Van hoofdkast naar onderverdeler en vice versa

[Social_Electric]

Situatie

De energiemeter en huidige verdeelkast bevinden zich in de woonkamer. Het huis dateert uit het begin van de jaren 1900, waardoor dit helaas niet ongebruikelijk is. Omdat een nieuwe verdeelkast met een moderne indeling niet goed in de woonkamer past, is het plan om de vervangende verdeelkast in de schuur te plaatsen.

De hoofdschakelaar en energiemeter blijven in de woonkamer. Vanuit daar wordt de voeding naar de nieuwe verdeelkast in de schuur gebracht, waar alle groepen en aansluitingen worden verdeeld.

Mijn vragen

1. Moet er tussen de hoofdschakelaar/energiekast in de woning en de nieuwe verdeelkast in de schuur nog een extra automaat worden geplaatst? Of mag de voorbeveiliging van de netbeheerder (3×25A smeltzekeringen) als voldoende worden beschouwd?
2. Als er een extra automaat noodzakelijk is, komt hierbij selectiviteit kijken?
   Dit lijkt in de praktijk bijna onmogelijk te realiseren, omdat dit zou betekenen dat de eindgroepen zeer laag afgezekerd moeten worden (bijvoorbeeld 10A).
3. Welke waarde en welk type automaat zou hiervoor toegepast mogen worden?

Gegevens installatie

• Aansluiting netbeheerder: 3×25A met smeltzekeringen
• Hoofdschakelaar blijft bij de energiemeter in de woning
• Nieuwe verdeelkast komt in de schuur

Wat ik zelf al heb gevonden

Ik heb verschillende onderwerpen gelezen over selectiviteit en onderverdelers. Deze gaan echter vrijwel allemaal over een situatie waarbij de hoofdverdeler bij de meter aanwezig blijft en er ergens anders een kleine onderverdeler wordt geplaatst (bijvoorbeeld in een garage of op zolder).

Mijn situatie lijkt anders: de volledige groepenkast wordt verplaatst naar een andere ruimte, terwijl de energiemeter en hoofdschakelaar op de oorspronkelijke locatie blijven. Daarover kon ik weinig informatie vinden.


Alvast bedankt voor de reacties.

PS: Titel had beter gekund. Deze lijk ik niet aan te kunnen passen, na het plaatsen van de vraag.

[ Voor 3% gewijzigd door Social_Electric op 26-07-2026 22:00 ]

[fsfikke]

Een extra automaat voegt weinig toe. Een hoofdschakelaar om de onderverdeelkast af te schakelen is wel nodig, een 300ma aardlekschakelaar is voor zo een vaste installatie niet verplicht, maar kan je wel overwegen als extra veiligheid.

In de OVK dan weer een hoofdschakelaar en daarna je ALS/ALA‘s etc.

[Jim423]

Dit is zo niet te beantwoorden. Je zult een aantal metingen moeten doen met een installatietester in de schuur waarna je de benodigde beveiliging kan berekenen. Het is zeker aan te bevelen een 300mA hoofddiff. te plaatsen. Gezien we het hebben over 1910 zullen de waardes niet hetzelfde zijn als in een nieuwbouwwijk gok ik zo.

[Annuk]

Toevoegend aan @Jim423, als natte vinger gokwerk zou ik overwegen een 300mA selectieve aardlekschakelaar + een C25A automaat, of dit gecombineerd als aardlekautomaat bij je hoofdaansluiting.

Maar het belangrijkste is meten en ook zeker afdoende bepalen welke diameter kabel je nodig hebt voor een dergelijke situatie.
Is de afstand pakweg 5m ben je andere kabel diameters nodig dan bij pakweg 25m.

[Septillion]

Een automaat gaat mijn inziens ook helemaal niets toevoegen. Een 300mA selective aardlek kan dus wel verstandig zijn. Maar selective aardleks zijn schaars in Nederland.

Ik heb ook nog nooit een selective aardlekautomaat gezien.

[DjVe]

Zonder de impedantiewaardes is hier inderdaad niet direct een correct antwoord op te geven.

Het gebruiken van netzekeringen om je interne componenten te beschermen is niet toegestaan, dus je zal een overstoombeveiling (automaat C25 bijvoorbeeld) moeten plaatsen. Dat is ook wel prettig, want je gaat altijd zien dat je je netzekeringen eruit blaast op zondagavond. Zie het dus ook als een verzekering tegen hoge kosten en ongemak als er iets fout gaat

Afhankelijk van de impedantie kan deze automaat ook gebruikt worden als beveiliging tegen schok, maar als je geen impedantie-waardes hebt/kan meten zou ik een aardlekbeveiling (type A) van 300mA toepassen. Dat kan gecombineerd worden in een aardlekautomaat C25A - 300mA. Dat kan ook met een type S(electief), maar dat is weer behoorlijk aan de prijs en in de meeste gevallen ook niet nodig.

Selectiviteit is geen eis (ook niet qua aardlekbeveiling), maar het kan een wens zijn. Als het gaat om een woonhuis, dan moet je jezelf afvragen hoe erg het is dat je hele aansluiting uit gaat bij een sluiting. Heb je bij dat huis een stal vol met kippen, dan wordt dat een ander verhaal.

Ik jou situatie zou ik kiezen voor een kleine kast met alleen een 4 polige hoofdschakelaar en een aardlekautomaat C25A-300mA. En dan in de schuur een nieuwe onderverdeelkast.

[ Voor 10% gewijzigd door DjVe op 27-07-2026 07:37 ]

[DjVe]

Septillion schreef op maandag 27 juli 2026 @ 07:33:
Een automaat gaat mijn inziens ook helemaal niets toevoegen. Een 300mA selective aardlek kan dus wel verstandig zijn. Maar selective aardleks zijn schaars in Nederland.

Ik heb ook nog nooit een selective aardlekautomaat gezien.

Bedrijfsmatig kom je ze wel eens tegen. Vooral in de agrarische sector waarbij een bedrijf draait op de aansluiting op het woonhuis kan dit wel een oplossing zijn om selectiviteit op aardlek te garanderen.

[Septillion]

@DjVe Welk kom je dan tegen? En indien alamat, heb je typenummers?

[ Voor 12% gewijzigd door Septillion op 27-07-2026 07:52 ]

[Septillion]

DjVe schreef op maandag 27 juli 2026 @ 07:33:
dus je zal een overstoombeveiling (automaat C25 bijvoorbeeld) moeten plaatsen. Dat is ook wel prettig, want je gaat altijd zien dat je je netzekeringen eruit blaast op zondagavond. Zie het dus ook als een verzekering tegen hoge kosten en ongemak als er iets fout gaat

Als je automaten hebt als hoofdzekeringen doet het niets. Als je smelt hebt heel misschien als je geluk hebt.

Zou ik er zelf ook 3x 1P plaatsen zodat niet het hele huis uit vliegt.

Afhankelijk van de impedantie kan deze automaat ook gebruikt worden als beveiliging tegen schok,

Schok? Hij zit er niet voor de aanraakveiligheid hè

Dat kan ook met een type S(electief), maar dat is weer behoorlijk aan de prijs en in de meeste gevallen ook niet nodig.

Selectiviteit is geen eis (ook niet qua aardlekbeveiling), maar het kan een wens zijn. Als het gaat om een woonhuis, dan moet je jezelf afvragen hoe erg het is dat je hele aansluiting uit gaat bij een sluiting.

"Nodig" bestaat puur uit het feit dat hij erin blijft als je verder down stream na een standaard aardlekschakelaar een aardlek hebt. Anders is de kans als je een goede aardlek hebt dat je hele huis in het donker zit... En dat voor mij reden genoeg zijn.

[ Voor 9% gewijzigd door Septillion op 27-07-2026 08:00 ]

[DjVe]

Septillion schreef op maandag 27 juli 2026 @ 07:43:
@DjVe Welk kom je dan tegen? En indien alamat, heb je typenummers?

Het is weer even geleden, maar alamat met type S aardlekbeveiling heb ik volgens mij niet eerder gezien. Ik kwam "vooral" materiaal tegen van Doepke en Hager.

[DjVe]

Septillion schreef op maandag 27 juli 2026 @ 07:51:
[...]

Als je automaten hebt als hoofdzekeringen doet het niets. Als je smelt hebt heel misschien als je geluk hebt.

Zou ik er zelf ook 3x 1P plaatsen zodat niet het hele huis uit vliegt.

Ik ben er vanuit gegaan dat er nog smeltzekeringen in zitten. Voor een normaal huishouden is het plaatsen van 3x 1P + 3X Aardlekbeveiling echt overkill, maar het is maar net wat je wilt.

Schok? Hij zit er niet voor de aanraakveiligheid hè

Zo wordt het in de NEN1010 omschreven (hoofdstuk 4), dus zo omschrijf ik het ook.

"Nodig" bestaat puur uit het feit dat hij erin blijft als je verder down stream na een standaard aardlekschakelaar een aardlek hebt. Anders is de kans als je een goede aardlek hebt dat je hele huis in het donker zit... En dat voor mij reden genoeg zijn.

Ik snap wat het betekend, maar ik zou zelf geen extra geld uitgeven aan selectiviteit. Lekker belangrijk dat ik wat klokjes opnieuw moet instellen als er ergens een flinke aardlek zit/sluiting wordt gemaakt. De installatie is eenvoudiger, goedkoper en net zo veilig.

[ Voor 30% gewijzigd door DjVe op 27-07-2026 09:03 ]

[prein2]

En waarom laat je de hele aansluit plek niet verplaatsen naar de nieuwe locatie? Lijkt mee een stuk eenvoudiger.. Kwestie van aanvragen (en betalen) via mijnaansluiting.nl

[H-W Engineer]

Als ik het zo lees dan pak je de bestaande groepenkast op en die verplaats je naar de schuur. Op de plek van de bestaande groepenkast zou ik dan een hoofdschakelaar plaatsten, gelijk of groter dan de bestaande hoofdschakelaar in de groepenkast, en daar de kabel naar de schuur op zetten. Markeer dan deze hoofdschakelaar ook als dusdanig.

Dan is het voor de hulpdiensten ook duidelijk dat hier je hoofdschakelaar zit. Is volgens mij ook verplicht. De hoofdschakelaar moet vlakbij de voordeur zitten en het gehele pand uitschakelen. Daar zijn normen voor maar die heb ik zo niet beschibaar.

Als de kabellengte +/- 50 meter is dan heb je aan een 4*10mm2 grondkabel ruim voldoende. Is ook een beetje toekomst bestendig, dit soort kabels leg je meestal maar 1 keer.

Ander aandachtspuntje is je aardpen of eigenlijk meer je aardverspreidingsweerstand. Ik zou bij de nieuwe groepenkast een nieuwe aardpen laten slaan. Of de bestaande laten controleren door een erkende installatiebedrijf.

[sdk1985]

Social_Electric schreef op zondag 26 juli 2026 @ 21:55:

Situatie

De energiemeter en huidige verdeelkast bevinden zich in de woonkamer. Het huis dateert uit het begin van de jaren 1900, waardoor dit helaas niet ongebruikelijk is. Omdat een nieuwe verdeelkast met een moderne indeling niet goed in de woonkamer past, is het plan om de vervangende verdeelkast in de schuur te plaatsen.

Maar waarom dan de schuur? Alternatief plan, laat gewoon de hele boel verplaatsen naar een andere ruimte, binnen 3 meter van de voorgevel. Ik heb het hier destijds met de coax aansluiting laten doen, die zat in de woonkamer en die zit nu een in de gang. Aanvraag via mijnaansluiting.nl.

[epicfailguy23]

sdk1985 schreef op maandag 27 juli 2026 @ 09:38:
[...]

Maar waarom dan de schuur? Alternatief plan, laat gewoon de hele boel verplaatsen naar een andere ruimte, binnen 3 meter van de voorgevel. Ik heb het hier destijds met de coax aansluiting laten doen, die zat in de woonkamer en die zit nu een in de gang. Aanvraag via mijnaansluiting.nl.

Dit inderdaad..

Het is niet alleen het verplaatsen naar een 'centrale' plek, maar ook vanwege de regels dat je erbij kunt.

Het is nu een duurdere investering, maar die verdien je makkelijk terug geef je niet uit, als je van de schuur weer TERUG naar de woning moet brengen en onderverdelen. Een 'standaard' woning komt denk ik al gauw tussen de 8-12 groepen? ligt natuurlijk aan de indeling van je keuken ect. Maar 4ish voor verdeling door een woning lijkt me wat krap.

[Social_Electric]

Na jullie reacties te hebben gelezen, is het bijgevoegde schema momenteel het plan.

Metingen kunnen op dit moment nog niet worden uitgevoerd. Nieuwe kast is onderdeel van een grote verbouwing waarbij ook nieuwe kabels en aansluitingen worden aangelegd. Dat maakt het een beetje een kip en ei-verhaal. Eerst nieuwe kast of eerste volledige verbouwing klaar. Ga ik liever voor het eerste. Dan kan je stap voor stap dingen aansluiten en ingebruik nemen.

Daarom is nu het bijgevoegde schema het plan. Ziet iemand nog wat raars voordat de bestelling er uit gaat?

[DjVe]

Een nieuwe kast plaatsen naast de bestaande kast kan wel, maar dan plaats je er geen hoofdschakelaar in. Ik krijg het beeld dat je nu een sterk verouderde installatie hebt met enkele groepen. Waarom niet die hele kast eruit trekken en een nieuwe kast plaatsen met hoofdschakelaar een afgaande distributie groep (schuur) en een aantal aardlekautomaten B16-30mA. Dat is nauwelijks duurder, maar dan ben je wel direct af van "de oude zooi". Maar het is lastig te beoordelen zo hoor. Wellicht dat een foto wel het een en ander zou verduidelijken?

[Septillion]

Volgens mij hebben een aantal hier wel hele heftige voorstellingen van "de schuur". Maar gezien hij er de distributie van het huis naar toe wil brengen klinkt het mij gewoon als schuur vast aan het huis. Dus dan is de meterkast daar hebben niet zo gek.

Aansluiting echt verplaatsen is duur, traag en moet je nog maar kunnen voldoen aan de regels ook. Dus hele huis op een onderverdeler is zo gek nog niet. Zie je in flats ook wel.

@DjVe Volgens mij wil hij ook gewoon alles vervangen. Maar past dat niet op de huidige plek in de waaonkamer

@Social_Electric Enige dat ik dus absoluut niet zou willen is dat mijn hele huis uit gaat door een aardlek. En die kans heb je nu dus wel. Dat probleem heb je met een selective aardlek niet.

[sdk1985]

Septillion schreef op maandag 27 juli 2026 @ 12:40:
Volgens mij hebben een aantal hier wel hele heftige voorstellingen van "de schuur". Maar gezien hij er de distributie van het huis naar toe wil brengen klinkt het mij gewoon als schuur vast aan het huis. Dus dan is de meterkast daar hebben niet zo gek.

Aansluiting echt verplaatsen is duur, traag en moet je nog maar kunnen voldoen aan de regels ook. Dus hele huis op een onderverdeler is zo gek nog niet. Zie je in flats ook wel.

@DjVe Volgens mij wil hij ook gewoon alles vervangen. Maar past dat niet op de huidige plek in de waaonkamer

@Social_Electric Enige dat ik dus absoluut niet zou willen is dat mijn hele huis uit gaat door een aardlek. En die kans heb je nu dus wel. Dat probleem heb je met een selective aardlek niet.

Is dit niet een even heftige voorstelling van de kosten? Bij Enexis komen ze met een kostenindicatie "Verplaatsen electriciteitsaansluiting 1 x 35 ampère" op € 617,93 inclusief BTW. De kosten voor 3x25A zijn identiek.

Voor het verplaatsen van een aansluiting over een afstand van meer dan 25 meter moet een op maat gemaakte offerte worden opgesteld. Daardoor kan het soms wat langer voordat u een offerte van ons ontvangt.

Tijdens de werkzaamheden vervangen wij uw meter kosteloos door een slimme meter. Wij verplaatsen alleen de aansluiting en de energiemeters. U zorgt zelf voor het verplaatsen van de groepenkast. U kunt hiervoor ook een installateur inschakelen.

De getoonde tarieven zijn gebaseerd op een berekening van de meest voorkomende situatie (standaardsituatie). De daadwerkelijke kosten kunnen anders zijn. Dit ziet u in de offerte.

Alleen wanneer het fysiek niet kan zou ik doorgaan met het plan van de ts. Meter in de woonkamer blijft onprettig.

[Septillion]

@sdk1985
- Ik vind 600 euro al flink
- Het kan sterk afhangen per netbeheerder en situatie. Zo rekent Liander dus €1844,81 tot 25m.
- Vergeet niet dat je zelf de buisinvoer nog moet plaatsen
- En niet onbelangrijk, nieuwe locatie moet wel aan de regels voldoen qua plaatsing. Dit kan in een oud huis nog steeds

[Social_Electric]

Inderdaad, even ter verduidelijking:

• Ik had dit niet eerder vermeld, omdat ik niet van plan was de meter te verplaatsen. Naar aanleiding van de reacties waarin wordt geadviseerd om de meter toch te verplaatsen, nog wat extra informatie. De hoofdaansluitkabel van de netbeheerder komt de woning binnen. Vóór de meter en de smeltzekeringen wordt deze kabel afgetakt naar de buren, die vervolgens een eigen meter heeft. Buren hebben dus geen "eigen" kabel vanaf de straat. Het verplaatsen van de meter is daardoor geen standaard klus. Er komt het een en ander bij kijken, met de bijbehorende extra kosten. Technisch niet moeilijk, gaat puur om de extra werkzaamheden en voorbereidingen.
• De schuur zit inderdaad aan de woning vast en is geen vrijstaand gebouw. Vandaar dat het relatief makkelijk is om nieuwe kabels voor wcd's, etc, hiernaartoe te trekken.
  
  De keuken, waarvoor een redelijk deel van de nieuwe groepen bestemd is, grenst bijvoorbeeld direct aan de schuur en wordt slechts gescheiden door een enkelsteense muur.
• Los van de kosten verwacht ik ook dat de nieuwe locatie niet aan de huidige eisen voor de meterkast zou voldoen. De meter zou dan wel direct naast de schuurdeur komen, maar dat is niet de voordeur van de woning. De meter/hoofdschakelaar zou dan nog steeds meer dan 3 meter van de voordeur zijn.
  
  Door de energiemeter en hoofdschakelaar op de huidige locatie te laten zitten, blijf de installatie geldig. De huidige voorschriften zijn immers niet met terugwerkende kracht van toepassing. De meter is bovendien nog recent vervangen en de aansluiting is daarbij van 1-fase naar 3-fase omgezet. De netbeheerder/monteur heeft toen geen opmerkingen gemaakt over de locatie.
• @DjVe De huidige groepenkast is naar schatting ongeveer 15 jaar oud, afgaande op de ABB-componenten die erin zitten. Qua leeftijd is vervanging dus niet noodzakelijk. Het probleem is de capaciteit: momenteel zitten er één aardlekschakelaar en vier groepen in. Dat wordt uitgebreid naar minimaal twaalf groepen en extra toekomstbestendige zaken zoal EV aansluiting, PV, etc. De groepenkast die daarvoor nodig is, past simpelweg niet op de huidige locatie. Zeker niet als je nog wat reserve ruimte wilt overhouden.
• @Septillion Is jouw zorgen met betreft hele huis op zwart, niet opgelost door alamat van 300mA te plaatsen. Theoretisch kan er al geen 300mA lopen, omdat er 5 aardleks van 30mA in de nieuwe kast komt. 5x30 is maximaal 150mA. Zou dus een hele zware storing moeten zijn voor dat de alamat aangesproken wordt. Of zie ik wat over het hoofd? Weet niet wat de verhouding is bij selectiviteit voor aardleks. Maar een factor 10 lijkt me best redelijk.

[Septillion]

@Social_Electric Nee. Als je een lichte lek hebt zal hij er dan wel in blijven. Maar als je echt gewoon vocht hebt tussen L en aarde kan er best meer dan 300mA gaan lopen. Dan is de kans zo goed als 100% dat dan zowel de 30mA als de 300mA eruit gaan. Want die 30mA weet het niet te begrenzen ofzo, het kan alleen maar gewoon meten wat er gebeurd en dan de boel uit zetten.

Een selective aardlek (type S) is daarvoor wat trager en wacht minimaal langer dan dat een standaard aardlekschakelaar er maximaal over mag doen. Dus dan weet je zeker dat de 30mA eerder ingrijpt als die er tussen zit. Maar krijgt de kabel naar de "onderverdeler" een aardfout dan zal het dus niet stoppen en dan als nog trippen. Voor de kabelbeveiliging is het niet zo erg dat het wat trager is.

[DoMoFo]

Septillion schreef op maandag 27 juli 2026 @ 07:33:
Een automaat gaat mijn inziens ook helemaal niets toevoegen. Een 300mA selective aardlek kan dus wel verstandig zijn. Maar selective aardleks zijn schaars in Nederland.

Ik heb ook nog nooit een selective aardlekautomaat gezien.

Je moet wel even goed zoeken voor een fatsoenlijke prijs, ze zijn er in C16A/20A/25A/32A:

https://new.abb.com/products/nl/2CSR256240R3164/ds203nc-c16-a-s300

[Social_Electric]

@DoMoFo dat kan je wel zeggen. Elektramat, waar de rest van de spullen vandaan gehaald worden, heeft alamats alleen in type A. Type S is er alleen als aardleks. Wordt nog even zoeken.

[DoMoFo]

Social_Electric schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:21:
@DoMoFo dat kan je wel zeggen.

Elektramat, waar de rest van de spullen vandaan gehaald worden, heeft alamats alleen in type A. Type S is er alleen als aardleks. Wordt nog even zoeken.

Bij onze oosterburen heb je waarschijnlijk meer succes/keuze. In NL uitsluitend woekerprijzen, het blijven dure krengen, maar voor een dikke 200 moet het lukken, C25A:

https://www.elektronetshop.de/abb-fi-ls-schalter-2csr256240r3254-typ-ds203nc-c25-a-s300/

[Annuk]

Social_Electric schreef op maandag 27 juli 2026 @ 15:21:
@DoMoFo dat kan je wel zeggen. Elektramat, waar de rest van de spullen vandaan gehaald worden, heeft alamats alleen in type A. Type S is er alleen als aardleks. Wordt nog even zoeken.

Zou ook eens even bij SanderVunderink kijken, scheelt meestal nogal een flinke slok op een borrel in de aanschaf en ze bouwen je kast evt ook naar wens op als je daar om vraagt en aangeeft hoe en wat.

Ze hebben daar alleen een iets minder uitgebreid assortiment

[DoMoFo]

Annuk schreef op maandag 27 juli 2026 @ 16:21:
[...]


Zou ook eens even bij SanderVunderink kijken, scheelt meestal nogal een flinke slok op een borrel in de aanschaf en ze bouwen je kast evt ook naar wens op als je daar om vraagt en aangeeft hoe en wat.

Ze hebben daar alleen een iets minder uitgebreid assortiment

SV heeft wel de selectieve aardlek, jammer genoeg niet de alamat, zij hebben idd altijd fatsoenlijke prijzen.

Elektrobode kan de alamat leveren, maar de prijs durf ik niet hardop te zeggen...

[Annuk]

DoMoFo schreef op maandag 27 juli 2026 @ 16:48:
[...]

SV heeft wel de selectieve aardlek, jammer genoeg niet de alamat, zij hebben idd altijd fatsoenlijke prijzen.

Elektrobode kan de alamat leveren, maar de prijs durf ik niet hardop te zeggen...

Duuuuuur!
Maar ja beter duur dan niet te koop

Tip @Social_Electric kijk eens bij Voltus.com
Is een Duitse shop en levert hier ook, wil nogal eens lonen daar ook te kijken.

[Social_Electric]

Dank alle voor de goede reacties. Heb weer wat nieuws geleerd.

Ga even kijken waar ik de selectieve alamat aan kan schaffen. Waarschijnlijk wordt het bij de Duitse website van @DoMoFo.

Mijn originele vraag is in iedergeval beantwoord. Heb een "Beste antwoord" aangevinkt. Hier moet wel met een nuance naar gekeken worden. Het hele gesprek was voor mij belangrijk. Niet één specifiek antwoord.