Volgens de van Dale:
1 leer die de rechten van het individu boven die van de gemeenschap stelt
2 het voor alles bewaren van de persoonlijke onafhankelijkheid
Als ik van definitie 1 uitga, dan ben ik geneigd te zeggen dat de mens dit in principe doet. Mijns inziens bestaat er geen altruïsme. Al onze daden zijn (mijns inziens) gevoed door persoonlijk welbehagen. Of dit nou het opofferen van je leven voor een onbekende is, of het simpelweg jezelf ontzeggen van geneugtes omdat de samenleving dit niet lijkt toe te staan.
Die mening komt voort uit het feit dat ik aanneem dat elke daad (behalve dan per ongeluk falen door fysiek of mentaal onvermogen) tot doel heeft om de geestelijke gesteldheid van het wezen te verbeteren (of om verslechtering te voorkomen).
De mate van sociaal gedrag (of omgekeerd individualistisch gedrag) door een individu wordt dan dus bepaald door de waarde die het individu hecht aan de omgeving. Een waarde die verder alleen via "hersenspoeliing" veranderd kan worden.
De vraag is dan dus meer hoe waardevol het voor een samenleving is dat de individuën van de samenleving een bepaalde waarde hechten aan hun omgeving (En in hoeverre het hun inborst is om in te gaan op die invloeden, ontbreken hiervan zou laconiek genoemd kunnen worden)
Op die vraag zou ik antwoorden dat het voor een samenleving waarschijnlijk van groot belang is, maar inhoeverre zou je een individu hierin kunnen dwingen (lees hersenspoelen van enkele alineas terug)?
Definitie 2 valt in principe in hetzelfde schuitje. Het is niet in hoeverre het individu zijn onafhankelijkheid bewust wil bewaren, maar in hoeverre hij onbewust zich laat beïnvloeden door zijn omgeving. Hoeveel waarde hij dus hecht aan de mening van anderen. (Bekend verhaal is natuurlijk de "als de buren het maar niet weten" mentaliteit, waar de individu blijk geeft van een sterke invloed van meningen van buitenaf).
Eigenlijk is het misschien dus de vraag in hoeverre je het als individu zelf (wij dus) veroordeelt dat andere individuën weinig "sociaal" gedrag vertonen.
Aan de ene kant trek ik me weinig aan van ver van mij afstaande personen, terwijl ik aan de andere kant een redelijk plichtsbesef heb jegens vrienden. Een angst voor de gevolgen van wetsovertredingen (in het perspectief van toekomstig geluk) houdt mij ook redelijk in toom.
Ik denk dat ik zelf een behoorlijk "laiser faire" gevoel heb bij dit thema (wat hoogstwaarschijnlijk erg egoistisch overkomt). Ten eerste hecht ik niet zoveel waarde aan een samenleving. Voor deze duizend anderen. Een samenleving waarvan het grootste gedeelte van de populatie geen sociale gevoelens heeft leeft niet lang en is gedoemd tot uitsterven. Een samenleving is net zo als een organisme onderhevig aan evolutie en zal zich dus OF ten onder richten als het niet ideaal blijkt te zijn, OF opbloeien en zich verbeteren.
Ook een samenleving heeft overlevingsdrang en zal proberen zoveel mogelijk te doen om te overleven. Vandaar het "zal wel goedkomen"...
Moet ik daardoor mijn eigen "individualisme" inperken om ook tot de delen te horen die de samenleving proberen te "redden"? Dat is een moeilijke. Dat is hetzelfde als vragen "als je kunt kiezen tussen je eigen dood, en de dood van honderd anderen, wie kies je dan?", waarbij je in een kringredenering vervalt als je er vanuit gaat dat die beslissing wordt genomen uit een zuiver egoïstisch standpunt.
Vandaar dus het "laiser faire".. Op verschillend tijd en plaats wordt iemand die moeilijke vraag gesteld, en zal hij volgens als gevolg van zijn eigen inborst antwoorden.