Bericht Kopersbegeleider: 3x25A of 3x35A

[Sincere1983]

Mijn vraag
Welke keuze is het verstandigste en hebben mensen met deze ervaring? Met name vanwege de hoge kosten voor een 3x35A aansluiting.

Onderstaande bericht kreeg ik:

Binnenkort dienen we de huisaansluitingen voor jullie woning aan te vragen. In voorbereiding hierop willen wij jullie graag informeren over een belangrijke technische keuze met betrekking tot de meterkastaansluiting in jullie woning.

Voor jullie woning zijn de volgende typen meterkastaansluitingen gangbaar:

3x25A aansluiting
3x35A aansluiting

Advies: 3x35A aansluiting

Hoewel een 3x25A aansluiting in veel gevallen voldoende is, adviseert onze elektricien om bij een deel van de woningen in plan te kiezen voor een 3x35A aansluiting. Ook voor jullie woning geldt dit advies.

Nieuwbouwwoningen zijn steeds vaker voorzien van elektrische voorzieningen zoals:

Elektrisch koken (inductie)
Warmtepompinstallaties
Laadpunten voor elektrische voertuigen
Zonnepanelen of thuisaccu’s etc.
Dit zorgt voor een toename van het gelijktijdig elektrisch verbruik. In de norm NEN-EN-IEC 61439 is vastgelegd hoe elektrische verdeelinrichtingen moeten worden beoordeeld, inclusief de toepassing van gelijktijdigheidsfactoren bij het bepalen van de belasting.

In de praktijk blijkt dat de theoretisch beschikbare capaciteit bij een 3x25A aansluiting regelmatig onvoldoende is bij volledig elektrische woningen.

Een 3x35A aansluiting biedt jullie meer ruimte voor gelijktijdig verbruik, voorkomt overbelasting van de installatie en biedt flexibiliteit voor toekomstige uitbreidingen.

Kosten

In de basis zullen wij het advies van de elektricien voor een 3x35A aansluiting volgen, het type aansluiting wat door ons wordt aangebracht brengt voor jullie geen extra kosten met zich mee. De keuze voor een zwaardere aansluiting brengt echter wel hogere jaarlijkse netwerkkosten voor jullie met zich mee. Op basis van de tarieven van Enexis voor 2026 zijn de kosten als volgt:

Type aansluiting

Jaarlijkse netwerkkosten (incl. btw)

3x25A

€ 475,84

3x35A

€ 1.971,04

Let op: deze bedragen zijn inclusief btw en zijn gebaseerd op de tarieven van netbeheerder Enexis voor 2026. Voor actuele en exacte tarieven verwijzen wij je naar www.enexis.nl.

Keuze

Mochten jullie de 3x25 A aansluiting kiezen dan zullen we dit ook als zodanig in de lijst met woonwensen opnemen d.m.v. de volgende omschrijving:

"De aansluitwaarde van de totale aansluitpunten is hoger dan de aansluitwaarde van 3x25 A welke in de meterkast is aangebracht. De kopers kiezen ervoor om de aansluitwaarde niet uit te breiden. Risico hiervan is dat de groepen/hoofdschakelaar bij gelijktijdig gebruik van meerdere apparaten uit kunnen slaan. Dit is bekend bij kopers en akkoord. Aannemer x kan hiervoor niet aansprakelijk worden gesteld".

Mocht blijken dat een 3x25 A niet volstaat dan is het nog altijd mogelijk de meter door Enexis in later stadium te laten verzwaren. De kosten voor deze aanpassing zullen in dat geval dan voor jullie eigen rekening komen.

Wij verzoeken jullie uiterlijk 15-01-2026 ons te berichten wanneer jullie kiezen voor een 3x25A aansluiting. Wanneer de 3x35A aansluiting gewenst is dan is reageren niet nodig. Indien wij geen bericht m.b.t. de meterkastaansluiting van jullie ontvangen, wordt het advies van de elektricien aangehouden.

Nou komt er daarnaast nog een zwembad (4x2,5 met pomp etc.) maar is ook de kans aanwezig dat we niet meer elektrisch rijden op den duur (daarnaast kunnen we natuurlijk instellen dat we 's-nachts laden).
Aansluitwaarde inductieplaat is 7,4kW.

Wat is ieders ervaring? Is die 3x35A nou echt nodig?

[Wolly]

3x25A is voldoende als je er maar rekening mee houdt (of laat houden door bijvoorbeeld loadbalancers en thuisaccu's).

Scheelt je 1500 per jaar!
Ik ga hierbij wel uit van een normale woning en geen paleis zoals Huis ten Bosch.

[ Voor 22% gewijzigd door Wolly op 08-01-2026 09:00 ]

[Wilke]

3x25A tenzij je +/- een paleis aan het bouwen bent.

[hhoekstra]

Je kunt altijd meer capaciteit toevoegen doormiddel van accus.

3x35 is overbodig dan laadt de auto maar iets minder snel op :-)

[Blihi]

Flauwekul om voor 3x35A te kiezen. De installateur adviseert dat zodat hij niet meer hoeft na te denken over wat hij doet.

Ik draai een 200 m2 vrijstaande woning uit 2020, full-electric (dus koken, warmtepomp, autolader) probleemloos op 3x25A. Het vermogen per fase is nog nooit boven de 25A uitgekomen.

[Rensjuh]

Zo kan het dus ook.
Er zijn hier ook topics voorbij gekomen waarbij de bouwer 3x35A aangevraagd heeft zonder overleg.
Dit kost je €1500,- per jaar meer terwijl in alle topics die ik hier voorbij heb zien komen, er geen problemen optraden na verlagen naar 3x35A.

Gaat het goed, bespaar je €1500,- per jaar.
Gaat het niet goed, dan vraag je een verzwaring aan (al kan dit wel lastig worden en/of lang duren tegenwoordig).

[99ruud99]

Maak een lijst van je elektrische (groot) verbruikers.
Hoeveel van die apparaten wil je tegelijk aanzetten?

Buitenzwembad verwarmd houden op 33°, tegelijk in Sauna, terwijl vrouwlief uitgebreid aan het koken is (kookplaat + stoomoven) en er 5 gasten met elektrische auto's aan de prik hangen? In de winter, dus buitentemp is 0°, je warmtepomp draait ook volle snelheid.

Of een gewoon huishouden waar je een loadbalancer op je laadpaal zet, zodat hij laadt wanneer je opwekt / snachts laadt wanneer je verbruik laag is.

[SpelFaut]

offtopic:
@Sincere1983 Ik weet niet hoe bezwaarlijk je het vindt; maar de projectnaam en je (toekomstige) woonplaats staan in je quote vermeld.

[Sincere1983]

Dank jullie wel !

@SpelFaut : voor mij niet direct een probleem maar er wel even uitgehaald.
@ de rest: Hartelijk dank! De antwoorden zijn vrij duidelijk, die gelijktijdigheid zal toch zeer beperkt zijn verwacht ik.

Overigens ben ik er wel blij mee dat ze dit éérst op voorhand controleren wat we willen. Ze reageren heel beroerd vanuit kopersbegeleiding, maar zijn dus wel pro-actief over dit soort communicaties.

[ Voor 31% gewijzigd door Sincere1983 op 08-01-2026 09:43 ]

[naftebakje]

Voor de jaarlijkse meerkost van een zwaardere netaansluiting, kan je gemakkelijk een load balancer voor je autolader kopen (want maak je geen illusie, op levensduur wagen is electrisch nu al goedkoper, en diesel/benzine wordt niet goedkoper).
En als je even rekent met een thuisbatterij die je 10 jaar lang kan gebruiken, mag die 15000€kosten... Voor dat geld kan je icm zonnepanelen 90% van de tijd off-grid gaan. Ook kan je extra besparen met slim laden op dynamisch tarief.

Dus ga voor 3*25A; en een load balancer voor autolader. Kijk of je plek hebt voor een thuisbatterij, en daar zin in hebt.

[Wuursj]

Inderdaad load balancer maar vooral een goede verdeling over de fasen. Dat wordt wel eens minder goed uitgevoerd,

Upgraden naar 3x35A kan altijd nog maar zou zeker te voorkomen moeten zijn. Een zwembad en auto laden zijn nou precies dingen die je prima kunt timen om de gelijktijdigheid laag te houden. De kookspullen netjes verdelen over de 3 fasen.

[TheUnknowny]

Ik sluit me aan bij de rest dat 3x25A zat moet zijn.
Maar ik zou wel die tekst van ze laten aanpassen.

Ze zeggen dat je ze niet meer kan aanspreken op het afslaan van groepen en de hoofdschakelaar.
Daar klopt technische geen hout van. Een hoofdschakelaar beveiligd niks en kan dus ook niet afslaan. En de grote van je hoofdzekering heeft niets te maken met de groepen in je meterkast.

Ik zou er het volgende van laten maken, dan is het technisch correct en mochten er problemen met je groepenkast zijn kunnen ze niet hun handen ervan af trekken.


"De aansluitwaarde van de totale aansluitpunten is hoger dan de aansluitwaarde van 3x25 A welke in de meterkast is aangebracht. De kopers kiezen ervoor om de aansluitwaarde niet uit te breiden. Risico hiervan is dat de hoofdzekeringen/hoofdautomaten bij gelijktijdig gebruik van meerdere apparaten uit kunnen slaan. Dit is bekend bij kopers en akkoord. Aannemer x kan hiervoor niet aansprakelijk worden gesteld".

[Sincere1983]

TheUnknowny schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 11:09:
Ik sluit me aan bij de rest dat 3x25A zat moet zijn.
Maar ik zou wel die tekst van ze laten aanpassen.

Ze zeggen dat je ze niet meer kan aanspreken op het afslaan van groepen en de hoofdschakelaar.
Daar klopt technische geen hout van. Een hoofdschakelaar beveiligd niks en kan dus ook niet afslaan. En de grote van je hoofdzekering heeft niets te maken met de groepen in je meterkast.

Ik zou er het volgende van laten maken, dan is het technisch correct en mochten er problemen met je groepenkast zijn kunnen ze niet hun handen ervan af trekken.


"De aansluitwaarde van de totale aansluitpunten is hoger dan de aansluitwaarde van 3x25 A welke in de meterkast is aangebracht. De kopers kiezen ervoor om de aansluitwaarde niet uit te breiden. Risico hiervan is dat de hoofdzekeringen/hoofdautomaten bij gelijktijdig gebruik van meerdere apparaten uit kunnen slaan. Dit is bekend bij kopers en akkoord. Aannemer x kan hiervoor niet aansprakelijk worden gesteld".

Super, dank je wel!
Heb de KB nu 2 berichten gestuurd.
1e vraag; op basis van welke verdeling en gelijktijdigheid ze er vanuit gaan dat er een 3x35A nodig is.
2e vraag; dat áls we voor de 3x25A gaan wij wel willen dat de tekst technisch juist staat (en daarvoor heb ik jou voorbeeld genomen).

[Blihi]

Het ligt een beetje aan de netbeheerder of je bij de hoofdzekeringen kunt. Ik kan er gewoon bij. Het zijn drie 25A automaten die ik zelf aan en uit kan zetten. Dat lijkt al een tijdje de standaard in nieuwbouw, maar er gaan geluiden op dat de netbeheerders hier weer vanaf willen en dat ze dus wel automaten toepassen, maar die achter een plastic kapje monteren...

Ze zijn er hier overigens nog nooit uit gegaan hoor.

[Umbrah]

Ik ga mee met de 3x25:

- Waarschijnlijk kan je je auto als 0A belasting tellen, puur doordat je niet goed bezig bent als je géén loadbalancer (of op P1, of met klemmen) aansluit. Ditzelfde geldt voor bepaalde aspecten van de warmtepomp goed te regelen: niet je warmwater voorraad aanvullen na elke douchebeurt, maar zodra je overproductie of laag gebruik hebt scheelt ook belasting. Dit zijn allemaal van die dingen van het niveau: één keer inregelen, nooit meer naar kijken.

Tenzij je met veel COP1 verwarming, elektrische sauna's, en andere luxe dingen waardoor je de bijna €2000/jaar wel kan missen, is het het niet waard... (https://www.stedin.net/aansluiting/rekenmodule#stap3) -- sterker nog: met zonnepanelen/thuis accu's kan je mits goedgeconfigureerd juist een hoop besparen.

[jadjong]

Sincere1983 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 08:58:


Nou komt er daarnaast nog een zwembad (4x2,5 met pomp etc.) maar is ook de kans aanwezig dat we niet meer elektrisch rijden op den duur (daarnaast kunnen we natuurlijk instellen dat we 's-nachts laden).
Aansluitwaarde inductieplaat is 7,4kW.

Wat is ieders ervaring? Is die 3x35A nou echt nodig?

Als je alles netjes verdeelt over de drie fases, dus niet de hele kookplaat op L1, dan heb je samen met een beetje intelligentie meer dan genoeg aan 3x25A. Gezien je zelf al bedacht heb om de auto op een ander moment te laden is die intelligentie al aanwezig.

[Sincere1983]

jadjong schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 11:56:
[...]

Als je alles netjes verdeelt over de drie fases, dus niet de hele kookplaat op L1, dan heb je samen met een beetje intelligentie meer dan genoeg aan 3x25A. Gezien je zelf al bedacht heb om de auto op een ander moment te laden is die intelligentie al aanwezig.

Dat zijn zaken waar ik zelf denk ik even een oogje in het zeil moet houden (daarom ook al de vraag hoe ze die verdeling doen):
Heeft het nog invloed dat we een verzwaring hebben genomen voor de kookplaat (al was dit volgens KB eigenlijk niet persé nodig hebben we dit toch gedaan):
De standaard aansluiting is een perilex aansluiting 2x230V op een aparte groep. Indien u kiest voor een kooktoestel met een vermogen 7,2 kW dan dient de aansluiting verzwaard te worden naar 400V op een krachtgroep. In deze optie is geen rekening gehouden met een extra aardlekschakelaar. Indien dit conform opgave van de electra-installateur nodig mocht blijken, dan zal deze als meerwerk worden opgenomen.

[Sincere1983]

Umbrah schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 11:45:
Ik ga mee met de 3x25:

- Waarschijnlijk kan je je auto als 0A belasting tellen, puur doordat je niet goed bezig bent als je géén loadbalancer (of op P1, of met klemmen) aansluit. Ditzelfde geldt voor bepaalde aspecten van de warmtepomp goed te regelen: niet je warmwater voorraad aanvullen na elke douchebeurt, maar zodra je overproductie of laag gebruik hebt scheelt ook belasting. Dit zijn allemaal van die dingen van het niveau: één keer inregelen, nooit meer naar kijken.

Tenzij je met veel COP1 verwarming, elektrische sauna's, en andere luxe dingen waardoor je de bijna €2000/jaar wel kan missen, is het het niet waard... (https://www.stedin.net/aansluiting/rekenmodule#stap3) -- sterker nog: met zonnepanelen/thuis accu's kan je mits goedgeconfigureerd juist een hoop besparen.

Duidelijk.
Ik moet nog wel even nagaan hoe ik kan zorgen dat ik 'invloed' ga hebben op hóe de WP ingeregeld gaat worden bij projectbouw.

[jadjong]

Sincere1983 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 11:59:
[...]

Dat zijn zaken waar ik zelf denk ik even een oogje in het zeil moet houden (daarom ook al de vraag hoe ze die verdeling doen):
Heeft het nog invloed dat we een verzwaring hebben genomen voor de kookplaat (al was dit volgens KB eigenlijk niet persé nodig hebben we dit toch gedaan):
De standaard aansluiting is een perilex aansluiting 2x230V op een aparte groep. Indien u kiest voor een kooktoestel met een vermogen 7,2 kW dan dient de aansluiting verzwaard te worden naar 400V op een krachtgroep. In deze optie is geen rekening gehouden met een extra aardlekschakelaar. Indien dit conform opgave van de electra-installateur nodig mocht blijken, dan zal deze als meerwerk worden opgenomen.

Ja, dit is je redding wat de kookplaat betreft. Nu zit het in ieder geval verdeeld over twee fases.

[Ultraman]

Umbrah schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 11:45:
Ik ga mee met de 3x25:

Sluit mij er helemaal bij aan.
Moet inderdaad kunnen als de autolader van load balancing is voorzien.

- Waarschijnlijk kan je je auto als 0A belasting tellen, puur doordat je niet goed bezig bent als je géén loadbalancer (of op P1, of met klemmen) aansluit.

Wil toevoegen: als het met CT klemmen kan, doe dat.

Waarom? Simpeler (minder complex), geen omkijken naar en betrouwbaarder.
Met klemmen blijft de P1 poort vrij voor bijv. een verbruiksmeter. Voorkomt dat je met een P1 splitter aan de gang moet en een extra faalbare component toevoegt.
En... bij mij is de P1 poort reeds twee maanden defect. Van de ene op de andere dag spuugde hij geen telegrammen meer. (gelukkig komt er een monteur binnenkort).
De loadbalancer hier maakt gelukkig gebruik van CT klemmen en werkt dus nog prima.

[Sincere1983]

Even nog voor mij;
De load balancer (via P1 of klemmen) komt in principe mee als je de laadpaal laat plaatsen, correct?
Wij moeten nog tegen die tijd een nieuwe paal laten plaatsen namelijk en dan kan ik dit voor mezelf meenemen.

[naftebakje]

^ja, de loadbalancer gaat 'vertellen' aan de laadpaal hoeveel vermogen hij maximaal mag gebruiken. Indien goed ingesteld, is dat van 0W tot het aansluitvermogen op een van de fasen (ze worden alledrie bekeken en de zwaarst belastte zorgt voor de limiet; want je auto gaat evenveel trekken op elk van de 3 fasen.?).
En idd, de kookplaat op meerdere fasen is een nuttige optie, helpt om netjes te verdelen

[ Voor 22% gewijzigd door naftebakje op 08-01-2026 12:32 ]

[Aiolos]

Nieuwbouwwoningen zijn steeds vaker voorzien van elektrische voorzieningen zoals:

Elektrisch koken (inductie)
Warmtepompinstallaties
Laadpunten voor elektrische voertuigen
Zonnepanelen of thuisaccu’s etc.
Dit zorgt voor een toename van het gelijktijdig elektrisch verbruik.

Beetje mierenn**ken, maar zonnepanelen (en in zekere zin accu's ook) zorgen natuurlijk niet voor een toename van verbruik he. Dit voelt een beetje als een truc om de lijst wat langer te laten lijken.

[Blihi]

De installateur wil helemaal niet nadenken over gelijktijdigheid. Bij 3x25A moet hij dat wel en dat is veel werk. Hij heeft ingetekend op dit nieuwbouwproject in de hoop dat hij snel, snel, gemakkelijk alles standaard kan ophangen. Dus, een simpele 3 x 1-fase kast met een kookgroep op 1 fase tegen de muur en klaar is Kees.

Nu wil jij allemaal speciale dingen, zoals een kookplaat, warmtepomp, airco, sauna, laadpaal en nu moet meneer ineens wel nadenken over gelijktijdigheid. Nadenken wil hij niet (want kost tijd die niet in de planning zat), dus adviseert hij 3x35A, want dan kan hij weer stoppen met nadenken.

Vreselijk dit gedrag in de nieuwbouw, maar zo is het. Houd je poot gewoon stijf!

In de nieuwbouw worden de grootste kneuzen gestuurd om huizen aan te sluiten. Bij ons waren er groepen doorverbonden in wanddozen, hangt de groepenkast uit het lood, etc. Alles om het zo goedkoop mogelijk uit te voeren. Vandaar ook de "meerprijs" voor de enige juiste manier om een kookplaat aan te sluiten. De 1-fase kookgroep is gewoon fout, maar ze zullen dat absoluut nooit toegeven. Het is duurder om in 1 keer goed te doen, dus doen ze het in een heel project fout en corrigeren ze het bij die ene klant die wel komt klagen...

[epicfailguy23]

Ik weet niet of op jouw vraag de kookgroep komt (2F+2N) ivm aanschaf kookplaat. Maar als je nog geen kookplaat hebt laat hem een 3F+N aanleggen Dat zijn evenveel kabels trekken (5x want PE) kleur dikte ect zijn allemaal hetzelfde.

Enige wat hij hoeft te doen is een andere Automaat plaatsen een 3F --> is ook beter voor de verdeling want je verdeeld het vermogen over 3F ipv 1.. (een 2F groep is niets meer dan 1F 32A)

Je hebt ook de keuze uit meer kookplaten (met meer vermogen) je kan i.p.v. 7,2kW naar 10,8kW door simpel 1 automaat te wisselen wat uiteindelijk 10tjes werk is..

[Blihi]

epicfailguy23 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:09:
Ik weet niet of op jouw vraag de kookgroep komt (2F+2N) ivm aanschaf kookplaat. Maar als je nog geen kookplaat hebt laat hem een 3F+N aanleggen Dat zijn evenveel kabels trekken (5x want PE) kleur dikte ect zijn allemaal hetzelfde.

Niet per se. 2P+2N kan ook met 2 keer bruin en 2 keer blauw. 3 fase niet, die moet 3 x bruin (of bruin/zwart/grijs) en 1 x blauw naast aarde. Je mag de blauwe nooit voor iets anders dan nul gebruiken.

Enige wat hij hoeft te doen is een andere Automaat plaatsen een 3F --> is ook beter voor de verdeling want je verdeeld het vermogen over 3F ipv 1.. (een 2F groep is niets meer dan 1F 32A)

Geen kookgroep achter een 1-fase aardlek, maar een 3-fase aardlekautomaat. Dat is niet altijd even eenvoudig of zelfs maar mogelijk. Soms zit de kast daarvoor te vol.

Je hebt ook de keuze uit meer kookplaten (met meer vermogen) je kan i.p.v. 7,2kW naar 10,8kW door simpel 1 automaat te wisselen wat uiteindelijk 10tjes werk is..

Dat laatste alleen in een ABB 3-f kast met 4 polige aardleks.

[epicfailguy23]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:21:
[...]

Niet per se. 2P+2N kan ook met 2 keer bruin en 2 keer blauw. 3 fase niet, die moet 3 x bruin (of bruin/zwart/grijs) en 1 x blauw naast aarde. Je mag de blauwe nooit voor iets anders dan nul gebruiken.


[...]

Geen kookgroep achter een 1-fase aardlek, maar een 3-fase aardlekautomaat. Dat is niet altijd even eenvoudig of zelfs maar mogelijk. Soms zit de kast daarvoor te vol.

[...]

Dat laatste alleen in een ABB 3-f kast met 4 polige aardleks.

Ik vermoed dat er gewoon Bruin, Zwart, Grijs, Blauw, groengeel wordt getrokken. IPV 2x bruin 2xblauw.
Dan bij 2F gebruiken ze Bruin en Zwart voor F en grijs en blauw N (altijd dubbelchecken). Ik mag hopen dat ze bij een nieuwe kast voldoende ruimte houden en deze niet meteen volproppen voordat het huis is opgeleverd

Het scheelt totaal 2 posities want ik neem aan dat er al ergens een 3F groep is zodat ze die aardlek kunnen gebruiken en dan een 'normale' B16 Automaat kunnen plaatsen.

[epicfailguy23]

Laten we zeggen dat ze Hopelijk ruimte laten ivm de uitbereidingen waar ze zelf mee schermen --> zonnepanelen 3f? laadpaal 3F. ect ect

[Blihi]

epicfailguy23 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:28:
[...]


Ik vermoed dat er gewoon Bruin, Zwart, Grijs, Blauw, groengeel wordt getrokken. IPV 2x bruin 2xblauw.
Dan bij 2F gebruiken ze Bruin en Zwart voor F en grijs en blauw N (altijd dubbelchecken).

Vermoedens.... Bij mij kwamen beide varianten voor. Een YMvK-kabel in een buis naar de keuken en 3x bruin+blauw VD draad naar de technische ruimte.

Ik mag hopen dat ze bij een nieuwe kast voldoende ruimte houden en deze niet meteen volproppen voordat het huis is opgeleverd

Juist niet: zo goedkoop mogelijk betekent een zo klein mogelijke kast. Hoe voller hoe beter.

Het scheelt totaal 2 posities want ik neem aan dat er al ergens een 3F groep is zodat ze die aardlek kunnen gebruiken en dan een 'normale' B16 Automaat kunnen plaatsen.

Ook weer een aanname. De meeste 3-fase apparatuur moeten een eigen aardlek (warmtepomp, laadpaal), dus dat er al een geschikte 3-fase aardlekautomaat is zou ik niet op rekenen. Daarnaast moet je niet 3 losse automaten plaatsen, maar een 3P+N automaat, zodat de kookplaat bij een fout altijd volledig spanningsvrij raakt.

[jurjen_g]

epicfailguy23 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:28:
[...]


Ik vermoed dat er gewoon Bruin, Zwart, Grijs, Blauw, groengeel wordt getrokken. IPV 2x bruin 2xblauw.
Ik mag hopen dat ze bij een nieuwe kast voldoende ruimte houden en deze niet meteen volproppen voordat het huis is opgeleverd

Hopen mag, maar realiteit is dat ze zo goedkoop mogelijk willen zonder af te wijken. Wij konden destijds (2017(2018 bouw) zelfs niet tegen bijbetaling een grotere meterkast krijgen, op 2 slots na alles vol bij oplevering. Gelukkig nog net precies genoeg voor de 2x 1 fase aansluiting warmtepomp die ik later plaatste, maar ik zit nu in de knoei met Shelly pro meters die er niet meer in kunnen.

@ts 3x25 zou ik sowieso doen, zelfs als je meer zou denken te willen. Ik zou dan het uitgespaarde bedrag investeren in een mooie thuisbatterij die dan de extra load tijdens gelijktijdigheid opvangt. Terugverdientijd is dan 1500 euro per jaar meer dan anders

[Wolly]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:21:
[...]

Dat laatste alleen in een ABB 3-f kast met 4 polige aardleks.

Met een 4 polige aardlek kan je toch wel een kookgroep op 2 fasen aansluiten? Dus 2F + 2N met 2x blauw en 2x bruin?

Of is dat wat je bedoelde

[epicfailguy23]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 13:31:
[...]

Vermoedens.... Bij mij kwamen beide varianten voor. Een YMvK-kabel in een buis naar de keuken en 3x bruin+blauw VD draad naar de technische ruimte.


[...]

Juist niet: zo goedkoop mogelijk betekent een zo klein mogelijke kast. Hoe voller hoe beter.


[...]


Ook weer een aanname. De meeste 3-fase apparatuur moeten een eigen aardlek (warmtepomp, laadpaal), dus dat er al een geschikte 3-fase aardlekautomaat is zou ik niet op rekenen. Daarnaast moet je niet 3 losse automaten plaatsen, maar een 3P+N automaat, zodat de kookplaat bij een fout altijd volledig spanningsvrij raakt.

Beide kun je toch op beide manieren aansluiten, zolang er maar geen 2x N in de kabel zit.

qua kast is het vaak een 'standaard' die ze in het gehele project inzetten, dus niet voor ieder wissewasje (want iedereen wil wel ergens een groepje extra (tegen exorbitante prijzen) een andere kast moeten plaatsen).

in mijn woning heb ik 3x een 3F+N 30ma aardlek, daaruit is alles gesplits dus naar de 1F groepen (alle N komt goed bij de aardlek) en deze verdelen ook naar alle 3F automaten (WP, Laadpaal, 3f kookplaat)

Mijn ervaringen zijn N=2 met nieuwbouw projecten en groepenkasten, waarvan het allebei een 'project bouw' was/is dus niet in eigen beheer. maar wellicht moet je geluk hebben met de installateur.

TLDR aan TS, ik zou de vraag voorleggen en vragen om een (voorlopige) fase indeling / E verdeling.

[Blihi]

@epicfailguy23 Dan hebben ze bij jou gebruik gemaakt van ABB kasten met 3-fase busboards. Die zie je vaker, maar is zeker niet de standaard. Een 4-polige aardlek met daarachter enkele groepen is zelfs een tijdje verboden geweest. Tegenwoordig is het toegestaan, maar wordt het afgeraden.

In ons project was geen enkele groepenkast hetzelfde. Voor elk huis is een apart schema gemaakt en een aparte groepenkast besteld.

De voorlopige faseindeling kun je om vragen, maar ga je niet krijgen. Je moet gewoon terugmelden dat je 3x25A genoeg vindt en meer niet.

[epicfailguy23]

Blihi schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:06:
@epicfailguy23 Dan hebben ze bij jou gebruik gemaakt van ABB kasten met 3-fase busboards. Die zie je vaker, maar is zeker niet de standaard. Een 4-polige aardlek met daarachter enkele groepen is zelfs een tijdje verboden geweest. Tegenwoordig is het toegestaan, maar wordt het afgeraden.

In ons project was geen enkele groepenkast hetzelfde. Voor elk huis is een apart schema gemaakt en een aparte groepenkast besteld.

De voorlopige faseindeling kun je om vragen, maar ga je niet krijgen. Je moet gewoon terugmelden dat je 3x25A genoeg vindt en meer niet.

Njet ik heb een mooie Hager kast, met gewoon kammen onderin. ik had netjes om de groep indeling gevraagd bij controle voor de locatie stopcontacten ect, die heb ik er netjes bijgekregen.


Tegenwoordig zit hij redelijk vol alle eerder genoemde zaken. maar iedereen bij ons in de wijk (+-50woningen) hebben dezelfde kast. (met alle wijzigingen van dien)

[epicfailguy23]

Maar wellicht had ik 'geluk'..
@TS gewoon zeggen dat je 3x25A wil en vragen om de extra zaken, wellicht heb je ook geluk.

[TheUnknowny]

Dit is misschien een beetje offtopic maar, nu lees ik hier vaker dat een aardlekschakelaar voor een kookplaat verplicht is, waar vinden jullie dat in de norm?

Het enige dat ik kan vinden is dat je een wandcontactdoos voor algemeen verbruik tot 32A moet beveiligen met een aardlekschakelaar en dat, dat ook zo is voor verlichting onder toezicht van een leek.

Een kookplaat is geen van beide en zou naar mijn inziens dus niet achter een aardlekschakelaar hoeven.

[ Voor 0% gewijzigd door TheUnknowny op 08-01-2026 14:29 . Reden: Typo ]

[Homer-Simpson]

TheUnknowny schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:28:
Dit is misschien een beetje offtopic maar, nu lees ik hier vaker dat een aardlekschakelaar voor een kookplaat verplicht is, waar vinden jullie dat in de norm?

Het enige dat ik kan vinden is dat je een wandcontactdoos voor algemeen verbruik tot 32A moet beveiligen met een aardlekschakelaar en dat, dat ook zo is voor verlichting onder toezicht van een leek.

Een kookplaat is geen van beide en zou naar mijn inziens dus niet achter een aardlekschakelaar hoeven.

Zou je die discussie in het kookplaataansluittopic willen voeren dan aub?
Zou het voor mijn eigen geruststelling wel willen aangezien ik geen zin heb in gevaar bij een aardfout.

[Sincere1983]

Word die laatste discussie niet getackeld met onderstaande meerwerkoptie:
De standaard aansluiting is een perilex aansluiting 2x230V op een aparte groep. Indien u kiest voor een kooktoestel met een vermogen 7,2 kW dan dient de aansluiting verzwaard te worden naar 400V op een krachtgroep. In deze optie is geen rekening gehouden met een extra aardlekschakelaar. Indien dit conform opgave van de electra-installateur nodig mocht blijken, dan zal deze als meerwerk worden opgenomen.

Met de krachtgroep komt hij toch al op 3 fase?

[Out.of.Control]

TheUnknowny schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:28:
Dit is misschien een beetje offtopic maar, nu lees ik hier vaker dat een aardlekschakelaar voor een kookplaat verplicht is, waar vinden jullie dat in de norm?

Het enige dat ik kan vinden is dat je een wandcontactdoos voor algemeen verbruik tot 32A moet beveiligen met een aardlekschakelaar en dat, dat ook zo is voor verlichting onder toezicht van een leek.

Een kookplaat is geen van beide en zou naar mijn inziens dus niet achter een aardlekschakelaar hoeven.

Naast de reden die je noemt kan er nog een reden zijn dat een ALS nodig is. Als er kortsluiting naar aarde is in het apparaat (of in de verbinding ernaar toe), moet de beveiliging snel genoeg de groep afschakelen. Als je een TN-stelsel hebt, dan is dat vrijwel altijd het geval en is het voor vaste apparaten inderdaad niet altijd nodig om een ALS toe te passen.
Als je een TT-stelsel hebt, dan hangt het mede van de aardverspreidingsweerstand van je aardpen af, of de foutstroom groot genoeg is om de automaat snel genoeg te laten uitschakelen. En dat dat ook van de zomer nog zo is, als de grondwaterstand wellicht een stuk lager is. En ook over 10 jaar, als je dit allemaal al lang vergeten bent.
Als je dat niet weet, of geen idee hebt wat een TT of TN stelsel is, dan kun je maar beter toch een ALS of alamat toepassen.

[madbwr]

hier
7,5kW inductieplaat
2x 6kw lucht water Warmtepomp
1x 4kW hybride warmtepomp voor all electric
1x 4 kW Airco woon kamer
1x 20kW thuis accu

1x 6,5kw zonepanelen

groepenkast opdeling:
3x aardlek met elk 4 groepen 230V
3 fase+n alamat voor kookplaat
3 fase+n alamat accu
3 fase+n alamat zonepanelen

alles op 3x25A
in een kast die nu nog 1 groep reserve heeft

[ Voor 40% gewijzigd door madbwr op 08-01-2026 16:04 ]

[Sincere1983]

Via een andere bewoner deze tekening ontvangen:
Hier bovenop zou dan nog een EV lader (met loadbalancing) en de WP(5,5kw)/pomp van het zwembad komen.

Iemand die op basis hiervan dan nog een advies kan geven of kan bevestigen dat dan 3x25A voldoende moet zijn?

[ Voor 41% gewijzigd door Sincere1983 op 08-01-2026 20:34 ]

[Wuursj]

@Sincere1983 Lijkt mij een prima verdeling over de fasen waar over nagedacht lijkt te zijn met 3-fase aansluiting voor kookplaat, WP en PV. Zou prima moeten kunnen!

De EV lader wordt ook 3 fase?
En de WP van het zwembad wordt een 1 fase? Die zou ik dan aan de middeldste fase hangen. Desnoods met een timer rond kooktijd. Maar de pak hem beet 1,5 kw die dat ding zal trekken, is niet enorm.

[ Voor 21% gewijzigd door Wuursj op 08-01-2026 20:57 ]

[Sincere1983]

Wuursj schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:50:
@Sincere1983 Lijkt mij een prima verdeling over de fasen waar over nagedacht lijkt te zijn met 3-fase aansluiting voor kookplaat, WP en PV. Zou prima moeten kunnen!

De EV lader wordt ook 3 fase? En de WP van het zwembad wordt een 1 fase? Die zou ik dan aan de middeldste fase hangen.

EV lader moeten we tegen die tijd nog uitzoeken maar zal een 11kW lader worden met loadbalancing verwacht ik. De zwembad WP is een 1x16A (Aquaforte full inverter) die overigens alleen tussen April en Oktober draait (als de Bodemwarmtepomp nog lang niet op vollast draait).

Zou jij kunnen uitleggen hoe ik kan zien dat het prima moet kunnen? Totaal 17,25kW beschikbaar maar plaatje toont al een hogere gelijktijdigheid dan die 17,25kW? En daar bovenop komt dan de EV lader en WP van het zwembad, dan zit je er in principe overheen.
Lees ik het goed dat ze wel van een flinke gelijktijdigheid uitgaan (oven, wasdroger, quooker bijv gelijk aan die elk 40% trekt van geinstalleerd vermogen). Lees ik het dan goed?

[ Voor 35% gewijzigd door Sincere1983 op 08-01-2026 21:28 ]

[GeeMoney]

Past allemaal prima hoor op 3x25A, zoals velen hierboven ook al aangeven.
Ik heb echt een behoorlijke installatie ook en ook alles op 3x25A.

Gelijktijdigheid is inderdaad het sleutel woord. Je zwembad warmtepomp zet je namelijk aan als het mooi weer is, en dus ook je zonnepanelen opleveren en je dus niet uit het net trekt etc.

Ik heb hier een 17kW warmtepomp op mijn zwembad inclusief waterpomp en doseer systeem.
2 ovens
Kookplaat
Autolader 11kW
Quooker
3-fase bodem warmtepomp
9kW zonnepanelen
All electric woning en gezin van 5 dus praktisch altijd aan het wassen en drogen ook .

Members only:

Alleen zichtbaar voor ingelogde gebruikers. Inloggen

Nog een oude foto maar you get the point .

[ Voor 25% gewijzigd door GeeMoney op 08-01-2026 21:05 ]

[True]

Wat ik zo snel niet voorbij heb zien komen is het zekeringen of installatieautomaten vanuit de netbeheerder worden.
Als je nu keuze hebt zou ik voor 3x25A automaten gaan - meestal zijn automaten standaard voor nieuwbouwwoningen, maar dat wil je liever even valideren. Het voordeel is, mocht je wel een keer boven de 25A komen voor een duur zo lang dat die afschakelt, kun je het zelf weer activeren zonder dat je Enexis hoeft te bellen.

[Sincere1983]

Begrijp ik het ook goed dat als we een thuisbatterij plaatsen we daarmee ook de verbruikslast naar beneden brengen?
Stel we kiezen voor 3x25A en we merken dat we toch eroverheen zitten, kunnen we dan gewoon een thuisbatterij plaatsen om zo het verbruik vanuit de netbeheerder te verlagen?

[Sincere1983]

True schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:05:
Wat ik zo snel niet voorbij heb zien komen is het zekeringen of installatieautomaten vanuit de netbeheerder worden.
Als je nu keuze hebt zou ik voor 3x25A automaten gaan - meestal zijn automaten standaard voor nieuwbouwwoningen, maar dat wil je liever even valideren. Het voordeel is, mocht je wel een keer boven de 25A komen voor een duur zo lang dat die afschakelt, kun je het zelf weer activeren zonder dat je Enexis hoeft te bellen.

Vraag ik nog even na, dank je.

[Homer-Simpson]

Sincere1983 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:16:
Begrijp ik het ook goed dat als we een thuisbatterij plaatsen we daarmee ook de verbruikslast naar beneden brengen?
Stel we kiezen voor 3x25A en we merken dat we toch eroverheen zitten, kunnen we dan gewoon een thuisbatterij plaatsen om zo het verbruik vanuit de netbeheerder te verlagen?

Ja mits goed geïnstalleerd en ingesteld. Wel even opletten op welke fase dus.

[jadjong]

Sincere1983 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:55:

Lees ik het goed dat ze wel van een flinke gelijktijdigheid uitgaan (oven, wasdroger, quooker bijv gelijk aan die elk 40% trekt van geinstalleerd vermogen). Lees ik het dan goed?

Dat lees je goed, net als dat de stopcontacten voor algemeen gebruik in totaal 5500W gaan verbruiken. Hoeveel personen in huis gamen met een 55" scherm, dual Nvidia desktop en 1000W elektrische deken om zich heen?


@Homer-Simpson Een accu die op 3-fase kan ontladen (asymetrisch) lost dat ook op.

[ Voor 7% gewijzigd door jadjong op 08-01-2026 21:35 ]

[Wuursj]

Sincere1983 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 20:55:
[...]
Zou jij kunnen uitleggen hoe ik kan zien dat het prima moet kunnen? Totaal 17,25kW beschikbaar maar plaatje toont al een hogere gelijktijdigheid dan die 17,25kW? En daar bovenop komt dan de EV lader en WP van het zwembad, dan zit je er in principe overheen.
Lees ik het goed dat ze wel van een flinke gelijktijdigheid uitgaan (oven, wasdroger, quooker bijv gelijk aan die elk 40% trekt van geinstalleerd vermogen). Lees ik het dan goed?

Met hun gelijktijdigheid komen ze aan 30A maar zoals je al zegt werken ze (logischerwijs, zij hoeven immers de netbeheerder niet te betalen) met een flinke gelijktijdigheid.

• Dingen als vaatwasser en koken oven(s) staan zelden tegelijk aan. Vaatwasser gaat meestal pas na koken aan
• Ze gaan van >5kW aan 'gewone' spullen in woonkamer, keuken en slaapkamer... hoe dan? Ja wellicht als je een paar airfryers tegelijk aan zet maar dan staan de ovens waarschijnlijk weer uit.
• De WP heeft hier nog nooit meer dan 1,5kw verbruikt, 4kw vind ik erg veel zonder back-up element (en die laatste moet je sowieso zien te voorkomen)

Het is behoorlijk worst-case opgezet.

De kook dingen hebben ze netjes over de fasen verdeelt, dat is het belangrijkste, dat zorgt voor een piek. Waar je nog naar zou kunnen kijken is de echte kookplaat: de meeste zijn eigenlijk 2 fasen en gebruiken eentje niet wat nog beter verdeeld kan worden.

• Van de (extra) EV lader heb je geen last want loadbalancer.
• Van de zwembad WP ook niet want die hang je (indien nodig) aan een timer zodat die niet aan gaat rondom de kook-piek.
• Daarnaast kan je een groep nog enige tijd overbelasten voor ie echt om gaat, zeker voor C-karakteristiek zekeringen (die normaliter gebruikt worden als hoofdzekering).
• In het ergste geval zou je de WP ook nog kunnen programeren dat ie even uitgaat rondom koken. Dat merk je niet in een okee geisoleerd huis (en koken brengt ook warmte in huis).
• Upgraden kan altijd nog. 3x35A kost veel geld, elk jaar weer

Ik heb mijn aansluiting laten opwaarderen naar 3x25A toen ik all-electric ging maar achteraf was de oude 1x40A ook meer nog prima geweest zeggen de logfiles. Ik heb dan nog geen EV maar met loadbalancer heb je daar zoals gezegd geen last van.

[ Voor 5% gewijzigd door Wuursj op 08-01-2026 21:40 ]

[TheUnknowny]

Kijk nog even of het met je aardlekschakelaars goed gaat, die zijn 40A.

Je PV is beveiligd met 16A en je hebt een 25A hoofdzekering, je zou dus theoretisch continue 41A door je aardlekschakelaar kunnen trekken.

Ik heb thuis een zelfde situatie alleen heb ik het zo uitgelegd dat de afgaande groepen nooit meer dan 40A kunnen trekken.

Geen idee of dit normaal is in de nieuwbouw tegenwoordig ik zit al een jaar of 20 niet meer in die richting.

[Sincere1983]

Was ook nog even aan het crosschecken wat ze voor de apparaten aanhouden.
Is een totaal vermogen van een wasdroger niet heel veel met 2,6kW? een flinke Miele warmtepompdroger is 1,1kW aansluitwaarde?
Wasmachine 2,8kW waar een flinke Miele 2,1kW aansluitwaarde heeft?
Vaatwasser 3,0kW waar degene die in onze opdracht zit voor de keuken een aansluitwaarde van 2,4kW heeft.
Etc. Etc.
Info aansluitwaardes: Bemmel en Kroon website.

Lijkt dat ze daarin dus ook uitgaan van vrij onzuinige apparaten.

[Homer-Simpson]

Sincere1983 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:22:
Was ook nog even aan het crosschecken wat ze voor de apparaten aanhouden.
Is een totaal vermogen van een wasdroger niet heel veel met 2,6kW? een flinke Miele warmtepompdroger is 1,1kW aansluitwaarde?
Wasmachine 2,8kW waar een flinke Miele 2,1kW aansluitwaarde heeft?
Vaatwasser 3,0kW waar degene die in onze opdracht zit voor de keuken een aansluitwaarde van 2,4kW heeft.
Etc. Etc.
Info aansluitwaardes: Bemmel en Kroon website.

Lijkt dat ze daarin dus ook uitgaan van vrij onzuinige apparaten.

Correct. En al die apparaten gebruiken maar heel kortstondig hun maximale vermogen. Dus dat maakt het een stuk minder spannend in de praktijk. Voor overige wcd’s stond 5000W in het schema terwijl dat in de praktijk dikwijls maar 200W zal zijn of in ieder geval ver onder de 2000W afhankelijk van je sluipverbruik en aantal PC’s/ aquariums.

[ Voor 11% gewijzigd door Homer-Simpson op 08-01-2026 22:53 ]

[Sincere1983]

Super, hartelijk dank allen voor de snelle reacties!
De keuze is duidelijk en geven we morgen door (incl. De aanvullende tips die ik gehad heb).

[Blihi]

epicfailguy23 schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 14:11:
[...]


Njet ik heb een mooie Hager kast, met gewoon kammen onderin. ik had netjes om de groep indeling gevraagd bij controle voor de locatie stopcontacten ect, die heb ik er netjes bijgekregen.

[Afbeelding]
Tegenwoordig zit hij redelijk vol alle eerder genoemde zaken. maar iedereen bij ons in de wijk (+-50woningen) hebben dezelfde kast. (met alle wijzigingen van dien)

Hager Vega. Die hangt er bij mij nu ook. Helaas is dit een zeldzaamheid. Meestal zie je volgeprakte ABB kasten.

Ik zie wel dat hij later is uitgebreid onderin, met veel te krappe bedrading. Intern moet dit allemaal 6 mm2 zijn, met adereindhulsjes en dus geen vaste kern, Je mag geen koper zien, er mogen geen twee aders onder 1 klem, etc.

[epicfailguy23]

Homer-Simpson schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 22:51:
[...]

Correct. En al die apparaten gebruiken maar heel kortstondig hun maximale vermogen. Dus dat maakt het een stuk minder spannend in de praktijk. Voor overige wcd’s stond 5000W in het schema terwijl dat in de praktijk dikwijls maar 200W zal zijn of in ieder geval ver onder de 2000W afhankelijk van je sluipverbruik en aantal PC’s/ aquariums.

Ik dacht te herinneren dat ze een gelijktijdigheid van 50-100W per stopcontact rekenen, (het komt zelfden voor dat je alles gebruikt namelijk). je zal wel zelf waar mogelijk moeten aangeven waar verwacht groot gebruikers te hebben. Als je ergens een bitcoin miner neerzet is dat minder handig op de groep waar ook de gehele woonkamer +keuken opzit . dus beetje natte duim kom je al een heel end.

[epicfailguy23]

Blihi schreef op vrijdag 9 januari 2026 @ 07:19:
[...]


Hager Vega. Die hangt er bij mij nu ook. Helaas is dit een zeldzaamheid. Meestal zie je volgeprakte ABB kasten.

Ik had inmiddels wel de hoop dat zulke kasten de norm waren iets met penny's on the dime..

Ik zie wel dat hij later is uitgebreid onderin, met veel te krappe bedrading. Intern moet dit allemaal 6 mm2 zijn, met adereindhulsjes en dus geen vaste kern, Je mag geen koper zien, er mogen geen twee aders onder 1 klem, etc.

we gaan offtopic, deze is inderdaad uitgebreid. maar overal minimaal 6mm2 gebruikt (voor de groepen) wellicht vertekend de 10mm2 van de offgrid

[Chielioj]

Ik zie geen hele gekke dingen in het installatieschema. Zelf zou ik voor de gelijktijdigheid van de algemene wandcontactdozen een 30% aan hebben gehouden, maar verder staan er geen gekke dingen in.
Over het algemeen wordt er per WCD voor algemeen gebruik 200Va aangehouden.

De installateur weet natuurlijk niet of jij een moderne Miele wasmachine neerzet of een oude. Hier zit nogal wat verschil in de benodigde vermogens.
De installateur zal een berekening moet maken, welke uiteraard, een overkill is. Je wilt niet om de x dagen gebeld worden dat er continu groepen eruit klappen.

[Homer-Simpson]

Er is overigens niks mis met ABB als merk voor zowel de kast als de inhoud. Het is niet zo dat Hager per sé beter is. Het zijn beide A-merken en je bent afhankelijk van de netheid van werken van de installateur en diens kennisniveau of je een nette kast krijgt of niet.

[Sincere1983]

True schreef op donderdag 8 januari 2026 @ 21:05:
Wat ik zo snel niet voorbij heb zien komen is het zekeringen of installatieautomaten vanuit de netbeheerder worden.
Als je nu keuze hebt zou ik voor 3x25A automaten gaan - meestal zijn automaten standaard voor nieuwbouwwoningen, maar dat wil je liever even valideren. Het voordeel is, mocht je wel een keer boven de 25A komen voor een duur zo lang dat die afschakelt, kun je het zelf weer activeren zonder dat je Enexis hoeft te bellen.

Zojuist de bevestiging verstuurd van de 3x25A.
KB bevestigde ook nog dat het inderdaad met installatieautomaten vanuit de netbeheerder zal zijn.