Upgrade naar AM5 (9800X3D) - Check en Vragen

[xdizzy12]

Beste mede-Tweakers,

Na jaren trouwe dienst is mijn huidige AM4-systeem toe aan een flinke upgrade. Ik speel met name zeer CPU-intensieve simulatiegames zoals Cities: Skylines 2 en Transport Fever 3 met veel mods en custom dingen. Ook enkele andere slecht-geoptimaliseerde of spellen die veel vragen. Om die reden heb ik mijn pijlen gericht op de Ryzen 7 9800X3D.

Mijn huidige 5600X komt er simpelweg niet meer lekker door; ondanks uitstekende koeling en lichte overclock. Hoewel het voor andere spellen nog een okee CPU is, merk ik toch wel steeds meer de ouderdom van deze voormalige middenklasse CPU.

Ik heb zelf al flink wat research gedaan en een basislijst samengesteld, waarbij ik een aantal componenten ga meenemen. Graag hoor ik of ik hiermee kritische aandachtspunten over het hoofd heb gezien.

Doel is om hier weer een goeie 5 jaar mee door te kunnen en qua RAM-prijzen mijn kop in het zand te kunnen steken.

Dit topic is een geestelijk vervolg op xdizzy12 in "Ryzen 5600X upgraden: AM4 blijven of door naar AM5?", maar nu echt gericht op specifieke AM5 onderdelen in plaats van AM4 vs AM5 discussie.

Huidige build

#	Categorie	Product
1	Processors (te vervangen)	AMD Ryzen 5 5600X Boxed
1	Moederborden (te vervangen)	ASUS ROG Strix B550-F Gaming
1	Videokaarten	Powercolor Hellhound AMD Radeon RX 9070 XT
1	Behuizingen	be quiet! Light Base 600 LX Zwart
1	Processorkoeling	Arctic Freezer 36 A-RGB (Black)
1	Geheugen intern (te vervangen)	G.Skill Trident Z Neo F4-3600C16D-32GTZNC
1	Voedingen	Fractal Design ION+ 760W Platinum
1	Interne ssd's	Crucial MX500 2,5" 1TB
1	Interne ssd's	Samsung 970 EVO 1TB
1	Interne ssd's	Samsung 990 Pro (zonder heatsink) 2TB

Oude onderdelen kan ik of verkopen, of

Nieuwe AM5 componenten

#	Categorie	Product	Prijs	Subtotaal
1	Processors	AMD Ryzen 7 9800X3D Tray	€ 399,90	€ 399,90
1	Moederborden	ASUS TUF Gaming B850-PLUS WIFI	€ 168,54	€ 168,54
1	Geheugen intern (optie 1)	Klevv Cras V RGB KD5AGU880-64A320G	€ 479,-	€ 479,-
1	Geheugen intern (optie 2)	Klevv KD5AGUA80-60A300G	€ 499,-	€ 499,-
			Totaal	€ 1.546,44

Vraag: Welk van de twee RAM-kits? (6400 vs 6000) - UCLK problemen

Ik heb twee Klevv RAM kits geselecteerd, met als verschil dat de eerste goedkoper is, maar 6400MT/32CL, en de tweede wat duurder maar 6000MT/30CL. Beiden zijn 2x16GB kits.

Nu begrijp ik dat de 9800X3D niet lekker gaat op 6400MT, omdat de UCLK (geheugencontroller) daar niet lekker op gaat. Ik weet niet of het betrouwbaar is om dan terug te klokken naar 6000MT/30CL zonder veel te moeten debuggen en ander gedoe? Ik ben nog vrij onervaren met spelen in de BIOS, en ik heb daar ook niet echt het geduld voor. EXPO aanzetten tot daar, maar verder?

Misschien dus toch gewoon voor de 6000? Of zijn er andere RAM-kits die voldoen?

Voor de rest lijkt het prima RAM te zijn voor de prijs (gezien omstandigheden dan). Met RGB (makes me happy).

N.B. de Vraag & Aanbod sectie lijkt momenteel niet per se echt goede deals te hebben die het gebrek aan garantie en de moeite waard maken. Ik kijk af en toe, maar het is vooral huilen.

Moederbord - kan het beter of mis ik wat?

Dit moederbord komt naar boven op basis van veel filteren in de Pricewatch. Het sluit perfect aan op mijn case qua IO, heeft wifi 7, PCIe 5 voor de x16 EN de eerste M.2 SSD, en komt over het algemeen prima uit de ratings. En dat voor slechts 15 euro meer dan zijn B650 voorganger. PCIe 5 is nu niet zo relevant, maar als ik er toch 5 jaar mee wil doen is het fijn om alvast te hebben voor het geval dat.

Met mijn huidige B550 heb ik ook jaren kunnen doen - en die ga ik waarschijnlijk prima kunnen hergebruiken voor een NAS of gewoon verkopen.

CPU 9800X3D - Duur maar houdbaar?

Ja, de 7800X3D is goedkoper, maar het doel is echt om nu geld uit te geven om daarna weer jaren niks te doen. Dan lijkt het mij die extra 100 euro wel waard aan de bovengrens van prijs/kwaliteit. Een 9950X3D gaat dan weer te ver.

Overige componenten

Met een RX 9070XT lijkt me dit verder een enorm sterke computer te kunnen worden.

Voeding zou het ook nog prima aan moeten kunnen, natuurlijk met dubbele lijn naar de GPU voor volle kracht.

Koeler is heel misschien een issue. Op volle benchmarks heeft deze mogelijk moeite met de 9800X3D, maar met gamen valt dat misschien weer mee. In ieder geval kan ik koeling later eventueel nog makkelijk vervangen, de AF36 is simpelweg wat ik nu al heb en dus gratis.

Budget

Budget is in deze wereld niet echt meer relevant. Het kost wat het kost, en huilen is voor ons te laat.

Doel is dus beste prijs/kwaliteit met enige nadruk op kwaliteit. En het mag dus prima een paar tientjes omhoog als het echt wat toevoegt.

Ik verwacht niet dat de prijzen snel beter worden, dus beter nu huilen dan straks janken.

Slot

Dank voor het lezen! Zitten er gaten in mijn plan? Zijn er betere opties? Mis ik iets? Laat het vooral weten!

Hopelijk kan ik binnen een week onderdelen gaan bestellen.

[KneoK]

Kudo's voor je onderzoek en uitgebreide post!

Ik denk dat je weinig denkfouten gemaakt hebt. Op 4K ga je over het algemeen niets merken van een 9800x3D ten opzichte van een 7800x3D, maar als je je toch al hebt overgegeven aan de RAM prijzen, dan zou ik dat "beetje" extra ook uitgeven. En als je op lagere resolutie speelt, is de 9800x3D sowieso de betere keuze.

Wat geheugen betreft kun je conservatief voor 6000CL30 gaan, dan heb je een mooie sweetspot. EXPO aan en 95% kans dat je er nooit meer naar om hoeft te kijken. En ten opzichte van 6400CL32 ga je in games niets zien, da's echt geneuzel in de marge van de foutmarge. Wel bijzonder dat die laatste iets goedkoper is.

Moederbord is een prima keuze, maar da's vooral omdat die hier ook al een poosje zeer netjes z'n werk doet. Geluid, WiFi, Bluetooth, VRM's, allemaal ruim voldoende in deze prijsklasse.

Die Arctic Freezer zou z'n werk prima moeten doen, als die een AM5 bevestiging heeft, zeker op een 9800x3D. Denk eventueel wel aan koelpasta. Als je de CPU koeler ook meteen mee wilt pakken, dan kun je iets als een Peerless Assassin overwegen.

[Miyazono]

uitvoering: Corsair Vengeance RGB CMH32GX5M2E6000C36 Staat op de QVL van het Asus moederbord. X3D processors hebben geen baat bij snel geheugen met strakke timings vanwege de 3D V-Cache, dus 12ns true latency is meer dan snel genoeg.

voor gaming loads zou de Arctic Freezer 36 voldoende moeten zijn. Mocht dit toch tegenvallen, de Thermalright Phantom Spirit met 7 heatpipes is regelmatig in de sale bij Amazon voor 35 euro.

[xdizzy12]

Ik wou eerder reageren, maar ik zit momenteel een beetje in de medische-zorg-ziekenhuis-fysio-molen en dat vreet toch wel wat aan mijn tijd en energie, en ik was het even bijna vergeten. Slecht excuus, maar het is wat het is.

Toch weer wat tijd om weer verder te werken aan het AM5 plan.

KneoK schreef op dinsdag 6 oktober 2026 @ 04:36:
Kudo's voor je onderzoek en uitgebreide post!

Ik denk dat je weinig denkfouten gemaakt hebt. Op 4K ga je over het algemeen niets merken van een 9800x3D ten opzichte van een 7800x3D, maar als je je toch al hebt overgegeven aan de RAM prijzen, dan zou ik dat "beetje" extra ook uitgeven. En als je op lagere resolutie speelt, is de 9800x3D sowieso de betere keuze.

Wat geheugen betreft kun je conservatief voor 6000CL30 gaan, dan heb je een mooie sweetspot. EXPO aan en 95% kans dat je er nooit meer naar om hoeft te kijken. En ten opzichte van 6400CL32 ga je in games niets zien, da's echt geneuzel in de marge van de foutmarge. Wel bijzonder dat die laatste iets goedkoper is.

Moederbord is een prima keuze, maar da's vooral omdat die hier ook al een poosje zeer netjes z'n werk doet. Geluid, WiFi, Bluetooth, VRM's, allemaal ruim voldoende in deze prijsklasse.

Die Arctic Freezer zou z'n werk prima moeten doen, als die een AM5 bevestiging heeft, zeker op een 9800x3D. Denk eventueel wel aan koelpasta. Als je de CPU koeler ook meteen mee wilt pakken, dan kun je iets als een Peerless Assassin overwegen.

Ik speel op 1440pUW, maar dan dus wel de CPU-intensieve spellen.

Ik begrijp dat jij dus ook dezelfde mobo hebt. Mooi, toch fijn om positieve ervaringen te lezen. Ik ben nog steeds overtuigd dat deze de beste keuze is voor lange termijn.

Uiteindelijk lijkt 6000/30 toch wel het meest makkelijke qua alles. Kost een paar tientjes meer, maar scheelt heel veel gedoe.

En de koeler geloof ik wel. Al overweeg ik een AIO van BeQuiet te nemen die bij de case past. Niet omdat ik per se overtuigd ben dat AIO zoveel beter is dan een goede koeltoren, maar gewoon, omdat esthetics. Al ga ik dat alleen doen als ik dus koelproblemen heb - anders niet.

Miyazono schreef op dinsdag 6 oktober 2026 @ 08:35:
uitvoering: Corsair Vengeance RGB CMH32GX5M2E6000C36 Staat op de QVL van het Asus moederbord. X3D processors hebben geen baat bij snel geheugen met strakke timings vanwege de 3D V-Cache, dus 12ns true latency is meer dan snel genoeg.

voor gaming loads zou de Arctic Freezer 36 voldoende moeten zijn. Mocht dit toch tegenvallen, de Thermalright Phantom Spirit met 7 heatpipes is regelmatig in de sale bij Amazon voor 35 euro.

Oprechte vraag, maar hoe belangrijk is het tegenwoordig om de QVL te volgen? Niet dat ik je niet serieus neem (anders zou ik het niet vragen), maar de RAM die je linkt is nog weer duurder dan de Klevv die ik op het oog heb, die weer duurder is dan de ander die ik op het oog had.

Al is een paar tientjes tegenover ~550 euro natuurlijk slechts een druppel op de gloeiende plaat. Wat er nou echt te merken is van CL30 vs 36 in de praktijk weet ik ook niet zeker (wisselende berichten online), maar om daar dan nou ook nog meer voor te betalen... voelt raar.

[Miyazono]

Het geheugen was een stuk goedkoper toen ik het linkte. QVL is niet zo belangrijk voor AMD zolang je EXPO geheugen pakt. Nu was dit dus "goedkoop" XMP geheugen wat voor Intel bedoeld is maar ook best op AMD kan werken zolang het in de QVL staat.

[xdizzy12]

Miyazono schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 21:36:
Het geheugen was een stuk goedkoper toen ik het linkte. QVL is niet zo belangrijk voor AMD zolang je EXPO geheugen pakt. Nu was dit dus "goedkoop" XMP geheugen wat voor Intel bedoeld is maar ook best op AMD kan werken zolang het in de QVL staat.

Ah ja, ik zie het, de prijs had inderdaad een mooie dip op die dag. Helaas.

Dan denk ik dat ik toch bij uitvoering: Klevv KD5AGUA80-60A300G houd - komt met EXPO compat.

Al zie ik ook uitvoering: Team Group T-Force Delta RGB FF3D532G6000HC30DC01 voor nog goedkoper nu. Of het ook net zo goed is; geen idee. Ik zie wat mensen klagen over RGB kwaliteit, cooler clearance, en maandenlange RMA afhandeling, maar kan weinig echt concreets vinden als ik verder zoek. Hoogte verschilt 2mm. Hmm.

Beiden niet op de QVL, beiden met Hynix chips (waarschijnlijk dezelfde), maar beiden goedkoper dan de goedkoopste vergelijkbare QVL die ik kan vinden: uitvoering: Corsair Vengeance RGB CMH32GX5M2B6000Z30K (uitgaande van 6000MT/30CL)

Overigens is die Corsair ook de enige uit de QVL met 6000MT en EXPO die in Nederland nog beschikbaar is voor zover ik nu kan vinden. De QVL is vooral XMP RAM lijkt het wat niet zo nuttig is voor een AMD CPU.

[ Voor 9% gewijzigd door xdizzy12 op 13-10-2026 22:41 ]

[Romborum]

Das wat @Miyazono zegt. Kies voor expo geheugen of voor xmp dat in de qvl staat. Dus hij zegt niet kies voor expo uit de QVL.

[jazzozo]

Persoonlijk zie ik niet hoe 6400mhz werkgeheugen roet in het eten zou moeten gooien. Zelf draai ik een setje van deze uitvoering: G.Skill Trident Z5 Royal Neo F5-6400J3039G16GX2-TR5NG in combinatie met een 9800X3D. Draait als een zonnetje.

[xdizzy12]

Romborum schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 23:11:
Das wat @Miyazono zegt. Kies voor expo geheugen of voor xmp dat in de qvl staat. Dus hij zegt niet kies voor expo uit de QVL.

Ah, zo bedoelde die dat. Dank voor de verduidelijking. Dat maakt het leven makkelijker.

jazzozo schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 07:50:
Persoonlijk zie ik niet hoe 6400mhz werkgeheugen roet in het eten zou moeten gooien. Zelf draai ik een setje van deze uitvoering: G.Skill Trident Z5 Royal Neo F5-6400J3039G16GX2-TR5NG in combinatie met een 9800X3D. Draait als een zonnetje.

Officieel is de 9800X3D zelfs spec'd tot max memory speed van 5600. Dat is natuurlijk wel met een flinke veilige marge voor garantie, maar toch. Doorgaans wordt 6000 als sweet spot gezien voor risk/reward.

Even een checkje: Draaien jouw ULCK en MCLK nog 1:1? Want doorgaans schiet je CPU mem control dan in de 1:2 ratio als veilige fallback, wat je performance kan kosten. Althans, zo wordt doorgaans gepredikt - kan niet zeggen dat ik het zelf heb getest.

Is vaak omheen te werken door in je BIOS te gaan spelen en te hopen dat je de 'silicon lottery' gewonnen hebt. Een downclock naar 6200 of 6000 kan dan werken, maar soms moet je dan met voltages, snelheden, ratios en latency spelen en urenlang stresstesten, en daar heb ik eigenlijk geen zin in.

Mocht het alles prima werken dan schijn je goed geluk te hebben gehad in de silicon lottery. Daar mag je blij mee zijn.

Wel mooie plankjes, eigenlijk; beetje aan de prijs. Heb je een compleet systeem in die stijl?

[ Voor 4% gewijzigd door xdizzy12 op 14-10-2026 16:56 ]

[jazzozo]

xdizzy12 schreef op woensdag 14 oktober 2026 @ 16:21:
[...]

Ah, zo bedoelde die dat. Dank voor de verduidelijking. Dat maakt het leven makkelijker.


[...]

Officieel is de 9800X3D zelfs spec'd tot max memory speed van 5600. Dat is natuurlijk wel met een flinke veilige marge voor garantie, maar toch. Doorgaans wordt 6000 als sweet spot gezien voor risk/reward.

Even een checkje: Draaien jouw FLCK en MCLK nog 1:1? Want doorgaans schiet je CPU mem control dan in de 1:2 ratio als veilige fallback, wat je performance kan kosten. Althans, zo wordt doorgaans gepredikt - kan niet zeggen dat ik het zelf heb getest.

Is vaak omheen te werken door in je BIOS te gaan spelen en te hopen dat je de 'silicon lottery' gewonnen hebt. Een downclock naar 6200 of 6000 kan dan werken, maar soms moet je dan met voltages, snelheden, ratios en latency spelen en urenlang stresstesten, en daar heb ik eigenlijk geen zin in.

Mocht het alles prima werken dan schijn je goed geluk te hebben gehad in de silicon lottery. Daar mag je blij mee zijn.

Wel mooie plankjes, eigenlijk; beetje aan de prijs. Heb je een compleet systeem in die stijl?

Pfoe, geen idee eigenlijk of ik daar performance laat liggen. Vraag me ook af of ik dat zal merken in de praktijk. Mijn GPU wordt 100% belast, de CPU nooit meer dan 50% tijdens het gamen. Wel interessant om eens in te gaan duiken. Ik heb een lichte undervolt op de CPU zelf zitten om de temperaturen wat beter te krijgen, verder heb ik eigenlijk niet al te veel lopen prutsen.

Leuke vraag en ja: de latjes waren een esthetische keuze haha. Heb verder een ASRock X870E Taichi moederbord met daarbij een Taichi Radeon 9070 XT. Gebouwd in een Fractal North XL. Het idee was een beetje hout & goud als het ware haha.

Destijds waren de latjes zo'n 200 euro. Was nog steeds duurder dan andere DDR5 kitjes destijds, maar ach, die paar tientjes... Vandaag de dag is het helaas een ander verhaal.

[xdizzy12]

Goed! Het is besteld! Met pijn in mijn bankrekening... Maar het is het hopelijk waard.

@jazzozo Qua specs ga ik dus bijna gelijk lopen aan jou, alleen aan esthetiek misschien net iets minder, maar toch met alle RGB en de mooie kast die ik heb zal het niet heel verkeerd ogen. Misschien ooit eens een paar mooie PSU verlengkabels aanschaffen en dan is het helemaal mooi.

[CH4OS]

xdizzy12 schreef op dinsdag 13 oktober 2026 @ 22:14:
Beiden niet op de QVL, beiden met Hynix chips (waarschijnlijk dezelfde), maar beiden goedkoper dan de goedkoopste vergelijkbare QVL die ik kan vinden: uitvoering: Corsair Vengeance RGB CMH32GX5M2B6000Z30K (uitgaande van 6000MT/30CL)

De QVL is ook niet de heilige graal. Geheugen fabrikanten testen hun producten op veel meer moederborden op comptabiliteit dan dat moederbord fabrikanten dat doen. Moederbord fabrikanten zijn gebaad bij de verkoop van het moederbord, niet bij de verkoop van het geheugen. Je kunt dus vaak ook bij geheugen fabrikanten lijsten vinden van combinaties die wel met elkaar werken.

[ Voor 6% gewijzigd door CH4OS op 15-10-2026 23:43 ]