Electrische aansluiting op zolder.

[copykat]

Mijn vraag
Ik wil als t even kan veriviëren of de AC installatie ok is met de belastingvariabelen.

Relevante software en hardware die ik gebruik
4mm2 5aderig.

deze moet ik upgraden om aansluitruimte te bieden aan een 5pflex enphase en een max 11kw warmtepomp.

Ik dacht er over om deze kast met 25A alamat af te zekeren en boven met een 20A.

De pv kan dan op 16A blijven. De 5pflex aansluiten met 2de q-relay achter een 20A.

Dan is deze kast "vol" en er komt op 3 plekken meatering , beneden bij hoofd groepenkast. Netstroom. PV input, accu laad en gebruiksstroom. Al dit zou zonder problemen over de 4mm2 5aders kunnen lopen. ( neem ik aan.)

Waar ik nog over moet nadenken is, stel er komt de wp ook op die 4mm2 aanvoer. ( wat logisch is omdat de voeding, batterij en pv zoveel mogelijk dit moet voeden en dan is meeste direct zonder de tussenkabel te gebruiken. Als pv niks doet en batterij leeg is zal er netstroom gebruikt worden. ( tussenkabel levert de stroom. De WP zal na de hoofd schakelaar een eigen aansluiting en kast krijgen omdat de 2 q-relays en alamats alle ruimte in nemen in de huidige.

vraag: is 1 4mm2 hardkoper 5 aders kabel (vmvk) voldoende of moet/is t verstandiger een 2de te trekken puur voor batterij of wp? De ruimte in de bg groepenkast is ook wat beperkt, maar vooral weet ik niet of ik nog een duimspijp met kabel omhoog krijg in de stijg goot. Ik heb nog 2 schone groepen van beneden maar die wil ik reserveren voor airco.

Is mn idee in orde of overbelast ik dingen hier?
...

[Jim423]

Waarom niet met 20A alamat afzekeren en boven niks? (Alleen HS). WP gewoon op 16A, kan me niet voorstellen dat die daar ook maar in de buurt gaat komen.

[FredvZ]

Is die 11kw het thermisch vermogen of de daadwerkelijke stroomafname?

Die twee worden nog wel eens verward, waarbij het thermisch vermogen wordt aangezien als de maximale stroomafname. Die laatste ligt door de efficientie van de warmtepomp vaak een stuk lager.

Tenzij de fabrikant anders voorschrijft zou ik verwachten dat het bijplaatsen van een 3fase 16A alamat voldoende is.

[copykat]

FredvZ schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 22:01:
Is die 11kw het thermisch vermogen of de daadwerkelijke stroomafname?

Die twee worden nog wel eens verward, waarbij het thermisch vermogen wordt aangezien als de maximale stroomafname. Die laatste ligt door de efficientie van de warmtepomp vaak een stuk lager.

Tenzij de fabrikant anders voorschrijft zou ik verwachten dat het bijplaatsen van een 3fase 16A alamat voldoende is.

thermisch vermogen max opgenomen vermogen volgens folder is 5.3kw

Jim423 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 21:54:
Waarom niet met 20A alamat afzekeren en boven niks? (Alleen HS). WP gewoon op 16A, kan me niet voorstellen dat die daar ook maar in de buurt gaat komen.

je bedoelt als geheel? ik geloof dat ik dit hier als beste/veilig/ ik weet nu even niet waarom...

( ben geen NEN1010 expert) Toen was het 20A onder en boven achter de service hoofdschakelaar 16A voor de PV ( werkvermogen rond de 12A max.) geadviseerd.

Dus om daar op voort te breien dacht ik de 25A beneden ( max toegelaten stroom op 4mm2) en boven afstoppen met 20A voor alles achter de servicehoofdschakelaar.( batterij) En de WP weer met een 16A.

Maar ik begrijp je idee 20A beneden en boven niks is bij afslaan meteen ook een "veilige"steigleiding aka geen spanning in de koof. (ik kan me nu gewoon niet herinneren waarom die 20=> 16A ( misschien voorloop op de toekomstige aansluitingen en dat die 16A alamat meer een selectieve schakelaar is dan een zekering?)

Dus boven en jou verhaal combineren is ja 4mm2 is genoeg in principe. en ik zou met 20A zoals het nu zit gewoon batterij groep bij plaatsen (dus geen selectiviteit op de batterij?) aka batterij plop is alles plop. persoonlijk denk ik dat nen1010 de 25A=>20A graag heeft. ook omdat er in principe 20A van de batterij naar iets ( wp/buh of sluitng zo) boven kan gaan lopen zonder de steigleiding te belasten. dus eigenlijk de powersource die batterij heet afzekeren.( en dus batterij vermogen afkappen indien alles naar beneden gevoed word.kleine veiligheids ruimte op de 4mm2 is 20A.. )

of denk ik te moeilijk?

[Septillion]

Ik denk dat er nu juist te makkelijk gedacht wordt. Want met opwek en verbruikers op een enkele kabel wordt het juist complex doordat de N-stroom dan makkelijk oploopt. Dus zou zeker niet naar 25A beneden gaan.

Dus hoeveel PV, dus aantal omvormers, niet Wp, ligt er? En hoeveel max per fase?

En die WP doet max 5,3kW, is dat op 3-fase? Of 2-fase?

[copykat]

@Septillion N-stroom, ja die berekeningen kwamen voorbij vorige keer. ( ingewikkeld om te berekenen zonder de juiste formules) Ah ok dus 25A is tikkie te risicovol? Bij de Alamat is de nul toch ook gemeten en gezekerd?

Wp : modulerend vermogen van 5,40 ~ 14,95 kW thermisch. 3fase voeding.

Ik denk dat de "batterij" de meeste stroom vraagt of levert van de drie.

Hoeveel beter is het om toch de batterij een aparte kabel te geven naar de BG? ( voordeel zou zijn dat batterij stroom altijd van beneden naar boven gaat in de huidige kabel naar de gebruiker (WP). )

Stel ik krijg geen extra pijp omhoog, past een 6mm2 ook in een duimspijp?

[Paul]

Jim423 schreef op woensdag 15 juli 2026 @ 21:54:
Waarom niet met 20A alamat afzekeren en boven niks?

Omdat er ook PV invoeding is van boven. Ik vermoed dat deze invoeding zelden boven de 16A per fase zal komen (tenzij de omvormer domme dingen doet en alles op één fase zet) maar better safe than sorry. Als je maar één omvormer hebt kun je daar ook de automaat van de omvormer voor gebruiken, maar het lijkt erop dat TS er een tweede PV-installatie bij wil zetten (5pflex enphase) dus dan zou ik de kabel zelf ook beschermen. Dat, of de alamats van de omvormers verkleinen zodat ze samen onder de 16A blijven. Een 4kW 3P omvormer zou met 6A zekeringen af kunnen (al zit je over de 80% belasting van je automaat als je panelen daadwerkelijk 4kW leveren; als ze zelden boven de 3300W uitkomen en je omvormer het netjes verdeelt is die 6A zekering prima). Echter, dan ben je al wel redelijk aan het kruidenieren; zet dan gewoon die extra automaat erin Op die manier ben je veilig en hoef je er niet iedere keer dat er iets verandert bij na te denken.

Qua N-stroom, die kun je hier uitrekenen: https://energymonitor.in/neutral_current_calculator.php, gebruik voor PV een negatief getal Als je op 2 fases 16A trekt en op één fase 16A terug levert dan loopt er 32A door de nulleider. Ik zou daarom 4P alamats nemen ipv 3P+N, dan wordt de N ook gezekerd, bijvoorbeeld https://www.sandervunderi...tomaat-4-polig-0-03a.html. ABB heeft zo te zien geen 4P (aardlek)automaten helaas.

4mm2 kan wel redelijk wat aan (advies is max 25A) en die 32A is echt worst case scenario (bij 16A afzekering ipv de 20 en zelfs 25 die je noemt), dus met 3P+N zou het ook moeten kunnen, maar ik heb liever een kast met twee merken componenten dan een "zou moeten kunnen"-kast

[copykat]

@Paul ter verduidelijking.

1 Ik heb enphase 3fase en verdeelde aansluiting op de fases , nu oplevering 700wh/paneelx6 en 300wh/paneelx6. Uit geheugen 12A max opbrengst dus 4A/fase?.

2 toekomst: enphase batterij p5flex 3fase. Opslaan afgeven zonnestroom en netstroom.

3 toekomst ivm minimum kw voor mijn huis met energie label 11kw, 3 fase unit. Max vermogens opname ( aansluitwaarde) 5.3kw totaal.

Net even factuur gekeken.

ABB aardlekautomaat 3P+N C20 DS 203NC C20 0,03 en de 16b is ook 3p+n.

Dus als ik de 25A 4 polig beneden plaats is de nul naar boven kast beveilige toch? Plaats ik de bestaande 20A 3p+n boven voor de batterij.( ik moet toch die 25A aanschaffen.)

Ik kan via pm een detail tekening sturen van de batterij leverancier terverduidelijking als je dat wil.

[Septillion]

copykat schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 07:58:
@Septillion N-stroom, ja die berekeningen kwamen voorbij vorige keer. ( ingewikkeld om te berekenen zonder de juiste formules) Ah ok dus 25A is tikkie te risicovol?

Ja, dat verdient dan wat meer plannen / rekenen.

Bij de Alamat is de nul toch ook gemeten en gezekerd?

Alleen als je een 4P alamat hebt en dat zijn de meeste niet. Dat zijn gewoon 3P+N.

Wp : modulerend vermogen van 5,40 ~ 14,95 kW thermisch. 3fase voeding.

Voor je elektrische installatie zal het thermisch vermogen een worst zijn Je moet het electrisch vermogen hebben.

Ik denk dat de "batterij" de meeste stroom vraagt of levert van de drie.

Als je op die kabel ook nog een batterij wilt plaaten zal je al helemaal moeten gaan rekenen en weten wat die kan doen.

Hoeveel beter is het om toch de batterij een aparte kabel te geven naar de BG? ( voordeel zou zijn dat batterij stroom altijd van beneden naar boven gaat in de huidige kabel naar de gebruiker (WP). )

Ligt er dus aan waar je de PV dan doet. Want WP is puur verbruiker, PV is puur opwek maar een batterij kan opwekker of verbruiker zijn. Met beide worst case moet je rekening houden. En dan 4qmm al snel dus. Dan ben je al snel naar 6qmm of 10qmm aan het kijken.

Met als alternatief dat je in de meterkast wel een 20A 4P (aardlek)automaat plaatst. Dan beveilig je de N wel. Is het nog steeds verstandig om na te denken wat je doet, maar als de N-stroom dan toch te veel is heb je gewoon een trip.

Stel ik krijg geen extra pijp omhoog, past een 6mm2 ook in een duimspijp?

Bang van niet.

[Brent]

Paul schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 09:56:
[...]

Qua N-stroom, die kun je hier uitrekenen: https://energymonitor.in/neutral_current_calculator.php, gebruik voor PV een negatief getal Als je op 2 fases 16A trekt en op één fase 16A terug levert dan loopt er 32A door de nulleider.

Daarom volgt een omvormer altijd de fase op AC: om dit te voorkomen. Dit tooltje is niet van toepassing op een Nederlandse installatie met een gecertificeerde omvormer. Het faseverschil maakt dat elke combinatie van L1,L2,L3 binnen een N met maximale amplitude (van L1,L2,L3) blijft.

Neemt niet weg dat een 4P alamat een goed idee is.

[Septillion]

@Brent Complete onzin... De omvormer ziet alleen de netspanning en de stroom die hij per fase opdrukt, klaar. Het heeft compleet geen weet van stromen buiten de omvormer. Dus als er buiten de omvormer voor gezorgd wordt dat de fasestromen niet in dezelfde richting zijn (een fase met verbruik en een fase met opwek) dan heb je dus een hogere N-stroom (tot 2x max(L)). Tool is dus prima toepasbaar

[Brent]

Ik zei fase, niet stroom of spanning (al ziet hij die laatste ook). En die volgt hij weldegelijk, anders zou meerfasestroom met gedeelde N niet werken. Dat vereist een exacte faseverschuiving van 120 graden tenslotte.

[ Voor 17% gewijzigd door Brent op 16-07-2026 19:17 ]

[Septillion]

@Brent "Fase" is iets fysieks, niet iets meetbaars. Faseverschuiving en fasehoek is er natuurlijk wel en kan hij ook zien. Maar dat doet helemaal niets af aan het feit dat het externe verbruikers dus niet ziet.

Je moet naar het geheel kijken en dan geldt:

• Bij exact gelijke fasestroom =>
  I_N = 0
• Bij stroom in dezelfde richting op alle fases (= alleen verbruikers of alleen opwek =>
  0 <= I_N <= max(I_L1, I_L2, I_L3)
• Bij verschillende stroomrichtingen in de fases (= verbruiker op 1/2 fase(s) en opwek op 1/2 fase(s)) =>
  0 <= I_N <= 2 x max(I_L1, I_L2, I_L3)

Dus zolang alleen een WP of alleen PV aan een kabel hangt is het niet spannend. Maar als je mixt, dan wel.

[ Voor 6% gewijzigd door Septillion op 16-07-2026 22:29 . Reden: Echte tabel ]

[Brent]

Septillion schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 20:21:
@Brent "Fase" is iets fysieks, niet iets meetbaars. Faseverschuiving en fasehoek is er natuurlijk wel en kan hij ook zien. Maar dat doet helemaal niets af aan het feit dat het externe verbruikers dus niet ziet.

Fysicus hier

Je moet naar het geheel kijken en dan geldt:
- Bij exact gelijke fasestroom =>
I_N = 0
- Bij stroom in dezelfde richting op alle fases (= alleen verbruikers of alleen opwek =>
0 <= I_N <= max(I_L1, I_L2, I_L3)
- Bij verschillende stroomrichtingen in de fases (= verbruiker op 1/2 fase(s) en opwek op 1/2 fase(s)) =>
0 <= I_N <= 2 x max(I_L1, I_L2, I_L3)

Dus zolang alleen een WP of alleen PV aan een kabel hangt is het niet spannend. Maar als je mixt, dan wel.

Ik zie mijn leesfout: ik ging uit van gelijke richting van belasting (of alle 3 voedend, of alle 3 trekkend). Je hebt gelijk dat een -120 graden fase-verschuiving equivalent aan +60 graden. Dus zo kom ik idd aan 2 maal de amplitude. Plotjes maken duidelijk: clique.

Blijft een feit dat gecertificeerde omvormers net-fase dienen te volgen. Maw, de inverter moet de frequentie van de AC verbinding volgen en een faseverschuiving tov die AC dus minimaliseren. Dit maakt het meteen ook geen AC generator, althans, de meeste omvormers niet, en als wel dan op een aparte AC uitgang. En dat is waarom voor een offgrid toepassing je iets moet hebben dat de faseshift onderling afdwingt, omdat anders je heel gauw 3A op je N hebt.

[Septillion]

@Brent Electrical engineer hier

Wat je zegt klopt dus ook prima voor de omvormer! Het is dus alleen niet voldoende alleen daar naar te kijken als je belasting in twee richten hebt (dus -120 / +60 graden draaiing) op een 3-fase kabel. Iets dat de gemiddelde elektricien ook lijkt te vergeten...

[Jim423]

Paul schreef op donderdag 16 juli 2026 @ 09:56:
[...]
Omdat er ook PV invoeding is van boven. Ik vermoed dat deze invoeding zelden boven de 16A per fase zal komen (tenzij de omvormer domme dingen doet en alles op één fase zet) maar better safe than sorry.

Ik begreep even dat de kast zelf werd voorbeveiligd met een 20A. En als hoofdbeveiliging 25A. Dat elke Q-relay cq. PV-omvormer op een eigen groep komt (van bijvoorbeeld B10A of B16A) dat lijkt me logisch. @copykat Los van de beveiligingen, zorg ook dat je je kabels netjes beugelt, misschien is het wijs om een horizontale goot te maken waar alles doorheen kan.

[Hendrik53]

De 5P flex batterij is 3,84 A enkelfasig. Per fase in 3 fase schakeling dus 1,28A. Kortstondig (3 sec) kan een piek van 10A geleverd worden volgens datasheet. Dat kan dus allemaal gemakkelijk met 2,5 mm².
Verder valt mij op dat de 3-fase aardlekautomaat voor je Envoy ontbreekt. Die Envoy mag niet op dezelfde groep als de PV zitten volgens de schema's van Enphase. Je management blijft dus actief als de PV uit is geschakeld.
Kortom: 2 stuks 3P+N en een Q-relais voor de 5P flex bijplaatsen. Voor de Envoy is 6A al genoeg. Voor de batterij is 16A genoeg.
En dat ABB kastje is hiervoor te klein. Eaton overwegen (kast 2x12 plus 1x12 gekoppeld).

[copykat]

@Hendrik53 envoy zit op stekker andere groep 230vac wcd dus niet meatered nog. Huidig set up voor pv 12 panelen q7+ m.o. 20A beneden en 16b boven voor 1 q-relay. De flexphase 5p batterij is 5.56A/fase.
De kast zou voor 2x q-relay 3p en 1x 16A 3p+n voor mn 12 panelen. Dan naast de pv q-relay de batterij q-relay en naast de 16A die 20A alamat die nu beneden in de groepenkast zit. En dan beneden een 25A alamat plaatsen waar die 20A zat.

Inderdaad dan is deze kast "vol".

De envoy word vervangen door een iq gateway 3fase metered..

De WP' die ten tijde vd plaatsing groepenkast benoemd werden als geschikt voor mijn huis waren allemaal 1 groep voor de buiten unit en 1 groep voor de binnen unit plus buh. Daarom had ik 2 p1 16A ook naar boven getrokken die gezekerd zijn op de begane grond. Nu zullen die misschien voor een splitairco gebruikt kunnen worden.

De kast kan ik desnoods zijwaards laten uitbreiden als ze de wp komen plaatsen. Of inderdaad die eaton kast, ( als de abb alamats er in passen. Anders is nog een abbkastje er naast plakken goedkoper denk ik.)

Waar ik geen kaas van gegeten heb is 3fase en nul stromen in diverse scenario's van pv input en afname boven en beneden tesamen met de batterij die kan laden of ontladen. En dan komt er nog wp aan die modulerend meedoet in verbruik max stroom toevoer is 10,5A. Die drie onderdelen moeten de 4mm2 "delen" als verbinding met beganegrond meterkast.

De worstcase scenario mag best de 25A trippen als t zelden tot nooit optreed.

[Jim423]

Hoeveel leveren je panelen totaal in de praktijk op elke fase max?

Dan weet je hoeveel je op 1 fase kan afnemen voordat de nul aan de 25A komt. Stel je PV doet 16A op alle fases dan kun je op 1 fase max. 25A afnemen via een andere groep, als voorbeeld.

[copykat]

Jim423 schreef op vrijdag 17 juli 2026 @ 00:19:
Hoeveel leveren je panelen totaal in de praktijk op elke fase max?

Dan weet je hoeveel je op 1 fase kan afnemen voordat de nul aan de 25A komt. Stel je PV doet 16A op alle fases dan kun je op 1 fase max. 25A afnemen via een andere groep, als voorbeeld.

Ik kan dit niet halen uit mijn appdata en heb ,nog, geen meetringen.

Uit mn enlightenapp zie ik (- er tussen gezet staat niet in de app is aanname.) Als lijstje de Q7+ met serienummer als : west,oost,west,oost,-west,west,oost,west,- oost,oost,west,oost.

Ik heb wel gevraagd de panelen te verdelen en ik neem aan, want dat zou ik doen in de layout 2x oost 2x west , 2x oost 2x west, 2x oost 2x west. (totaal 12. Max 1.26A/Q7+)

[Brent]

@Septillion Had ook nog niet eerder gedacht aan zo'n ongelijke belasting/voeding, leuk om te zien dat er toch nog iets was wat ik kon leren

Ik blijf er wel bij: die Britten hebben het eigenlijk slimmer bekeken: woningen altijd enkelfase. 100A hoofdzekeringen zijn daar gewoon heel gangbaar. Je hebt dan nooit zulke gotchas, je hoeft enkel op aderdikte te letten als je bijv. een fornuis of autolader op 32A afzekert. Maakt de kennis die je als electricien nodig hebt een stuk beperkter en dus kleinere kans op fouten. Want we kennen hier allemaal het kookplaat aansluiten topic Electriciens weten doorgaans weinig en eigenlijk onvoldoende over draaistroom.

[Jim423]

Brent schreef op vrijdag 17 juli 2026 @ 13:02:
@Septillion Had ook nog niet eerder gedacht aan zo'n ongelijke belasting/voeding, leuk om te zien dat er toch nog iets was wat ik kon leren

Ik blijf er wel bij: die Britten hebben het eigenlijk slimmer bekeken:

100A maar wel dimmende lichten op straat als je dit daadwerkelijk gebruikt. Zie YT. Dus ik weet niet of je daarop zit te wachten.

[Brent]

Jim423 schreef op vrijdag 17 juli 2026 @ 15:48:
[...]

100A maar wel dimmende lichten op straat als je dit daadwerkelijk gebruikt. Zie YT. Dus ik weet niet of je daarop zit te wachten.

Er zijn hier lui die met 22kW EV's laden (=96A), dat gaat ook goed?

Als je bedoelt: het Britse net is er absoluut niet op berekend dat iedereen dat gaat doen, sure.