HD Recovery in eigen gemaakte cleanroom

[Verwijderd]

Onlangs begaf mijn externe schijf het. Het gaat om een:

Western Digital Mybook World Edition.

Deze NAS schijf is erg handig, maar blijkt ook erg gevoelig te zijn. Helaas staan er nog belangrijke bestanden op de HD die niet gebackuped zijn. Uiteraard kan je professionele recovery laten uitvoeren, maar dit kost zo'n E1000,-. Genoeg reden voor mij om eens uit te zoeken wat je zelf zou kunnen doen.

Op het internet is genoeg te vinden. Op youtube staan filmpjes die tonen hoe verschillende onderdelen vervangen moeten worden. Als de schijf open gemaakt moet worden, dan gebeurd dit altijd in een cleanroom. Dit schijnt nogal belangrijk te zijn, aangezien de leeskoppen van een harde schijf nogal gevoelig zijn,

Bij mijn harde schijf zijn waarschijnlijk de koppen kapot. Als ik de juiste donorschijf heb, wil ik gaan proberen om de koppen te vervangen. Hiervoor heb ik eerst de cleanroom nodig. Ik vond al een aardige tutorial voor het maken van een kleine cleanroom:

http://www.thenook.org/archives/3487.html

Ik vroeg me af of er meer mensen ervaring hebben met het maken van een eigen cleanroom en/of het vervangen van de koppen in een harde schijf. Alle info is welkom

[0rbit]

Op die site tonen ze een glovebox, geen cleanroom. Je zult toch echt de lucht moeten filteren wil je ook maar iets van kans van slagen hebben.

[kalizec]

Ergens, geen idee meer waar, heb ik gelezen dat de meest stofvrije ruimte in een woning een douchecabine is, een paar minuten na het douchen. Geen idee of het geschikt is voor het repareren van een HDD, maar het principe klopt. Dit omdat alle stofdeeltjes neergeslagen zijn samen met de damp.

Verder heb ik ook gelezen dat een mogelijke optie om een HDD tijdelijk weer aan de praat te krijgen is door het apparaat erg te koelen. Haarscheurtjes kunnen dan, soms, weer tijdelijk dicht zijn vanwege negatieve thermische expansie (krimp).

[the mod man]

Kan je niet de platter(s) in een andere hardeschijf van het zelfde type plaatsen? Of is dit te simpel gedacht?
Het lijkt mij namelijk moeilijker om de koppen te vervangen dan de platters... (Heb je alsnog een schone ruimte nodig natuurlijk)

[TERW_DAN]

the mod man schreef op donderdag 01 januari 2009 @ 16:52:
Kan je niet de platter(s) in een andere hardeschijf van het zelfde type plaatsen? Of is dit te simpel gedacht?

En hoe wil je dat doen zonder schone ruimte dat is juist de issue. HDDs openmaken en vervangen wordt steeds lastiger. De datadichtheid neemt namelijk alleen maar toe, bitjes worden fysiek kleiner op disk. 1 stofje was 10 jaar geleden genoeg om 1MB aan data te vernielen, nu kan 1 stofje wellicht het 10 voudige vernietigen (geen idee of de getallen precies kloppen, maar het gaat om het idee).

De link die simonstokvis aanhaalt is zeker een leuke setup, maar er zullen dan inderdaad nog iets van handschoenen in moeten zitten (zoals de comment daar ook opmerkt, van die armlange handschoenen die ze gebruiken bij koeien). Maar het allerbelangrijkste, die ruimte moet je stofvrij zien te krijgen voordat je begint en daar ligt het moeilijke. Waterdamp is een goede manier, maar water bevat weer allemaal zooi waar je hardware ook niet vrolijk van wordt, dus dat wordt dan ook erg lastig.

Mijn gok is dat je het beste met de nodige filters gaat werken icm een goed afzuigsysteem, maar in hoeverre dat werkt (en betaalbaar blijft), vraag ik me af. Het systeem moet natuurlijk ook enigszins herbruikbaar blijven, je moet de harde schijven immers ook in die bak krijgen.

[rapture]

Je begint met de kast met handschoenen te maken. Dan kan je de kast van over- of onderdruk voorzien. Als je lucht probeert af te zuigen maak je onderdruk zodat er stof langs gaatjes/kiertjes aangetrokken wordt. Als je lucht door een HEPA 13 of 14 filter in de kast probeert te persen, dan maak je overdruk. Het stof wordt langs de gaatjes/kiertjes naar buiten geblazen.

[djexplo]

Verwijderd schreef op donderdag 01 januari 2009 @ 16:08:
Als de schijf open gemaakt moet worden, dan gebeurd dit altijd in een cleanroom. Dit schijnt nogal belangrijk te zijn, aangezien de leeskoppen van een harde schijf nogal gevoelig zijn,

Ik heb zelf wel eens de platters van een Maxtor 9 omgezet naar een nieuwe. Niet in een clean room, en de nieuwe schijf was dan ook in 3 maanden dood. Maar 'k heb wel al mijn data er zo vanaf gekregen.

Je moet het liefst matchende serie nummers hebben, want er vinden best wel veel wijzigingen plaats binnen het bestaan van een type harddisk.

[ninjazx9r98]

Stof is niet je enige vijand bij het zelfstandig repareren van een harddisk.
De eerstvolgende mocht je stof overwinnen is de ruimte tussen de koppen en het oppervlak van de platter.
Deze ruimte is zo'n beetje 4000 keer minder dan de dikte van een mensenhaar.
De dikte van een mensenhaar is 2000 micro inch

[The Third Man]

En je hoeft maar één foutje te maken (uitschieten met schroevendraaier of niezen) en je data kan weg zijn...

[djexplo]

ninjazx9r98 schreef op donderdag 01 januari 2009 @ 20:18:
Stof is niet je enige vijand bij het zelfstandig repareren van een harddisk.
De eerstvolgende mocht je stof overwinnen is de ruimte tussen de koppen en het oppervlak van de platter.

Onzin. Zorg gewoon dat je koppen geparkeerd zijn, en dus niet boven de platters zitten. En de platters goed vast draaien als je ze om hebt gezet.

(Die ruimte tussen de kop en de platter onstaat trouwens van zelf, als de schijf gaat draaien)

ps. Ga trouwens niet prutsen met een foute schroeven draaier, maar schaf gewoon de passende 5 of 6 hoekige ster schroeven draaier aan. Want je moet behoorlijk veel kracht zetten om de platers los te schroeven.

[ Voor 24% gewijzigd door djexplo op 01-01-2009 23:49 ]

[wowi]

Ook moet ook al je platters als het er meerdere zijn klemmen want die mogen niet van stand ten opzichte van elkaar verplaatst worden, daar zijn speciale klemmen voor want als je platters verschuiven tov elkaar is je data alsnog weg.

[ Voor 6% gewijzigd door wowi op 01-01-2009 23:41 ]

[djexplo]

Erg goede site met veel tips en diagnose software : http://www.myharddrivedied.com/presentations_whitepaper.html

[SA007]

Was het neit zo dat bij platters van meer dan 80 gig het al zo kan zijn dat het losschroeven en vastschroeven al genoeg kan zijn om de sporen verkeerd te zetten waardoor de hdd zijn data kwijt is?
Kan ik me vaag iets van herinneren omdat het cirkelpatroon veranderd.

[ninjazx9r98]

djexplo schreef op donderdag 01 januari 2009 @ 23:32:
[...]
Onzin. Zorg gewoon dat je koppen geparkeerd zijn, en dus niet boven de platters zitten. En de platters goed vast draaien als je ze om hebt gezet.

(Die ruimte tussen de kop en de platter onstaat trouwens van zelf, als de schijf gaat draaien)

Over onzin gesproken......
Uiteraard ontstaat de ruimte pas later maar waar het om gaat is de toleranties.
Je kunt niet zomaar aan de koppen gaan lopen sleutelen en dan verwachten dat die bewuste minimale ruimte weer precies zo ontstaat zo als het zou moeten zijn.

[djexplo]

ninjazx9r98 schreef op vrijdag 02 januari 2009 @ 09:38:
[...]

Over onzin gesproken......
Uiteraard ontstaat de ruimte pas later maar waar het om gaat is de toleranties.
Je kunt niet zomaar aan de koppen gaan lopen sleutelen en dan verwachten dat die bewuste minimale ruimte weer precies zo ontstaat zo als het zou moeten zijn.

Ja wel,

A pair of mated head sliders with their platter removed.You can see that the tension of the head arms has caused them to press against each other.

Oftewel de koppen worden domweg door de vering tegen de platter gedrukt. De ruimte ontstaat door het spinnen van de platters waarbij luchtstroming ontstaat. De koppen gaan dan als een soort vliegtuig vleugel boven de platter vliegen.

(die zelfde luchtstroming bij opspinnen zorgt er trouwens ook voor, dat kleine losse stofdeeltjes van het platter oppervlakte vliegen. Dus een soort zelf reiniging proces)

Daarnaast heb ik er bij mijn hard drive platter swap er ook geen enkel probleem mee gehad. En ze gewoon weer op de platters te laten rusten.
Daarbij hoe zouden de harddisk fabrikanten ooit betrouwbaar grote aantallen kunnen produceren, als alles op de micro meter precies moest komen.
Daarbij de kleinste temperatuurs verandering zorgt ook al voor tientallen micro meters in metaal uitzetting.

[ Voor 16% gewijzigd door djexplo op 02-01-2009 10:28 ]

[FireAge]

Ik zou me niet druk maken over die cleanroom.
Gewoon uitvoeren, en snel data kopieren. Daarna geheel in de prullenbak.

Als je echt in een cleanroom wilt, zou ik gewoon even bij een universiteit in de buurt vragen of je een clean room kan gebruiken voor een experiment. Valt vaak nog wel wat te regelen.

[djexplo]

FireAge schreef op vrijdag 02 januari 2009 @ 10:27:
Ik zou me niet druk maken over die cleanroom.
Gewoon uitvoeren, en snel data kopieren. Daarna geheel in de prullenbak. ...

100% eens...

Het is wel verstandig om je skills eerst op een oude (kapotte) harddeschijf uit te proberen.

[TERW_DAN]

FireAge schreef op vrijdag 02 januari 2009 @ 10:27:
Ik zou me niet druk maken over die cleanroom.
Gewoon uitvoeren, en snel data kopieren. Daarna geheel in de prullenbak.

Dat ligt imho wel een beetje aan de data. Als ik er een zooi belangrijke foto's op heb staan dan die onvervangbaar zijn dan spaar ik desnoods even en gaat zo'n disk richting recovery bedrijf.

Als het gaat om wat minder belangrijke en/of vervangbare data dan zou ik me er eventueel nog aan wagen. Maar dat hangt natuurlijk geheel af van de persoon zelf en hoe belangrijk zijn of haar data is.

[ninjazx9r98]

djexplo schreef op vrijdag 02 januari 2009 @ 10:19:
[...]
Ja wel,
[afbeelding]
A pair of mated head sliders with their platter removed.You can see that the tension of the head arms has caused them to press against each other.

Oftewel de koppen worden domweg door de vering tegen de platter gedrukt. De ruimte ontstaat door het spinnen van de platters waarbij luchtstroming ontstaat. De koppen gaan dan als een soort vliegtuig vleugel boven de platter vliegen.

Dat is de theorie ja, de praktijk ligt wat ingewikkelder.
Ongeacht de vering dient de kop nog steeds onder de juiste hoek ed gemonteerd te zitten op de veer die weer onder de juiste hoek ed gemonteerd dient te zitten op de arm.
In een cleanroom waar men werkzaamheden doet aan harddisken is er dan ook speciale tooling om de koppen te scheiden van de platters.
De koppen van de foto zijn overigens waardeloos op het moment dat ze op die manier aan elkaar 'plakken', dat is namelijk wat er gebeurt als de platters er simpelweg tussen vandaan gehaald worden en deze krijg je niet meer fatsoenlijk uit elkaar zodat ze nog betrouwbaar ingezet kunnen worden.

Daarnaast heb ik er bij mijn hard drive platter swap er ook geen enkel probleem mee gehad. En ze gewoon weer op de platters te laten rusten.
Daarbij hoe zouden de harddisk fabrikanten ooit betrouwbaar grote aantallen kunnen produceren, als alles op de micro meter precies moest komen.
Daarbij de kleinste temperatuurs verandering zorgt ook al voor tientallen micro meters in metaal uitzetting.

Dan heb je ontzettend veel geluk gehad.
Ik heb in het verleden gewerkt in een cleanroom waar werkzaamheden verricht werden aan harddisken en heb dus regelmatig in de praktijk kunnen zien wat er gebeurt als de koppen niet helemaal juist gemonteerd zijn.
Vroeger of later krijg je dan een letterlijke diskcrash, de kop raakt de platter, trekt een letterlijk spoor van vernieling in de magnetische laag en je hebt miljoenen deeltjes rondvliegen in je disk die vervolgens nog meer schade aanrichten.
Waarom zou men overigens geen grote aantallen kunnen fabriceren als het op micro meters aankomt ?
Wel eens de specs opgezocht van aluminium folie en gekeken hoeveel er in de gemiddelde supermarkt op voorraad ligt voor een spotprijs ?
En wat te denken van een processor, daar komt het niet aan op de micrometer en die worden niet in grote aantallen geproduceerd ?

[Verwijderd]

Allemaal heel erg bedankt voor de informatie. Ik heb ook op verschilende andere forums rondgekeken. http://forum.hddguru.com/

is bijvoorbeeld een aardige. Hier geven ze me weinig kans van slagen. Het lijkt erop dat WD harde schijven erg gevoelig zijn om te repareren. Dit heeft o.a. weer met dit dichteheid en het aantal platters te maken. Daarnaast lijkt hoe groter te schijf, hoe lastiger. Je zou 10 jaar ervaring moeten hebben... lijkt me sterk, maar het is in elk geval niet eenvoudig. De platters vervangen lijkt ook geen optie. Als ze maar iets verschuiven t.o.v. elkaar dan is de data inleesbaar.

Ik heb vandaag wat geoefend op een aantal oude maxtor harde schijven, die toch al kapot zijn. Het is knap lastig om de leeskoppen goed uitelkaar te krijgen en te houden en vervolgens de kop eruit te halen, zonder de platters te raken. Door de magneten die in de HD zitten kan je ook nog de pech hebben dat deze je kop aantrekt. Het bitje van mijn schroevendraaier belande ook op de magneet. Een standaard thorax schoevendraaier is dus aan te raden.

Ik heb inmiddels de juist clone schijven gevonden en ga eerst proberen om de PCB te vervangen. Dit zou de mooiste en eenvoudigste oplossing zijn. Ik hou jullie op de hoogte.

[Verwijderd]

En is het gelukt???