Instabiel/corrupt systeem sinds EXPO activatie

[jojord]

Mijn vraag
Hoe isoleer ik waarom mijn systeem blijft corrupten en hoe fix ik het?

Relevante software en hardware die ik gebruik
- Ryzen 7 7800X3D (NH-D15)
- MSI B650 Tomahawk WiFi
- 32GB G.Skill Trident Z Neo DDR5-6000 CL30 (JEDEC 4800, EXPO off)
- RX 7900 XTX (XFX Merc 310)
- Samsung 980 Pro 2TB (OS drive)
-Samsung 970 Evo Plus 2TB (data drive)
- Corsair HX1000i (2023)

Wat ik al gevonden of geprobeerd heb
PC is gebouwd mid 2023, liep goed (win10) voor de afgelopen 2½ jaar. Enkele weken geleden voor het eerst EXPO geactiveerd. Direct daarna boot-loop's of een desktop waar niks het doet.

Na wat gezocht te hebben vond ik o.a. op reddit mensen met gelijksoortige builds en gelijke problemen, EXPO uit moest de oplossing zijn. Gedaan, maar de instabiliteit bleef tot ik ee CMOS reset deed (via het shorten van de pins op het MB). Het idee was training state van de RAM resetten.

Mijn systeem liep weer, maar niet als vanouds. Regelmatige GPU driver crashes, of timeouts. En een algeheel 'niet écht lekker lopend' systeem. Ook na volledig resetten van drivers bleef dit aan.

Data veilig gesteld en een schone windows (11) install. Dit leek heel even alles gefixt, maar al snel liep ik tegen hetzelfde probleem aan als eerst, de niet reagerende desktop state, waar letterlijk niks het doet. Display settings bijv. gaven een error na 5min dat ze het pad niet konden vinden. Task manager opende niet.

Omdat het mogelijk een corrupte installatie betrof nog een keer opnieuw. Maar na enkele uren tot soms 1-2 dagen stopte het systeem er weer mee. Ook met wat lichte BIOS tweaks als MCR uit PDM uit of voltage SoC op 1.15 zetten. Gaf wel het meest stabiele systeem tot toen toe, apps wilden installeren, games konden gespeeld etc.
Dus, tests gedaan:
MemTest86: 4 passes, geen fouten
OCCT CPU (Extreme): 1 uur, stabiel, geen fouten
Samsung Magician: SSD’s gezond, firmware up-to-date
sfc /scannow: geen integriteitsproblemen gevonden
Alles top. Maar niet dus, weer stuk na een uurtje ofzo.

Toen heb ik niet windows opnieuw geinstalleerd, maar in safe mode geboot. Safe mode responsive, nice. En via msconfig alle startup apps (behalve microsoft) uit gezet en het systeem boot normaal.
Event viewer gecheckt: veel DistributeCOM errors maar geen WHEA of disk errors.

1-voor-1 apps weer aangezet en booten om te kijken of we een 'dader' konden vinden. En jawel, wanneer Steam opstart met de boot, gaat de boel stuk. Als ik boot zonder steam, en steam aanzet, blijft het stabiel.

Dit voelt me niet als een 'oorzaak' maar als een trigger. Ergens (vermoedelijk hardware?!) zit er iets niet goed en Steam exposed het? Ik kan vervolgens weer tamelijk zware games spelen zonder errors (tot nu toe).

Het voelt niet als een corrupte installatie (steam of windows) want het is ook op nieuwe installs weer zo.
Hardware lijkt gezond
BIOS is nu eigenlijk helemaal terug naar stabiele settings (F6), dus ook daar lijkt het niet te zitten.
En dit allemaal sinds EXPO.

Maar wat kan het wel zijn?! Iemand enig idee?

[RiDo78]

Welke CPU koeler heb je?

Gezien je verhaal vermoed ik een temperatuur- en/of hardwareprobleem en dan met name rondom de VRM. Maar ik kan het niet hard maken met bewijs. Mijn vermoeden komt vooral uit jouw verklaring dat je 2,5 jaar probleemloos met standaardwaarden hebt gedraaid en het gezeur begonnen is na de EXPO activatie, maar niet weg gegaan is bij de deactivatie daarvan.

Normailter wordt je VRM gekoeld door de luchtstroom die van de CPU afkomt. Als die luchtstroom niet voldoende is (of enkel richting backplate en geheugen blaast) dan moet de VRM het hebben van het passieve 'Heavy Plated VRM heatsink'-koelblok. (Ik verzin die marketingblubber niet). Dat kan heel lang goed gaan, tot bijvoorbeeld die warme zomerdag met 30 graden waarin je besluit om die-hard te gaan gamen.... of als je de VRM zwaarder gaat belasten. Zodra je gaat overklokken, ga je met kortere timings werken, waardoor er meer data in en uit het geheugen kan gaan. Met als gevolg dat het energieverbruik van zowel je CPU als je geheugen stijgt. De VRM krijgt het zwaarder en 'begint meer te zweten' (lees, hij moet meer warmte kwijt). En die warmte moet wel ergens heen. Nu is je CPU thermisch beveiligd, die schakelt of terug of uit als die te heet wordt. Maar van je VRM weet ik dat zo net nog niet. In theorie zou je dus kunnen stellen dat je VRM zichzelf heeft beschadigd door te heet te worden.

Die beschadigde VRM kan misschien nog wel functioneren, maar wel moeite hebben met zwaardere belasting.

Wat je nog eens kunt proberen is om te zorgen dat de VRM goed gekoeld wordt door je CPU koeler (of een andere fan als je die goed kunt monteren) en die op maximaal te zetten. Zorg dus dat er een goede wind over die VRM waait. De VRM op jouw moederbord zit verstopt onder de heatsink boven je CPU-socket als je je moederbord zo draait dat de geheugenbanken zich rechts van de CPU bevinden. De lucht die uit de CPU-koeler komt moet nadat het de VRM gekoeld heeft ook ergens heen. Dus zorg dat de relevante case-fans ook een stapje harder gaan lopen om alles af te voeren. Te weinig koeling kan er ook voor zorgen dat de temperatuur in de kast langzaam oploopt waardoor het systeem uiteindelijk uit valt.

Maar nogmaals, het is een vermoeden gebaseerd op jouw verhaal en ik kan er helemaal naast zitten. Maar je koelers een poosje op maximaal laten draaien kan geen kwaad toch?

[Dracoz]

Welke bios versie heb je momenteel actief? De nieuwere bios versies hebben de nieuwe agesa updates begin daar eerst mee.

Heeft de samsung al de nieuwste firmware?

Begin daar eerst mee, dan bios reset en alles op standaard laten draaien kijken of het stabiel is. Vervolgens EXPO aanzetten en dat controleren.

[jojord]

CPU koeler is Noctua NH-D15

BIOS versie is 1.P8 (17/03/2026) (geupdate na het EXPO debacle)
Samsung magician zegt dat beide drives gezond zijn en op de laatste firmware draaien.
EXPO staat momenteel uit en de boel is niet stabiel.

[Dracoz]

Is die wel 100% stabiel in safe mode?
Na de bios update en VOLLEDIG reset gedaan van alle instellingen?

[jojord]

100% weet ik niet, maar toen ik letterlijk niets kon in normal boot, kon ik gewoon normaal mijn instellingen fixen in safe mode.

Een volledige reset alsin F6: restore factory settings

[Dracoz]

jojord schreef op woensdag 15 april 2026 @ 19:11:
100% weet ik niet, maar toen ik letterlijk niets kon in normal boot, kon ik gewoon normaal mijn instellingen fixen in safe mode.

Een volledige reset alsin F6: restore factory settings

Ja restore default settings -> Save & Exit -> Dan Windows normaal openen, is die dan stabiel? Mooi! Niet stabiel? Testen in Windows Safe mode.