Gaming PC, focus op processor en geheugen

[cancellaratje]

Wat wil je doen met je nieuwe systeem?

Gamen. Voornamelijk strategy games van Paradox als Crusader Kings 3, Victoria 3, of Factorio of de Total War games. Daarnaast indie games.

Wat mag het systeem gaan kosten?

Ik hoopte op 1000-1200 euro uit te kopen maar realiseer me nu dat dit met een X3D processor en 16 GB geheugen (laat staan 32 GB geheugen) niet mogelijk is. De ~1500 euro waar ik nu op uitkom (zie onder) is duurder dan ik voorzien had.

Zijn er componenten of randapparatuur die je al hebt en mee wil nemen naar je nieuwe systeem?

Nee. Monitor misschien, die zit dus ook niet in onderstaande lijst. Wil ik later nog naar kijken.

Wat denk je allemaal nodig te hebben?
Gezien mijn voorkeur voor (paradox) strategy games begrijp ik dat met name de processor (bij voorkeur een Ryzen 7 of zelfs Ryzen 9 X3d) en ook het geheugen (32 GB DDR 5, of op zijn minst 16 GB) het belangrijkst is, en op de videokaart bespaart kan worden. Ik heb hieronder gekozen voor 16 GB omdat het prijsverschil zodanig groot is, dat ik denk dat het de downgrade wel 'waard' is.

Heb je nog bepaalde (merk)voorkeuren?
Nee

Heb je nog bepaalde eisen/wensen?
Ik ga de PC niet zelf in elkaar zetten en kan daarom helaas niet kiezen voor onderdelen bij verschillende sites.

Ga je overklokken?
Nee

Wat verwacht je van ons?


1) is gezien mijn budget een downgrade naar AM4 / DDR 4 te overwegen om zo geld te besparen? Of is dit verschil erg groot en is blijven bij mijn huidige opties of een (iets) goedkopere variant verstandiger.

2) is (nog) verder te besparen op de videokaart?

3) zitten in de overige onderdelen geen grote blunders (zoals dat iets niet compatibel is)? zijn hier nog besparingen mogelijk?

#	Categorie	Product	Prijs	Subtotaal
1	Processors	AMD Ryzen 5 7500X3D Boxed	€ 209,90	€ 209,90
1	Moederborden	ASUS TUF Gaming B650-PLUS WIFI	€ 139,-	€ 139,-
1	Videokaarten	ASUS Dual GeForce RTX 5060 8GB OC Edition GDDR7	€ 352,24	€ 352,24
1	Behuizingen	Lian Li & DAN Cases A3-mATX Wood Edition Black	€ 82,63	€ 82,63
1	Processorkoeling	Be quiet Pure Rock 3	€ 29,99	€ 29,99
1	Geheugen intern	Kingston Fury Beast KF560C36BBEK2-16	€ 275,-	€ 275,-
1	Voedingen	Gigabyte UD850GM PG5 V2	€ 69,-	€ 69,-
1	Interne ssd's	Kingston NV3 M.2 2280 (retail) 1TB	€ 148,45	€ 148,45
Bekijk collectie Importeer producten			Totaal	€ 1.306,21

Ik wil de PC dus laten assembleren bij Azerty. Wat bij dit totaal nog mist is de 99 euro aan assemblage kosten en iets hogere prijzen omdat ik niet voor de goedkoopste winkel kan gaan. Het totaal komt bij mij op 1496 euro uit bij Azerty.

[Woezik]

Een ATX-moederbord past niet in een kleine mATX-behuizing.
De Gigabyte UD-GM V2 voeding wordt gebouwd door Xiamen Castec die ook verantwoordelijk was voor de Gigabyte plofvoeding, daar zou ik iets anders voor kiezen.
Enkele suggesties (leverbaar bij Azerty):

#	Categorie	Product	Prijs	Subtotaal
1	Processors	AMD Ryzen 5 7500X3D Boxed	€ 209,90	€ 209,90
1	Moederborden	ASRock B650M-HDV/M.2	€ 95,86	€ 95,86
1	Videokaarten	Sapphire Pulse Radeon RX 9060 XT 8GB	€ 339,-	€ 339,-
1	Behuizingen	Lian Li & DAN Cases A3-mATX Wood Edition Black	€ 82,63	€ 82,63
1	Processorkoeling	Arctic Freezer 36	€ 24,44	€ 24,44
1	Geheugen intern	Kingston Fury Beast KF560C30BBE-16	€ 263,77	€ 263,77
1	Voedingen	Sharkoon Rebel P15 750 Watt	€ 62,-	€ 62,-
1	Interne ssd's	Lexar NM790 (zonder heatsink) 1TB	€ 167,60	€ 167,60
Bekijk collectie Importeer producten			Totaal	€ 1.245,20

Goedkoper mATX moederbord, zonder wifi/BT.
Betere Arctic 36 dual fan cpu-koeler (behuizing heeft ook geen fans).
Snellere 9060 XT videokaart met PCIe5.0 x16 lanes (de RTX5060 is PCIe5.0 x8). Zie voor prestatieverschillen: https://tweakers.net/revi...-9070-gre.html#chapter_14
Goedkopere enkele 6000CL30 memory module en daardoor uitbreidbaar op moederbord met 2x Dimm sloten.
ATX3.1 Tier B- Gold voeding met 7jaar garantie, niet-modulair.
Snellere Lexar SSD met beter TLC geheugen (TBW=1Pb ipv 320Tb)

[ Voor 4% gewijzigd door Woezik op 03-08-2026 19:43 . Reden: Videokaart gewijzigd naar non OC variant ]

[Apart]

AM4 zou ik niet meer voor gaan. De 5800X3D presteert ondermaats vergeleken met een instap AM5 processor, op het niveau van een 9600X, terwijl deze bijvoorbeeld slechts de helft kost.

Een X3D processor heeft niet per se 6000MTs geheugen nodig. Iets langzamer kan ook prima. Ook kan je eerst een stick nemen en later er nog een bij kopen. uitvoering: Kingston Fury Beast KF556C36BBE-16 De prijzen zitten weer in de lift (zucht) terwijl er in principe genoeg voorraad is.

Videokaart is moeilijk op te besparen zonder al teveel prestatie in te leveren. Enige keuze is de Intel B580 welke een stuk trager is dan de RTX 5060. Ik zou juist iets extra bijdoen voor een RX 9060 XT met 8GB, zoals @Woezik in zijn lijstje heeft.

Ook zou ik voor AM5 niet snel een be quiet! CPU koeler pakken, deze zijn vrijwel altijd iets minder goed door hoe de CPU ontworpen is. Hoe goed de koeler contact maakt met de CPU is daardoor erg belangrijk, en be quiet! is daar voor AM5 minder goed in. De https://azerty.nl/product...black-luchtkoeler/9522755 is iets goedkoper en koelt beter.

De Gigabyte voeding is ook geen hoogvlieger, en is slechts C+ tier op https://psutierlist.org/. Pak de uitvoering: Cooler Master MWE GOLD 750 V3 ATX 3.1 Non-Modular welke B+ is.

Ook gaat dat ATX moederbord niet passen in de Lian Li A3, aangezien deze maximaal mATX is. Ook zitten er bij de Lian Li A3 geen case fans, waardoor deze vrij prijzig is. Moederbord van @Woezik is een goede instap, maar heeft geen WiFi. De uitvoering: ASRock B850M Pro RS WiFi is iets duurder, maar is wel beter voorbereid op eventuele GPU en CPU upgrades. Ook moet er bij de Lian Li case fans, want die zitten er standaard niet bij. https://azerty.nl/product...st-ventilatorhuis/9451770 zijn goed. 2 bovenin en 2 onderin de kast voor intake, en 1tje exhaust achterin.

#	Categorie	Product	Prijs	Subtotaal
1	Processors	AMD Ryzen 5 7500X3D Boxed	€ 209,90	€ 209,90
1	Moederborden	ASRock B850M Pro RS WiFi	€ 119,-	€ 119,-
1	Videokaarten	Sapphire Pulse Radeon RX 9060 XT 8GB	€ 339,-	€ 339,-
1	Behuizingen	Lian Li & DAN Cases A3-mATX Wood Edition Black	€ 82,63	€ 82,63
1	Processorkoeling	ARCTIC Freezer 36-S, Zwart	€ 18,67	€ 18,67
1	Case fans	ARCTIC P12 Pro PST, 5-pack, Zwart, 120mm	€ 23,35	€ 23,35
1	Geheugen intern	Kingston Fury Beast KF556C36BBE-16	€ 242,77	€ 242,77
1	Voedingen	Cooler Master MWE GOLD 750 V3 ATX 3.1 Non-Modular	€ 69,90	€ 69,90
1	Interne ssd's	Lexar NM790 (zonder heatsink) 1TB	€ 167,60	€ 167,60
Bekijk collectie Importeer producten			Totaal	€ 1.272,82

[ Voor 53% gewijzigd door Apart op 03-08-2026 19:28 ]

[Apart]

@Woezik Ik denk dat je de verkeerde RX 9060 XT hebt gepakt, want die 8GB versie is al op het prijsniveau van de 16GB variant bij Azerty

[Miyazono]

Om incl assemblage onder de 1200 te blijven gaat moeilijk worden. Als je tweedehands niet erg vind kan je kijken om de gehele pc excl de videokaart te laten assembleren bij Azerty of Caps.

#	Categorie	Product	Prijs	Subtotaal
1	Processors	AMD Ryzen 5 7500X3D Boxed	€ 209,90	€ 209,90
1	Moederborden	ASRock B850M Pro-A WiFi	€ 118,90	€ 118,90
1	Behuizingen	DeepCool CC360 ARGB Zwart	€ 45,75	€ 45,75
1	Processorkoeling	ARCTIC Freezer 36-S, Zwart	€ 18,67	€ 18,67
1	Geheugen intern	Patriot Viper Venom PVV516G60C30	€ 238,93	€ 238,93
1	Voedingen	Chieftec Vega 750 watt	€ 73,53	€ 73,53
1	Interne ssd's	Lexar NM790 (zonder heatsink) 1TB	€ 167,60	€ 167,60
			Totaal	€ 873,28

Bij Caps heb je incl assemblage dit voor 1000 euro. Dan zou je tweedehands bijvoorbeeld v&a aangeboden: Zotac Gaming GeForce RTX 3060 AMP White Edition er aan toe kunnen voegen, dan zit je precies aan de 1200 euro

[Dylanleetje]

#	Categorie	Product	Prijs	Subtotaal
1	Processors	AMD Ryzen 7 7700 Tray	€ 167,68	€ 167,68
1	Moederborden	ASRock B850M Pro RS WiFi	€ 119,-	€ 119,-
1	Videokaarten	ASUS Dual GeForce RTX 5060 8GB OC Edition GDDR7	€ 352,24	€ 352,24
1	Behuizingen	Lian Li & DAN Cases A3-mATX Wood Edition Black	€ 82,63	€ 82,63
1	Processorkoeling	Arctic Freezer 36 (Black)	€ 23,43	€ 23,43
1	Geheugen intern	Kingston Fury Beast KF560C36BBEK2-16	€ 275,-	€ 275,-
1	Voedingen	NZXT C850 Gold ATX 3.1, Zwart	€ 107,50	€ 107,50
1	Interne ssd's	Kingston NV3 M.2 2280 (retail) 1TB	€ 148,45	€ 148,45
			Totaal	€ 1.275,93

Dit lijkt me een betere lijst.

Laten we beginnen bij de CPU. Je hebt niet persee een X3D chip nodig. Omdat het verschil zelfs op 1080p niet mega groot is. Nu heb ik voor je de Ryzen 7 7700. Meer cores, goedkoper en maar 65w! Dus warm gaat deze CPU niet zijn en al zeker niet met de betere arctic freezer 36 CPU koeler.

Dan naar het moederbord. Een ATX past niet in een mATX kast dus die heb ik ook voor je aangepast. Nou is dit bord van een recentere chipset, goedkoper en ook wifi! Dus wat wil je nog meer?

De voeding heb ik ook even aangepakt omdat het echt nooit een goed idee is om te gaan besparen op je voeding. Die gigabyte heeft maar een matige C rating en ik zou wel voor een A rating gaan zoals deze heeft. In principe is 850w niet nodig, maar voor eventuele upgrades in de toekomst is het wel te overwegen.

Voor de rest zit je kwa videokaart en ssd wel prima denk ik. AMD heeft ook goeie optie's maar als je liever nvidia hebt is een 5060 een prima keuze.

[Woezik]

Apart schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 19:29:
@Woezik Ik denk dat je de verkeerde RX 9060 XT hebt gepakt, want die 8GB versie is al op het prijsniveau van de 16GB variant bij Azerty

Bedankt, het was inderdaad de dure OC variant. Ik heb het nu aangepast naar de non OC variant.

[Polyprobatos]

Dylanleetje schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 19:39:

#	Categorie	Product	Prijs	Subtotaal
1	Processors	AMD Ryzen 7 7700 Tray	€ 167,68	€ 167,68
1	Moederborden	ASRock B850M Pro RS WiFi	€ 119,-	€ 119,-
1	Videokaarten	ASUS Dual GeForce RTX 5060 8GB OC Edition GDDR7	€ 352,24	€ 352,24
1	Behuizingen	Lian Li & DAN Cases A3-mATX Wood Edition Black	€ 82,63	€ 82,63
1	Processorkoeling	Arctic Freezer 36 (Black)	€ 23,43	€ 23,43
1	Geheugen intern	Kingston Fury Beast KF560C36BBEK2-16	€ 275,-	€ 275,-
1	Voedingen	NZXT C850 Gold ATX 3.1, Zwart	€ 107,50	€ 107,50
1	Interne ssd's	Kingston NV3 M.2 2280 (retail) 1TB	€ 148,45	€ 148,45
			Totaal	€ 1.275,93

Laten we beginnen bij de CPU. Je hebt niet persee een X3D chip nodig. Omdat het verschil zelfs op 1080p niet mega groot is. Nu heb ik voor je de Ryzen 7 7700. Meer cores, goedkoper en maar 65w!

De 7500x3D zit overigens ook maat op 65W, maar verder helemaal mee eens dat ik ook zou aanraden voor de 7700 non-x3D te gaan. Voor dit soort spellen is x3D niet nodig en helpen de extra cores en clocksnelheid juist wel.

[Sanghelios]

Woezik schreef op maandag 3 augustus 2026 @ 19:20:
Een ATX-moederbord past niet in een kleine mATX-behuizing.
De Gigabyte UD-GM V2 voeding wordt gebouwd door Xiamen Castec die ook

Dat was enkel bij de P-series dacht ik en de V2's hebben dat probleem niet meer.
Zeker voor die prijs een uitstekende voeding.

[ Voor 7% gewijzigd door Sanghelios op 04-08-2026 15:19 ]

[cancellaratje]

Veel dank voor jullie antwoorden!

De voorgestelde verbeteringen voor het moederbord, de koelers, voeding en de snellere Lexar SSD ga ik zeker voor kiezen. Ik zie wel dat ook dit totaal nog richting de 1500 euro gaat, maar gezien mijn wensen en ook de wens het te kopen / assembleren bij één winkel zie ik weinig opties meer echt te bezuinigen. Ben ook blij met het voorstel voor de Radeon RX 9060 8 GB, die lijkt inderdaad beter (en bij Azerty zelfs goedkoper) dan de optie die ik had. Zit ergens toch te twijfelen om te kiezen voor een videokaart 100-150 euro goedkoper, gezien mijn verwachting dat die de games die ik wil spelen ook nog wel aan zal kunnen. Maar ik schat zomaar in dat ik dan zo veel inlever dat dit mij afgeraden wordt

Ik heb nog twee punten waar ik over twijfel:

1) in mijn opzetje koos ik voor een 2x8 GB geheugen, ik zie dat hierboven is gekozen voor (2 verschillende) 1x16 GB geheugen. Als ik het goed begrijp is de belangrijkste reden om voor de 1x16 te kiezen dat deze later nog uit te breiden is, klopt dat? Ik lees wel dat 2x8 GB een hogere snelheid geeft dan 1x16.

2) ik zie wat discussie over wel/niet kiezen voor de x3D. Ik had begrepen dat juist voor de spellen die ik speel de extra cache van de x3D belangrijk is, en dat het verschil met een (iets goedkopere) niet-x3D variant dus merkbaar zou zijn.

[Apart]

cancellaratje schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 16:15:
1) in mijn opzetje koos ik voor een 2x8 GB geheugen, ik zie dat hierboven is gekozen voor (2 verschillende) 1x16 GB geheugen. Als ik het goed begrijp is de belangrijkste reden om voor de 1x16 te kiezen dat deze later nog uit te breiden is, klopt dat? Ik lees wel dat 2x8 GB een hogere snelheid geeft dan 1x16.

Lees hiervoor review: 2x 8GB, 1x 16GB en 2x 16GB ram - Geld besparen met minder geheugen even door. In de conclusie:

Kortom: voor de beste prestaties op dit moment is een kit van twee 8GB-modules de beste optie als je wilt besparen op het geheugen. Ga je echter voor het makkelijkste en goedkoopste upgradepad in de toekomst, dan is een enkele 16GB-module de slimmere keuze.

Dus die keuze ben je vrij om te maken. Gezien de geheugenprijzen zeker nog zullen stijgen, is later nog een module kopen wellicht nog duurder, maar is wel makkelijker te upgraden aangezien AM5 met 4DIMMs niet altijd leuk is voor de memory controller van de CPU.

cancellaratje schreef op dinsdag 4 augustus 2026 @ 16:15:
2) ik zie wat discussie over wel/niet kiezen voor de x3D. Ik had begrepen dat juist voor de spellen die ik speel de extra cache van de x3D belangrijk is, en dat het verschil met een (iets goedkopere) niet-x3D variant dus merkbaar zou zijn.

Zelfs in de CPU zware games is de X3D processor sneller, maar in de games die jij speelt zouden extra Cores mogelijk betere prestaties kunnen geven. In Tweakers' test is de 7500X3D in de meeste CPU zware games wel sneller en is de gemiddelde gamingscore wel zo'n 20% hoger. review: AMD Ryzen 5 7500X3D - Budgetgamingtopper met één maar

[Brozef]

Die games die genoemd worden hebben allemaal veel profijt van de extra cache.

Een megabase van factory kan veel langer op het gehele cache worden geladen bij de x3d dus die houd veel langer een hogere ups.

De extra cores of frequency gaat je hier niet meer een boost geven dan die extra cache aangezien dit bijna allemaal memory bound games zijn waarbij de cpu wacht op het ram. En die extra dikke cache helpt daar enorm bij.

Als je echt alleen van plan bent om dat soort games te spelen zou ik persoonlijk voor de x3d gaan.