Ik heb hier even naar gekeken samen met Gemini. In dit rapport:
Hier zijn de specifieke punten die worden genoemd:
Verband met gezondheidsklachten: Er wordt verwezen naar een review en meta-analyse die concluderen dat "PVC-dampen en weekmakers (ftalaten)" mogelijk astma veroorzaken. Specifiek wordt genoemd dat de aanwezigheid van PVC-oppervlakken in de woning (als maat voor blootstelling aan ftalaten) een significant verhoogd risico geeft op astma en allergieën bij kinderen.
Bronnen van stoffen: PVC-vloeren (en vinylvloeren) worden genoemd als producten waarin plastics en kunststoffen zijn verwerkt die weekmakers en brandvertragers bevatten . Ook wordt "zeilvloerbedekking of vloerbedekking met PVC" genoemd als een factor die mogelijk bijdraagt aan gezondheidsklachten.
Signalen voor beleid: In de conclusies wordt gesteld dat er signalen zijn over nieuwe gezondheidsrisico's, zoals het "uitdampen van weekmakers uit PVC-oppervlakten", en dat onderzocht moet worden in hoeverre dit relevant is voor de Nederlandse situatie .
Onderzoeksresultaten: In Bijlage 2 worden specifieke studies samengevat die een relatie vonden tussen PVC-vloerbedekking ("PVC flooring") en luchtwegklachten/astma bij kinderen.
Echter, dit onderzoek is van 2009. Dus ik ben ook op zoek gegaan naar updates rondom dit vraagstuk:
1. Langetermijnstudies bevestigen astma-risico
Een belangrijk Zweeds onderzoek (de DBH-studie) heeft kinderen 10 jaar lang gevolgd. Uit de resultaten, die na 2009 zijn gepubliceerd, bleek dat kinderen die in een slaapkamer met een PVC-vloer sliepen, een grotere kans hadden om astma te ontwikkelen dan kinderen zonder zo'n vloer.
Prenatale blootstelling: Er waren zelfs aanwijzingen dat blootstelling tijdens de zwangerschap (als de ouders PVC in hun slaapkamer hadden) een nog sterkere voorspeller was voor astma bij het kind op latere leeftijd.
2. Direct bewijs in urine (Amerikaanse studie, 2015)
Waar het rapport uit 2009 nog vooral sprak over "aanwijzingen", legde een Amerikaanse studie uit 2015 een directere link. Onderzoekers vonden dat kinderen die in huizen met vinylvloeren woonden, significant hogere concentraties van specifieke afbraakproducten van weekmakers (metabolieten van benzylbutylftalaat) in hun urine hadden.
Dit bevestigt dat de stoffen uit de vloer daadwerkelijk in het lichaam van de kinderen terechtkomen.
Deze kinderen vertoonden ook vaker luchtwegontstekingen.
3. Het probleem van gerecycled PVC (Zwitserse studie, recent)
Een zeer recent en belangrijk punt van aandacht is gerecycled PVC. Hoewel nieuwe, Europese regels het gebruik van bepaalde schadelijke weekmakers (zoals DEHP) aan banden hebben gelegd, komen deze stoffen via recycling soms toch weer in nieuwe vloeren terecht.
Een Zwitserse studie (gepubliceerd rond 2023) onderzocht 151 nieuwe PVC-vloeren en vond in 16% van de gevallen nog steeds oude, gereguleerde stoffen (zoals lood en DEHP), waarschijnlijk door het gebruik van oud, gerecycled PVC in de nieuwe producten.
4. Belangrijke nuance: Oude vs. Moderne vloeren
Het is belangrijk om onderscheid te maken tussen het type vloer:
Oude of goedkope vloeren: De risico's gelden voornamelijk voor oudere vloeren of goedkopere varianten (vaak buiten de EU geproduceerd) die nog de "ouderwetse" ftalaten bevatten.
Moderne, gecertificeerde vloeren: Tegenwoordig zijn er veel PVC-vloeren op de markt die ftalaat-vrij zijn of gebruikmaken van veilige bio-weekmakers (bijvoorbeeld op basis van soja). Deze vloeren voldoen aan strenge Europese emissienormen (zoals de E1-norm of A+ labels) en worden als veilig beschouwd.
Het rapport uit 2009 is inderdaad verouderd in de zin dat het bewijs inmiddels veel harder is geworden. De destijds vermoede risico's zijn inmiddels in grote, langlopende studies bevestigd. Tegelijkertijd is de industrie veranderd: er zijn nu veiligere alternatieven beschikbaar, maar alertheid blijft geboden bij goedkope import of vloeren met gerecycled materiaal.
Dat zijn de VOS/SVOS stoffen.
VOS (Vluchtige Organische Stoffen): Dit zijn stoffen die bij kamertemperatuur makkelijk verdampen, zoals oplosmiddelen in verf, lijm, schoonmaakmiddelen en formaldehyde.
SVOS (Semi-Vluchtige Organische Stoffen): Dit zijn stoffen die veel langzamer vrijkomen (uitdampen) en vaak neerslaan op stofdeeltjes of meubels. Het rapport classificeert weekmakers (ftalaten), die in PVC zitten om het flexibel te maken, expliciet als SVOS.
Alleen is dit mogelijk dus wel (gedeeltelijk) opgevangen door nieuwe regels en productiemethoden.