Wat is de snelste checksum (md5) oplossing?

[droner]

Wat is de snelste MD5 checksum tool?

Achtergrond: MD5 checksums toepassen om bitrot tijdig te detecteren, twee eerdere topics:
Bestanden die eroderen op HD - hoe hiermee om te gaan?
Detecteert (MD5) checksum verify bitrot?


Met Corz Checksum - supposedly een supersnelle tool, kost het me naar schatting 25 uur om een 5TB disk volledig te checksum verifyen. Aangezien ik eigenlijk liefst zowel origineel als backup drive volledig verifieer voordat ik een sync uitvoer maakt dit het hele sync (=backup) proces nogal een verhaal.

Iemand een snellere oplossing?

NOTE: het gaat hier om externe WD MyBooks

[GlowMouse]

De 25 uur lijkt beperkt te worden door de leessnelheid. Waarom denk je dat het sneller kan?

[RGAT]

CRC32 is misschien iets sneller, maar met 5TB gaat het sowieso uren kosten...

[dcm360]

Hoe lang duurt het om alle data van de schijf te lezen? Dat is sowieso de beperkende factor. Stel je haalt gemiddeld 100MB/s, dan duurt het al een uur of 14 om door 5TB aan data te gaan. En dan moet je nog meerekenen dat gemiddeld 100MB/s best een uitdaging is als je veel kleine bestanden hebt.

[Tortelli]

In theorie ben je met 90MB leessnelheid al zo'n 15-16 uur bezig. Afhankelijk van de bestanden die erop staan zul je die 90MB waarschijnlijk nieteens halen, met b.v. foto's van zeg 5-10MB/s mag je blij zijn met een leessnelheid van ~50-60MB/s.

Zo kom je een heel eind aan de 25 uur, je ga hier niet veel mee winnen.

Edit; dcm360 was een paar seconden voor me maar zegt feitelijk exact hetzelfde .

[ Voor 12% gewijzigd door Tortelli op 13-08-2016 16:18 ]

[Compizfox]

Als het goed is zou het niet veel uit moeten maken welke tool je pakt. Ze gebruiken immers allemaal hetzelfde algoritme (MD5).

Het lijkt hier misschien een beetje te gaan om een XY-probleem. Is de manier waarop je (blijkbaar belangrijke) data opslaat (namelijk op externe schijven) wel zo handig? Kun je daarvoor niet beter een (zelfbouw?)-NAS neerzetten met een bestandssysteem zoals ZFS of BTRFS die automatisch data-integriteit voor je bewaakt?

[droner]

Thanks mensen. Ik had idd een beetje beter na moeten denken voordat ik deze vraag neerplempte - heb die MyBooks zelfs via USB2 gekoppeld, geen USB3 in deze doos.. misschien is het slimste dus even een USB3 controllertje te halen en dan te kijken wat er overblijft. Goed ook om te te realiseren dat eenzelfde algoritme (md5) in principe altijd dezelfde snelheid zal betekenen (mits de tool een beetje clean werkt, zou ik denken).

PS. zijn vooral grote bestanden van 500MB-6GB, plus beschrijvende txt bestanden - de txt's veranderen het vaakst dus die wil ik collectief in de root checksummen, de rest per folder. In totaal plm. 1500 folders per schijf.

@Compizfox thanks voor de alternatieve suggesties, maar die oplossingen zijn 1) onhandig als je windows user bent 2) slecht schaalbaar en 3) nu te duur voor me om in te investeren (is een aparte discussie, zie eerste thread linkje in de OP)

[jeroen3]

Je kunt ook multipar proberen. Dan kun je de bestanden nog herstellen na bitrot.

[droner]

@jeroen3, ik heb backups dus geen pars nodig thanks, dat zou het hele proces bovendien m.i. niet versnellen. Is besproken in Bestanden die eroderen op HD - hoe hiermee om te gaan?

[dcm360]

Overigens heb ik nog wel mooie tabel gevonden met de snelheid van diverse hash-functies. Afhankelijk van jouw pc zijn de hash-functies wat sneller of langzamer, maar waarschijnlijk niet limiterend. Op mijn laptop gaat een scrub van BTRFS met >500MB/s (crc32), terwijl ik ook nog eens disk-encryptie gebruik.

[Compizfox]

droner schreef op zaterdag 13 augustus 2016 @ 16:41:
@Compizfox thanks voor de alternatieve suggesties, maar die oplossingen zijn 1) onhandig als je windows user bent 2) slecht schaalbaar

Ik denk dat de meeste mensen (ook die ZFS gebruiken) Windows-gebruiker zijn. Je kunt op je desktop ook gewoon Windows blijven gebruiken, het idee is dat je een aparte server/NAS gebruikt voor opslag.

Met een OS als FreeNAS/Nas4Free/OpenMediaVault hoeft het helemaal niet zo moeilijk te zijn.

en 3) nu te duur voor me om in te investeren (is een aparte discussie, zie eerste thread linkje in de OP)

Tja, het kost wat, maar bekijk het eens van de andere kant: Hoeveel is die data jou waard? Je lijkt er zoveel moeite in te steken (met het controleren van checksums tegen bitrot) dat die data best belangrijk voor je is. Ik zou dus zeggen dat het het waard is om er een goede storageoplossing voor neer te zetten. Maar dat moet je natuurlijk voor jezelf nagaan

[droner]

@Compizfox zoals gezegd: is een gepasseerd station for now.

[Q]

dcm360 schreef op zaterdag 13 augustus 2016 @ 16:17:
Hoe lang duurt het om alle data van de schijf te lezen? Dat is sowieso de beperkende factor. Stel je haalt gemiddeld 100MB/s, dan duurt het al een uur of 14 om door 5TB aan data te gaan. En dan moet je nog meerekenen dat gemiddeld 100MB/s best een uitdaging is als je veel kleine bestanden hebt.

Dit is het juiste antwoord. De meeste moderne computers doen MD5 op 500+ MB/s maar de bottleneck is ofwel de doorvoersnelheid van je harde schijf ofwel de verbinding SATA/USB.

Edit, ik zit die andere topics door te nemen, maar mijn God zeg waar ben je mee bezig?

Je bent ooit een keer een paar oude files kwijt geraakt en nu loop je te emmeren met externe schijven en tools en grote paniek maar waarom nu ?

Het is ook weer allemaal niet belangrijk genoeg dat je bereid bent om het advies op te volgen wat je van menigeen hebt gekregen om gewoon een ZFS servertje neer te zetten met een paar schijven er in.

pricewatch: HP Proliant MicroServer Gen8 G1610T

Wat mij betreft loop je te prieken en te kloten, maar de dataveiligheid die jij zoekt krijg je nooit op een werkbare manier.

Ik weet niet hoeveel schijven je nu totaal hebt, maar als je er 3 hebt, sloop dan twee van die dingen uit hun behuizing en stop ze in RAID1 in de microserver en gebruik de 3e via USB3 als backup doelwit.

[ Voor 44% gewijzigd door Q op 13-08-2016 17:51 ]

[jan99999]

Ik zou zeker een extra pc aanschaffen(2e hands) om dit te doen, dan kun je dit laten lopen zolang je nodig hebt, zonder je werk pc te onderbreken.
En misschien je back-up via netwerk delen indien dit nodig zou zijn.
Of misschien juist geen netwerk naar deze pc ivm beveiliging.

[duiveltje666]

Misschien wel het enige juiste antwoord op een topique als deze :

x 1000

[droner]

dcm360 schreef op zaterdag 13 augustus 2016 @ 16:47:
Overigens heb ik nog wel mooie tabel gevonden met de snelheid van diverse hash-functies. Afhankelijk van jouw pc zijn de hash-functies wat sneller of langzamer, maar waarschijnlijk niet limiterend. Op mijn laptop gaat een scrub van BTRFS met >500MB/s (crc32), terwijl ik ook nog eens disk-encryptie gebruik.

Thanks, heel interessant! Nooit geweten dat er zoveel varianten zijn.

Ik heb op een gegeven moment tot MD5 besloten omdat die vrij simpel (en dus snel) is en goed genoeg voor mijn doel (data integriteit). Volgens deze tabel zou het 5 TB klusje (op hun bak) in ruim 4 uur gebeurd moeten kunnen zijn, dat worden al werkbare tijden... gewoon 's nachts laten draaien en 's ochtends kun je meteen weer aan de slag.

Natuurlijk ook verleidelijk om ff naar snellere opties te kijken, Sosemanuk & Salsa zijn al significant sneller en helemaal interessant wordt het bij VMAC, maar zouden die nog voldoen voor het doel? Enig idee?


@RGAT: CRC32 idd ook sneller, zie tabel! Maar lijkt niet zoveel uit te maken.

@jan99999: thx voor je tip!

@Compizfox nog even: ZFS of BTRFS klinken echt superinteressant en in de toekomst ga ik ook vast naar zoiets toe. Maar, vooralsnog zit het (voor zover ik uit betreffende topics heb begrepen, en als Win user) toch nog aardig in de hobbyhoek, bovendien lijken bestaande systemen ook nog niet echt scalable te zijn.. los daarvan: met een simpele&snelle checksum oplossing zou bitrot m.i. voor iedereen tot het verleden kunnen behoren zonder in iets nieuws te hoeven investeren

Q schreef op zaterdag 13 augustus 2016 @ 17:34:
[...]
Edit, ik zit die andere topics door te nemen, maar mijn God zeg waar ben je mee bezig?
[...]

Haha, jij hebt zeker tijd teveel?

Maar zo goed heb je die topics niet doorgenomen, anders had je gezien dat het eerste topic al 9 maanden oud is (dus hoezo paniek en hoezo 'nu'), kende je m'n (huidige) bezwaren tegen ZFS en het aantal disks waar ik het over heb enz. Als je de wiseguy uit wil hangen doe het dan wel goed he vriend!

[dcm360]

droner schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 00:53:
[...]


Thanks, heel interessant! Nooit geweten dat er zoveel varianten zijn.

Ik heb op een gegeven moment tot MD5 besloten omdat die vrij simpel (en dus snel) is en goed genoeg voor mijn doel (data integriteit). Volgens deze tabel zou het 5 TB klusje (op hun bak) in ruim 4 uur gebeurd moeten kunnen zijn, dat worden al werkbare tijden... gewoon 's nachts laten draaien en 's ochtends kun je meteen weer aan de slag.

Natuurlijk ook verleidelijk om ff naar snellere opties te kijken, Sosemanuk & Salsa zijn al significant sneller en helemaal interessant wordt het bij VMAC, maar zouden die nog voldoen voor het doel? Enig idee?

Wellicht moet ik je nu even op 2 punten teleurstellen: Die heel erg snelle opties die jij hier noemt, zijn encryptiefuncties. Voor het berekenen van hashes moet je je beperken tot de opties die de laatste twee kolommen in de tabel niet hebben.

Daarnaast gaat jouw schijf nooit die snelheden halen (ook niet met USB3). MD5 is snel genoeg om de schijf bij te kunnen houden, want meer dan 200MB/s wordt het toch niet (ik denk eerder dat mijn eerdergenoemde 100MB/s realistischer is).

[Compizfox]

droner schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 00:53:
[...]
@Compizfox nog even: ZFS of BTRFS klinken echt superinteressant en in de toekomst ga ik ook vast naar zoiets toe. Maar, vooralsnog zit het (voor zover ik uit betreffende topics heb begrepen, en als Win user) toch nog aardig in de hobbyhoek, bovendien lijken bestaande systemen ook nog niet echt scalable te zijn..

ZFS in de 'hobbyhoek'? Echt niet. Is zeer volwassen en stabiel en wordt al tijden serieus gebruikt, ook in enterprise-situaties. In het geval van BTRFS heb je wel een beetje een punt. Dat is veel nieuwer en, afhankelijk van aan wie je het vraagt, nog experimental. RAID1 met BTRFS is wel bruikbaar maar RAID5 nog niet, zover ik weet.

los daarvan: met een simpele&snelle checksum oplossing zou bitrot m.i. voor iedereen tot het verleden kunnen behoren zonder in iets nieuws te hoeven investeren

Wat jij handmatig doet met die checksums is leuk, maar wat doe je als je een corrupt bestand vindt? Dan is het al te laat, je hebt geen parity om het te repareren. Dan moet je dus een backup (ergens anders) hebben om het bestand terug te zetten.

Next-gen bestandssystemen (zoals ZFS) werken ook met een simpele en snelle checksum, maar dan ingebouwd in het bestandssysteem. Plus, als je RAID1 (mirrorring) of RAID-Z gebruikt, dan heb je parity beschikbaar waarmee ZFS de bitrot automatisch kan repareren. Self-healing data noemen ze dat. Dat gebeurt sowieso al automatisch als je een corrupt bestand probeert te openen, maar je kunt ook een scrub draaien waarmee je hele pool gechecked wordt.

[droner]

Compizfox schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 01:10:
[...]

ZFS in de 'hobbyhoek'? Echt niet. Is zeer volwassen en stabiel en wordt al tijden serieus gebruikt, ook in enterprise-situaties. In het geval van BTRFS heb je wel een beetje een punt. Dat is veel nieuwer en, afhankelijk aan wie je het vraagt, nog experimental. RAID1 met BTRFS is wel bruikbaar maar RAID5 nog niet, zover ik weet.

Out of the box ZFS oplossingen voor windows, wie weet loop ik alweer achter. Ik dacht dat ik een ZFS box alleen via een VM of whatever kon benaderen enz?
Klopt mijn andere idee inmiddels misschien ook niet meer - dat je in een ZFS systeempje geen schijven bij kunt plaatsen / vervangen door grotere schijven enz?

Wat jij handmatig doet met die checksums is leuk, maar wat doe je als je een corrupt bestand vindt? Dan is het al te laat, je hebt geen parity om het te repareren. Dan moet je dus een backup (ergens anders) hebben om het bestand terug te zetten.

Ik heb een exacte mirror waarmee ik ook hetzelfde doe qua checksums. De kans dat op beide schijven tegelijkertijd exact dezelfde bitfout opduikt is volgens mij verwaarloosbaar.

[droner]

dcm360 schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 01:04:
[...]

Wellicht moet ik je nu even op 2 punten teleurstellen: Die heel erg snelle opties die jij hier noemt, zijn encryptiefuncties. Voor het berekenen van hashes moet je je beperken tot de opties die de laatste twee kolommen in de tabel niet hebben.

Daarnaast gaat jouw schijf nooit die snelheden halen (ook niet met USB3). MD5 is snel genoeg om de schijf bij te kunnen houden, want meer dan 200MB/s wordt het toch niet (ik denk eerder dat mijn eerdergenoemde 100MB/s realistischer is).

Duidelijk, thanks!

[dcm360]

droner schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 02:00:
[...]


Out of the box ZFS oplossingen voor windows, wie weet loop ik alweer achter. Ik dacht dat ik een ZFS box alleen via een VM of whatever kon benaderen enz?

Een losse machine met ZFS er op zou je kunnen zien als een NAS, en werkt (of kan werken) op dezelfde manier als bijvoorbeeld een apparaat van Synology.

Klopt mijn andere idee inmiddels misschien ook niet meer - dat je in een ZFS systeempje geen schijven bij kunt plaatsen / vervangen door grotere schijven enz?

Bijplaatsen kan inderdaad niet. Vervangen van schijven kan gelukkig wel (zou een beetje onhandig zijn als een schijf stuk gaat), en als er op alle schijven in een pool ruimte over is kan de pool groeien om ook die ruimte in te nemen.

[Compizfox]

droner schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 02:00:
[...]
Out of the box ZFS oplossingen voor windows, wie weet loop ik alweer achter. Ik dacht dat ik een ZFS box alleen via een VM of whatever kon benaderen enz?

Ik weet niet wat je bedoelt met "alleen via een VM benaderen", maar er is inderdaad geen ZFS voor Windows. Je zult daarvoor een aparte fileserver/NAS moeten neerzetten, die op FreeBSD of Linux draait. De OSen die ik in een post hiervoor opnoemde zijn op Linux of op FreeBSD gebaseerde OSen die speciaal bedoeld zijn voor het opzetten van een NAS.

Als je dat hebt kun je natuurlijk wel gewoon via je Windows-PC bij die bestanden komen, via Samba bijvoorbeeld. De fileserver/NAS is dan gewoon als netwerkschijf benaderbaar. Zoals dcm360 al zegt is dat precies hetzelfde als het zou gaan met een kant-en-klaar NAS zoals van Synology bijvoorbeeld.

Klopt mijn andere idee inmiddels misschien ook niet meer - dat je in een ZFS systeempje geen schijven bij kunt plaatsen / vervangen door grotere schijven enz?

Het enige wat niet kan, is extra schijven aan een pool (vdev, eigenlijk) toevoegen. Je kunt wel schijven vervangen en je kunt uiteraard ook een nieuwe pool (met nieuwe schijven) aanmaken.

Zo'n groot probleem is dat eigenlijk niet want je zou ook geen schijven aan een bestaande RAID-Z-pool moeten willen toevoegen, omdat je relatieve redundantie dan achteruit gaat. Als je bijvoorbeeld RAID-Z1 hebt met drie schijven, heb je 1/3 redundantie. Als je die zou uitbreiden naar 4 schijven (wat dus niet kan), dan heb je nog maar 1/4 redundantie. Als je zo door blijft gaan wordt je pool dus steeds 'riskanter'.

[droner]

Nog ff dat uitbreiden gecheckt, blijkbaar kun je bij ZFS dus wel schijven vervangen door grotere schijven, maar dat zou je dan meteen met alle schijven moeten doen. Dan per schijf de VDEV herzilveren (of zoiets) waarna je dan uiteindelijk de size van je 'pool' (of zoiets) kunt vergroten.

Ik vind dat toch onflexibel, slecht scalable en duur - dat geldt voor mijn steenkolen mirror opzet natuurlijk ook maar dat is wat ik nu heb, als ik ga investeren in iets beters dan wil ik met die oplossing ook echt vooruit kunnen.


Maar als ik ga browsen om dit soort dingen voor ZFS uit te zoeken dan kom ik onherroepelijk op tech boards uit waar uitgebreid gediscussieerd wordt over de juiste strategie, welles/nietes gedoe, workarounds, soms hoog oplopende polemieken over hoe het nou precies zit - dat bedoel ik nou met 'hobbyen'- niet dat het niet robuust genoeg is om professioneel ingezet te worden maar dat er, zolang je je er niet écht in verdiept hebt, nogal wat gedoe bij komt kijken om het op te zetten / ermee te werken. Even een ongetwijfeld tegen de borst stotende en heel slecht geïnformeerde vergelijking: al mijn tech buddies zijn lyrisch over linux, ik ben er zelf ook van overtuigd dat linux technisch superieur is aan andere OSen, maar iedere keer als ik op linux iets simpels wil doen moet ik opeens via een jaren '80 stijl command prompt allerlei libraries downloaden en installeren, config files editen, browsen voor workarounds voor mijn specifieke build, dan toch weer iets vervangen, en dan klopt dit weer niet of dat weer niet - altijd nasty surprises, altijd gedoe waardoor iets wat je in 10 seconden wilt doen opeens een uur in beslag neemt. Dat is het gevoel wat ik ook bij ZFS krijg. Hiermee zeg ik dus niet dat mijn huidige opzet zo geweldig is he! De combinatie gepiel + niet flexibel + duur is voor mij gewoon geen interessant vooruitzicht. [flame shields up]

[jan99999]

Als niks wilt doen tav tijd erin steken, dan koop een kant en klaar nas.

Zfs is gewoon het beste op dit moment, tav checksumming, bestandsrot.
Met freenas, nas4free heb je bijv ook zfs(of andere file systeem kiezen kan ook),
dit is redelijk snel opgezet, en je werkt met grafische schermen vanaf afstand.
Enigste is misschien de uitbreiding tav meer hd's, maar dat je moet je van te voren uitzoeken, wat de mogelijkheden zijn.

Openmediavault is ook nog een mogelijkheid, minder mogelijkheden dan freenas, werkt met debian,
zfs zou hier ook werken(of dit al goed is weet ik niet), openmediavault is redelijk eenvoudig, behalve firewall vind ik ingewikkeld(uit openmediavault forum de instellingen opgezocht), de rest van instellingen is via grafische schermen.

Ik zou zeggen test eens verschillende systemen.

[ Voor 3% gewijzigd door jan99999 op 14-08-2016 13:43 ]

[droner]

jan99999 schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 13:42:
(...)
Enigste is misschien de uitbreiding tav meer hd's, maar dat je moet je van te voren uitzoeken, wat de mogelijkheden zijn.
(...)

Probeer ik dus te doen en het antwoord lijkt te zijn: kan alleen als je ALLE schijven vervangt door grotere.

Wel bedankt voor je tips hoor. Een andere opzet is sowieso pas iets voor de toekomst, nu eerst m'n oude situatie bitrot-safe maken.

[Compizfox]

droner schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 13:11:
Nog ff dat uitbreiden gecheckt, blijkbaar kun je bij ZFS dus wel schijven vervangen door grotere schijven, maar dat zou je dan meteen met alle schijven moeten doen. Dan per schijf de VDEV herzilveren (of zoiets) waarna je dan uiteindelijk de size van je 'pool' (of zoiets) kunt vergroten.

Klopt.

Ik vind dat toch onflexibel, slecht scalable en duur - dat geldt voor mijn steenkolen mirror opzet natuurlijk ook maar dat is wat ik nu heb, als ik ga investeren in iets beters dan wil ik met die oplossing ook echt vooruit kunnen.

Nja, hierboven heb ik al uitgelegd waarom het uitbreiden van een RAID-Z/RAID5-pool überhaupt een slecht idee is. Het blijft natuurlijk wel waar dat het inflexibel is dat ZFS het niet kan, maar eigenlijk moet je het ook niet willen.

Maar als ik ga browsen om dit soort dingen voor ZFS uit te zoeken dan kom ik onherroepelijk op tech boards uit waar uitgebreid gediscussieerd wordt over de juiste strategie, welles/nietes gedoe, workarounds, soms hoog oplopende polemieken over hoe het nou precies zit - dat bedoel ik nou met 'hobbyen'- niet dat het niet robuust genoeg is om professioneel ingezet te worden maar dat er, zolang je je er niet écht in verdiept hebt, nogal wat gedoe bij komt kijken om het op te zetten / ermee te werken.

Dat is met alles zo. Dat je je erin moet verdiepen, betekent niet dat het niet professioneel ingezet kan worden. In tegendeel juist; bij veel dingen is het nodig je er goed in te verdiepen om het op de juiste manier professioneel in te zetten.

Over elk dusdanig geavanceerd onderwerp ga je als 'noob' discussies tegenkomen die je niet direct zult begrijpen. Dat die discussies bestaan betekent niet dat dat onderwerp niet volwassen is. En het betekent ook niet dat je het niet met behulp van een gebruiksvriendelijk OS zoals FreeNAS prima kunt gebruiken.

---

Wel bedankt voor je tips hoor. Een andere opzet is sowieso pas iets voor de toekomst, nu eerst m'n oude situatie bitrot-safe maken.

Dat is nou juist een beetje de crux. Een opslagsysteem goed bitrot-safe maken kun je eigenlijk alleen doen door over te stappen op een next-gen bestandssysteem (zoals ZFS). Niet lullig bedoeld, maar alle andere oplossingen zijn een beetje gepruts.

[ Voor 9% gewijzigd door Compizfox op 14-08-2016 14:05 ]

[droner]

Compizfox schreef op zondag 14 augustus 2016 @ 13:52:
Dat is met alles zo. Dat je je erin moet verdiepen, betekent niet dat het niet professioneel ingezet kan worden. In tegendeel juist; bij veel dingen is het nodig je er goed in te verdiepen om het op de juiste manier professioneel in te zetten.

Over elk dusdanig geavanceerd onderwerp ga je als 'noob' discussies tegenkomen die je niet direct zult begrijpen. Dat die discussies bestaan betekent niet dat dat onderwerp niet volwassen is. En het betekent ook niet dat je het niet met behulp van een gebruiksvriendelijk OS zoals FreeNAS prima kunt gebruiken.

Tsja, dat het niet professioneel ingezet kan worden, niet volwassen is of (met behulp van dit en dat) niet prima te gebruiken is zeg ik ook helemaal niet he. Verdiepen vind ik ook helemaal niet erg, maar dat doe ik sowieso graag in fases. Ik vind ZFS na een eerste (en tweede) 'reconnaissance' gewoon niet aantrekkelijk genoeg klinken en dus valt het voorlopig af.

Maar goed, sowieso was het dus al geen optie voor mij op dit moment omdat ik nu de benodigde investeringen voor zo'n upgrade niet kan en wil doen. Zodra dat wel zo is zal ik zeker weer ff checken wat de status van ZFS is. Hoe dan ook bedankt voor het meedenken!