Tis een niet helemaal recent topic meer maar de topic titel is vind ik steeds actueler.
Ik ben op zoek naar een nieuwe monitor en wordt dus geconfronteerd met monitoren die substantieel meer kleuren kunnen weergeven dan wat het grootste gedeelte van de wereld gebruikt. Dat is natuurlijk mooi zou je zeggen, maar dit brengt ook wat complicaties met zich mee.
Stukje historie: Tijdens de overstap, van crt naar lcd, de lcd voor de meeste mensen zoveel meer voordelen had ten opzichte van de crt. Dat ze de verkleinde gamut op de koop toe namen. Wel zeiden een hoop mensen ik wil geen crt totdat de kleuren beter zijn, de meeste hiervan hebben waarschijnlijk inmiddels door andere oorzaken toch een lcd scherm.
Inmiddels zijn er lcd schermen op de markt die niet gelijkwaardig aan de crt zijn maar daar ver over heen gaan de zogenoemde wide gamut monitoren. En dit is waar de problemen starten. Iedereen wil weer terug naar de betere kleurtjes van de crt schermen, maar als ze dit doen worden ze geconfronteerd met zuurstokkleurtjes.
Overzicht gamut van monitoren: (disclaimer, ik heb hier geen goede gegevens van maar wat ik zo her en der gevonden heb is dit artikel te vertrouwen
http://www.nec-display-so...ome/WideColourGammut.html als iemand een andere bron heeft graag melden)
crt : 85% ntsc
dure crt's tot: 95% ntsc
meeste lcd's: 72% ntsc
verbeterde lcd's: 97% ntsc
allernieuwste rgb-led lcd's tot: 123% (xl serie samsung maar hier staat niet of ntsc of ten opzichte van srgb het omvat iig adobe rgb)
Koppel dit lijstje aan het feit, dat bijna iedereen in een 72% ntsc kleurenruimte zit te werken, met niet gekalibreerde schermen, zonder profielen. Dit zijn dus 3 maal 256 bit rgb bestanden waar geen definitie in staat wat 0 rood of 128 groen eigenlijk betekent. En het feit dat 80-90% van de content/workflow in de laatste 2 jaar is geproduceerd op deze manier.
Betekend dat als je zonder voorafgaande instellingen opeens veel ruimer in je kleurtjes zit dat je wel erg veel kleur op je nieuwe duurbetaalde scherm krijgt. En dit misschien als een miskoop beschouwd.
Een oplossing is natuurlijk om al het onbekende materiaal op jouw scherm met een 72%ntsc lcd scherm profiel te bekijken, maar waar blijven dan jouw mooie en duur betaalde extra kleurtjes want dit is 80-90% van de content. Plus er zijn twee complicaties:
- windows en linux gebruikers(ik zet hier ook linux bij niet omdat het niet mogelijk is maar simpel is het zeker niet) Hebben een probleem omdat kleuren niet consistent worden behandeld. Applicaties en het systeem zouden altijd moeten luisteren naar profielen die bij plaatjes zitten ingesloten en een keuze mogelijk moeten maken voor de behandeling van kleur informatie zonder profiel, tevens zou het een mogelijkheid moeten bieden om kleuren die met profielen zijn gedefinieerd maar fout zijn een ander profiel aan kunnen toewijzen. Maar dit gebeurt niet. Oftewel je blijft zonder veel, heel veel, tijd te steken in de omgang met kleuren zitten met een hoop zuurstokkleurtjes.
- Om goed om te gaan met kleurtjes heb je een apparaat nodig om de boel te meten. Dus moet je buiten het duurdere scherm eigenlijk ook nog voor minimaal €75 een kalibrator aanschaffen, wat toch weer 10% extra is. Nu zou je hier eventueel omheen kunnen als de fabrikant een net profiel met je scherm zou meeleveren, lcd schermen zijn geloof ik redelijk stabiel qua kleurweergave, maar dit is weer niet makkelijk te implementeren zie complicatie 1.
Een voorbeeld van kleuren met een verkeerd profiel, denk aan iemand die in adobe rgb een plaatje mooi maakt op een gewoon lcd scherm, waar in een correcte omgeving 28% van de kleuren identiek zouden moeten worden weergegeven. Maar door de huidige software is dit niet het geval en als gevolg zuurstokleurtjes voor iemand die wel die extra 28% kleurruimte heeft.
Buiten mensen die content genereren, is er weinig content die gemaakt is voor schermen met de mogelijkheid meer dan 85% van de ntsc kleurruimte weer te geven. Oftewel je hebt net meer dan €400 uitgegeven voor een scherm en het grootste gedeelte wat je ziet maakt hier geen gebruik van, sterker nog als je normale kleuren wilt zien dan moet je je scherm castreren en een extra apparaat kopen zodat je nog eens een keer 10% extra moet betalen. Dit is wel, meer dan een beetje, cru.
- Films worden zo gemaakt dat ze op 16:9 formaat op een hopelijk 85%ntsc kleurruimte scherm goed tot hun recht komen. Helaas denk ik zelfs dat het voor een 72% kleurruimte wordt gemaakt.
- windows vista en 7 en alle gnome kde etc kleuren zijn voor de gemiddelde lcd en niet gekoppeld aan een profiel dus zuurstokkleurtjes voor iemand met een groter gamut. XP en daarvoor was nog voor de marktpenetratie van lcd's en zijn iets minder uitbundig op crt's vormgegeven.
Inderdaad is dit natuurlijk wel aan te passen, maar waarom niet een standaard desktop voor cheaplcd en goodlcd/crt en widegamutlcd of desnoods gewoon 72%ntsc 90%ntsc en 110%ntsc in de naam zetten. Windows aanpassen zodat gui kleuren zich aan een profiel houden, kost waarschijnlijk teveel moeite. Maar dat zou wel de ultieme oplossing zijn, voor gnome kde etc zou dit misschien wel haalbaar zijn. - web content en plaatjes in het algemeen heb ik het eerder over gehad. En zelfs al zou het gemaakt zijn door iemand met kennis en finesse voor dit onderwerp dan nog zou deze persoon het plaatje voor het grootste gedeelte van zijn publiek geschikt maken en dus kiezen om het plaatje met een 72%profiel te maken.
Al met al blijft er niet veel over buiten eigen geproduceerde content.
Om even terug te gaan naar de historie, waarbij van crt naar lcd s overgeschakeld. Hier is dezelfde stap (qua grote) gemaakt als van crt naar wide-gamut lcd. Dit dan alleen op een negatieve manier van meer kleur naar minder kleur en dit was ondanks.
De stap van een crt naar een wide-gamut monitor, zeker de mensen de hem nu aan het maken zijn of gaan maken want die hebben vaak een goede crt, is niet zo groot en zou een mooie stap voorwaarts zijn geweest als er dus niet de stap terug gedaan was. Hierdoor is het gat erg groot geworden en geeft bovenstaande aanpassingsproblemen.
En dan het prijsverschil meegenomen blijft over dat ik voor €148 een 23,5" 16:9 scherm ga kopen en niet een 26" €460 16:10 wide gamut lcd terwijl ik echt het geld er voor over heb en ik lang blijf balen over deze stap. Het verschil in scherm grootte heeft te maken met bang voor buck en wat andere randvoorwaarden. Bij normale lcd's is er bijna geen prijsverschil met hogere resolutie 22" minimaal 1600bij iets €119 en ga je naar grotere schermen dan betaal je minimaal €200 voor een 24" dat maar een heel klein stukje meer beeld geeft.
Voor niet tn schermen betaal je minimaal €350 of iets dergelijks en dan is die €460 voor 26" niet onoverkomelijk gezien het extra oppervlak, ga je groter betaal je opeens €700 of meer.
Ik zou het mooi vinden als andere mensen hun praktijk ervaring hier neer kunnen zetten hoe met de extra kleuren omgaan en bedenk dat het specifieke model dat je gebruikt er niet zo heel veel toe doet maar meer de kleurruimte van je scherm. En hoe je het allemaal werkbaar hebt gemaakt.
Tevens wil ik nog een linkje naar een post geven waar
tonyisgaaf in "Kleurverschillen na calibratie" goede manier van werken aangeeft voor het werken met kleur.
En als laatste wil ik nog even melden waarom macos niet genoemd wordt in dit verhaal, ondanks dat ik daar dit nu op schrijf. In de algemene omgeving is wat meer rekening gehouden met goede schermen daar vroeger de mensen die met een dure monitor werkte eigenlijk meestal macos gebruikten. Als gevolg hiervan is men niet zo uitbundig geweest met kleurtjes in de gui als bij andere ossen. Tevens gaat het kleurbeheer wat soepeler, niet perfect maar wel met minder hoofdbrekens. Blijven fout gemarkeerde kleuren nog steeds hetzelfde probleem en applicaties die profielen niet respecteren.
) hier van bijv de Dell schermen waren iets nuttiger. :strip_exif()/u/26632/dosprompt2.gif?f=community)