Fotografie tijdens een ramp?

[Verwijderd]

Ontving het volgende:

Verwijderd schreef op woensdag 21 oktober 2009 @ 00:20:
PRIO 1 8591 8894 8898 8897 8864 7889 TREINONGEVAL (TIS: 3.1) (GRIP: 1) NS STATION KOOG BLOEMWIJK DE LOCOMOTIEF 61 KOOG AAN DE ZAAN

Dat is heel dichtbij waar ik woon, schopte ook de kleding aan en stormde uit m'n woning met het idee foto's te gaan maken, maar halverwege dacht ik wie ben ik om dat te doen, wat tref ik aan, en wil ik dat zien.

NEE. Ik ben ook naar huis gegaan zonder foto's. Knap van die mensen die het wel kunnen, mij niet gezien. Op voorhand dus, geen idee wat er daadwerkelijk gebeurt is.

Hoe werkt dan in jullie hoofd dat het dan wel tot een foto komt?

[Skinkie]

Verwijderd schreef op woensdag 21 oktober 2009 @ 01:01:
NEE. Ik ben ook naar huis gegaan zonder foto's. Knap van die mensen die het wel kunnen, mij niet gezien. Op voorhand dus, geen idee wat er daadwerkelijk gebeurt is.

Hoe werkt dan in jullie hoofd dat het dan wel tot een foto komt?

Ik heb een aantal keer wat serieuze zaken meegemaakt toen ik nog bij onze lokale omroep zat die ook binnen het uur landelijk waren. Gezien ik zelf de code-of-conduct heb geschreven wat er moest gebeuren als iets direct in de nieuws voorziening gebracht moest worden stond er de volgende regel altijd in de automatisering:

Mocht het nodig zijn, houd je hoofd koel en breng jezelf en anderen niet in gevaar.

Je hebt er niets aan om ramp toerist uit te gaan hangen; je hebt er wel wat aan om verslag te doen van een gebeurtenis en er voor te zorgen dat ramptoeristen een beter plaatje thuis hebben dan tegen drang hekken aan. Met enig ethisch besef zorg ik voor een overzichtsplaatje en (toch) waar nodig een close up die ik onder geen beding publiceer totdat mensen er om vragen. Waar kan dat laatste van belang bij zijn? Stel je een bus ongeluk in Spanje voor waar niet bekend is wie is overleden, en jij hebt er toch een foto van.

Vergeet niet, vaak als je er staat en je doet verslaglegging in woord, beeld en geluid geef je een standpunt die niemand anders kan geven of soms erger; ooit gereproduceerd kan worden.

Hoe maak je een foto als iemand van een flatgebouw is afgeduwd en er nog niemand bij is? Ik zou dat niet doen. First things first. Als er toch al een afzetting, politie en ambulance is, en er twee helicopters in de buurt landen, dan trek je wat overzichtsplaatjes, en weet je wanneer je moet vertrekken. De bloedsporen van 'hier is het gebeurt' zijn wat mij betreft geen nieuws, wellicht voor de volgende dag als je de omgeving afgaat.

[Wijnands]

Redelijk eenvoudig.

1. denk om je eigen veiligheid
2. zorg dat je de hulpdiensten niet hindert.

Daarna 's nadenken of je de foto wilt maken en daarna of je 'm wilt publiceren. Ikzelf woon dichtbij de brandweer en kijk ook regelmatig op een p2000 site waarom ze nou weer uitrijden. Ik heb slechts 1 keer een foto gemaakt en gepubliceerd en dat was omdat ik echt gefascineerd was door hoe het er allemaal uitzag.

Zolang je geen journalist bent, gewoon niet doen als je je er niet prettig bij voelt.

[LethalInnocence]

Ik denk dat TS niet de veiligheidsaspecten bedoeld, maar meer de ethische.

Wat dat betreft, zou ik me afvragen wat het doel is van je reportage.

Ik (maar dat is slechts mijn mening) zou mijn camera thuislaten als ik geen politieperskaart had en niet voor een nieuwsmedium werk/wil werken.

OT: Behalve voor een traumahelikopter misschien, dat vind ik dan wel weer interessant.

[Wijnands]

Aan de andere kant, er zijn mensen genoeg die allerlei dingen uit hun leven schieten dus waarom dit niet?

[Verwijderd]

Er zit een wereld van verschil tussen het fotograferen van een object of een slachtoffer. Als jij een brandend huis of een autowrak fotografeert, en je loopt de hulpdiensten niet in de weg is daar geen bezwaar tegen.

Op het moment dat er een of meerdere (dodelijke) slachtoffers zijn ligt het anders. Ten eerste geld afaik gewoon het portretrecht nog, ten tweede nemen hulpdiensten het ook niet in dank af. Een overzichtfoto van zoiets is ok, maar ram geen telelens tussen een hulpverlener en een slachtoffer in.

Om het anders te zeggen; hoe zou jij je voelen als je zwaargewond in een autowrak zit en iemand neemt foto's van je? Of als je iemands leven probeert te redden, en d'r staat een fotograaf naast je te koekeloeren? Slachtoffers en/of gevaarlijke situaties zijn zonder uitzondering belangrijker dan jouw foto.


@hieronder: goed verhaal Bear in mind; fotograferen mag, maar het hinderen van hulpdiensten is _wel_ strafbaar.

[ Voor 95% gewijzigd door Verwijderd op 21-10-2009 10:35 ]

[sOid]

Heh, grappig. Ik hou me de laatste tijd veel bezig met ethiek in de fotografie en journalistiek (ook studiegerelateerd).

Allereerst, fotograferen MAG altijd. Ook als de politie zegt dat het niet mag (waar ze vooral de laatste tijd een handje van hebben, als ik verschillende journalisten mag geloven). Ook van agenten en andere hulpverleners mag je gewoon foto's maken. Sterker nog; door hun functie hebben kunnen ze 'minder aanspraak maken' op hun portretrecht. Dit is ook het geval voor politici, BN'ers en andere mensen met een publieke functie (mits in openbare ruimten).

Daarnaast mag je ook foto's maken van eventuele slachtoffers, omdat je in principe iedereen in een publieke ruimte mag fotograferen. Het publiceren van deze foto's is een tweede. Als je Jan Modaal goed herkenbaar fotografeert terwijl hij een ernstig auto-ongeluk heeft gehad en vervolgens publiceert op flickr of ergens anders, kun je problemen krijgen. Buiten het feit dat het niet ethisch is. Het portretrecht gaat in de meeste gevallen pas in als de foto is gemaakt en wordt gepubliceerd. Maar als je merkt dat iemand niet op de foto wil, doe het dan ook niet.

Als laatste heb je als journalist ook nog het recht op vrijheid van nieuwsgaring, die in veel gevallen zwaarder weegt dan portretrecht.

Het is allemaal moeilijk te bepalen wanneer welk belang zwaarder weegt. Het meest recente voorbeeld hiervan is waarschijnlijk de foto's rondom het 'Koninginnedagdrama" in Apeldoorn.

Over foto's als dit zijn zowel binnen als buiten redacties flinke discussies gevoerd; wel of niet publiceren?




Of je er überhaupt foto's van moet maken is een andere vraag. Persoonlijk zie ik het nut (en de lol) er niet echt van in als je niet iets in de journalistiek doet/wilt gaan doen, maar dat moet iedereen voor zichzelf bepalen.

Mocht je er wel foto's van gaan maken, parkeer je auto dan op een manier dat je zelf weg kan (en de auto niet wordt geblokkeerd door hulpdiensten) en zodat de hulpdiensten er ook geen last van hebben. Luister daarnaast naar de politie, ook als je weet dat ze het bij 't verkeerde eind hebben. Voor niemand is het nuttig om hele discussies te voeren, zeker niet als het ongeluk/de ramp pas net is 'begonnen'.

Overigens is dit een hele mooie dagelijkse fotoblog van The Wall Street Journal. Zij publiceren eigenlijk alleen maar foto's van rampen die wel ethisch zijn (hoewel deze mening voor iedereen kan verschillen).

http://blogs.wsj.com/photojournal/

[ Voor 3% gewijzigd door sOid op 21-10-2009 10:32 ]

[Bacchus]

@sOid: Goed verhaal en je foto's illustreren perfect: Ethiek is een behoorlijk persoonlijk iets, ik vind bijvoorbeeld deze foto's in jouw post niet kunnen. Dat gaat dan puur om de publicatie in deze context, in een berichtgeving rond de gebeurtenis zelf zijn ze op hun plaats maar zelfs dan, zoals je zegt, op het kantje. Ik kan me dan ook wel weer verplaatsen in de situatie van een nieuwsfotograaf die het zich nooit zou vergeven deze foto's niet te maken.

De wetgeving is gelukkig heel duidelijk, dat is al een ding uit de weg: Voor zover ik weet kun je iets legaal fotograferen als je het legaal kunt zien. Censuur en portretrecht gelden pas achteraf en dat laatste ook alleen maar voor mensen die aan hun beeltenis hun geld verdienen.

[Verwijderd]

Ah, mooie verhalen zo. En idd, ik trek de grens bij slachtoffers, dat was ook voor mij de reden om terug te keren. Dan heb ik liever de day after ofzo.

Overigens ben ik ook niet zo'n ramptoerist, ik heb zoiets van, laat de hulpdiensten lekker hun gang gaan. Dat ik gisternacht toch de deur uitging was meer een opwelling. Hoop lawaai, dichtbij, enzovoort.

Kortom, niet mijn ding dus.

[sOid]

BeF-Bacchus schreef op woensdag 21 oktober 2009 @ 21:27:
De wetgeving is gelukkig heel duidelijk, dat is al een ding uit de weg: Voor zover ik weet kun je iets legaal fotograferen als je het legaal kunt zien.

Is niet helemaal waar. Als je met een 1200mm telelens buiten in een boom gaat zitten en dan vervolgens een J.P. Balkenende in zijn tuin gaat fotograferen, is dat niet legaal (je fotografeert iemand in privé-gebied). Terwijl je op zich niets illegaals doet; in bomen klimmen met een camera is an sich legaal.

Censuur en portretrecht gelden pas achteraf en dat laatste ook alleen maar voor mensen die aan hun beeltenis hun geld verdienen.

Ik kan het niet met zekerheid zeggen, maar volgens mij klopt dit niet helemaal. Afaik is portretrecht sowieso van toepassing als je iets publiceert; maakt niet uit waar.

Uitzondering hier op is dus weer vrijheid van nieuwsgaring; als de foto nieuwswaardig is, mag het zo gepubliceerd worden. Maar ook dit is weer een hele vage lijn; wie bepaald wanneer een foto nieuwswaardig is?

[franssie]

Ik zou het wel doen, heb ooit eens bij een ontruiming van een paar krakerspanden in Groningen gestaan - uiteindelijk tussen de ME en de krakers in - toen de stenen en verfbommen me om de oren vlogen en er traangasgranaten werden afgeschoten (die landen waar ik een beetje stond te fotograferen) ben ik toch maar weggerend met mijn handen om mijn lens heen (stom gedrag achteraf - had wel beter mijn lichaam beschermd).
Zijn wel leuke foto's geworden - zon kwam net op maar de volgende keer doe ik het nuchter, dan reageer je wat logischer
Maar zolang je jezelf en anderen niet in gevaar brengt geeft het toch wel een kick als je de eerste bent, Afh van de situatie/ramp en hoe sterk je maag is.
Foto's publiceren is wat anders dan foto's nemen natuurlijk.

[psychonetics]

Zonder het hele verhaal gelezen te hebben: volgens mij gaat het bij portretrecht om het onderwerp van de foto. Als je een foto neemt van een winkelend publiek, dan rust daar geen portretrecht op omdat je een publiek gefotografeerd hebt, en niet zozeer een specifiek persoon. Dat wordt anders als je een specifiek persoon als onderwerp gebruikt, en de rest van het publiek op de achtergrond zet. Zo heb ik het althans geleerd.

Dat zie je overigens ook bij bv. Wegmisbruikers (dat programma op tv): ze filmen het werk van de politie (als onderwerp van het beeld), waardoor de verkeersovertreders weinig meer rechten hebben dan het "wegblurren" van hun hoofd.

[Henk]

sOid schreef op woensdag 21 oktober 2009 @ 21:49:
Ik kan het niet met zekerheid zeggen, maar volgens mij klopt dit niet helemaal. Afaik is portretrecht sowieso van toepassing als je iets publiceert; maakt niet uit waar.

Uitzondering hier op is dus weer vrijheid van nieuwsgaring; als de foto nieuwswaardig is, mag het zo gepubliceerd worden. Maar ook dit is weer een hele vage lijn; wie bepaald wanneer een foto nieuwswaardig is?

Waar jullie beiden aan voorbij gaan, en wat eigenlijk de hele essentie van portretrecht omschrijft, is 'wezenlijk belang'.

Bij portretrecht kun je je als geportretteerde verzetten tegen publicatie, mits jouw belang groter is dan die van de fotograferende (of uitbeeldende(!)) persoon. Dat houdt in dat als ik morgen op straat een foto van een model schiet, en haar kop samen met een pot beauty-shit op een reclameposter afbeeldt, zij zich hiertegen uiteraard kan verzetten. Haar kop is haar product, en wat ik dan ineens doe is nogal broodroof.

Is zij toevallig aanwezig op een ramp-scenario en staat zij samen met twee mensen vluchtend van dat rampscenario afgebeeldt, dan ineens is de nieuwswaarde van de foto (misschien/waarschijnlijk) van groter belang, met name omdat haar personage er weinig aan toevoegt, het is de situatie die op dat moment de hoofdrol speelt, en zij als persoon is daarbij waarschijnlijk bijzaak.

Datzelfde geldt ook voor bijvoorbeeld belachelijk maken. Als ik morgen iemand afbeeldt in een ontzettend idiote situatie, waarbij er een vertekende weergave van die persoon ontstaat, dan de werkelijkheid eigenlijk is, kan hij/zij zich daar ook tegen verzetten. Wederom omdat zijn/haar belang in die situatie groter is.

Geld verdienen is dus maar een klein deel van het portretrecht. Je kunt echt wel aannemen dat als jij aan de straatfotografie bent en mensen op de foto zet, je die foto's kunt publiceren. Er staat me iets bij over een nieuwsbericht dat dit laatste tegenwoordig in NL enigzins discutabel is, maar echt problemen zul je er volgens mij niet door ondervinden

Maar kort gezegd is de vuistregel voor het portretrecht vrij eenvoudig; tenzij de geportretteerde gegronde (dus niet; 'ik vind het niet leuk') redenen heeft om bezwaar te maken tegen publicatie, mag je je foto's gewoon publiceren.

Bij al het bovenstaande ga ik er wel vanuit dat je je foto's in een openbare ruimte maakt, of met toestemming van de ruimte-exploitant/beheerder/gemachtigde trouwens. Door ramen fotograferen mag trouwens niet, de wet ziet dat heel strict als afscheiding van de openbare ruimte

Ow, en om even in te haken op een van de dingen hierboven;

sOid schreef op woensdag 21 oktober 2009 @ 10:30:
Heh, grappig. Ik hou me de laatste tijd veel bezig met ethiek in de fotografie en journalistiek (ook studiegerelateerd).

Allereerst, fotograferen MAG altijd. Ook als de politie zegt dat het niet mag (waar ze vooral de laatste tijd een handje van hebben, als ik verschillende journalisten mag geloven). Ook van agenten en andere hulpverleners mag je gewoon foto's maken. Sterker nog; door hun functie hebben kunnen ze 'minder aanspraak maken' op hun portretrecht. Dit is ook het geval voor politici, BN'ers en andere mensen met een publieke functie (mits in openbare ruimten).

Dit klopt, thus far.

Daarnaast mag je ook foto's maken van eventuele slachtoffers, omdat je in principe iedereen in een publieke ruimte mag fotograferen. Het publiceren van deze foto's is een tweede. Als je Jan Modaal goed herkenbaar fotografeert terwijl hij een ernstig auto-ongeluk heeft gehad en vervolgens publiceert op flickr of ergens anders, kun je problemen krijgen.

Niet helemaal. Laten we de publicatie op flickr even vergeten en een publicatie in het lokale sufferdje verzinnen. Dan is het nieuwswaarde, en verantwoord. Het gebeurt zo vaak dat slachtoffers gepubliceerd worden, zie daarvoor o.a. de door jou aangehaalde foto's, dus waarom zou dit een andere situatie zijn? Pas op het moment dat Jan Modaal door de door jou gepubliceerde foto's schade zou ondervinden, zou hij zich hiertegen kunnen verzetten.

Buiten het feit dat het niet ethisch is. Het portretrecht gaat in de meeste gevallen pas in als de foto is gemaakt en wordt gepubliceerd. Maar als je merkt dat iemand niet op de foto wil, doe het dan ook niet.

Ethiek is ieder voor zich, buiten een zeker landelijk gevoel wat we hebben, maar we mogen er vanuit gaan dat dat in de wet goed ondervangen is, dus eigenlijk wil ik me maar gewoon even beperken tot wat er van de wet mag....

Portretrecht gaat ALTIJD over publicatie, foto's maken mag immers altijd. Alleen is het wel mogelijk dat iemand zich al tijdens het maken van de foto's uitspreekt over zijn/haar bezwaar tegen publicatie. Het is dan aan jou als fotograaf om te beoordelen of je het nog ethisch vindt, en of die persoon volgens jou wel meer belang heeft dan jij

Als laatste heb je als journalist ook nog het recht op vrijheid van nieuwsgaring, die in veel gevallen zwaarder weegt dan portretrecht.

Volgens mij _is_ dat het wezenlijk belang weer. De nieuwswaarde weegt zwaarder dan de bezwaren van de persoon, en je mag derhalve ineens weer publiceren.

Het is allemaal moeilijk te bepalen wanneer welk belang zwaarder weegt. Het meest recente voorbeeld hiervan is waarschijnlijk de foto's rondom het 'Koninginnedagdrama" in Apeldoorn.

Over foto's als dit zijn zowel binnen als buiten redacties flinke discussies gevoerd; wel of niet publiceren?
[afbeelding]

[afbeelding]

Of je er überhaupt foto's van moet maken is een andere vraag. Persoonlijk zie ik het nut (en de lol) er niet echt van in als je niet iets in de journalistiek doet/wilt gaan doen, maar dat moet iedereen voor zichzelf bepalen.

Je kunt je ook afvragen waarom het omschrijven / tekenen van de situatie wel zou mogen, maar het vastleggen op foto's niet? Juist foto's kunnen een enigzins objectief beeld geven, of iig de situatie schetsen, die bij persoonlijke interpretaties als verslagen of andere 'second-hand' illustraties niet meer aan de orde zijn.

Natuurlijk kan een fotograaf er voor kiezen om dingen anders te kaderen en daarbij dingen weg te laten ( leuk filmpje op youtube, totaal ander onderwerp, maar prachtige illustratie van wat ik bedoel ), maar dit is op het moment zo getrouw als dat het wordt. Totdat we een panorama-bal neer kunnen gooien die de omgeving in 4D projecteert, zullen we daarmee moeten leren leven

[ Voor 44% gewijzigd door Henk op 21-10-2009 22:21 ]

[Verwijderd]

Dit was trouwens het geval:

http://www.webregio.nl/za...or-springer-zaanstad.aspx

met dank aan Gotter Puch-Maxi

[sOid]

@ Henk,
Mooi verwoord. Duidelijker dan dit kan bijna niet

[Scirocco]

Mooi verwoord Henk, erg duidelijk ook.
Geleerd op een fotografie opleiding, of gewoon ooit eens opgezocht uit intresse?