In grote lijnen kan het best kloppen. Maar het is gevaarlijk om dergelijke profielen op te stellen gezien er best wat addertjes onder het gras zitten. In de onderstaande voorbeelden ga ik even uit van een rendement van 75%; gebaseerd op mijn eigen ervaringen en die van
Willem de Moor
Ten eerste zit je met de zonnepanelen. Niet iedereen heeft zonnepanelen en zij die het wel hebben, hebben elk hun eigen situatie. Niet iedereen heeft de zonnepanelen op een ideale hoek in de ideale richting liggen. Niet iedereen heeft evenveel zonnepanelen en tot slot is de opbrengst van een paneel ook nog eens afhankelijk van de leeftijd (en de gebruikte techniek). Maargoed, daar kun je een aanname doen van een gemiddelde.
Dan de batterij. Een batterij heeft een bepaalde capaciteit waar je prima mee kunt rekenen. Maar hij heeft ook een maximaal laad/ontlaad vermogen en een bepaald rendement. Stel je eens een zwaar bewolkte dag voor en ineens breekt de zon voor een uurtje door, waarna die weer achter een dik wolkenpak verdwijnt. De zonnepanelen wekken eerst nauwelijks wat op, dan is er een overdaad aan opwek en na een uurtje valt die weer weg. De batterij doet dan eerst niets (alle opwek gaat op in eigen verbruik) en kan ineens met -zeg- 2000 watt laden. Alleen, als de batterij maximaal 800 Watt kan laden (Zoals die van HomeWizard) dan stroomt er alsnog 1200 Watt het net in gedurende dat uur (Dus 0,8 kWh naar de batterij en 1,2 kWh naar het net). Heb je twee vrijgeschakelde batterijen dan kun je het dubbele laden gedurende dat ene uurtje. Maar met 3 batterijen (2400 W) heb je niet genoeg om de derde batterij op volle kracht te laden, maar voorkom je wel dat je teruglevert. Zodra de zon wegvalt kun je ongeveer 75% weer uit de batterij halen. Dus in dit voorbeeld is dat 0,6, 1,2 of 1,5 kWh. Dan is de batterij weer leeg. Nu zal het een dag zoals in het bovenstaande voorbeeld bijna nooit voorkomen, maar het geeft wel mooi aan wat het probleem is met de combi van batterij en zonnepanelen. Heb je te weinig laadvermogen in de accu dan lever je alsnog terug.
Daarnaast heb je de beste opwek in het voorjaar, een zonnige dag met lage temperaturen. Dan werken de zonnepanelen op hun best. Dus stel, je stemt je batterijcapaciteit daarop af. Dan laadt je snel genoeg en tegen dat de zon onder gaat, is de laatste batterij net vol. Dan kun je in de zomer ook prima resultaten halen; het laden gaat wel trager maar daar staat tegenover dat het langer licht is. Maar, omdat het langer licht is, is de nacht korter. Leuk dus, al die capaciteit in je batterij, maar als de batterij 's ochtends vroeg (als de zonnepanelen weer opstarten) nog steeds 50% vol zit, is dat ook zonde. Je batterij laadt een paar uurtjes en de rest gaat zo het net op. Dan had je gemakkelijk met de helft van de capaciteit toegekund. Dan wordt het najaar, de zonnige dagen maken plaats voor bewolkte dagen en je batterij die in het voorjaar en de zomer zo goed vol liep, laadt elke dag minder ver op. De dagen worden dan ook nog eens korter. Om in de winter gewoon praktisch niets meer te doen. Daar zit je met je elektrische warmtepomp... dan mag je alsnog de stroom die je in de zomer op het net hebt gegooid er in de winter weer net zo hard vanaf trekken. Jammer dat je niet meer mag salderen he?!
Met die twee punten (laad/onlaad snelheid en laadcapaciteit) in het achterhoofd kun je wel bedenken dat het best complex is om uit te rekenen welke capaciteit je nodig hebt. Het is niet onmogelijk, maar het is wel voor iedereen anders. Het maakt nogal een verschil:
- of je 6 of 12 panelen hebt;
- of de TV de hele dag aan staat of niet;
- of je kinderen hebt die structureel de lampen vergeten uit te doen;
- je een oude energieslurpende koelkast hebt, of een modern dubbelwandig en zuinig model;
- of je op gas of elektra kookt of verwarmt;
- of je een EV hebt of niet;
- of je enkel een router en een laptop hebt of een compleet ICT-thuislab met switches accespoints en weet ik wat nog.
Daarnaast maakt een verschil of je overdag thuis werkt (en ondertussen wat wasjes doet) of dat je alleen 's avonds thuis bent en de wasmachine en/of droger 's nachts aan de bak gaan. In het eerste geval was je op de (overtollige) zonnestroom en laadt je batterij even wat minder en in het tweede geval trekt je wasmachine de batterij gewoon leeg. En wanneer gaat de vaatwasser lopen?
Want zeker de vaatwasser is een dingetje. Zo proberen we hier al enige tijd de vaatwasser rond het middaguur op te zetten; dan is de uurprijs van het dynamische contract het laagst en wekken de panelen bij goed weer ook lekker op. Maar toch gebeurt het regelmatig dat de vaatwasser na het avondeten echt ram-vol zit en alle overige vaat (bijvoorbeeld van het ontbijt) dan op het aanrecht zou moeten wachten tot de volgende middag. Nou ik weet niet hoe rommelig het bij jouw thuis is, maar moeders-de-vrouw laat dat hier niet gebeuren. Vaatwasser vol? Dan gaat hij op. Terwijl wij nooit teveel vaat hebben als hij structureel 's nachts op gaat. Het verschil? Grote pannen. Met een vrij lege vaatwasser zet je die pannen er in, maar als hij al voller is dan was je die vaak even met de hand af. Een gewoonte-dingetje natuurlijk... je kunt de pannen natuurlijk altijd afwassen. Maar in de praktijk doe je dat niet zo snel.
Dus naast de twee genoemde punten van de batterij, moet je ook de gewoontes van het gezin meenemen in de vergelijking. En de vermogen en wilskracht om die gewoontes te veranderen. Wie zich aan weet te passen aan zonnige dagen (verbruik zoveel mogelijk overdag) en donkere dagen (verbruik zoveel mogelijk 's nachts) bespaart het meest. Zonder batterij al, maar zeker mét batterij. Want waarom zou je overdag 2 kWh in je batterij stoppen om 's nachts 1,5 kWh uit te halen voor de was? Had dat wasje dan maar overdag gedraaid... dan had je batterij het misschien tot de volgende ochtend uit gehouden om al het sluip- en standby- verbruik op te vangen.
En tot slot zit je met iemands budget. Een batterij is een behoorlijke aanschaf en waar de ene geen probleem heeft met een batterij die in de zomer niet leeg raakt en in de winter niet vol, is dat voor een ander gewoon zwaar vervelend. Die heeft liever een kleinere batterij met minder opbrengst maar ook minder overcapaciteit. Als het geen hobby is of als je het niet uit milieuoverwegingen doet, dan is een batterij gewoon een investering die (liefst zo snel mogelijk) moet worden terugverdiend.
Dus daarom vind ik het gevaarlijk om te zeggen, een gezin met X personen en eigenschappen A, B en C moet een batterij met een capaciteit van Y hebben. Er zijn gewoon teveel factoren die van invloed kunnen zijn. Bovendien zit je ook nog met de levensloop. Dat je nu alleen bent, kookt en verwarmd op gas en in een benzine-auto rijdt, dan zegt dat niets over de situatie over 5 jaar. Misschien heb je dan een vrouw en kind, zijn de kookplaat en CV vervangen door een elektrische kookplaat en een warmtepomp en heb je 2 EV's aan je eigen laders op de oprit staan... Dus nee, aan dergelijke adviezen zal ik mijn handen niet branden; het is al lastig om de ideale accu voor mijn eigen situatie te bepalen; laat staan dat ik advies moet geven voor een hele groep of meerdere groepen mensen.
Natuurlijk kun je naar de statistieken kijken en op basis daarvan een advies uitbrengen. Maar dat advies is dan minder ideaal voor mensen die rond de uitersten van de berekening zitten; voor hen kan de besparing misschien zelfs zwaar negatief zijn. En dan heb ik het nog niet eens over de onrust/instabiliteit in de wereld, waardoor de energieprijzen over 1, 5 of 10 jaar onmogelijk te voorspellen zijn. Of neem onze fantastische overheid die draait met de wind:
- Wel of geen saldering afschaffen
- Wel of geen terugleverboete
- Wel of geen subsidie voor bepaalde verbeteringen
- Wel of geen subsidie voor thuisbatterijen
Of onze netbeheerders die zo schattig lagen te slapen dat ze pas veel te laat inzagen dat de energiemarkt aan het veranderen is. Met alle gevolgen van dien. Had ik al gezegd dat zonnepanelen uitvallen als de netstroom wegvalt? En dat ook batterijen dan niets meer leveren? Ookal hebben sommige batterijen een stopcontact voor dat soort situaties, maar daar kun je niet je hele huis op laten draaien.
:strip_exif()/f/image/d2rEbOde0srEFCIUQvZliA4N.jpg?f=fotoalbum_large)
:strip_exif()/f/image/R5qjhG6A8F6q2BleRE1VTzpP.jpg?f=fotoalbum_large)
:no_upscale():strip_icc():strip_exif()/f/image/d2rEbOde0srEFCIUQvZliA4N.jpg?f=user_large)
:no_upscale():strip_icc():strip_exif()/f/image/R5qjhG6A8F6q2BleRE1VTzpP.jpg?f=user_large)
:strip_icc():strip_exif()/u/232340/crop5affede7756e3_cropped.jpeg?f=community)
:strip_exif()/f/image/1zU2M6YyTIyLtMkLEimGuQrw.png?f=user_large)