Komt bij dat iig bij Intel chipsets de enige verschillen op niveau van silicon zijn dat Intel om marketingtechnische redenen bepaalde toeters en bellen disabled heeft in alles muv de meest high-end chipset (de Z-series momenteel). Alle overige zaken, met name de kernfunctionaliteiten van het heen en weer schakelen van data over de PCIe-bussen, zijn volkomen identiek. Het zou juist erg vreemd zijn als daar wel verschil in te zien was.
De spreiding van moederborden binnen een bepaald chipsettype geeft aan waar de echte verschillen zijn: BIOS settings (niet alleen de high-level zaken die je zelf kunt aanpassen maar de meer fundamentele erachter). Dat biedt gelijk ook verklaring voor waarom het voor kan komen dat low-end moederborden met chipset X (of B in dit geval

) soms slechter zouden kunnen presteren dan high-end borden met chipset Y (of Z...): meer tuning bij de high-end borden. Althans, dat zou kunnen. Wat we in praktijk zien, zoals br00ky zo uitgebreid en elegant aangetoond heeft, is dat de low-end borden juist dicht bij elkaar zitten (volgen geheid reference design en reference settings) en dat dat niet significant trager is dan de high-end borden met veel meer spreiding (mobobakkers spelen meer met de settings, met erg wisselende resultaten).
Je zou op basis daarvan zeggen dat het juist een stuk veiliger is om te kiezen voor een low-end bord als je wilt kunnen rekenen op goede performance
Het is natuurlijk niet altijd zo geweest...
Opa vertelt modus
Ik heb ooit nav zelfde discussie jaar of 12 geleden mezelf tot doel gesteld om alle Socket 5 en Socket 7 (Pentium 1 tem K6-3+) moederbord chipsets te benchmarken. Ivm tijdgebrek en issues mbt compatibility heb ik me beperkt tot synthetische RAM benchmarks. Lang verhaal kort maken: verschil tussen traagste en snelste was een factor 3
bij exact zelfde CPU, zelfde FSB en zelfde RAM
Waarom toen wel zulke enorme verschillen en nu niet?
- veel meer backwards compatibility binnen een platform. Ik kon met een Pentium 100 draaien op een chipset uit 1994 maar ook op een chipset uit 1999. Moge duidelijk zijn dat in vijf jaar tijd chipsets gemiddeld een stuk geavanceerder waren.
- de chipsets moesten verschillende merken CPU ondersteunen (AMD en Intel gebruikte toen zelfde platform, Cyrix en nog wat minder bekende merken ook), met wisselende geschiktheid.
- de hele industrie was veel minder mature dan nu, er waren veel meer spelers en er zat veel meer experimentatie in de ontwerpen. Sommige daarvan waren geniaal (de AMD Radeon hebben we te danken aan een vroege experiment met integrated video van ALi, een chipsetbakker die ironisch genoeg later door nVidia overgenomen is), maar dat waren ze lang niet allemaal en genoeg zaten barstensvol bugs of ongelofelijk dom design (de slechtst presterende chipset combineerde een 32b geheugencontroller van een 486 chipset met de 64b FSB van een Pentium... mag duidelijk zijn dat dit laatste chipset ooit was van UMC

)
- in die tijd zat de geheugencontroller in de chipset en niet in de CPU zoals nu. Dat, meer dan alle andere factoren, maakte dat er enorm verschil was tussen chipsets.
Keer dat op z'n kop en je weet gelijk waarom er zo weinig verschil in zit nu:
-platforms wisselen elkaar veel sneller af (wat goed is, want al kon je in 1999 nog je nieuwe CPU op een jaren oude mobo prikken, het presteerde waardeloos tov een nieuwer bord), met max 2 chipsetgeneraties per platform.
- onafhankelijke chipsetbakkers zijn zo goed als dood, Intel CPUs hebben nagenoeg altijd Intel chipsets, AMD CPUs AMD chipsets, dus alles is zo goed op elkaar afgestemd als mogelijk waardoor er weinig te verbeteren valt.
- de industrie is erg mature, ontwerpen zijn al behoorlijk optimaal en een nieuwe chipset voegt eigenlijk alleen updated features toe (nieuwe versie PCIe of USB bijv) of ondersteunt een nieuwe generatie CPUs. Neemt niet weg dat af en toe een flinke bug opduikt (Intel's SATA bug van paar jaar terug bijv), maar als je niet helemaal op de bleeding edge gaat zitten kun je vrij zeker zijn van stabiele, snelle en betrouwbare werking, en onderscheiden chipsets zich dan ook niet op dat vlak.
- er zit steeds minder key functionality in de chipsets. Geheugencontrollers zijn naar de CPU verplaatst, integrated video is naar de CPU verplaatst, de belangrijkste PCIe controller is naar de CPU. Wat overblijft is qua functionaliteit meer met de southbridge van weleer te vergelijken dan met een hele chipset. En toen gold ook al dat de northbridge (die nu geheel in CPU zit) bepalend was voor performance, de southbridge enkel voor features.
Wat dat laatste betreft nog een ketterse opmerking: "performance" kun je op veel vlakken definieren. Het snelst presteren in benchmarks is daar maar een van, waarbij de moderne CPUs zo idioot snel zijn dat ze bijna altijd 'snel genoeg' zijn. Ik vind een andere maat voor performance daarom een stuk belangrijker: stroomverbruik. Niet omdat ik een ecohippy ben oid, wel omdat verbruik = hitte = lawaai van koeling. Als een systeem in z'n geheel minder verbruikt, zal hij stiller (kunnen) zijn. Als je op dat vlak gaat kijken zie je juist dat de kalere chipsets een voordeel hebben tov hun full-featured broertjes en zusjes. Idem mbt moederborden, al is daar het beeld iets minder zwart-wit omdat de high-end borden vaak wel betere spanningsregelaars hebben - maar daarnaast sloot aan overbodige extra controller chips waardoor het geheel alsnog meer slurpt. Dus als het allemaal toch evengoed presteert in termen van benchmarks, zou ik snel neigen richting de low-end chipsets en borden om m'n systeem zo koel en stil mogelijk te houden