Dit topic open ik omdat ik mijn hele leven al verbaas over sommige zaken met betrekking tot ruimtelijke ordening in Nederland.
Ik zit in de trein, fantaserend over het bezitten van een woning: hoe ik op mijn eigen stukje grond maar al te graag zou investeren in autonomie. Niet op het gebied van landbouw noodzakelijkerwijs, dat kunnen onze boeren veel beter, maar wel qua energieopslag, energieverbruik, genoeg ruimte voor een gezin met ieder zo z'n hobbykamers, op een zo beperkt mogelijk stukje grond, want grond is schaars in Nederland. Terwijl ik naar buiten tuur, zie ik extreem platte maar gigantisch uitgestrekte loodsen ter grootte van voetbalvelden langs het raam schieten, gevolgd door weer enorme lappen braakliggend terrein. Dan open ik Tweakers en lees ik dat een of ander techbedrijf een datacenter van vele hectares mag bouwen op een mooie locatie in de polder. Als je de schaal zou verkleinen lijkt het ontwerp zo plat als een dubbeltje.
"Hoe kan dat toch? (Bouw)grond is in Nederland het meest schaarse goed" vraag ik me af. Ik open Funda en zoek naar een stukje bouwgrond. Ik zie een uitgekiend ontwerp van iets dat weg heeft van een tiny house. De brochure vermeldt een waslijst aan wetten, lokale regels, voorschriften en andere verplichtingen en waarom dit ene ontwerp precies net is toegestaan omdat er een paar straten verderop 2 boerderijen gesloopt worden. Dan wordt me wel duidelijk waarom Nederland eruit ziet zoals Nederland eruit ziet, en waarom wij een tekort van 400.000 woningen hebben: het is strikt verboden om hoger dan enkele meters te bouwen, want anders zou het huidige landschap veranderen. Bingo, zo zet je de boel wel op slot ja.
Hoe meer ik erover nadenk hoe bozer ik wordt. Voedselproducenten worden betaald om te stoppen met het produceren van voedsel en te verdwijnen. Schaarse grond wordt gebruikt voor gigantische loodsen (datacenters, magazijnen of COA locaties) omdat we niet de hoogte of de diepte in mogen bouwen. Een stuk bouwgrond dat op enkele honderden meters afstand van een treinstation ligt, daar mag niet hoger dan 6 meter gebouwd worden?! Gelet op de afstand tot openbare mobiliteit is dat toch de perfecte locatie voor hoogbouw? Een paar kilometer verderop pronken gigantische windmolens boven het landschap uit!
Wij zijn het land dat heeft ontdekt dat je actief een auto-afhankelijke ruimtelijke ordening met 8-baans snelwegen kan bestrijden met fietspaden en aparte busstroken. Laten we ook eens wat beter omgaan met bouwgrond.
Waar verbaas jij je over? Wat moet anders en waarom? Hoe kan het beter?
Ik zit in de trein, fantaserend over het bezitten van een woning: hoe ik op mijn eigen stukje grond maar al te graag zou investeren in autonomie. Niet op het gebied van landbouw noodzakelijkerwijs, dat kunnen onze boeren veel beter, maar wel qua energieopslag, energieverbruik, genoeg ruimte voor een gezin met ieder zo z'n hobbykamers, op een zo beperkt mogelijk stukje grond, want grond is schaars in Nederland. Terwijl ik naar buiten tuur, zie ik extreem platte maar gigantisch uitgestrekte loodsen ter grootte van voetbalvelden langs het raam schieten, gevolgd door weer enorme lappen braakliggend terrein. Dan open ik Tweakers en lees ik dat een of ander techbedrijf een datacenter van vele hectares mag bouwen op een mooie locatie in de polder. Als je de schaal zou verkleinen lijkt het ontwerp zo plat als een dubbeltje.
"Hoe kan dat toch? (Bouw)grond is in Nederland het meest schaarse goed" vraag ik me af. Ik open Funda en zoek naar een stukje bouwgrond. Ik zie een uitgekiend ontwerp van iets dat weg heeft van een tiny house. De brochure vermeldt een waslijst aan wetten, lokale regels, voorschriften en andere verplichtingen en waarom dit ene ontwerp precies net is toegestaan omdat er een paar straten verderop 2 boerderijen gesloopt worden. Dan wordt me wel duidelijk waarom Nederland eruit ziet zoals Nederland eruit ziet, en waarom wij een tekort van 400.000 woningen hebben: het is strikt verboden om hoger dan enkele meters te bouwen, want anders zou het huidige landschap veranderen. Bingo, zo zet je de boel wel op slot ja.
Hoe meer ik erover nadenk hoe bozer ik wordt. Voedselproducenten worden betaald om te stoppen met het produceren van voedsel en te verdwijnen. Schaarse grond wordt gebruikt voor gigantische loodsen (datacenters, magazijnen of COA locaties) omdat we niet de hoogte of de diepte in mogen bouwen. Een stuk bouwgrond dat op enkele honderden meters afstand van een treinstation ligt, daar mag niet hoger dan 6 meter gebouwd worden?! Gelet op de afstand tot openbare mobiliteit is dat toch de perfecte locatie voor hoogbouw? Een paar kilometer verderop pronken gigantische windmolens boven het landschap uit!
- Schrap de regels omtrent bouwhoogte en houd als enige criterium aan dat er geen woningen in de permanente schaduw gezet mogen worden. Huizen mogen appartementencomplexen worden en schuurtjes mogen villa's worden. Verbied bedrijven om uitgestrekte loodsen te bouwen en prikkel hen eerst de diepte in te gaan, dan de hoogte in te gaan en dan pas de schaarste grond te bezetten (uitzondering voor agrarische bedrijven). Dan heb je binnen no-time het woningtekort opgelost.
- Datacenters kunnen prima onder snelwegen (maak meteen een deal met Rijkswaterstaat voor glasvezel onder het wegdek), of op de vele hectares onbenutte grond bij grote verkeersknooppunten, of aan de voet van windmolens zoals bij Neeltje Jans (daar wilt toch niemand wonen). Wie 40K kan neerleggen voor een Nvidia GPU waarvan de kostprijs 1K is en na 4 jaar afgeschreven is, kan best wat bijleggen om efficiënter met oppervlakte en energie om te gaan (toevallig worden ze altijd naast gascentrales gebouwd).
Wij zijn het land dat heeft ontdekt dat je actief een auto-afhankelijke ruimtelijke ordening met 8-baans snelwegen kan bestrijden met fietspaden en aparte busstroken. Laten we ook eens wat beter omgaan met bouwgrond.
Waar verbaas jij je over? Wat moet anders en waarom? Hoe kan het beter?
[ Voor 11% gewijzigd door entropic6 op 24-05-2026 01:54 ]