Koude kamers (~12°C), vochtpercentage laag. Kan dit kwaad?

[Fuujii]

In ons koophuis (1999) wordt het vaak en snel koud, ondanks het goed geïsoleerd is (energielabel A). Het koelt ook erg snel weer af, zodra de radiator uit is. Dit heeft vermoedelijk te maken met buren aan slechts één kant, veel ramen en een hoog plafond. In sommige kamers komen we weinig en we zijn niet veel thuis. Met de de huidige kou schommelen de temperaturen al snel tussen de 12 en 14 graden in sommige kamers als de radiator uit is. Daarnaast hebben we in één kamer momenteel geen radiator (tijdelijk een elektrische, die zetten we alleen in de avond aan). We hebben geen centrale thermostaat, dit betekent dat het bedienen nogal onhandig is. Elke radiator moet je dus met de hand bedienen.
Ik weet dat he standaard advies is om de temperatuur niet onder de 15 graden te laten zakken. Dat kunnen wij niet centraal regelen.
De vochtpercentages schommelen vaak rond de 40% in elke kamer (nog nooit boven de 60% gezien). De ramen zijn ook nooit beslagen. Roosters staan open en elke dag laten we het (minimaal) 15-30 minuten doortochten. Ook ken ik genoeg mensen die kamers/huizen hebben waar het ook (erg) koud wordt binnenhuis. Zij geven aan nooit problemen te hebben.

Mijn vraag is: hoe veel kwaad kan dit?

[Juup]

Kan echt totaal geen kwaad - zeker niet als het droog genoeg is.
Pas als het muf wordt of als de ramen beslaan moet je iets veranderen.

[No Hands]

Nee hoor niets aan de hand

[FredvZ]

Fuujii schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 17:21:
In ons koophuis (1999)
[...]
We hebben geen centrale thermostaat,

Dat is wel opvallend. Ook toen was het al lang en breed de standaard dat woningen voorzien werden van een centrale thermostaat en thermostaatkranen op de radiatoren.

[Sissors]

Kan inderdaad weinig kwaad. Maar als het snel afkoelt in je huis, is de isolatie dus ook niet goed (ja in theorie zou het kunnen als je heel weinig warmtecapaciteit hebt, maar waarschijnlijker is dat de isolatie gewoon niet zo geweldig is). En we hebben ook andere woningen hier recent nog voorbij zien komen met een A-label, en zo goed als geen isolatie.

[Fuujii]

Dank voor de reacties! Dat stelt gerust.

Sissors schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 22:08:
Kan inderdaad weinig kwaad. Maar als het snel afkoelt in je huis, is de isolatie dus ook niet goed (ja in theorie zou het kunnen als je heel weinig warmtecapaciteit hebt, maar waarschijnlijker is dat de isolatie gewoon niet zo geweldig is). En we hebben ook andere woningen hier recent nog voorbij zien komen met een A-label, en zo goed als geen isolatie.

Dat zou goed kunnen. Het is geen ramp: de kosten was redelijk behapbaar, ondanks een koude januari maand. Voordeel van een klein huis.

FredvZ schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 22:06:
[...]

Dat is wel opvallend. Ook toen was het al lang en breed de standaard dat woningen voorzien werden van een centrale thermostaat en thermostaatkranen op de radiatoren.

Ik vind het ook vreemd. Het is wat het is.

[Juup]

Zal wel door ventilatie / convectie komen.

[Yucon]

Fuujii schreef op vrijdag 20 februari 2026 @ 23:38:
Ik vind het ook vreemd. Het is wat het is.

Niet helemaal. Zo'n ding is op zich vrij makkelijk in te bouwen. Je hebt wel thermostaatknoppen op de radiatoren?

Hoe werkt dit eigenlijk zonder thermostaat? De cv ketel moet op een of andere manier toch een seintje krijgen dat hij moet opstarten?

[Fuujii]

Yucon schreef op zaterdag 21 februari 2026 @ 09:19:
[...]

Niet helemaal. Zo'n ding is op zich vrij makkelijk in te bouwen. Je hebt wel thermostaatknoppen op de radiatoren?

Hoe werkt dit eigenlijk zonder thermostaat? De cv ketel moet op een of andere manier toch een seintje krijgen dat hij moet opstarten?

Ja. Die willen we vervangen voor slimme TADO-knoppen om precies deze reden.
We hebben stadswarmte, dus geen sprake van een cv-ketel.

[Ivow85]

Zolang de relatieve luchtvochtigheid niet te hoog is, is een lage kamertemperatuur geen enkel probleem voor de woning.

Het snel afkoelen van een kamer leidt tot problemen. Want warme lucht kan (veel) meer vocht bevatten en vasthouden dan koude lucht. Wanneer de lucht snel afkoelt, dan moet een deel van het vocht wel ergens op gaan condenseren. Dan krijg je dus vochtige plekken. En als dat vaak gebeurt krijg je op die vochtige plekken ook schimmelvorming.

Wanneer de ruimte geventileerd wordt en de lucht geleidelijk afkoelt, maar nog wel iets warmer blijft dan buiten, dan zul je niet snel last van problemen krijgen.

Overigens is een huis van 1999 slechts "matig" of "redelijk" geïsoleerd vanuit de bouw als je dat afzet tegen de huidige normen. RC2,5 is niet slecht, maar ook nog lang niet goed.
Als je dat combineert met flink luchten en roosters die altijd open staan (wat overigens goed is als je geen balansventilatie hebt) dan verlies er er ook gewoon vrij veel warmte door ventilatie. En als je veel warmte verliest terwijl er intussen niet of nauwelijks gestookt wordt, dan koelt het af in huis. Daarbij komt dat een kamer die maar "eventjes" warm was na het uitzetten van de verwarming veel sneller zal afkoelen dan een kamer die "de hele dag" warm was. Als het maar kort warm is in de kamer, krijgen de muren, vloeren en plafonds geen tijd om de warmte goed op te nemen.

[Wilke]

1999 dus inderdaad rondom R=2,5, wat een stuk beter is dan voor 1990, maar veel slechter dan wat nu standaard is. Label A zegt dus niet zo veel, dat haal je ook met een stapel zonnepanelen op het dak. En ik lees nu dat er sprake is van stadsverarming, daarvoor krijgt het huis ook een (IMO onterechte, want veelal extreem inefficiënt en sowieso duur) bonus voor het energielabel.

Een andere reden voor het snel afkoelen is dat je waarschijnlijk weinig verwarmt, de muren en meubelen krijgen dus niet de tijd ook op te warmen. Dan daalt de temperatuur ook snel weer.

[PaardB]

Ivow85 schreef op zaterdag 21 februari 2026 @ 18:13:
Zolang de relatieve luchtvochtigheid niet te hoog is, is een lage kamertemperatuur geen enkel probleem voor de woning.

Het snel afkoelen van een kamer leidt tot problemen. Want warme lucht kan (veel) meer vocht bevatten en vasthouden dan koude lucht. Wanneer de lucht snel afkoelt, dan moet een deel van het vocht wel ergens op gaan condenseren. Dan krijg je dus vochtige plekken. En als dat vaak gebeurt krijg je op die vochtige plekken ook schimmelvorming.

Wanneer de ruimte geventileerd wordt en de lucht geleidelijk afkoelt, maar nog wel iets warmer blijft dan buiten, dan zul je niet snel last van problemen krijgen.

Overigens is een huis van 1999 slechts "matig" of "redelijk" geïsoleerd vanuit de bouw als je dat afzet tegen de huidige normen. RC2,5 is niet slecht, maar ook nog lang niet goed.
Als je dat combineert met flink luchten en roosters die altijd open staan (wat overigens goed is als je geen balansventilatie hebt) dan verlies er er ook gewoon vrij veel warmte door ventilatie. En als je veel warmte verliest terwijl er intussen niet of nauwelijks gestookt wordt, dan koelt het af in huis. Daarbij komt dat een kamer die maar "eventjes" warm was na het uitzetten van de verwarming veel sneller zal afkoelen dan een kamer die "de hele dag" warm was. Als het maar kort warm is in de kamer, krijgen de muren, vloeren en plafonds geen tijd om de warmte goed op te nemen.

2.5 RC waarde is gewoon dikke prima. Natuurlijk kan het altijd beter en een RC van 6 ziet er uiteraard "veel beter" uit, maar ik vind deze grafiek dan altijd mooi om te gebruiken:



De eerste 2 zijn het allerbelangrijkste, daarna zijn het meer minimale verbeteringen. Naisoleren van de gevel werd hier ons zelfs afgeraden.

Wat betreft de originele vraag: ook wij hebben een aantal slaapkamers die niet grenzen aan buren en worden zo rond de 13 graden zonder te verwarmen (huis uit 1996, overal RC 2,5 voor dak, vloer, gevels). Kleine tip: houd het in de gaten met hygrometers in elke kamer; kost een tientje per stuk en je hebt meteen een goede kijk op de relatieve luchtvochtigheid.

[decipherer]

PaardB schreef op zondag 22 februari 2026 @ 12:49:
[...]

2.5 RC waarde is gewoon dikke prima. Natuurlijk kan het altijd beter en een RC van 6 ziet er uiteraard "veel beter" uit, maar ik vind deze grafiek dan altijd mooi om te gebruiken:

[Afbeelding]

De eerste 2 zijn het allerbelangrijkste, daarna zijn het meer minimale verbeteringen. Naisoleren van de gevel werd hier ons zelfs afgeraden.

Wat betreft de originele vraag: ook wij hebben een aantal slaapkamers die niet grenzen aan buren en worden zo rond de 13 graden zonder te verwarmen (huis uit 1996, overal RC 2,5 voor dak, vloer, gevels). Kleine tip: houd het in de gaten met hygrometers in elke kamer; kost een tientje per stuk en je hebt meteen een goede kijk op de relatieve luchtvochtigheid.

Mooie grafiek! Mijn ervaring is echter wel dat het isoleren in die tijd niet zo serieus genomen werd en de isolatie gewoon niet goed aangebracht werd waardoor die in werkelijkheid minder goed presteert dan het theoretische maximum van de gekozen isolatie.

[vrije_vogel]

Ramen, zelfs HR++, isoleren een stuk slechter dan muren. Dus als je veel en hoge ramen hebt dan is daar al het antwoord.

[Rukapul]

Eens met dat glas waarschijnlijk een groot verschil kan maken.

Ik heb diverse onverwarmde ruimtes in een jaren '90 huis, maar de temperatuur blijft boven de 17.

Glas is vervangen naar U=1.0 (van 2.7 oid), dak naar hoge R (van 2.5) en er wordt een constante temperatuur aangehouden waardoor er in de meeste ruimtes wel wat warmte afgegeven wordt door CV van 30 graden terwijl de rest van andere verwarmde ruimtes komt.

Bijkomend voordeel is comfort.