Bordspellen op tafel: welk objectief, of zelfs welke camera?

[Verwijderd]

Ik maak uit hoofde van mijn bordspellenhobby nog wel eens foto's van een spel zoals dat in gebruik op tafel ligt. Ik gebruik daar tot nu toe de camera van mijn partner voor, een (nu al wat oudere) Nikon D70s met standaard Nikkor 28-80 mm kitobjectief. (Toen we de camera kochten waren DX-objectieven nog niet in zwang; wat erop zit is te vergelijken met de nu gebruikelijker 18-55 mm editie.) De foto's worden meestal zittend, soms ook staand, genomen; de afstand tussen onderwerp en objectief is hooguit een meter of twee, en je bekijkt de tafel ook nog eens onder een hoek.

Over de loop der jaren heb ik door schade en schande geleerd dat de twee belangrijkste vijanden voor dit soort fotografie scherptediepte en belichting zijn. Mijn insteek is dat je een groot gedeelte van de foto scherp wilt hebben, het gaat dus niet om 'artistieke' shots waar je slechts een gedeelte van de tafel scherp vastlegt en de rest steeds waziger wordt. Dat betekent met het huidige objectief een klein diafragma, en loop je onherroepelijk tegen belichtingsproblemen aan: spellen spelen doe je meestal niet badend in een zee van licht. De twee problemen versterken elkaar dus. Nu kan ik daar wel onderuit komen door te flitsen of een statief te gebruiken, maar geen van tweeën is echt practisch. Flitsen zorgt vaak voor vervelende reflecties; en een statief strookt niet met het spontane karakter van het nemen van een foto.

Nu viel mij op dat foto's die ik nam met mijn mobiele telefoon heel wat minder last hadden van het scherptediepteprobleem, en na wat blauwe maandagen opticaformules bestuderen begreep ik ook waarom: het is een combinatie van kleinere beeldsensor en kleinere brandpuntsafstand. Nu is echter mijn telefoon een telefoon en geen camera: de bediening is, zeker gezien mijn kolenschoppen, een crime.

Mijn vragen:
— is er een objectief dat ik op de Nikon zou kunnen zetten om onder de geschetste omstandigheden de door mij gewenste plaatjes te schieten?
— zo nee: stel dat ik een dedicated cameraatje zou aanschaffen, aan wat voor soort moet ik dan denken? Belangrijk zijn: korte scherpstel- en opnametijden, fijne grip voor grote handen, megapixels mogen me gestolen worden zolang het objectief en de ruisonderdrukking maar goed zijn, goede witbalanscorrecties, en goede over- en onderbelichtingcorrectiemogelijkheden; laat ik daar maar eens mee beginnen . Encore: beeldstabilisatie. (Ik ben niet zo'n held in het rustig vasthouden van een camera, alhoewel het me redelijk lukt. Daarom is dit ook een encore.)

Bedankt voor het meedenken!

[Nomad]

En op de D70s een externe flitser kopen dan, die je omhoog tegen het dak laat flitsen om zo reflecties te voorkomen, maar je toch een hoop licht extra geeft.
Pak je alsnog een kleiner diafragma om alles scherp te krijgen en heb je een aanschaf die een uitbreiding is op je huidige set, die je niet alleen bij spellen maar ook andere dingen kan gebruiken.

[Moby]

Of een statief gebruiken, dan kan je bij wijze van spreken ISO100 gebruiken (geen ruis) en je diafragma op f11 zetten (alles van voor tot achter scherp). Bijpassende sluitertijd is dan geen probleem meer namelijk.

Ow, ik lees nu net dat je geen statief wilt gebruiken, dan wordt het iets lastiger allemaal.

[ Voor 18% gewijzigd door Moby op 09-11-2012 15:12 ]

[Ventieldopje]

Moby schreef op vrijdag 09 november 2012 @ 14:45:
Of een statief gebruiken, dan kan je bij wijze van spreken ISO100 gebruiken (geen ruis) en je diafragma op f11 zetten (alles van voor tot achter scherp). Bijpassende sluitertijd is dan geen probleem meer namelijk.

Dat wil hij juist niet

Wat je kunt doen om je mobiel "na te bootsen" is een ultra-wide-angle lens halen (denk aan 10mm ofzo), dan is alles na een meter ongeveer al scherp net zoals met je mobiel, probleem is wel de gigantische vervorming en hoe klein je bord dan eigenlijk uitvalt aangezien je een grote field of view (kijkhoek?) hebt Dan moet je de foto daarna nog weer gaan croppen dus, maar net de vraag of dat het gewenste resultaat levert en dus je camera genoeg megapixels heeft

[Plekuz]

Als je echt geen statief wil gebruiken en een externe bounce flitser je te duur lijkt, dan kun je van je D70 flitser ook op een goedkope manier een bounce flash maken.
http://howto.cnet.com/830...unce-flash-for-your-dslr/

Het is vrij simpel en werkt prima.

[Wesco]

In algemene zin zijn er 4 oplossingen:
1. Meer licht: dus meer lampen aan in de kamer of zoals door Nomad genoemd een flitser(tje), en dan omhoog richten naar een (hopelijk wit) plafond. Een Nikon SB-400 of goedkoop Yongnuo flitsertje zou dan al voldoende kunnen zijn. De budget-optie hier is wel gebruik te maken van de ingebouwde flitser, maar dan met zo'n diffusertje ervoor die je in de hotshoe schuift (bv. http://www.loods24.nl/a-2...it-pop-up-flash-diffuser/ of voor 1 euro nogwat op eBay). Daarmee verspreid je het licht wat meer en heb je minder last van schaduwen en reflecties.
2. Een lichtsterkere lens, bv. de 35 mm/f1.8. Nadeel is dat je bij een groter diafragma (kleiner diafragmagetal) minder scherptediepte hebt, dus dat gaat hier niet helpen.
3. Langere sluitertijd. Statief is genoemd maar niet handig, maar wat misschien wel een optie is: een 18-55 kitlens met VR. Die stabilisatie zorgt dat je 2 tot 3 stoppen langere sluitertijd kunt gebruiken zonder onscherpte in je foto's te krijgen. De vraag is wel of dat dan voldoende is.
4. Hogere ISO. De D70s gaat maar tot ISO 1600, en heeft dan al veel ruis. Een nieuwere DSLR body kan al snel tot ISO 6400 en vaak nog wel 1 of 2 stoppen extra.

Bij de keus voor een nieuwe camera zit je met het spanningsveld tussen scherptediepte en ruisprestaties. Compactcamera's (bv. een bridge camera) met een kleine sensor hebben een grotere scherptediepte maar slechtere ruisprestaties, richting ILC krijg je betere ruisprestaties (dus hogere ISO mogelijk) maar neemt de scherptediepte af door de grotere sensors.

[ Voor 0% gewijzigd door Wesco op 09-11-2012 16:25 . Reden: eBay optie toegevoegd ]

[TweakMDS]

Ik zou eerlijk gezegd gewoon eens kijken naar een compact camera met flitser. Ik gebruik zelf bij het pokeren vaak nog mijn Panasonic LZ8 (craptastic op 2 x AA batterij en alles in deze klasse is voor < 100 euro te vinden op marktplaats of zelfs nieuw) gewoon met onboard flitser. Zolang je één en ander niet RECHT van boven fotografeert gaat dat prima qua reflecties en bij twijfel maak je gewoon nog een foto vanuit een andere hoek.
Scherpte diepte is echt geen enkel probleem en voor het puur vastleggen gaat dat makkelijk. Een spiegelreflex met flitser gaat ook wel, zeker als je een remote flitser gebruikt, maar dat lijkt me overkill tenzij je de foto's ook nog mooi wil maken om ze te delen.
Vraag anders je bordspelvrienden eens om een oude compactcamera mee te nemen. Je zal hier en daar nog vast een reflectie zien, maar voor documentatie en identificatie van de staat van het spel kan het niet veel makkelijker.

PS. Er staat nu toevallig zo'n LZ8 op marktplaats voor 50 euries en daar kan je je geen bult aan vallen.

[ Voor 5% gewijzigd door TweakMDS op 09-11-2012 15:57 ]

[Verwijderd]

Je kan een flitser kopen zo'n yongnuo, en ook zo'n radio trigger van yongnuo, en dan zet je gewoon die flitser ergens in de buurt op een kast en dan laat je die lekker bouncen via het plafond. Als je dan even je settings goed hebt dan kun je de hele avond prima belichte plaatjes maken haarscherp met een snelle sluitertijd.

[LaurentS]

Als je je camera meer boven het bord plaatst, dus meer evenwijdig met het bord, dan zal je minder last hebben van een te korte scherptediepte, omdat er meer van het bord binnen de scherptediepte valt.

Voor de rest zou ik ook voor een externe flits gaan die je dan op het plafond of een muur richt, dat is een goede investering, bvb een Nikon SB600 zou al prima zijn.

[Wesco]

Een tweedehands SB-600 is ook een goed idee, die kan nl. ook zijwaarts zwenken (SB-400 kan alleen omhoog), en kan bovendien ook los geplaatst worden als slave, waarbij de D70s dan als master de aansturing kan doen. Dan heb je zelfs helemaal geen aparte radiotrigger nodig!

[Verwijderd]

Maar als je goedkoop wil kan dat ook met een yongnuo yn460 , die kost 50 euro nieuw en kan ook als slave reageren op je flits van je camera en ook nog zijwaards zwenken .

Heb er zelf een en ben er zeer tevreden over en het kost geen drol

[LaurentS]

Verwijderd schreef op vrijdag 09 november 2012 @ 22:53:
Maar als je goedkoop wil kan dat ook met een yongnuo yn460 , die kost 50 euro nieuw en kan ook als slave reageren op je flits van je camera en ook nog zijwaards zwenken .

Heb er zelf een en ben er zeer tevreden over en het kost geen drol

Klopt, maar dat is zonder e-ttl (of hoe het noemt bij nikon) zodat je je flitser manueel moet instellen. Mijn eerste flitser was ook zo, het werkt wel, maar het is een stuk handiger als je het niet steeds manueel moet bijsturen.

[Sibylle]

Dan kom je gelijk in een heel andere prijsrange, zeker als hij (draadloos) moet kunnen worden aangestuurd door de camera. Dan moet je regelen dat je camera een remote ETTL flitser kan aansturen en een flitser die dat ondersteunt (Yongnuo heeft de YN-565EX voor €150 ongeveer).
Dan ben je dus een paar honderd euro kwijt en dan moet je maar net geluk hebben dat de camera's ETTL systeem snapt wat jij precies wilt... Als je bijvoorbeeld een mooi dramatisch beeld van een schaakbord wilt neerzetten met schaduweffect en silhouetten dan moet je alsnog handmatig gaan instellen.

ETTL is prima voor als je één flitser hebt op je camera en lekker snel en makkelijk wilt werken in verschillende settings (buiten of met veranderend kunstlicht etc.). Zodra je met meerdere flitsers gaat werken (oncamera en een losse) in een statische situatie (met niet veranderend licht) kun je net zo makkelijk manueel werken.
Ik gebruik de ETTL op mij flitser/camera ook wel hoor en raad het zeker aan als het binnen budget valt, maar 90% van de tijd schiet ik op manueel.

Dus voor €50,- heb je zo'n Yongnuo flitser, icm de oncamera flitser kun je daarmee hele leuke dingen doen!

[LaurentS]

Sibylle schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 00:10:
Dan kom je gelijk in een heel andere prijsrange, zeker als hij (draadloos) moet kunnen worden aangestuurd door de camera. Dan moet je regelen dat je camera een remote ETTL flitser kan aansturen en een flitser die dat ondersteunt (Yongnuo heeft de YN-565EX voor €150 ongeveer).
Dan ben je dus een paar honderd euro kwijt en dan moet je maar net geluk hebben dat de camera's ETTL systeem snapt wat jij precies wilt... Als je bijvoorbeeld een mooi dramatisch beeld van een schaakbord wilt neerzetten met schaduweffect en silhouetten dan moet je alsnog handmatig gaan instellen.

ETTL is prima voor als je één flitser hebt op je camera en lekker snel en makkelijk wilt werken in verschillende settings (buiten of met veranderend kunstlicht etc.). Zodra je met meerdere flitsers gaat werken (oncamera en een losse) in een statische situatie (met niet veranderend licht) kun je net zo makkelijk manueel werken.
Ik gebruik de ETTL op mij flitser/camera ook wel hoor en raad het zeker aan als het binnen budget valt, maar 90% van de tijd schiet ik op manueel.

Dus voor €50,- heb je zo'n Yongnuo flitser, icm de oncamera flitser kun je daarmee hele leuke dingen doen!

Dat is zeker juist, maar ik ging er hier vanuit dat hij deze op zijn camera ging houden Er wordt altijd aangeraden om als eerste flitser een ettl flitser te nemen en ik ben het daar volkomen mee eens. De inzetbaarheid hiervan is veel breder. Een tweedehands SB600 kost nu ook de wereld niet he. Ik weet niet of je die kan aansturen met de onboard flitser, indien niet, kost een setje Yongnuo RF602/RF603 nu ook de wereld niet he.

[Sibylle]

dat is waar Als het binnen budget past zeker doen, maar het hoeft niet per se.

[Sato]

Verwijderd schreef op vrijdag 09 november 2012 @ 14:09:
Nu viel mij op dat foto's die ik nam met mijn mobiele telefoon heel wat minder last hadden van het scherptediepteprobleem, en na wat blauwe maandagen opticaformules bestuderen begreep ik ook waarom: het is een combinatie van kleinere beeldsensor en kleinere brandpuntsafstand. Nu is echter mijn telefoon een telefoon en geen camera: de bediening is, zeker gezien mijn kolenschoppen, een crime.

Je zou kunnen kijken naar de Nikon 1 serie cameras, Die vormen een mooi compromis tussen sensor grote en fotokwaliteit.

[DefLite]

Waarom wil je er überhaupt foto's van hebben?

[mjtdevries]

Waarom zou de reden van belang zijn?

[mjtdevries]

Als de kwaliteit van de telefoon op zich voldoende is, dan is de oplossing vrij simpel.

Gooi het diafragma dicht: f/16 of zelfs f/22, zodat je dezelfde hoeveelheid scherptediepte als je telefoon krijgt.
Gooi de iso omhoog, zodat je dezelfde korte sluitertijd als je telefoon krijgt en dezelfde hoeveelheid ruis.
En klaar ben je.

Nou gaat die camera blijkbaar niet hoger dan iso1600, dus dat haal je wellicht niet. In dat geval moet je gewoon een onderbelichte foto maken en die achteraf ophalen tot een juiste belichting.
Dat is precies hetzeflde als wat er in camera met iso6400 etc gebeurd. Alleen doen die het dan in de camera en moet jij het achteraf doen.

Wil je echter betere kwaliteit, dan heb je een probleem.

Je wilt grote scherptediepte en korte sluitertijden. Helaas gaan die twee nooit samen, omdat grote scherptediepte automatisch betekent dat je weinig licht op je sensor krijgt. Dat heeft met natuurwetten te maken en kan je daarom nooit oplossen met een andere camera.

Er is één oplossing voor grote scherptediept die nog niet genoemd is, maar die is extreem kostbaar: Een tilt-shift objectief. Maar dan moet je meteen aan zo'n 2000 euro denken. Dat is vast niet de bedoeling

Beeldstabilisatie zag je als eventuele mogelijkheid, maar ik zou willen stellen dat het voor jouw omstandigheden je belangrijkste optie is.

Maar vlak ook flitsen niet uit. Als je het toch spontaan en simpel wilt houden, dan zou ik indirect flitsen overwegen. Je richt de flitser dan op een muur schuin achter je. Het licht wat daarvan weerkaatst word valt dan op je bordspel en geeft een natuurlijk licht met zachte schaduwen. Daardoor zal het de sfeer niet verstoren.
Eventueel kun je er een nog een kleurfilter op zetten, zodat het goed samenvalt met het al aanwezige licht.

Doordat je geen losse aparaten in de kamer hoeft neer te zetten, maar alleen de kop van de flitser van te voren hoeft te draaien, zit dat de spontaniteit niet in de weg. De flitser zelf blijft gewoon boven op de camera staan.

[Universal Creations]

mjtdevries schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 11:28:
Je wilt grote scherptediepte en korte sluitertijden. Helaas gaan die twee nooit samen, omdat grote scherptediepte automatisch betekent dat je weinig licht op je sensor krijgt. Dat heeft met natuurwetten te maken en kan je daarom nooit oplossen met een andere camera.

Er is één oplossing voor grote scherptediept die nog niet genoemd is, maar die is extreem kostbaar: Een tilt-shift objectief. Maar dan moet je meteen aan zo'n 2000 euro denken. Dat is vast niet de bedoeling

Er zijn ook goedkopere 2dehands tilt/shif-objecten, maar echt goedkoop is natuurlijk anders.
Een andere truc is focus stacking, wat natuurlijk redelijk wat tijd kost.

[Ventieldopje]

Hang een GoPro aan het plafond en ga lekker timelapsen ofzo

[Verwijderd]

LaurentS schreef op vrijdag 09 november 2012 @ 23:16:
[...]

Klopt, maar dat is zonder e-ttl (of hoe het noemt bij nikon) zodat je je flitser manueel moet instellen. Mijn eerste flitser was ook zo, het werkt wel, maar het is een stuk handiger als je het niet steeds manueel moet bijsturen.

Maar je hebt toch niks aan e-ttl als je hem op een plek neerzet in de kamer gewoon, dan is het gewoon even 1x op de juiste kracht zetten en dan heb je de hele avond goed belichte foto's. Er veranderd immers niks aan de situatie aan tafel.

[Muldert]

Waar je ook voor kunt kiezen, Lensbaby. Maar daarmee kost het maken van de compositie wel meer tijd.

[Universal Creations]

Muldert schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 20:36:
Waar je ook voor kunt kiezen, Lensbaby. Maar daarmee kost het maken van de compositie wel meer tijd.

Het is al een tijdje geleden dat ik daar foto's van heb gezien, maar dat was nou niet bepaald kwaliteit qua scherpte en dergelijke.

[LaurentS]

Verwijderd schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 19:05:
[...]


Maar je hebt toch niks aan e-ttl als je hem op een plek neerzet in de kamer gewoon, dan is het gewoon even 1x op de juiste kracht zetten en dan heb je de hele avond goed belichte foto's. Er veranderd immers niks aan de situatie aan tafel.

Als je de hele avond je iso en diafragma gelijk houdt, is dat inderdaad het geval. Ik verander zelf regelmatig mijn diafragma en/of iso, als je dan op ettl zit, dan wordt dat automatisch mee aangepast. Bij een manuele flits mag je deze dus zelf nog eerst gaan aanpassen (al dan niet op de camera of niet).

Als tweede flits ben ik er mee akkoord, dan kan je prima zonder ettl, een tweede gebruik je dikwijls eerder in strobist situaties of dergelijke, dan heb je wel tijd om het even juist in te stellen. Als primaire flits, voornamelijk te gebruiken op de flitsschoen, zou ik eerder voor een ettl gaan. De TS heeft het over een nieuw objectief of zelfs camera in de startpost, ik denk dat zijn budget dan wel groot genoeg is om een tweedehands SB600 te kopen is.

[Muldert]

Universal Creations schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 20:40:
[...]

Het is al een tijdje geleden dat ik daar foto's van heb gezien, maar dat was nou niet bepaald kwaliteit qua scherpte en dergelijke.

Oh, ik was eigenlijk wel redelijk te spreken over het resultaat. Dan wel alleen met Double Glass hoor, plastic optics waren helemaal niets waard, op f/11 een beetje.

[Verwijderd]

Excuses voor mijn gruwelijk late reactie, dames & heren, u heeft uzelf meer dan behulpzaam en adviesvol getoond, en daar past dit soort 'verwaarlozing' niet bij. Mijn excuus: het inrichten van een babykamer voor 'de eerste'; ouders in deze draad weten ongetwijfeld wat dat betekent :-). Ik zal niet op iedereen reageren (dat is wat overbodig), maar er een paar uitpikken.

DefLite schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 02:30:
Waarom wil je er überhaupt foto's van hebben?

Omdat het kan; omdat het informatief is voor degenen die meer willen weten van een spel (unplugged zaken deel je niet makkelijk via Facebook tenzij via een omweg); omdat het in foto-technische zin niet een gemakkelijk onderwerp is; en nog wel een paar. Mocht je nu denken Godsammekraken man, bordspellen? Je bent de leeftijd voor Risk toch wel ontgroeid, hoop ik?!: een database met meer dan 60.000 (zestigduizend) titels wacht hier op je. En ik kan je verzekeren dat vele tienduizenden titels een stuk interessanter en spannender zijn dan het duffe gedobbel van Risk. Laat me weten wanneer je regeluitleg nodig hebt; ik kan dat volgens mijn spelpartners erg goed.

mjtdevries schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 11:28:Gooi de iso omhoog, zodat je dezelfde korte sluitertijd als je telefoon krijgt en dezelfde hoeveelheid ruis. En klaar ben je. [...] Beeldstabilisatie zag je als eventuele mogelijkheid, maar ik zou willen stellen dat het voor jouw omstandigheden je belangrijkste optie is. [...] Maar vlak ook flitsen niet uit. Als je het toch spontaan en simpel wilt houden, dan zou ik indirect flitsen overwegen. Je richt de flitser dan op een muur schuin achter je. Het licht wat daarvan weerkaatst word valt dan op je bordspel en geeft een natuurlijk licht met zachte schaduwen. Daardoor zal het de sfeer niet verstoren.[] Eventueel kun je er een nog een kleurfilter op zetten, zodat het goed samenvalt met het al aanwezige licht.

— Inderdaad, zoals je zei werkt de ISO-truc nu tegen me omdat de camera al wat oud is, en ik kan me herinneren dat ik al bij ISO's van 800 ruis begon op te merken. Dat kan ik misschien nog net met een fotobewerkingsprogramma wegpoetsen, maar als het even kan, wil ik al te uitgebreid knutselen met foto's vermijden. Daar komt bovendien bij dat je pas achter je PC ziet of de foto een goeie compositie had—aan de andere kant is het scherptediepteprobleem weg en is de compositie +/- wat je in de zoeker ziet... Hmm. Ik kan het altijd proberen natuurlijk, nee heb ik.
— Een net DX VR objectief van de kitlens die ik nu gebruik kost €100, dat is beslist nog te overzien en helpt beslist bij andere foto's. 't Is jammer dat in dit universum scherptediepte en lichtopbrengst omgekeerd evenredig zijn, anders had ik allang een lichtsterker objectief op de camera gezet. Maar ik denk dat dit voor veel (doch niet alle) fotografen geldt. Ik denk dat dit sowieso een verplichte aanschaf zal worden.
— 'Toch maar flitsen' vormt het leeuwendeel van de rest van de adviezen. Ik ben door mijn vriendin, die nogal een broertje dood heeft aan flitsen ver van die apparaten gehouden, maar ga beslist kijken naar de SB-400 en SB-600. Bounce flash is zo simpel en voor de hand liggend dat ik me schaam dat ik daar niet zelf op ben gekomen (maar goed, ik ben dan ook een complete n00b in deze). In de tussentijd ga ik eens proberen met het visitekaartje.

Universal Creations schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 17:21:Er zijn ook goedkopere 2dehands tilt/shif-objecten, maar echt goedkoop is natuurlijk anders. [] Een andere truc is focus stacking, wat natuurlijk redelijk wat tijd kost.

— Lage prijs, hoge lichtopbrengst, grote scherptediepte: kies er twee...
— Focus stacking is een machtig mooie techniek die prima werkt op microscopen en dergelijke (heb zelfs nog wel eens overwogen mijn eigen filtersoftware te schrijven voor de microscoop van mijn oude heer), maar hier helaas onpractisch is.

SndBastard schreef op vrijdag 09 november 2012 @ 15:54:
Ik zou eerlijk gezegd gewoon eens kijken naar een compact camera met flitser. Ik gebruik zelf bij het pokeren vaak nog mijn Panasonic LZ8 (craptastic op 2 x AA batterij en alles in deze klasse is voor < 100 euro te vinden op marktplaats of zelfs nieuw) gewoon met onboard flitser.

Sato schreef op zaterdag 10 november 2012 @ 00:48:Je zou kunnen kijken naar de Nikon 1 serie cameras, Die vormen een mooi compromis tussen sensor grote en fotokwaliteit.

Inderdaad, dat is dan het andere alternatief. Het liefst zou ik gewoon eens een camera lenen en zien wat er gebeurt als ik er een tijdje mee speel, maar jammer genoeg zijn smartphones zo gemeengoed geworden dat het alweer bijna een zeldzaamheid is als je een aparte camera hebt. Maar ik kan eens rondvragen in mijn kennissenkring wat er zoal rondzweeft. Nee heb ik (opnieuw).

Nogmaals bedankt voor alle tips en adviezen, ik ga ermee aan de slag!

[martijn_tje]

Ik denk dat je met een andere camera niet zo gek veel gaat winnen. Leren flitsen of zorgen voor meer licht is denk ik veel belangrijker. Om uit een Nikon D70 op iso 1600 mooie resultaten te halen is het wel heel belangrijk om goed te belichten / iets over te belichten.

Wat je ook kan doen is en op iso 800 schieten en een redelijke sluitertijd pakken (bijvoorbeeld 1/30) en zachtjes indirect (via een muur of het plafond) flitsen. Een gestabiliseerde lens zou je eventueel kunnen helpen om nog langere sluitertijden te kunnen gebruiken