[BC3] Zaak 40/61

[BC3 Victim]

Ik heb pas "De zaak 40/61"van Harry Mulisch gelezen en nu zit ik met wat gedachten daaromtrent.
Het boek gaat over het proces tegen Adolf Eichmann in Jerusalem (1961). In het hoofdstuk "het bevel als fatum" (fatum=noodlot) gaat het dus om de onvermijdelijkheid van Het Bevel. Eichmann: op het bevel moet men "die Hacken zusammenschlagen und Jawohl sagen und eben dienen". Is dit argument valide? Ik weet dat in de huidige (Nederlandse) rechtspraak dit niet meer gezegd kan worden. Hoezeer kan Eichmann (of iemand anders wat dat betreft) dit beweren? In hoeverre is Eichmann schuldig? Ik bedoel, als Eichmann deze positie geweigerd had, zou er een ander zijn geweest die het bevel zou hebben uitgevoerd. Maar wat indien hij het geweigerd had. Het ging om geheime informatie binnen een keiharde geheime dienst. Zou hij het overleefd hebben? Ik wil zijn daden niet goedpraten, maar het is natuurlijk heel erg makkelijk om te oordelen zonder in de desbetreffende positie te verkeren. In de luie stoel is het makkelijk oordelen.
Ik zou graag willen weten wat andere mensen hierover te zeggen hebben.

[dextertje]

Ik bedoel, als Eichmann deze positie geweigerd had, zou er een ander zijn geweest die het bevel zou hebben uitgevoerd.

Vast ja, maar dan was die ander gewoon schuldig. Ik weet niet hoe nauwkeurig het bevel geformuleerd werd, maar ik denk wel dat het mogelijk is om een bevel op verschillende manieren uit te werken. De ene manier is gruwelijker dan de andere.

Ik vind het moeilijk, maar ik vind ook dat hij niet ongestraft mocht blijven. Het ligt evengoed in het noodlot dat hij de consequentie maar moet aanvaarden, namelijk de straf.
Zou dit als een excuus geaccepteerd worden, dan vergroot dit de kans op herhaling in de toekomst.

Het morele oordeel, echter, vind ik een stuk moeilijker liggen.

[NEOTEK]

" In hoeverre is Eichmann schuldig? "
Ik denk dat Eichmann zo onlosmakelijk in een systeem zat dat het niet opvolgen van een strikte opdracht ondenkbaar was. "befehl ist befehl". Schuldig is niet alleen de persoon maar het gehele systeem dat deze mentaliteit veroorzaakte, en voor zover je een systeem los kunt zien van de mensen ( Hitler cs) die het invoerden.

[BC3 Victim]

Eichmann is hoe dan ook schuldig maar er is eens een test geweest met mensen in een stoel die vragen moesten beantwoorden en bij een fout antwoord moest een ander een hendel overhalen en daarmee zorgen dat de ondervraagde een stroomstoot kreeg (tot dodelijke voltages toe!) De feitelijke test persoon was hier natuurlijk niet de ondervraagde maar degene die de hendel moest overhalen. 90% van de mensen deed het toch, ook al wisten ze dat het fout zat. Hiermee is aangetoont dat je op sommige momenten je geweten uitschakeld en toch bevelen opvolgt.

Maar nogmaals:Eichmann is hoe dan ook schuldig