/u/383141/crop69be914adf360.png?f=community)
Mijn ervaring met het verduurzamen van mijn woning – van isolatie tot thuisbatterij en warmtepomp
Ik ben de afgelopen tijd steeds verder gegaan met het verduurzamen van mijn woning. Daarbij heb ik geprobeerd om niet zomaar zoveel mogelijk "duurzame" apparaten te plaatsen, maar juist te kijken naar het totale energiesysteem van de woning.Inmiddels hebben we onder andere het dak geïsoleerd, de vloer aangepakt, HR++- en triple glas toegepast, zonnepanelen geplaatst en een kleine thuisbatterij in gebruik genomen. De volgende grote stap wordt een full-electric warmtepomp.
Ik wilde mijn ervaringen tot nu toe eens op een rij zetten en ben vooral benieuwd hoe anderen hier tegenaan kijken en welke keuzes jullie hebben gemaakt.
Eerst energie besparen
Mijn uitgangspunt is eigenlijk vrij simpel: iedere kWh die je niet nodig hebt, hoef je ook niet op te wekken, in te kopen of op te slaan.Daarom ben ik niet begonnen met zonnepanelen of een grote thuisbatterij, maar met de woning zelf.
Dak, vloer, glas, ventilatie en naden en kieren bepalen voor een groot deel hoeveel energie je nodig hebt om de woning comfortabel te houden.
Een goed geïsoleerde woning heeft bovendien niet alleen voordelen voor het energieverbruik. Het comfort wordt beter en de temperatuur blijft stabieler.
En hoe lager de warmtevraag, hoe interessanter lage-temperatuurverwarming en uiteindelijk een warmtepomp worden.
Vloerverwarming
Bij de aankoop van ons huis hadden we direct besloten om de vloer eruit te halen en vloerverwarming aan te laten brengen. De voordelen voor ons zaten in het comfort (warme voeten is erg lekker en moet echt niet onderschat worden), het feit dat warme lucht opstijgt en daardoor beter verwarmt dan radiatoren, dat de radiatoren verwijderd konden worden en dat de ruimte overal gelijkmatig wordt verwarmd.
Op bovenstaande foto kun je goed de leidingen in het beton zien lopen.
Vloerisolatie en TONZON
Voor de vloerisolatie hebben we gekozen voor TONZON.Dat systeem werkt anders dan traditionele isolatiematerialen. In plaats van een dikke laag bijvoorbeeld glaswol, EPS of PUR wordt gebruikgemaakt van reflecterende folies met meerdere afgesloten luchtkamers.
Het interessante vind ik dat er daarmee niet alleen naar warmtegeleiding wordt gekeken, maar ook naar warmtestraling.
De luchtkamers beperken de warmtestroom en de reflecterende oppervlakken beperken de warmtestraling.
Daarnaast hebben we bodemfolie laten aanbrengen.
Die heeft vooral als doel om vocht vanuit de bodem tegen te houden. Dat is relevant omdat een vochtige kruipruimte niet alleen vervelend is, maar ook invloed kan hebben op het binnenklimaat.
Wat merk je ervan?
Voor mij is het grootste verschil simpelweg comfort.De vloer voelt duidelijk warmer aan en ik heb minder het gevoel dat de warmte via de vloer verdwijnt.
Dat is misschien minder spectaculair dan een apparaat dat je in een app een bepaalde hoeveelheid kWh ziet besparen, maar voor dagelijks comfort vind ik het een belangrijke verbetering.
TONZON geeft voor het huidige vierkamer-Thermoskussen een Rd-waarde van minimaal 7,0 m²K/W onder de daarvoor geldende omstandigheden.
Daarbij vind ik het wel belangrijk om op te merken dat je zo'n waarde niet één-op-één moet vergelijken met bijvoorbeeld 10 cm steenwol of EPS. Het systeem werkt door een combinatie van luchtlagen en reflecterende oppervlakken en niet alleen door de materiaaldikte.
Glas
Ook het glas hebben we aangepakt.Op een aantal plaatsen hebben we HR++ glas. Bij het vervangen van een pui vanwege lekkage hebben we gekozen voor triple HR+++ glas.
Dat verschil merk je naar mijn ervaring vooral bij koudeval en geluidsisolatie.
Een woning kan nog zo goed geïsoleerd zijn, maar als je vervolgens grote oppervlakken met oud glas hebt, blijft daar relatief veel warmte verloren gaan.
Ventilatie
Een punt dat volgens mij nogal eens wordt vergeten bij isoleren is ventilatie.Hoe beter je een woning dichtmaakt, hoe belangrijker het wordt om vocht, CO₂ en andere verontreinigingen gecontroleerd af te voeren.
Op veel plekken in huis hebben we dit soort roosters laten plaatsen (toen we toch de glazen gingen vervangen).
Wij hebben daarom op verschillende plaatsen luchtroosters laten plaatsen.
Ik zie ventilatie daarom niet als iets wat tegenover isolatie staat. Goede isolatie en goede ventilatie horen juist bij elkaar.
Dakisolatie
De dakisolatie hebben we als laatste aangepakt. We hebben uiteindelijk gekozen om van binnenuit isolatie te laten plaatsen. Van buitenaf had ook gekund, maar dan hadden de dakpannen en de zonnepanelen eraf gemoeten. Dat vonden wij te veel werk. Het nadeel van van binnenuit isoleren, is dat je ruimteverlies hebt.
Op sommige plaatsen was helemaal geen dakisolatie aanwezig. We hebben uiteindelijk ongeveer 18,5 cm glaswol laten aanbrengen. Daarbij kwamen we uit op een Rd-waarde van ongeveer 5,5 m²K/W.
Wat ik vooral interessant vond, was hoeveel verschil je in de praktijk merkt. De woning houdt de warmte langer vast en de temperatuur voelt gelijkmatiger aan.
We hebben voor deze maatregel ook gebruikgemaakt van subsidie. Naast de landelijke ISDE-regeling konden we in onze gemeente gebruikmaken van een aanvullende regeling. Hierdoor was de subsidie uiteindelijk significant. De subsidie was ongeveer €4500 op een totaalbedrag van ongeveer €7000. Dan heb je een netto investering van €2500 voor 72 vierkante meter aan aangebrachte dakisolatie. We hebben ervoor gekozen om zelf de gipsplaten aan te brengen. Dit komt doordat de kosten voor het laten aanbrengen van de gipsplaten ongeveer €3500 extra zou kosten. De gipsplaten zelf kosten niet veel, maar het uurloon wel.
Echter, het aanbrengen van de gipsplaten kost flink wat tijd. Ik doe het gezellig samen met mijn vader, maar we zijn hier zo'n 7 werkdagen in totaal mee bezig geweest.
Op deze slaapkamer zat geen enkele isolatie. Naast dat de 18.5 cm glaswol niet alleen qua comfort enorm scheelt, scheelt ook de geluidsisolatie. De geluidsisolatie is vele malen toegenomen.
Dat laatste is iets wat ik iedereen die gaat verduurzamen zou aanraden: kijk niet alleen naar landelijke subsidies, maar ook naar wat je gemeente of provincie aanbiedt.
De volgende stap: een warmtepomp
Nu de woning steeds beter geïsoleerd raakt, wordt de volgende stap interessant: de overstap naar volledig elektrisch verwarmen.We hebben ervoor gekozen om uiteindelijk van het gas af te gaan.
We hebben daarom een full-electric warmtepomp van DeWarmte uitgezocht. De combinatie waar we voor hebben gekozen bestaat uit een Pomp MP + Pomp T met een boiler van 300 liter.
De warmtepomp is op het moment van schrijven nog niet geplaatst. Dat gebeurt op maandag 21 september 2026. Dit proces ga ik ook beschrijving, op video opnemen en op YouTube plaatsen. Dus hierover kan ik nóg geen praktijkervaring delen.
Dat vind ik juist interessant: de komende tijd kunnen we zien wat het daadwerkelijke elektriciteitsverbruik wordt en hoe comfortabel de woning blijft.
Voor mij is dat eigenlijk de interessantste test.
Niet alleen wat de fabrikant opgeeft, maar wat het systeem daadwerkelijk doet in een bestaande woning.
Waarom ik niet zomaar voor de eerste warmtepomp zou kiezen
Een warmtepomp werkt het efficiëntst wanneer de woning met relatief lage watertemperaturen verwarmd kan worden.Daarom vind ik het belangrijk om eerst naar de woning te kijken en pas daarna naar de warmtepomp.
Een woning die bij hoge cv-watertemperaturen nauwelijks warm wordt, is niet automatisch geschikt voor een warmtepomp.
Een eenvoudige test is daarom om te kijken hoe de woning zich gedraagt wanneer je de temperatuur van het cv-water verlaagt.
Als de woning ook dan comfortabel blijft, geeft dat al een indicatie dat lage-temperatuurverwarming haalbaar is.
Zonnepanelen
Ook zonnepanelen maken inmiddels deel uit van het systeem.Daarbij kijk ik tegenwoordig anders naar zonnepanelen dan een paar jaar geleden.
Vroeger was de belangrijkste vraag vooral:
Hoeveel kWh produceren mijn zonnepanelen per jaar?
Met het verdwijnen van de salderingsregeling wordt een andere vraag steeds belangrijker:
Hoeveel van mijn eigen opgewekte energie gebruik ik zelf?
Vanaf 1 januari 2027 stopt de salderingsregeling.
Dat betekent dat het steeds interessanter wordt om je energieverbruik af te stemmen op je productie.
Als de zonnepanelen overdag veel produceren, kun je bijvoorbeeld:
- de wasmachine laten draaien;
- de vaatwasser inschakelen;
- een boiler opwarmen;
- de warmtepomp laten draaien;
- een elektrische auto laden;
- een thuisbatterij laden.
Airco's
Ook hebben we afgelopen jaar airco's aangeschaft. Dit vanwege het verdwijnen van de salderingsregeling en het comfort wat een airco kan bieden. Dankzij het smart energy display van homewizard kunnen we direct zien hoeveel energie we opwekken. Als we dan zien dat we energie opwekken, dan zetten we de airco's aan. Op deze manier verbruiken we direct onze eigen opgewekte energie met als bijkomend voordeel dat ons huis direct verkoeld of verwarmd wordt. Het andere voordeel is dat we, in ieder geval nog op dit moment, niet de CV ketel gebruiken (en dus gas) om het huis te verwarmen (koelen kan niet) en dus bespaart het ook nog eens in de kosten.Wat dat betreft kan ik airconditioners iedereen aanraden. Het brengt direct comfort en je kunt je huis verkoelen en verwarmen op elektriciteit.
Maar maken die airco's dan niet veel herrie?
- Nee, wat mij betreft niet.
We hebben vier binnenunits en vier buitenunits. De vier binnenunits zijn gewoon de blazers zelf. De buitenunits zijn de vierkante kisten die we allemaal wel kennen. Qua luchtstroom maken ze amper geluid. Waar je wel rekening mee moet houden zijn de trillingsdempers. Zorg voor goede trillingsdemping, zeker als de buitenunit op (bijvoorbeeld) je dakkapel staan. Nu zit daar ook nog verschil in kwaliteit tussen de ene en de andere demping. Kies de meest luxe/kwaliteit demping! De buitenunit kan namelijk best 'trillen'. Dit hoor je dan trillen door de dakkapel heen. Houd hier dus rekening mee. Als je kunt (en je vindt het niet zo erg om tegen die witte pijpen aan de buitenkant van je huis aan te kijken), plaats dan de buitenunit op een plek waar je geen last hebt van deze trillingen.
Hierboven een foto van een buitenunit met trillingsdempers eronder.
Een thuisbatterij
Wij hebben momenteel een HomeWizard Plug-In Battery van 2,7 kWh.Deze kan met maximaal 800 watt laden en maximaal 800 watt ontladen.
Voor mij is zo'n kleine batterij vooral interessant om het verschil tussen productie en verbruik gedeeltelijk te overbruggen.
Overdag wordt er geladen wanneer er een overschot aan zonnestroom is. 's Avonds kan die energie vervolgens weer worden gebruikt.
Ik vind vooral het inzicht in het energiegebruik interessant. Met het HomeWizard Energy Display kun je heel mooi zien wat er op een bepaald moment gebeurt.
Je ziet daardoor letterlijk wanneer je zonnepanelen produceren, hoeveel je woning verbruikt en wanneer de batterij aan het laden of ontladen is.
Maar een thuisbatterij is geen wondermiddel
Ik denk dat hier nogal eens een verkeerde verwachting ontstaat.Een thuisbatterij maakt je woning niet energiezuiniger.
De batterij verplaatst vooral het moment waarop je energie gebruikt.
Daarom zou ik eerst kijken naar:
- energie besparen;
- direct eigen zonnestroom gebruiken;
- verbruik verschuiven naar momenten van productie;
- en pas daarna naar extra opslag kijken.
Je moet kijken naar je daadwerkelijke verbruik, de hoeveelheid zonnepanelen, het laad- en ontlaadvermogen, rendement, levensduur, garantie, energiecontract en natuurlijk de aanschafprijs.
Wat ik nog mis: off-grid
De HomeWizard Plug-In Battery werkt voor mijn situatie goed, maar heeft geen off-gridfunctie.Dat werd bij ons ineens heel duidelijk toen er in de buurt een blikseminslag was.
Bij ons sloegen meerdere aardlekschakelaars uit. De thuisbatterij kreeg daardoor ook geen stroom en leverde op dat moment niets.
Dat zette me wel aan het denken over de volgende stap.
Een batterij met voldoende vermogen en een goede back-up/off-gridfunctie lijkt mij technisch veel interessanter als je ook tijdens een stroomstoring bepaalde delen van je woning wilt blijven gebruiken.
Daarbij moet je natuurlijk wel naar het complete systeem kijken: batterij, omvormer, groepenkast en de manier waarop de woning elektrisch is aangesloten.
V2G zou helemaal interessant zijn
Een andere ontwikkeling die ik interessant vind, is V2G: vehicle-to-grid.In plaats van alleen elektriciteit in een elektrische auto te stoppen, kan de auto die elektriciteit ook weer terugleveren aan de woning.
Een elektrische auto heeft immers een veel grotere batterij dan een kleine thuisbatterij.
In theorie zou je daarmee een behoorlijk grote energieopslag in huis kunnen hebben zonder daar een aparte batterij voor te plaatsen.
In de praktijk is het in 2026 nog niet zo eenvoudig.
Je hebt een geschikte auto nodig, een geschikte laadpaal en een elektrische installatie die hiervoor geschikt is. Ook de ondersteuning vanuit fabrikanten en energieleveranciers speelt een rol.
Maar ik denk dat dit de komende jaren een interessante ontwikkeling wordt.
Een warmtepomp is eigenlijk ook energieopslag
Een batterij is bovendien niet de enige manier om energie op te slaan.Stel dat mijn zonnepanelen midden op de dag veel energie produceren.
Die elektriciteit kan ik gebruiken om bijvoorbeeld mijn woning iets verder op te warmen of een voorraadvat te verwarmen.
De energie wordt dan opgeslagen als warmte.
Hetzelfde geldt voor een warmtepompboiler of elektrische boiler.
Ook een elektrische auto is in zekere zin een enorme energieverbruiker die je kunt inzetten op het moment dat er veel zonnestroom beschikbaar is.
Daarom vind ik een goed Energy Management System uiteindelijk misschien wel belangrijker dan alleen een zo groot mogelijke thuisbatterij.
Het huis als energiesysteem
Dit is eigenlijk de belangrijkste conclusie die ik uit mijn eigen verduurzaming trek. Je moet niet alleen kijken naar losse producten. Een warmtepomp is onderdeel van het verwarmingssysteem. Zonnepanelen produceren elektriciteit. De warmtepomp gebruikt elektriciteit om warmte te produceren. Een boiler kan warmte opslaan. Een elektrische auto kan overdag laden. Een thuisbatterij kan een deel van het overschot naar de avond verschuiven.En een energiemanagementsysteem kan proberen al die onderdelen zo slim mogelijk met elkaar te laten samenwerken. Dan verandert je woning langzaam van een simpele energieverbruiker in een klein energiesysteem.
Mijn volgorde zou daarom ongeveer zo zijn
Als ik opnieuw vanaf nul zou beginnen, zou ik ongeveer deze volgorde aanhouden:1. Eerst het daadwerkelijke energiegebruik in kaart brengen.
2. De grootste warmtelekken aanpakken.
3. Dak-, vloer-, gevel- en glasisolatie verbeteren waar dat technisch en financieel zinvol is.
4. Voor goede ventilatie zorgen.
5. Kijken of de woning geschikt is voor lage-temperatuurverwarming.
6. Een geschikte warmtepomp kiezen.
7. Zonnepanelen dimensioneren op het toekomstige elektriciteitsgebruik.
8. Zoveel mogelijk elektriciteit direct zelf gebruiken.
9. Energiegebruik zoveel mogelijk verschuiven naar momenten waarop de zonnepanelen produceren.
10. Pas daarna bepalen of een thuisbatterij financieel en technisch interessant is.
Je hoeft dat uiteraard niet allemaal in één keer te doen.
Wij hebben het ook stap voor stap aangepakt.
Subsidies
Een ander punt dat ik inmiddels belangrijk vind, is timing.Kijk vóórdat je een maatregel laat uitvoeren naar de beschikbare subsidies en voorwaarden.
Voor verschillende verduurzamingsmaatregelen is de ISDE beschikbaar. Daarnaast kunnen gemeenten en provincies aanvullende regelingen hebben.
In ons geval maakte een gemeentelijke subsidie voor de dakisolatie een behoorlijk verschil.
De voorwaarden en bedragen kunnen veranderen, dus ik zou altijd de actuele informatie van RVO, je gemeente en andere officiële instanties controleren voordat je een beslissing neemt.
En wat levert het uiteindelijk op?
Voor mij is de terugverdientijd maar één onderdeel van het verhaal.Natuurlijk wil ik minder betalen voor energie.
Maar ik vind comfort minstens zo belangrijk.
Een woning die minder snel afkoelt, een vloer die warmer aanvoelt, minder koudeval bij het glas en uiteindelijk verwarmen zonder aardgas zijn voor mij ook belangrijke voordelen.
Daarnaast vind ik het gewoon interessant om te zien hoeveel energie je met moderne techniek zelf kunt opwekken, opslaan en gebruiken. Ik merk bijvoorbeeld dat ik het inmiddels leuk vind om mijn energiegebruik af te stemmen op de hoeveelheid zonnestroom die beschikbaar is.
Niet omdat iedere wasbeurt daarmee ineens financieel spectaculair wordt, maar omdat je letterlijk ziet hoe je eigen energiesysteem werkt.
Waar ik nu benieuwd naar ben
De komende stap wordt voor ons de installatie van de full-electric warmtepomp. Daar ben ik vooral benieuwd naar omdat je dan pas echt kunt zien hoe goed alle eerdere maatregelen samenwerken.Hoeveel elektriciteit gaat de warmtepomp daadwerkelijk gebruiken?
Hoeveel invloed heeft de isolatie?
Hoeveel kunnen de zonnepanelen daarvan opvangen?
Hoeveel van die energie kunnen we rechtstreeks zelf gebruiken?
En hoeveel verschil maakt de thuisbatterij uiteindelijk?
Dat zijn wat mij betreft interessantere vragen dan alleen de theoretische terugverdientijd van één afzonderlijk apparaat. Ik ben daarom vooral benieuwd naar ervaringen van andere Tweakers.
Hoe hebben jullie je woning verduurzaamd?
Welke maatregel maakte bij jullie het grootste verschil?
En vooral: wat zouden jullie achteraf anders hebben gedaan?
En wil je meer weten of advies over hoe ik het heb gedaan, stuur dan vooral een privé bericht of laat een bericht hieronder achter.
Ook ben ik dus van plan om het gehele proces van de schouw van ons huis, het plaatsen van de warmtepomp, het in gebruik hebben (in hartje winter) en de kostenbesparing te beschrijven in een serie.
[ Voor 3% gewijzigd door Tostie1987 op 13-09-2026 01:37 ]
:strip_icc():strip_exif()/u/135355/20071128geek.jpg?f=community)
:strip_icc():strip_exif()/u/192109/zonnebloem.jpg?f=community)
) inverter, accu's kon je vorig jaar nog goedkoop en vlot bestellen, in 2026 zijn de accu cellen flink duurder geworden, op het dak 6,9 kw aan panelen, vrijstaande woning uit 2021, geen gas, kwaliteit wp van Panasonic, zeer robuust, tevens voor koelen.. en dát heb je nodig in een goed geïsoleerd huis!:strip_exif()/u/464070/crop69a7243479f20_cropped.gif?f=community)
/u/747887/crop581a4b4491fc7_cropped.png?f=community)
).
), vult de wasmachine 's morgens en zet deze op een timer zodat de pas om 12.00 uur (wanneer de zon lekker vol schijnt) aan gaat. Op deze manier leveren we minder/niets terug, maken we direct gebruik van onze eigen stroomopwekking en hoeven we het niet in te kopen (op duurdere momenten).