Nulleiding op hoofdschakelaar

[robbosma]

Een gevaar bij een 3 fasen aansluiting ontstaat als de nulleiding wordt onderbroken. Je kunt dan tot 400 volt op je normale stopcontacten krijgen. Ik las ergens dat er een eis bij een hoofdschakelaar is dat de nul eerder dan de fasen inschakelt en later dan de fasen uitschakelt.

Op hoofdschakelaars van o.a. Eaton en ABB zie ik geen specifiek aangegeven aansluiting voor de nulleiding. Dat zou je wel verwachten als sprake moet zijn van een na ijlende nul bij uitschakelen. Ik gok dat de meest rechtse aansluiting bedoeld is voor de nulleiding.

[Ben(V)]

Hoofdschakelaars zijn meestal zonder naijlende nul uitgevoerd, omdat daarachter meestal een drie fasen aardlek automaat geplaatst wordt met naijlende nul zoals een FH204A van ABB die je dan beter kunt gebruiken om de boel eerst spanningsloos te maken.

Heb je die niet dan kun je een SC203 NA van ABB toepassen als hoofdschakelaar.

[Septillion]

Naijlende N die je in de meterkast (of andere huissituaties) eigenlijk ook nooit toegepast tegen N-loosheid. Enige waar je ze ziet is in devices (veelal automaten) waar het N-contact niet de volle last kan schakelen, alleen kan voeren. Daar zorgt de naijlende N er dus voor dat deze altijd zonder last geschakeld wordt.

Maar het schakelmoment is zo kort dat apparatuur daar gewoon tegen moet kunnen als de N toch iets later sluit. Dus daarom zie je het dus niet terug, ook ook veel automaten dus niet.

De 4 contacten op de hoofdschakelaar zijn dan dus ook identiek dus maakt eigenlijk niet uit welke je voor de N pakt.

[robbosma]

Lijkt me al met al een goede gewoonte om voor uitschakelen van de hoofdschakelaar eerst de installatieautomaten, dan de aardlekschakelaars en als laatste de hoofdschakelaar afschakelen. Inschakelen omgekeerde procedure volgen.

[ Voor 4% gewijzigd door robbosma op 07-06-2026 12:36 ]

[Ben(V)]

Septillion schreef op zondag 7 juni 2026 @ 12:27:
Maar het schakelmoment is zo kort dat apparatuur daar gewoon tegen moet kunnen als de N toch iets later sluit. Dus daarom zie je het dus niet terug, ook ook veel automaten dus niet.

Dat is niet juist.
Het komt wel degelijk voor dat apparatuur defect raakt door een spanningpiek van 400V doordat er een niet naijlende 4 polig schakelaar gebruikt wordt.


Heb het zelf meegemaakt doordat ik afschakelde met de hoofdschakelaar die geen naijling had in plaats van met de drie fasen aardlekschakelaar die dat wel had.
Twee slimme stekkers defect was het gevolg.

[ Voor 24% gewijzigd door Ben(V) op 07-06-2026 12:52 ]

[Septillion]

@Ben(V) Tuurlijk kan het. Maar er wordt dus standaard geen rekening mee gehouden in de meterkast. Ook de gemiddelde werkschakelaar heeft het niet. Bij die aardlekschakelaars is het waarschijnlijk ook een bijeffect dat de N niet zo veel kan breken. Maar ze zijn er ook gewoon zonder ijlende N.

[Jim423]

robbosma schreef op zondag 7 juni 2026 @ 12:35:
Lijkt me al met al een goede gewoonte om voor uitschakelen van de hoofdschakelaar eerst de installatieautomaten, dan de aardlekschakelaars en als laatste de hoofdschakelaar afschakelen. Inschakelen omgekeerde procedure volgen.

Je zal ook niet de eerste zijn waarbij er wat contacten blijven plakken en de nul wel verbreekt.

Vooral oude zooi die 30-40 jaar lang niet geschakeld is.

[Annuk]

robbosma schreef op zondag 7 juni 2026 @ 12:35:
Lijkt me al met al een goede gewoonte om voor uitschakelen van de hoofdschakelaar eerst de installatieautomaten, dan de aardlekschakelaars en als laatste de hoofdschakelaar afschakelen. Inschakelen omgekeerde procedure volgen.

Bij ons in/voor het werk de eis, eerst alle lasten afschakelen zodat alles stroomloos wordt, en dan spanningsloos maken d.m.v. hoofdschakelaar en/of hoofdzekeringen (werk voor een netbeheerder).

Zo min mogelijk onder last schakelen i.v.m. veiligheid, schakelen onder belasting kan vlambogen veroorzaken namelijk.
Bovenstaande is natuurlijk niet altijd mogelijk maar we proberen dit zoveel mogelijk op die manier te doen.

[TheUnknowny]

Een hoofdschakelaar is er om in één handeling de gehele installatie spanningsloos te maken. Ze zijn er dus voor gemaakt om een last te kunnen scheiden. Ze worden ook wel lastscheiders genoemd.

In een huisinstallatie zou ik me geen zorgen maken over het weg vallen van de nul. Problemen hiermee komen alleen voor bij drie fase groepen en die heb je toch niet zoveel.

Je kan moeilijk een hogere spanning krijgen als er alleen maar een fase en nul in je doos aanwezig zijn.

De DCM van Eaton heeft trouwens een voorijlend contact

[Annuk]

TheUnknowny schreef op zondag 7 juni 2026 @ 15:43:
Een hoofdschakelaar is er om in één handeling de gehele installatie spanningsloos te maken. Ze zijn er dus voor gemaakt om een last te kunnen scheiden. Ze worden ook wel lastscheiders genoemd.

In een huisinstallatie zou ik me geen zorgen maken over het weg vallen van de nul. Problemen hiermee komen alleen voor bij drie fase groepen en die heb je toch niet zoveel.

Je kan moeilijk een hogere spanning krijgen als er alleen maar een fase en nul in je doos aanwezig zijn.

De DCM van Eaton heeft trouwens een voorijlend contact

Als je een 3F aansluiting van je netbeheerder hebt, en voor de HS valt je nul weg om deze of gene reden, krijg je op je huis-installatie mogelijk wel 400V te staan, omdat de nul aan alle afgaande groepen dezelfde is die doorgekoppelt is. Daardoor kan de fase-spanning van de/een andere fase via de nul gaan lopen en krijg je dus wel overspanning (lees: 400V) op je stopcontacten door je woning heen.
Dit is dus niet alleen specifiek op 3-fase groepen uit-te sluiten zoals je hier aangeeft.

[azerty]

Annuk schreef op zondag 7 juni 2026 @ 15:56:
[...]


Als je een 3F aansluiting van je netbeheerder hebt, en voor de HS valt je nul weg om deze of gene reden, krijg je op je huis-installatie mogelijk wel 400V te staan, omdat de nul aan alle afgaande groepen dezelfde is die doorgekoppelt is. Daardoor kan de fase-spanning van de/een andere fase via de nul gaan lopen en krijg je dus wel overspanning (lees: 400V) op je stopcontacten door je woning heen.
Dit is dus niet alleen specifiek op 3-fase groepen uit-te sluiten zoals je hier aangeeft.

Maar dat is iets wat je (muv een overspanningsbeveiliging) toch niet kan voorkomen?

[Annuk]

azerty schreef op zondag 7 juni 2026 @ 16:45:
[...]

Maar dat is iets wat je (muv een overspanningsbeveiliging) toch niet kan voorkomen?

Klopt, het enige wat je z.s.m. kunt doen is groepen uit, aardlekschakelaars uit en je hoofdschakelaar uit.
Oftewel eigen installatie veilig stellen en dan z.s.m. je netbeheerder bellen op 0800-9009, en die het verder laten uitzoeken.

Als je het kunt en er vertrouwd mee bent kan je in je eigen groepenkast (alvast) kijken en mogelijk voelen aan de nul-draden boven de HS of die allemaal goed vast zitten en geen brandsporen oid vertonen.