Afzekeren ATS (Automatic Transfer Switch)

[Oystein]

Ik heb nu nog een recht toe recht aan installatie bestaande uit:

3-fase voeding - hoofdschakelaar - aardlek schakelaars + automaten en een aantal 3-fase aardlekautomaten voor 3-fase apparatuur. Ook heb ik nu een 3-fase PV omvormer van 4 kW + 3280 Wp aan panelen, uiteraard achter één van de aardlekautomaten.

Binnenkort wordt de PV omvormer vervangen door een 3-fase hybride omvormer van 5 kW met daaraan een 10 kWh accu. De nieuwe omvormer biedt ook aan de backup uitgang max 5 kW.

De backup uitgang wil ik via een automatic transfer switch laten lopen zodat die automatisch omschakelt als de netstroom uitvalt en mijn hybride omvormer het huis blijft voorzien van energie uit de accu.

Wat ik nergens terug kan vinden wat ik aan extra beveiliging / automaten moet toevoegen wegens de ATS. Ik neem aan dat de backup uitgang direct aan de ATS gekoppeld kan worden ?

Vanaf de hoofdschakelaar gaat de bekabeling eerst naar de ATS en dan pas naar mijn aardlekschakelaars en 3-fase aardlekautomaten. Moet er tussen de hoofschakelaar en ATS nog een extra 3-fase automaat (25 A ?) zitten of is de 3x25A hoofdezekering hier voldoende ?

En nog een 2e vraag:

Als mijn panelen totaal ruim 3 kW opwekken en de accu er theoretisch 5 kW bij kan voegen (de hybride omvormer kan bij 5 kW aan panelen zelfs tot 10 kW terugleveren) maar als ik nu uit ga van 8 kW teruglever vermogen (alhoewel dit in de praktijk waarschijnlijk ook nooit voor zal komen) dan zou ik toch aan de bestaande 16A automaat nog steeds voldoende hebben en alleen bij 10 kW wat ik zelf nooit kan halen een 20 of 25A automaat. Maar ik kan zelf geen reden verzinnen om de 16A te moeten vervangen.

Ik hoor het graag.

[Dapdodo]

Automaten zijn leuk, maar zoek eerst maar eens uit hoelang er 5,5kW geleverd kan worden.
Want bij een automaat duurt het dan nog een uur voordat die uitvalt. Je omvormer heeft dan allang zelf ingegrepen.

[Jim423]

Welke hybride omvormer gaat het om?

[Oystein]

Het is de Solplanet ASW05KH-T2 Hybride 3 fase omvormer.

[jeroen3]

Een ATS is net als een hoofdschakelaar, de voorzekering moet kleiner zijn dan de nominale waarde.

Let wel goed op, je omvormer moet voldoende stroom voor genoeg tijd kunnen geven om ook je automaatjes te trippen. Anders zijn die zinloos geworden en valt je hele huis uit bij de eerste fout.

[Oystein]

De ATS is rated voor 63A, bedoel je dat ?

Maar moet er dan nog steeds een extra automaat ervoor of voldoet de hoofdzekeringen van 25A ?

in de situatie dat je op backup stroom draait (zal al weinig voorkomen) en je dan ook net een sluiting hebt achter één van je B16 auomaten .. dat is een verwaarloosbaar risico.

[ Voor 40% gewijzigd door Oystein op 09-07-2026 21:19 ]

[Ronald]

Let je op dat de ATS de nul trailing-leading schakelt?

Anders heb je een risico op momentaan zwevende nul… en als op dat moment de fase belasting niet in balans is, dan kun je je apparatuur frituren met tot 400V.


Kost de ATS minder dan een halve rooie dan is hij vrijwel zeker niet veilig onder last te gebruiken.

[Oystein]

De ATS is een Geya model G2R-63 te koop vanaf 50 Euro.

Bij een B16 zekering automaat vanaf enkele Euro's is de N wel trailing-leading dus waarom zou dat alleen bij een hele dure ATS kunnen ?
Geya heeft een contact formulier op hun site dus heb de vraag gesteld en laat het antwoord nog weten.

[Ronald]

Die Geya heeft schade veroorzaakt bij een medetweaker toen installateur hem bediende bij installatie van een accu met off-grid functie…

Wat Geya ook zegt: hij is ongeschikt.

Het symbool wat je wil zien is een haak aan de nul in het symbool… zoals de Sontheimer hier https://www.amazon.nl/Son...KX3/ref=asc_df_B0BJPWDKX3

[ Voor 36% gewijzigd door Ronald op 10-07-2026 09:41 ]

[Jim423]

Deze omvormer kan maar 1600 Watt leveren per fase zo te zien. Als je dus een oven of koffiezetter aanslingert in noodbedrijf valt alles al uit. Misschien is het een idee om te kiezen voor een 1-fase ATS en dan 4 groepen bij elkaar te zetten op 1-fase die je graag op noodstroom wilt hebben. Fornuis/oven/boiler etc. blijft dan zonder spanning zitten tijdens stroomuitval. De omvormer zal niet meer leveren dan 14.8A per fase (ook met zon erbij) dus voor overbelasting hoef je niet bang te zijn.

[Oystein]

Ik was al van plan om een signalering (zoemer ?) te maken dat ik weet dat ik in noodbedrijf draai.
Ik ben alleen met mijn vrouw dus wij zijn ons er wel van bewust om dan geen broodjes te gaan bakken of de wasmachine aan te zetten.

Ik bedenk me ook dat het wellicht slimmer is om de ATS op handmatig te zetten.
Als je dan zonder stroom zit merk je dat snel genoeg en als je toch handmatig moet omschakelen kun je dat natuurlijk onbelast doen en daarna alleen de kritische groepen weer in te schakelen.

Ik zal als alternatief ook nog eens nadenken over het herverdelen van mijn groepen i.v.m. wel of geen backup.

Aanvulling:
Ik heb nog even mijn groepenkast bekeken en de kritische groepen zijn wel netjes verdeeld over de verschillende fase:
1: alle domotica (5x LOGO) + cv ketel
2: keuken (koel + vries) en woonkamer verlichting
3: slaapkamer + badkamer (verlichting + afzuiging)

Dan hoef ik maar 4 automaten weer in te schakelen en blijven alle grote verbruikers uit.

Hang er een geplastificeerd A4-tje naast met stappen en afbeeldingen hoe de omschakeling te doen als ik zelf er niet ben en mijn vrouw is alleen thuis.

[ Voor 29% gewijzigd door Oystein op 10-07-2026 10:48 ]

[Oystein]

Ik heb al een reactie van Geya ontvangen:
(dus beter om omschakelen onder belasting te voorkomen en alleen handmatig omschakelen zonder belasting)

Regarding your question about the neutral contact of our G2R-63 4-pole ATS during the switching process:

The Neutral (N) pole switches together with the Line (L) poles simultaneously during the transfer operation. The neutral contact is not designed as a leading contact (early make) during switching.

The ATS transfers all four poles (L1, L2, L3, and N) together to ensure a reliable changeover between the two power sources.
For three-phase systems with different loads on each phase, the neutral switching follows the same timing as the phase contacts

[Oystein]

Ronald schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 09:33:
… zoals de Sontheimer hier https://www.amazon.nl/Son...KX3/ref=asc_df_B0BJPWDKX3

Is zeker ook te overwegen voor die prijs, bedankt voor de tip.

[Jim423]

Oystein schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 10:32:
Ik bedenk me ook dat het wellicht slimmer is om de ATS op handmatig te zetten.
Als je dan zonder stroom zit merk je dat snel genoeg en als je toch handmatig moet omschakelen kun je dat natuurlijk onbelast doen en daarna alleen de kritische groepen weer in te schakelen.

Dat is geen ATS. Dat is een omschakelaar. Als je er eentje van een goed merk koopt (zoals Eaton) ben je een stuk bedrijfszekerder dan al die onbekende spullen. Je kan er ook voor kiezen om permanent vanaf de EPS output te draaien met een paar groepen, de omvormer zal dan de omschakeling verzorgen. Alsnog kun je een omschakelaar voor deze groepen zetten om naar netbedrijf te schakelen als de omvormer onverhoopt een storing heeft.

[Oystein]

Die Sontheimer 4P omschakelaar van Duitse makelij ziet er ook goed uit.
Dan hoef ik verder niet mijn hele groepenkast om te gooien omdat ik nu een hele mooie balans heb in de piekbelasting per fase.

Het voordeel van handmatig omschakelen is dat ook al was je net broodjes aan het bakken, de vaat staat aan en ook de wasmachine en droger staan aan dat als die even zonder spanning komen te staan ze ook nooit weer automatisch inschakelen bij het omzetten naar noodstroom.

De rest van de apparatuur welke wel bij komt is hooguit 300 watt verdeeld over de 3 fasen en met de Sontheimer met de trailing/leading nul pool is onder (kleine) last schakelen ook geen probleem meer.

Het blijkt dus maar dat ondanks het allemaal mooi klinkt dat automatisch omschakelen bij stroomuitval er nog best veel valkuilen zijn.

[Ronald]

Gelukkig, en dat pleit, zijn ze eerlijk.

Ontworpen voor gelijk betekend niet gegarandeerd gelijk (er zit torsie in de onderdelen)… oprecht gelijk zou geen probleem zijn ;-)…
De torsie is waarom trailing-leading de norm is om het echt betrouwbaar te krijgen.

[devriesjande]

@Oystein
Een eis uit de NEN 1010 is dat een groepenkast in één handeling spanningsvrij moet worden gemaakt. In de industrie is het daarom gebruikelijk om alle op een noodvoorziening aangesloten groepen vanuit een eigen verdeler te voeden,
Hoe ga je dat in jou situatie regelen?

[Oystein]

@devriesjande

Het enige praktische wat ik zo snel kan verzinnen is bij het omschakelen van net naar noodstroom ik ook de hoofdschakelaar aan de net kant uit zet.
Dan is de transfer switch op dat moment de enige schakelaar die alsnog alles uit kan zetten.

(aanvulling: de eerder genoemde Sontheimer schakelaar - die van de Amazon link - kent ook een 0-stand dus kan daarmee altijd alles uitzetten ook al staat de hoofdschakelaar nog gemaakt.)

Aanvulling 2: mag volgens de NEN1010 zo'n Sontheimer schakelaar ook in plaats van de je normale hoofdschakelaar ?
Het lijkt mij zelfs veiliger omdat er dan geen verwarring kan ontstaan welke schakelaar je moet uitzetten als er een probleem is.



Op dit moment is mijn groepenkast als op onderstaande foto en ben al van plan om de ruimte rechts van de bestaande hoofdschakelaar nog een 330 lege kast bij te plaatsen wat ik als "eigen verdeler" kan gebruiken maar wat dan "best practice" wordt moet ik nog even uitzoeken.

Het is natuurlijk fijn als iedereen hier zijn steentje bijdraagt waar op te letten en waarom iets anders te doen dan zelf bedacht maar als je een concreet voorstel hebt ben je welkom om dat hier ook te delen ;-)

[ Voor 29% gewijzigd door Oystein op 10-07-2026 13:04 ]

[Dapdodo]

devriesjande schreef op vrijdag 10 juli 2026 @ 12:33:
@Oystein
Een eis uit de NEN 1010 is dat een groepenkast in één handeling spanningsvrij moet worden gemaakt. In de industrie is het daarom gebruikelijk om alle op een noodvoorziening aangesloten groepen vanuit een eigen verdeler te voeden,
Hoe ga je dat in jou situatie regelen?

In de industrie is het gebruikelijk om die verdelers tegen elkaar te schroeven en een eigen naam te geven. Dus je eigen meterkast kleiner definiëren en je woning in een kast die er tegenaan gebouwd is. Vermeld bovenaan duidelijk UPS gevoed.

Hoewel ik zelf ook liever zou hebben dat ik met een hulpcontact op een schakelaar, ook de batterij naar isolatie zou willen kunnen brengen (soort noodstop op de batterij). Helaas wordt die bij mij wel in de handleiding vermeld, maar niet in Nederland zo uitgevoerd.

[Oystein]

Ik heb ondertussen al besloten om gebruk te maken van de handmatige Sontheimer schakelaar, deze kan onder last geschakeld worden door de traling / leading N pool.

Omdat bij spanningsuitval eventuele grote verbuikers zoals een oven en wasmachine e.d. daardoor niet automatisch weer inschakelen is de inschakel belasting ca. 150 Watt voor de rest van het huis.

Het enige wat ik nog niet duidelijk heb is of zo’n wisselschakelaar met een 1 - 0 - 1 stand ook als algemene hoofdschakelaar na je hoofzekeringen gebruikt mag worden.

Dan kan ik mijn “standaard” hoofdschakelaar vervangen door de Sontheimer wisselschakelaar.

Wie kan hier iets over zeggen ?

[Jim423]

Zou ik niet doen, je moet namelijk de hoofdzekeringen verwijderen om hem te plaatsen. Ik neem aan dat je geen zegelrecht hebt.

[Ronald]

De sontheimer is ~5,5 unit breed, met het front ~4,5 unit

Hij past dus niet in het mooie hoofdschakelaarkastje.