[BC3] Waterkoeling: Radiator voor of na de Proc.

[EraZor]

Nou, de topic zegt ''t al een beetje he? ''t lijkt me zelf dat de radiator het beste meteen na het koelblok kan komen, als het water dus op z''n heetst is, maar klopt dit ook? iemand ervaringen?

[aKra]

Goed idee, moet ik ook nog weten...

[Padje]

Ik denk zelf op de uitvoor zijde van het coolblok
dan is het water het warmst en kan het mee warmte kwijt en duurt het ook weer langer voor dat het weer bij het opwarm punt is

Ik denk dat dit wel klopt

Maar andere moge mij altijd tegen spreken

[Verwijderd]

Op dinsdag 08 mei 2001 23:13 schreef EraZor het volgende:
maar klopt dit ook? iemand ervaringen?

Ja, volgens mij wel.

Het warmteverschil is dan het grootst.

[martijn12345]

Ik zou zeggen voor de CPU. Want dan kan het water eerst al wat warmte kwijt tijdens het ''wachten'' in het rezervoir. En komt ie dus al een beetje afgekoeld de radiator binnen, en op die manier krijg je het water zo koud mogelijk terug in je waterblok.

Dit is puur theoretisch gedacht. No practical experience...

[FreeRider]

Dat is ook mijn mening. Ik heb net een fanduct om mijn radiator/tafelfan combo gebouwd en merkte dat het plaatsen VOOR je blok net iets kouder water oplevert (had hem eerst tussen blok en emmer zitten). Het water heeft in je reservoir ook nog een beetje de gelegenheid om af te koelen. Overigens scheelt het niet gigantisch... 1 of 2 graadjes hooguit (in mijn geval).

(vandaag ook nog effe 100 gaatjes in een koffiefilter gemaakt, hangt aan het randje van de emmer met een doekje erin om de troep uit m''n radiator te filteren ... Tip 2: blokje afwaspoeder (powerball tab ) erin om de slangen etc. te reinigen)

[EraZor]

Hmmm.... tegenstrijdige verhalen. iemand nog meer ervaringen? Ik kan n.l. jammer genoeg niet experimenteren door het verschil in diameter van de slangen (senfu blokje heeft slangen met een kleibnere diameter) het lijkt me ook dat bij een zo groot mogelijk tempverschil de afkoeling het grootst is. Dus -> reservoir -> koelblok -> water op z''n heetst -> door radiator -> behoorlijk koud -> rest afkoelen in reservoir - > koud water je blok in.

[InterCC]

Volgens mij maakt het echt geen reet uit... O nu eerst in de raediator afkoeld en daarna in de slang of eerst in de slang en daarna in de radiator.. Het cirkeltje blijft even rond...

[FreeRider]

Ik denk dat het in je kast minder uitmaakt. Ik heb de hele koelrommel buiten staan (lawaai!) en daarbij scheelt het iets. Maar veel is het niet, agreed.

[Verwijderd]

Haalt er iemand zijn Natuurkunde boek eens tevoorschijn en kijk eens waar de de hoeveelheid warmte die afgestaan wordt vanaf hangt. (alles in 1 zin).

Bekijk die variabele eens, jeetje hier zit een delta t in... mmmm

OPEN DOOR.

[Verwijderd]

Ik zou zeggen na het blok!! Zoals al gezegt is er dan de meeste warmte die weg moet!!

Hoewel het misschien ook niet zoveel uit maakt als het water maar gekoeld wordt!!
Zet je hem voor je proc. dan wordt alleen het water in je bak warmer

Dit is mijn mening (geen ervaring trouwens puur theoretisch)ik kan het verkeerd hebben!

[FreeRider]

Mijn idee : Het water moet bij de processor zo koud mogelijk zijn. En dat is volgens mij vlak na de radiator. Niet als het in het reservoir is geweest en wellicht via een dompelpomp (die ook warmte afgeeft) direct naar je CPU gaat.

Correct me if i''m wrong

[EraZor]

Om even op het delta t verhaal terug te komen: natuurlijk ket er even veel energie afgevoerd worden voor eenzelfde daling in temperatuur, maar is die daling niet het makkelijktst te bewerkstelligen als het temperatuurverschil het grootst is (dus vlak na je koelblok?

Wat betreft "het water moet zo koud mogelijk zijn, en dat is na je radiator"; kouder dan kamertemp wordt het toch niet. het is natuurlijk niet zo dat het eerst afkoelt in je radiator en dan weer opwarmt in je reservoir. Dus je water is na je radiator niet kouder dan na je reservoir. Toch?

[FreeRider]

Een radiator koelt water af.
Een Cpu+blok warmt water op.

Je kan de stelling:

Na het blok, dan kan het warmte beter kwijt.

ook omdraaien:

Voor het blok, dan kan het warmte beter opnemen.

De bedoeling is je blok te coolen zou ik zeggen, niet je reservoir... (uiteindelijk gebeurt dat natuurlijk ook wel), maar dat in het cirkeltje het water relatief het koudst is na je radiator, is denk ik wel waar.

p.s. binnen is het 20 graadjes .. blokkie is 15 graadjes.. buiten is het 14 graadjes.. below roomtemp dus

[Verwijderd]

Volgens mij maakt het niets uit. Het enige verschil tussen het voor het blok en na het blok plaatsen is de afstand tussen de radiator en het blok.

Als je ervan uitgaat dat de verwarming van het water door de lucht verwaarloosbaar met een redelijke stroomsnelheid, maakt het dus niets uit waar hij staat.

Als de pomp het water verwarmt (welke pomp doet dat ) wil je dus de radiator na de pomp.

Maar effectief zal het dus niets uitmaken.

[EraZor]

Op woensdag 09 mei 2001 00:35 schreef FreeRider het volgende:
p.s. binnen is het 20 graadjes .. blokkie is 15 graadjes.. buiten is het 14 graadjes.. below roomtemp dus

Moet je mij toch eens vertellen hoe je water kouder kan zijn dan je roomtemp?? Gooi je ijs in je water ofzo? Je kan met lucht (roomtemp) door een radiator je temp echt niet beneden roomtemp krijgen hoor...

Hoe dan ook. Ik ga morgen wel eens even naar de ijzerwarenwinkel om een setje slangen met diverse diameters halen. klus wel wat verloopstukjes in elkaar, en laat wele evn weten hoe het nou zit.

[FreeRider]

Op dinsdag 08 mei 2001 23:50 schreef FreeRider het volgende:
Ik denk dat het in je kast minder uitmaakt. Ik heb de hele koelrommel buiten staan (lawaai!) en daarbij scheelt het iets. Maar veel is het niet, agreed.

Op woensdag 09 mei 2001 00:51 schreef Trashbash het volgende:
Als de pomp het water verwarmt (welke pomp doet dat ) wil je dus de radiator na de pomp.

een dompelpomp (die ook warmte afgeeft)

[Dr.Q]

het water stroomt rond dus het maakt niet uit waar je je radiator neerzet het warme water komt er toch wel...het enige wat ik kan bedenken is de radiator zo laat mogelijk neer zetten... op deze manier heeft het water al wat hitte via je bebuizing afgegeven (nadeel is dat je casetemp omhoog gaat...). Als je het zo bekijkt, ja vlak voor je proc neerzetten.

[Verwijderd]

Hmm, pomp na het reservoir(of erin..) voor de radiator, en niet het tegenstroomprincipe vergeten.

[php]

Het rendement van een radiator hangt af van het temp verschil. dit moet zo groot mogelijk zijn. Aangezien je aan de luchttemp niet heel veel kan veranderen, moet je dus het water er zo warm mogelijk door jagen: Na het koelblok dus.

Mrk = right

[Verwijderd]

Eerst wil ik even zeggen dat het in de praktijk geen fuk uitmaakt bij de waterstroom die wij hanteren. Die 0.01 graad verschil die je krijgt door ''m voor of achter je koelblok te zetten is compleet insignificant, en valt weg tegenover alle andere variabelen.

Theoretisch is voor het waterblok de beste plaats. Waarom? Op dat punt is je water het koudste.

En als je water beduidend warmer is na het waterblok zodat de radiator een hogere efficientie zou halen, maar dat niet is na de pomp, dan heb je tussendoor al heel wat energieverlies. Kan niet beter...

Bij mij loopt het dus:
pomp -> radiator -> waterblok -> pomp

[FreeRider]

"The Final Verdict"

[EraZor]

Tsja, als jullie ''t niet erg vinden, ga ik toch op het oordeel van Herman af (hij heeft me ook zijn Senfu blokje verkocht ) Ook omdat het hetzelfde is wat ik zelf dacht natuurlijk!

[kokkel]

Na het blok

[Grrrrrene]

edit:

Herman heeft gelijk

[EraZor]

OK, ik heb de hele installatie eventjes omgedraaid, en inderdaad; na het blok is bij mij 2 graden koeler (Dus: reservoir -> koelblok -> radiator -> reservoir). De marges zijn nogal klein, want ik heb nog geen fan tegen m''n radiator staan (vanwege de herrie) maar toch; ''t scheelt!

[FreeRider]

Alle beetjes helpen

/edit
nou breekt m''n klomp

[Verwijderd]

2 graden????

Wazig hoor: ik kan de boel aansluiten zoals ik wil, maar ''t scheelt helemaal niks.

[wiewatwaar]

De allerslimste methode:
Neem een vat en plaats die in een ruime behuizing.
Aan de zijkant van dat huis een gat waar een fan lucht naar binnen blaast.
Boven het vat je radiator.
Daarboven de retour van je proc. water over de radiator laten stromen.
Daarboven een tweede gat in het huis voor de uitstroom van lucht.
De dompelpomp (of zo) pomp het water door de radiator naar je proc. en dan over de radiator terug in het vat.
Op deze manier krijg je een verdamper die het water veel kouder dan de lucht krijgt. (verdampen kost warmte) Natuurlijk wel je waterniveau in de gaten houden. Probeer het maar eens. industriele koelers werken vaak zo.

[Verwijderd]

Ik heb dat net iets anders gedaan: een gewone gesloten-circuit waterkoeling, met een flink stuk koperen buis als ''radiator'', waar katoen overheen gewikkeld was. Dat katoen hing in een bak met water waardoor het katoen zich volzoog met water (capillaire werking). Wat lucht er overheen, en klaar was DaBit. Eventueel dat papier voor in luchtbevochtigers nog beter gewerkt had.

Voordeel: het water in je koelsysteem zelf raakt niet verontreinigd, je hoeft je niet druk te maken over een tekort aan water in je systeem, en ''t is lekker stil, vergeleken met zo''n kletterdeklaterkoeling.
Nadeel: dit soort koelingen zijn alleen goed voor stationaire systemen (dus niet meer even de kast oppakken en verslepen), en ze bevochtigen de lucht behoorlijk (duh), wat niet bevorderlijk is voor het klimaat in je kamer.

[Verwijderd]

aangezien je deltaT enorm klein is maakt het geen reet uit of je rad, voor of na je koelblok zit.

het enige verschil heb je als je de pc net aanzet.
aangezien je water in je reservoir dan nog niet warm is.

ik heb gekeken naar mijn verlopen, en heb dus voor de oplossing gekozen met het minste verloop

[FreeRider]

He WieWatWaar (SCSI kaartje bevalt ?)

Hierover (koeltoren) staat ook een topic. Zie : [topic=166739]

Eigenwijs als ik ben, blijf ik bij voor het blok. En dat achter het blok het warmteverschil ''t grootste is kan je ook omdraaien, nl. dat voor het blok het verschil tussen koelwater en CPU het grootste is. Kan iemand mij uitleggen waarom een radiator met warmer water beter warmte afgeeft dan een radiator met relatief koeler water ? Wie weet ga ik het dan (voor de 3e keer) weer helemaal omdraaien

[RdB_IA]

ik heb een sicca pompje in m''n wc systeem, en daar stond ergens op het doosjes of op het blaadje wat erbij zat, dat het pompje niet in water moest zijn warmer dan 35 graden. Ik denk dat het wel een aardig krappe waarde is, meer kan vast ook wel, maar ik denk dat het voor de levensduur van je pompje ook beter is om in een zo fris mogelijke bak met water te zitten.

[EraZor]

Op woensdag 09 mei 2001 16:33 schreef FreeRider het volgende:
... En dat achter het blok het warmteverschil ''t grootste is kan je ook omdraaien, nl. dat voor het blok het verschil tussen koelwater en CPU het grootste is...

Dat snap ik niet; Als je je koelwater vanuit je radiator naar je reservoir laat lopen, warmt het in je reservoir toch niet weer op? Waarom zou het direct na je radiator het koudst zijn, en niet na je reservoir waar je radiator voor zit?

Nou ja, hoe dan ook; dit is het koelst bij mij. Ik laat het dus maar zo (bak->blok->radiator->bak)

[FreeRider]

Wat ik bedoel:

(rad na blok)
Na koelblok is het water ''t warmst : daar radiator omdat dan het rendement (warmtewisseling) het grootste is.

vs.

(rad voor blok)
Voor blok is het water het koudst : daar rad omdat dan het water bij de CPU het koudste is

Ik wil dus weten waarom een radiator die warmer water bevat beter warmte af zou geven dan een radiator met koeler water (ondanks dat het hier om hooguit 1 a 2 graden gaat).

Moet een natuurkundige aan te pas komen

[BC3 Victim]

Als ttemp verschil groter is zal er meer warmte worden overgedragen (denk aan blokje ijs in de zomer of winter), maar ditzelfde effect heb je natuurlijk ook bij de buizen die voor die 2 graden koeler water zorgen. Dusss ik weet het ook niet
[nogwatbed8]Volgens mij maakt t eigenlijk nix uit tenzij je water door de pomp wordt opgewarmt, dan moet het uiteraard hierna omdat de radiator veel meer warmte kan afgeven dan de buis[/nogwatbed8]

[EraZor]

''T is al met al nog een heel verhaal geworden he? . Het Allerbeste is natuurlijk 2 radiatoren Weet je zeker dat je ''t goed doet. Ik denk dat je gewoon het beste proefondervindelijk uit kunt proberen wat voor jouw situatie het beste werkt. Zal voor de meesten geen bezwaar zijn aangezien de meeste waterblokke gewoon 12*16mm aansluitingen hebben. Kun je heel makkelijk effe twee slangetjes omdraaien. Was voor mij met een Senfu, met kleinere aansluitingen, wat moeilijker wanwege het maken van verloopstukjes e.d.

Hoe dan ook; veel suuces drmee!

[wiewatwaar]

Onthoudt als vuistregel dat dat een warmtewisselaar effectiever wordt naarmate het temperatuurverschil tussen de twee media groter is Geef je radiator zo heet mogelijk water en je koelblok zo koud mogelijk.

DaBit, het is wel de bedoeling dat een natte koeler buiten staat.

[Accident]

/mischieneenstommeopmerking
een radiator voor & na je koelblok ?

[Verwijderd]

Agja, hoe dan ook, mijn idee is nog steeds dat de meest ideale situatie die je kunt creeren in een conventioneel waterkoelsysteem een zo klein mogelijk verschil in watertemp op alle punten in je systeem.

Zo''n natter koeler is inderdaad leuk voor buiten, maar nee dankje: ik wil toch wel eigenlijk alles in, op of onder m''n kast houden.

[PsYgHo]

na

[FreeRider]

/mischieneenstommeopmerking
een radiator voor & na je koelblok ?

Niet een stomme opmerking. Het heeft alleen zin als je met een radiator de koelwatertemperatuur niet rond je omgevingstemperatuur krijgt. Mocht je koelwater veel warmer worden dan de omgevingstemperatuur dan heeft dit zeker zin!

[BC3 Victim]

Op donderdag 10 mei 2001 20:53 schreef Accident het volgende:
/mischieneenstommeopmerking
een radiator voor & na je koelblok ?

Het maakt allemaal niets uit. Temperatuur is niet belangrijk maar wel de hoeveelheid warmte die getransporteerd word. In de stationaire toestand zal de warmtestroom van de CPU naar het water even groot zijn als de warmtestroom door de radiator naar de buitenlucht. Alleen dan zullen de temperaturen niet meer veranderen. De temperaturen die zich instellen zijn afhankelijk van de weerstanden CPU-water en water-buitenlucht. Dus de warmteweerstand van het koelblokje en de radiator. Je kan de warmtestroom zien als een stroombron en de warmteweerstanden als twee elektrische weerstanden die in serie staan.

Door de radiator direkt na het koelblokje te zetten zal alleen de temperatuur van het reservoir wat lager zijn dan als je de radiator voor het koelblokje zet. Het temperatuursverschil over de radiator zal in beide gevallen even groot zijn. Dit verschil ligt vast door de warmtestroom = verbruik CPU in Watt en de warmteweerstand van de radiator. Twee radiators heeft alleen zin als de weerstand van een enkele radiator te hoog is.

Als de totale weerstand van blok + radiator te hoog is zal er een groot temperatuursverschil nodig zijn om de warmtestroom (die gegeven is door het aantal watts van de CPU) door het systeem te "persen". Door de totale weerstand zo laag mogelijk te maken zal de CPU temperatuur zo dicht mogelijk in de buurt van de buitenlucht temperatuur komen.

Oef.

[FreeRider]

Heftig verhaal man. Met het toevoegen van meerdere radiators vergroot je wel de afvoer van warmte. Dat zal zeker verschil uitmaken als je water echt warm (lees: boven ambient-temp) wordt. Immers als water langs meerdere koude oppervlakken stroomt dan zal het daar z''n warmte aan verliezen. Hoe meer hoe beter, tot het water de gemiddelde temp heeft gekregen van die van de radiatoren... d8 ik

[wiewatwaar]

Prlwytkofski, wat is dat warmteweerstand? Ik ken warmtegeleiding en specifieke warmte. Voor warmtewisselaars gebruik je een materiaal met een goede warmtegeleiding zodat ze snel kunnen transporteren. Dit gaat beter naarmate de delta T groter word. Dus probeer zo heet mogelijk water te koelen en met zo koud mogelijk water je koelblok koud te houden. Dat de verschillen in de praktijk moeilijk te meten zijn doet hier niets aan af. De specifieke warmte van water is zo groot dat je meestal met een reservoir van een liter of 5 uren kan werken zonder dat het water veel warmer word. Er wordt hier met koud water gewerkt waardoor het effect van een radiator vaak toch maar minimaal is.

[Verwijderd]

Warmteweerstand word uitgedrukt in K/W, en geeft aan hoeveel graden een bepaald object stijgt als er 1W aan warmte aan toegevoegd word.

Een koellichaam met een warmteweerstand van 0.5K/W zal dus bij een warmtetoevoer van 100W 50 graden in temp stijgen.

In een koelsysteem kun je deze weerstanden gewoon optellen.

[FFF]

idd, lijkt mij ook, als je hem voor het blok hangt, zal de temp, in het reservoir toenemen. En wordt het alleen maar moeilijker om te koelen.

[tazitiz]

ik ben van mening dat de cpu het water verwarmd, en als het uit de klauwen loopt dat je het hete water eerst door je radiator moet laten lopen voor je het door je pomp stuurt. vooral bij gesloten systemen (mijn voorkeur) waar je geen reservoir bij gebruikt.

de pomp is natuurlijk kwetsbaarder dan je radiator....