hoe moeilijker dit is. Let hier dus goed op als u LCDs vergelijkt.
Een andere eigenschap van de lichtbron is dat de lichtintensiteit van de buizen nadelig kan worden beïnvloed door kleine veranderingen in de omgevingstemperatuur. Deze veranderingen doen zich constant voor en beïnvloeden de levensduur van de lichtbron. Daarom bevestigen sommige fabrikanten een lichtsensor in het display om de prestaties van de lichtbron constant te houden. Omdat het gebruik van deze techniek de levensduur van de lichtbron vergroot, kunnen de makers een volledige garantie van drie jaar geven op het LCD en de lichtbron. Op typen zonder deze compenserende sensor geven fabrikanten soms slechts een beperkte garantie van één jaar op de achtergrondverlichting en gebruikers van deze displays moeten de helderheidsinstelling vaker aanpassen. Let dus goed op de verschillende garanties. Controleer wat er gedekt is en voor welke periode, voordat u koopt.
GEESTBEELDEN
Bij alle LCDs treden zogenaamde geestbeelden op. Deze verschijnen wanneer statisch beeld gedurende tijd op het scherm staat, waardoor een geest van dit scherm op het beeld achterblijft. Om het geestbeeld te verwijderen, moet u de monitor net zolang uitschakelen als het heeft geduurd om het geestbeeld op het scherm te krijgen. Stel dat het statisch beeld gedurende twee dagen op het scherm heeft gestaan, dat zal de monitor ook twee dagen uitgeschakeld moeten blijven om het geestbeeld te laten verdwijnen.
Dit effect wordt nog belangrijker als we ons realiseren welke methoden fabrikanten toepassen om de kijkhoek van LCDs te verbeteren. Eén van die methoden is in-plane switching (IPS). Een nadeel hiervan is dat het effect van geestbeelden kan toenemen. Ter vergelijking: bij displays met in-plane switching kunnen binnen een half uur geestbeelden ontstaan, terwijl dat bij monitoren zonder deze methode pas na 16 uur gebeurt.
Met in-plane switching stijgt ook het energieverbruik van de monitor aanzienlijk, de beeldhelderheid wordt minder en de responstijd (de mogelijkheid van het display om te reageren op snelle veranderingen zoals het scrollen van tekst, real-time video of bewegingen van de muiscursor) wordt langer. Let zorgvuldig op deze punten wanneer u LCDs en hun specificaties gaat vergelijken.
Om een videosignaal over grotere afstanden (meer dan 2 meter) te transporteren, moet men de digitale datastroom zo manipuleren dat de synchronisatiepuls dezelfde weg aflegt als het groene signaal.
SYNC-ON-GREEN
Omdat de meesten hun monitor dicht bij de PC zetten, is sync-on-green normaal gesproken overbodig. Op de beursvloer is deze situatie echter anders. Toevoerkanalen van makelaars die de nieuwste informatie over valutakoersen, aandelen en obligaties leveren, komen ergens het gebouw binnen en worden soms via complexe videoschakelingen over grote afstanden naar monitoren geleid.
Dit is mogelijk door het gebruik van sync-on-green. Het probleem wordt nog lastiger, omdat sommige banken de PCs van de handelaars vanaf hun werkplek naar één centrale ruimte hebben verplaatst. Deze gecentraliseerde benadering geeft de banken de mogelijkheid een betere service te bieden en tegelijk op de handelsvloer kleinere bureaus te gebruiken. Door de hoge kosten van kantoorruimte in de steden is het belangrijk meer handelaren in kleinere ruimten onder te brengen.
Ondanks het feit dat vandaag de dag steeds meer grafische kaarten alsook LCD monitoren digitale (DVI) signalen produceren respectievelijk kunnen ontvangen, produceren de meeste grafische kaarten van PCs nog steeds analoge signalen en hebben de meeste LCDs nog steeds (tenminste) één analoge aansluiting. LCDs zijn digitaal, zodat fabrikanten van LCDs met een analoge aansluiting hun product van een analoog/digitaal-omzetter (ADC) moeten voorzien om ze op bestaande PCs te kunnen aansluiten. In veel gevallen wordt geen sync-on-green geleverd, om zo de ontwikkelingskosten zo laag mogelijk te houden. Als u erover denkt LCDs te gaan gebruiken op een beursvloer, call center of in een controlekamer waar videosignalen over lange afstanden worden verstuurd, ga dan eerst na of sync-on-green beschikbaar is. Ga dit ter plaatse na, zodat u de werking kunt controleren.
ANALOGE WERKING
Zoals gezegd, gebruiken LCDs complexe schakelingen om het analoge uitgangssignaal van de videokaart in een digitaal signaal om te zetten. De specificaties van de fabrikant kunnen op dit gebied nogal verschillen en er is geen manier om de verschillen makkelijk te beschrijven zonder de monitoren te testen. We raden u met klem aan de LCDs zorgvuldig te testen met ALLE signalen die u gaat gebruiken en dan pas een beslissing te nemen.
OPTIONELE BEVESTIGINGSMOGELIJKHEDEN
Omdat LCDs zoveel dunner zijn dat CRT monitoren kunt u ze op diverse manieren bevestigen waar dat bij een CRT monitor onmogelijk is. Waarom zou u een monitorsteun op uw werkblad gebruiken als u de LCD monitor rechtstreeks aan de achterkant van uw desk kunt bevestigen? Of waarom niet de monitor helemaal van het bureau afhalen en hem aan een muur ophangen? Het grote bureau dat apart was gezet voor de CRT monitor hoeft nu niet meer zo breed te zijn, zodat u meer bureaus in dezelfde ruimte kunt plaatsen.
De VESA Mounting Specification zal u ervan verzekeren dat alle deelnemende fabrikanten van LCDs en bevestigingsarmen een flexibele standaardoplossing leveren die past bij de eisen die de gebruikers aan hun werkplek stellen. Informeer een naar de diverse mogelijkheden die u geboden kunnen worden om de LCD monitoren zo te gebruiken als dat voor uw omgeving optimaal is.
SAMENVATTING
Veel van de kennis die het werken met CRT monitoren heeft opgeleverd, kan van grote waarde zijn bij het beoordelen van LCDs. De beste beoordelingsmethode blijft echter het kritische oog van de gebruiker, want in de wereld van de displays geldt een scherp beeld zegt meer dan 1.000 woorden. Daarom is het beste advies dat wij u kunnen geven, de monitor uit de doos te halen en hem uitvoerig te testen. Samen met de tips die wij zojuist hebben gegeven kunt u tot een weloverwogen keuze overgaan.
Wilt u meer informatie of advies over een specifiek project, dan zijn onze adviseurs graag bereid u te helpen.
(Sharp website)