[OC] Effectieve(re) luchtkoeling - een demonstratie

[brama]

Inleiding

Dit (lange) verhaal is een demonstratie, bedoeld voor casual overclockers, die
meer willen weten over het belang van een juiste airflow in de kast. Het toont
aan dat simpele logica niet altijd garandeert dat je luchtkoeling in orde is.
Het simpele principe van opstijgende warmte en een hoop intake- en
outtake-fans is niet altijd genoeg!

Even een kort stukje over mijn overclockende zelf: Al jarenlang (vanaf het
486-tijdperk), overclock ik mijn standaard werksysteem. Ik overclock niet om
het overclocken zelf, maar om meer prestaties voor minder geld te krijgen; ik
koop dus nooit dure onderdelen om een zo hoog mogelijke snelheid te halen, maar
juist goedkope onderdelen om daarmee de snelheid te halen van wat op dat moment
zo'n beetje beschouwd wordt als redelijk snel. Mijn huidige systeem is bijv.
een 1.8Ghz Core2Duo CPU die standaard op 3Ghz draait. Nu niet meer zo
indrukwekkend, maar toen ik het drie-kwart jaar geleden kocht, was 3Ghz lekker
snel.

Uitgangspunten bij het 'casual' overclocken zijn voor mij: Het moet mogelijk
zijn zonder hardware-modificatie (zoals vDroop mods, pencil tricks, etc). Geen
van de componenten moet naar verhouding duur zijn (dus geen budget-CPU met
vervolgens schreeuwend duur ram), en enkel met luchtkoeling werken. M.a.w., het
overclocken is vooral een kwestie van goede luchtkoeling en spelen met
BIOS-settings. De CPU-koeler mag wel wat meer kosten; deze zijn relatief toch goedkoop, dus een tweetal tientjes extra voor een goede koeler is een goede investering.

Belang van luchtstromen

Alhoewel ik al die jaren al bewust geweest ben van het belang van de juiste
luchtstromen in de kast, zal later in deze posting blijken dat ik hier toch nog
te licht over dacht. Dus ondanks het feit dat ik de wijsheid in pacht meende te
hebben, was het toch niet goed genoeg. Omdat ik denk dat ik hier niet alleen in
sta, heb ik besloten een demonstratie te geven van een systeem waarvan *ik*
dacht dat het goed ingericht was qua air-flow. Via een simpel
stappenplannetje toon ik aan waarom ik het mis had, en hoe je dit zelf ook kunt
constateren. Ja, er zijn natuurlijk al zat guides, maar mezelf kennende leer ik
het meeste van een simpel praktijkvoorbeeld, dus waarom er zelf niet eentje
opstellen?

Het systeem

Zie hier een plaatje van het systeem met de niet-optimale air-flow:



Je ziet hier linksboven, onder de voeding, een 12cm zitten. Deze fan draait
standaard op 5V, en is een industriele kwaliteitsfan. Dat houdt in dat 'ie op
12V veel te hard draait (enorme herrie dus), maar dan pompt 'ie wel extreem
veel lucht weg. De 12V instelling ga ik gebruiken om aan te tonen dat extra
airflow helemaal niets verbetert aan de opstelling zoals je hem hier ziet.
Oeps!

Rechts van de 12cm fan zie je de CPU-cooler: Een scythe infinity, met aan de
rechterkant nog een 12cm intake-fan. Deze 12V intake-fan is zeer stil, en
verplaatst dan ook lang niet zoveel lucht als de outtake-fan.

De CPU is een intel E2160, een 9x200 = 1.8Ghz Core2Duo, die standaard op een
vCore van 1.325 draait. In deze setup draait 'ie op 9x333Mhz op 1.37V. Redelijk
veel vCore voor een e2160 op die snelheid, wat waarschijnlijk ligt aan de
vDroop van het moederbord, een gigabyte G33m-DS2R mATX. Maar dat is voor deze
setup nu niet interessant. Punt is dat 'ie aardig overgelockt is, en dus ook
flink warmer wordt dan op stock snelheden.

Onder de CPU vinden we een NVidia 7900GT met een zalman koelblok. Hier zit een
8cm fannetje tegen de zijkant aan te blazen. Tenslotte zien we rechts onderin
nog een stille 8cm intake fan.

CPU-temperatuur test

Met deze setup gaan we de temperatuur benchen. Hiervoor gebruik ik Windows XP
met Orthos als load, en Intel's TAT om de temperatuur te meten. De kast is nu
helemaal dicht, anders valt er natuurlijk niets zinnigs te zeggen over de
airflow in de kast.

Als het systeem vers geboot is na een lange nacht uitgestaan te hebben, is het
systeem nog lekker koel. Ik start meteen Orthos en TAT op. Zodra Orthos begint
met crunchen, schiet de CPU-temperatuur van beide cores naar zo'n 48 graden. De
eerste 5 minuten blijft de temperatuur relatief koel, tot 50 graden.

Maar dan.. geleidelijk begint de temperatuur op te lopen. 20 Minuten na aanvang
van de test bereikt de temperatuur een stabiel maximum van 58-60 graden.
Vreemd, niet waar? Waarom zou het systeem minutenlang koel blijven, om dan
opeens toch nog te gaan stijgen? De load is onveranderd. Dit is een duidelijk
teken dat de koeling hapert; mijn vermoeden is dan ook dat de warme lucht niet
op de juiste manier de kast verlaat. Dit verklaart waarom er de eerste paar
minuten weinig verandert; de temperatuur in de kast is dan nog laag, omdat het
systeem lang heeft uitgestaan.

Meer luchtverplaatsing => lagere temperaturen? Niet gegarandeerd!

Ter herinnering: de 12cm out-take fan helemaal links draait nu nog op 5V. Wat
is dan voor de hand liggender om die eens op 12V te zetten zodat er veel meer
lucht de kast verlaat? Dat zou je, met een goede air-flow, vrij snel moeten
merken aan het temperatuur-verloop! Ik kan het stekkertje van de fan makkelijk
in een draaiend systeem vervangen; even de zijkant van de kast open, stekkertje
uit het 5V connectortje, en in het 12V connectortje. Opvallend is overigens dat het CPU-koelblok erg lauw aanvoelt. Je kunt dus weinig conclusies trekken uit het feit dat je koelblok koel is! Na de inspectie gaat de kast weer dicht.

Na dit gedaan te hebben, kijk ik angstvallig naar TAT's output. Maar, er
verandert helemaal niets! De temperatuur blijft hardnekkig rond de 60 graden
hangen. Ook na 10 minuten. Dit is overduidelijk clue nummer #2 dat de airflow niet in orde is.

Wat klopt hier niet?

Het principe van de setup lijkt simpel. Aan de rechterkant van de CPU blaas je
koude lucht de CPU-koeler in. Aan de linkerkant zuig je warmte lucht de koeler
uit, welke je meteen de kast uitblaast. Hoe meer lucht je verplaatst, des te
beter de koeling. Waarom lijkt dat niet te kloppen in deze setup?

Mijn redenatie is als volgt: De theorie zal toch moeten kloppen. Dus blijkbaar
zorgt extra airflow naar buiten er niet voor dat er meer koele lucht door het
CPU-koelblok gepompt wordt. De extra lucht passeert dan slechts voor een klein
gedeelte door het koelblok, of de warme lucht wordt gerecycled.

Om deze aanname te bevestigen, ga ik voor een simpele oplossing: Forceer zoveel
mogelijk verse lucht door de CPU-koeler. Om dit voor elkaar te krijgen, haal ik
de zijkant weer van de kast af, en plaats ik strategisch een stuk karton:



De zijkant laat ik nu open. Dit garandeert dat er genoeg koele lucht
beschikbaar is van buiten de kast, om evt. problemen met gebrekkige
lucht-aanvoer binnen de kast te voorkomen.

En warempel: De temperaturen *schieten* omlaag! Van gemiddeld 60 graden zakt de
temperatuur binnen 5 minuten naar een gemiddelde van 50 graden. Da's zomaar
even 10 graden winst door een relatief simpele ingreep.

Analyze

Waar ging mijn setup dan precies de fout in? Ik vermoed nu dat mijn redenatie
dat meer warme lucht-uitvoer automatisch betekent dat er ook meer koele lucht
het systeem ingezogen wordt, niet juist is. Ik dacht, dat de lucht-intake
vrijwel uitsluitend van rechtsonder in mijn kast vandaan kwam. En enkel
links-boven weer het systeem verliet. Dus meer uitvoer linksboven betekent meer
lucht-invoer rechtsonder (want de lucht moet toch ergens vandaan komen).

Een andere factor is waarschijnlijk het feit dat de 12cm outtake-fan niet dicht
genoeg op het CPU-koelblok zit. Hierdoor passeert een te klein percentage lucht
door de koeler; de rest van de lucht komt van de rest van het systeem af.

Om dit nog verder te onderbouwen, besluit ik de zijkant van de kast weer erop
te zetten, terwijl het stuk karton dus nog steeds geplaatst is. Meteen is
duidelijk dat er inderdaad te weinig koele lucht de kast binnengezogen wordt.
Ik hoor namelijk aan het geluid van de outtake-fan dat deze opeens meer werk
heeft; blijkbaar krijgt 'ie niet genoeg lucht vanuit de binnenkant van de kast
aangezogen.Ook aan de temperatuurmeting is te zien dat het nu weer misgaat; de gemiddelde temperatuur stijgt nu naar 55 graden, en blijft daar stabiel op staan. Dat is wel zo'n 5 graden koeler ten opzichte van de beginsituatie!

Conclusie

Je kunt hieraan dus afleiden dat je niet wegkomt met simpelweg meer intake- en
outtake-fans. Je moet er *ook* voor zorgen dat deze lucht zoveel mogelijk door
je CPU-koelblok passeert. In mijn geval zal ik er dus voor moeten zorgen dat de
outtake-fan meer lucht langs het koelblok wegtrekt. Aangezien ik de plaatsing
van de fan wel goed vindt (hij blaast nu rechtstreeks de kast uit), ga ik van
dat stuk karton een simpel tunneltje maken die voorkomt dat de lucht van elders
afkomt. De (oude) kast heeft helaas niet meer mogelijkheden voor extra
luchtaanvoer. Ik kan de 8cm intake-fan wel vervangen door een exemplaar met
meer luchtverplaatsing, maar dat maakt weer meer herrie. Daarom ga ik de
zijplaat van de kast modden; rechts van de 12cm CPU-koeler intake-fan ga ik
gaten in de zijplaat maken, zodat daar verse, koele lucht naar binnen kan
stromen. Ik verwacht dat ik met die 2 modificaties samen de temperatuur ook 10
graden naar beneden kan krijgen, zelfs zonder de outtake-fan op 12V te laten
draaien. Hierover meer als ik dit uitgevoerd heb!

Nawoord

Commentaar is welkom. Heb ik ergens steken laten vallen? Denk je dat mijn analyze niet klopt? Heb je nog tips hoe het met simpele oplossingen nog beter kan? Brand los!

PS: De kabelbende van de zijkant ziet er chaotisch uit. En dat is het ook Maar het zit de fans nauwelijks in de weg. Wel iets om op te letten uiteraard.

PPS: De temperatuurmeting van intel's TAT tool meet de temperatuur per CPU-core. Dit is niet hetzelfde als de CPU-temperatuur (da's weer een andere sensor). Deze temperatuur ligt aanzienlijk lager, zo'n 15 graden. Dus denk niet dat mijn CPU al veel te heet wordt, dat is ook niet het punt van de demonstratie!

Naderhand toegepaste wijzingen en hun effect

Het volgende heb ik aangepast, en het effect op de temperatuur gemeten, telkens na 30 minuten op exact dezelfde manier stressen (en met een vrijwel identieke kamertemperatuur):

• Fatsoeneren kabels, kartonnen air duct tussen outtake-fan en cpu-koeler, en montage 12cm fan vooraan aan de zijkant: Dit scheelt 5 graden
• 3 x 5.25" afdekplaatjes verwijderen van de voorkant van de kast: Dit scheelt 3 graden
• Huishoudventilator voor het gat in de voorkant van de kast plaatsen: Dit scheelt niets. M.a.w. de maximaal nuttige luchtinstroom is al bereikt voor de huidige lucht-uitstroom. De 12cm outtake-fan stond hierbij nog op 5V, op 12V zal het wellicht nog wat uitgemaakt hebben. Maar vooral ook in het lawaai-niveau

[ Voor 7% gewijzigd door brama op 08-03-2008 16:53 ]

[Verwijderd]

Ik denk als je een fanduct maakt van de outtake fan naar de CPU koeler dat het nog beter gaat. Verder zit een hoop winst ook in de mount van de CPU koeler. Ik heb een Scythe hier in een desktop en de manier hoe dat vast zit is echt lachwekkend. Maar goed..it gets the job done en ik tweak toch niet zo veel meer.

De stelling "meer luchtverplaatsing = lagere temps" gaat zeker wel altijd op. Wat je volgens mij vergeet mee te nemen bij je bewering is dat er meerdere factoren meespelen. Stel je maakt een tunnel, in het midden zet je een heatsink en aan 2 kanten een fan. Als je de fans harder laat draaien gaan de temps zeker omlaag (mits je al niet op kamertemp zat natuurlijk). Maak je de tunnel open op diverse plekken dan breng je andere factoren in en zal het effect afnemen. Uit je tekst blijkt wel dat je dat zelf al had uitgevonden.

Als je het echt goed doet dan dalen je temps als je de kast dicht doet..in theorie dan Het is iig wel zo dat een kast met de juiste airflow gewoon de kamer temp heeft.

[Dark]

Wat ook een overweging is, als je de exit fan heel hard laat blazen, dat de fan van de voeding daar niet tegenop kan als je die ook niet harder laat draaien. De luchtstroom in de voeding stagneerd dan of keert zelfs om in het ergste geval, waardoor je warmte de kast in zuigt... de voeding gaat als inlaat werken... dit is natuurlijk alleen als de kast dicht is het geval, maar het speelt wel, weet ik uit eigen metingen...

[InfinityG35]

No offence, maar als ik dat 'miezerige' intake fannetje zie dan verklaart dat al een hoop Ook de gigantische kabelhaspel helpt natuurlijk ook niet.

Uit eigen ervaring weet ik inmiddels dat intake meer helpt dan uittake. Ik heb met mijn oude peeceetje uren zitten klooien om een goede airflow te krijgen, 2x 80mm intake, 2x 80mm outtake + 120mm voeding outtake. Allemaal leuk en aardig, maar de laagste temperaturen had ik met de kast open en alle fans uit! Dikke vette tafelventilator erop en voila 5c lager allemaal.

Met mijn nieuwe PC heb ik nu een gigantische airflow: 250mm + 140mm intake, 120mm + 120mm voeding uittake. Pas nu is de flow zo goed dat ik liever mijn kast dicht dan open heb. Verwijder ik 1 outtake 120mm fan, dan kost me dat 2C. Zet ik de 250mm intake stil, dan kost me dat minstens 5C. Zet ik de 140mm intake stil, dan kost me dit 10C op me hardeschijven!

[Dark]

bij geforceerde ventilatie is de gouden regel ook altijd dat de intake grofweg 2x het oppervlak moet hebben van de outtake, dus bij pc's zal dit zeker ook opgaan tot een bepaalde hoogte...

[Verwijderd]

Waarom moeilijk doen als het makkelijk/goedkoper kan :



Gegarandeerd kamertemperatuur!

P.S. Alles wordt natuurlijk nog wel iets fatsoenlijker gemonteerd, maar ik moet eerst mn peltier koeling afmaken....

Edit:

En Thermaltake Armor Jr. uit mn sign. halen

[ Voor 8% gewijzigd door Verwijderd op 27-02-2008 19:34 ]

[Verwijderd]

Ruim je kabelbende eens als eerste op!
Waar kabels zitten moet lucht natuurlijk omheen

Ten tweede is je intake fan heel klein en zit ook te ver weg om echt effect te hebben...

Ten derde die fan voor je graka helpt ook niet voor de juiste richting van je airflow...
Hij blaast de geringe lucht die er al beweegt richting je mobo

[kalizec]

Ik denk het hele probleem 0,0 met de airflow te maken heeft.

Wat je schrijft is dat ongeveer 5 minuten na de start van full load de temperatuur van je CPU toe begint te nemen en 20 minuten na de start is de temperatuur stabiel rond de 58-60 graden.

Mij klinkt dat in de oren als 'normaal'. Ik zal hieronder trachtten te beschrijven waarom dat gebeurt.

De processor gaat van idle naar 'full load' daarmee neemt de warmte productie in de processor nogal toe. Gezien het systeem daarvoor al uren zo draaide was de situatie stabiel. Doordat de CPU nu meer warmte gaat produceren wordt de CPU een klein beetje warmer. Die warmte kan eerst nog prima afgegeven worden aan de heatspreader en de heatpipes onderin het koelblok. In de heatpipes begint een steeds groter deel van de gas/vloeistof mix te koken en de druk neemt toe. Dit proces neemt warmte op, zonder dat de temperatuur toe neemt.

Echter op een gegeven moment begint de warmte van de heatpipes zich netjes te verspreidden over de rest van de heatsink. En deze warmte langzaam op. Omdat alle onderdelen tussen de heatsink en de CPU een zogenaamde warmte-weerstand hebben bepaald de temperatuur van de heatsink direct ook de temperatuur van de CPU. Het warmteverschil tussen die twee zal langzaam naar een maximum gaan. Echter terwijl de heatsink opwarmte zal ook de warmte afvoer middels convectie toenemen. Hierdoor zal de temperatuurstijging langzaam maar gestaag afvlakken tot het punt dat je bereikt na ongeveer 20 minuten. Op die temperatuur is de warmte afvoer van je heatsink gelijk aan de warmte toevoer van je CPU en daarmee wordt de temperatuur opnieuw constant.

• Om nu toch je CPU koeler te krijgen zijn er twee opties.
• Of de warmtegeleiding tussen heatsink en CPU verbeteren. Een lagere heatsink betekent een kleiner maximum verschil tussen heatsink en CPU.
• Of de warmteafvoer door de heatsink verbeteren. Om dit te bereiken moet de airflow DOOR de heatsink toenemen. Extra warmte afvoer binnen de kast gaat niet helpen want dat is in deze situatie niet de limiterende factor (hetgeen je heel erg netjes bewijst met de 12v ipv 5v voor de case exitfan).

[brama]

Duidelijke reacties. En leuk, zo'n mobo-mount aan de muur. Maar ik denk dat ik 'm toch maar in de kast laat zitten

Paar reacties alvast, voor ik weer tijd heb om het boeltje te modden:

De scythe mount is al vervangen; de standaard mount is inderdaad volstrekt waardeloos, en ik heb zelf een stevige plaat gemaakt voor aan de onderkant van het mobo, welke via 4 bouten en een boel moeren, veren en rubbertjes bevestigd is. Dat zit dus wel goed. Ook goede koelpasta gebruikt. Daar zal niet veel winst meer te halen zijn. Zie foto's onderaan!

De invloed van de air-intake lijk ik duidelijk onderschat te hebben. Meer outtake zet dan geen zoden aan de dijk, waar ik meer van verwacht had. Dat was al goed te merken bij het schakelen naar 12V voor de outtake-fan, en dan de kast dichtdoen. De fan gaat dan 'janken'. Dus de intake-fan voorin zal ik vervangen door ook een 12cm variant, naast de extra intake vanuit de zijkant van de kast. Misschien daar ook nog een fan plaatsen, als er ruimte voor is.

Nog beter is natuurlijk een kast nemen die maar ruimte heeft dan 1x8cm intake, maar ja, da's ook zo flauw. Bovendien zijn die meestal een stuk lomper, en deze is eigenlijk al te groot.

[edit]

Ik had nog foto's van de scythe mount gemaakt destijds, maar nooit iets mee gedaan. Meteen ook maar erbij zetten dan:

Het plaatje aan de achterkant van het mobo gemonteerd. Gedremeld uit een stuk dik staal van een oud bureau, en daarna met ductape (wie kan zonder?) afgeschermd:





En zo zit die bevestigd op het mobo:



En zo zit de scythe cooler erop bevestigd:

[ Voor 31% gewijzigd door brama op 27-02-2008 23:35 ]

[Verwijderd]

Als ik het goed zag heb je een (oude) highscreen kast met een relatief dicht front (die golfjes voorop komt niet veel lucht door). Ik heb mijn highscreen gemod door op de 80mm positie voorin een 120 mm gat te maken (zonder afdekking) en het front aan de onderzijde de "onmdersteuning" van de golfjes te verwijderen voor meer airflow. Op een bepaald moment begon de luchtstroom voor te "fluiten" door die belemmeringen en heb nu een Antec kast staan.
Maar verder, leuk topic, hoewel er dus meer winst valt te behalen met een Dremel en wat tijd...

[XplodingForce]

Nette analyse, maar ik denk toch dat je echt het probleem van de kabels onderschat. Je zegt dat ze de fans niet blokkeren, maar ze blokkeren de aiflow door de kast natuurlijk wel. Zo vee moeite is het niet om de kabels netjes samen te binden met tie-wraps oid en ze dan tegen de wand van de kast te tapen. Voedingskabels die je niet gebruikt kun je het beste in een 5,25" bay stoppen, dan blokkeren ze de airflow zeker niet. Hoogstwaarschijnlijk scheelt dat zo een paar graden op je temperatuur, omdat die tekortkomende intake dan iniedergeval al een stuk meer lucht kan leveren dan nu.

[Verwijderd]

Meer luchtverplaatsing => lagere temperaturen? Niet gegarandeerd!

Je stelling klopt wel, maar niet in jou situatie. Meer luchtverplaatsing wil niet meteen zeggen dat de lucht efficiënt word verplaatst. Dat geef je zelf ook al aan bij dat deel met het stuk karton.

De bottleneck zit hem bij jou in 2 dingen, of eigenlijk misschien maar 1 ding. Je kleine intake fan zal het grote probleem zijn. Daarnaast is je airflow niet optimaal vanwege je kabels... Al zou je meer intake fannetjes kunnen plaatsen op 5 volt, en je kabels netjes wegwerken zal de temperatuur ook de 60 graden niet halen. Doordat je nu meer outtake als intake hebt gaat de lucht circuleren... Wat dus wil zeggen dat opgewarmde lucht opnieuw in je cpu blok terecht komt. Wat je zelf alweer aangeeft heb / kun je dat mooi oplossen door een fanduct te plaatsen.

Mijn stelling is dat als je je kabels opruimt + zorgt voor meer intake + zorgt voor het fanduct je temperatuur nog meer zal zakken dan ie al deed.


Ik vind het wel mooi dat je dit draadje aan maakt, al dan niet zet je toch iets in beweging.. Zeker bij mij.. want ik heb op dit moment ook maar 1x80mm intake.. ik heb dan wel waterkoeling, maar toch ga ik er maar eens een fannetje bij hangen denk ik..

[brama]

Ik ga wel een andere kast halen, maar eerst 'for science' deze nog wat verder modden en de startpost updaten met de resultaten. Per mod aangeven of het qua temps nog wat uitmaakt is het idee.

Die kabelbende heb ik altijd al gehad. Vroeger wel eens getiewrapt, maar dan was het bijna gegarandeerd dat ik de dagen erna die kabels weer los wou halen om iets te veranderen! Maar nu heb je van die mooie klitteband tiewraps, dus dan valt dat probleem alvast weg.

De fan op de graka baart me wel zorgen. Zonder die fan krijg ik artifacts namelijk! Die kaart heeft namelijk een tijdje te heet gedraaid, en kan nu haast niets meer hebben. Met de koeling zoals 'ie nu is, doet 'ie het echter wel probleemloos. Er moet in ieder geval behoorlijk wat lucht tussen die 2 blauwe blokken doorstromen, en rechts van de blauwe blokken steken 2 lange heatpipes uit. Misschien de fan schuin monteren zodat die toch gedeeltelijk richting de achterkant blaast.

[AlexanderB]

meer luchtverplaatsing kan het verschil weer maken..
bij een vriend van me was de kast aan de binnenkant echt gloeiend heet, outtake 2x 80mm (voeding + kast) waarvan die van de kast echt tegen een 90% dicht mesh aan stond te blazen...
groot gat gedremeld, 120 mm fan met finger guard erin, en zn temps gingen van 60/60/45 naar 40/40/ambient (cpu/gpu/case) dus soms kan airflow alles uitmaken, en soms is het idd zo dat je al voorbij dat punt bent, en op het punt beland waarbij optimalisatie beter werkt...

[brama]

Update:

Ik heb zojuist een extra 12cm fan in de zijplaat gemonteerd. Tevens alle kabels met klitteband wraps wat gefatsoeneerd, en een kartonnen fanduct gemaakt. Het ziet er i.i.g. al beter uit! Of het ook wat doet voor de temps weet ik nog niet.

Aan de voorkant van de kast heb ik het 8cm fannetje laten zitten. Dat is overigens ook nog een extra stille fan met nauwelijks airflow, dus daar zal ik nog een wat harder draaiende fan instoppen. Het frontje van de kast heeft niet veel airflow-mogelijkheden, zonder het te beschadigen. Dus een 12cm fan op die plek zal niet veel uithalen denk ik.

Wat wel nog kan, is op de plaats van 3x5.25" een extra 1x12cm fan plaatsen. Dat zou bijna ideaal zijn, omdat die op precies dezelfde hoogte zit als de 12cm fans om het koelblok heen! Nou moet het wel een beetje eruit zien, dus eens kijken of daar niets kants en klaars voor is (iemand? Ik heb wel eens van die drivebays met 12cm fan gezien die je in 3x5.25" kunt proppen)

Zie hier alvast de foto's:

[ Voor 29% gewijzigd door brama op 28-02-2008 21:42 ]

[The__Virus]

Misschien een HDD cage van de CM stacker?

[brama]

Zo'n ding ja, maar dan zonder de drive cage liefst.

Hm, bedenk me net dat ik nog zo'n ding in een kast heb zitten die nog ergens op de universiteit rondslingert. Toch eens eruit gaan slopen dan

Nu overigens na 35 minuten temps van max 54-55 graden, da's toch weer 5 graden koeler. Dat met de 12cm outtake-fan op 5V. Ik had meer gehoopt, maar de plaatsing van die extra intake-fan is gewoon niet ideaal zo aan de zijkant. Dus gauw eens die hdd cage gaan halen.

[Roman]

Ik heb bijna dezelfde opstelling. (gisteren ook zo'n cpu koeler gehaald, en idd de ophanging is niet echt optimaal.) Ik heb echter geen intake fan, alleen een 12cm outtake op 5v. Ik heb momenteel een Celly 2.67@4.01 op 41-61 graden. Ook vind ik de cpu koeler niet echt stil. Hij draait bij mij op 1300-1400 toeren.

Hoe heb je de koeler exact vast gemaakt? Kan ik als ik de standaard ophanging gebruikt mijn mobo beschadigen (ding is vrij zwaar)?

Die koeler past ook maar net op in mijn kast.

Wat bij jou nog zou helpen is een gat en tunnel bij de videokaart. Of nog beter een apparte tunnel voor alleen je CPU, een voor de videokaart en 1 voor harddisk/voeding. Soort PowerMac idee:

[brama]

Roman schreef op vrijdag 29 februari 2008 @ 09:17:
Ik heb bijna dezelfde opstelling. (gisteren ook zo'n cpu koeler gehaald, en idd de ophanging is niet echt optimaal.) Ik heb echter geen intake fan, alleen een 12cm outtake op 5v. Ik heb momenteel een Celly 2.67@4.01 op 41-61 graden. Ook vind ik de cpu koeler niet echt stil. Hij draait bij mij op 1300-1400 toeren.

Hoe heb je de koeler exact vast gemaakt? Kan ik als ik de standaard ophanging gebruikt mijn mobo beschadigen (ding is vrij zwaar)?

Geen idee.. met de standaard mount kit kun je de koeler niet zo heel vast zetten, dan buigt het mobo ook niet erg door. Maar als je het, zoals ik, met bouten en moertjes vast wil zetten, moet je wel een plaatje achter je mobo gebruiken! Als plaatje moet je dan ook stevig materiaal gebruiken, want anders buigt het door.

De exacte methode kan ik het best per bout beschrijven. Van links naar rechts => van onder naar boven!

K-P-<plaatje>-P-<mobo>-P-M-Y-Y-Y-<koeler>-Y-V-Y-M

K = kop van de bout, P = plastic ringetje, M = moer, V = veer
Y = ijzeren ringetje

Die ijzeren ringetjes onder het gat van de koeler zijn bedoeld om de hoogte op te vullen onder de koeler, zodat die redelijk horizontaal zit. Anders buig je de mountpoints van de koeler te ver door.
En ringetjes om de veer heen omdat je anders de moertjes in de veer gaat draaien als je het wat strakker draait!

Ringetjes, bouten en moeren bij de bouwmarkt gehaald, de veer bij een ijzerhandel. IIRC is de maat van de bout M4.

Die koeler past ook maar net op in mijn kast.

Wat bij jou nog zou helpen is een gat en tunnel bij de videokaart. Of nog beter een apparte tunnel voor alleen je CPU, een voor de videokaart en 1 voor harddisk/voeding. Soort PowerMac idee:

[afbeelding]

Indeed.. eigenlijk is dat zalman koelblok helemaal niet handig. De standaard fan-montage is zoals ik het heb. Maar eigenlijk wil je iets dat rechtstreeks naar buiten blaast inderdaad. Dat blok had ik erop gezet in de hoop dat passief koelen wel zou lukken, maar niet dus. Misschien als de airflow dadelijk in de rest van de kast op orde is, dat 'ie dan wel zonder dat fannetje goed blijft werken.

[ Voor 23% gewijzigd door brama op 29-02-2008 09:49 ]

[MexxT]

Op die foto's met je Ninja, daar heb je de veren onder de beugel van de cooler?
Dan duwt die de cooler juist van de cpu af! veren moeten er op duwen

Of heb je het wel zo?

moer
ring
veer
ring
ninjabeugel
moer
backplate
moer

[DjDuivert]

Het moertje bovenaan zorgt er zo te zien voor dat het veertje vast blijft zitten, de klemmen van de koeler zitten onder het moertje, dus hij wordt er wel tegenaan gedrukt.

[brama]

MexxT schreef op vrijdag 29 februari 2008 @ 19:27:
Op die foto's met je Ninja, daar heb je de veren onder de beugel van de cooler?
Dan duwt die de cooler juist van de cpu af! veren moeten er op duwen

Of heb je het wel zo?

moer
ring
veer
ring
ninjabeugel
moer
backplate
moer

K-P-<plaatje>-P-<mobo>-P-M-Y-Y-Y-<koeler>-Y-V-Y-M

K = kop van de bout, P = plastic ringetje, M = moer, V = veer
Y = ijzeren ringetje

Lijkt me toch duidelijk? Van links naar rechts is van onderen naar boven dus. M.a.w. <koeler>-Y-V => veer zit boven koeler (met ringetjer ertussen om de veer niet *in* de koeler mount te proppen)

[brama]

Weer een updateje. Om te kijken of het toevoegen van een 12cam fan aan de voorkant veel gaat uitmaken, heb ik een test-opstellinkje gemaakt. Zie de foto's (beetje brak, flitser is stuk):

Voorkant case, met 3x5.25" afdekplaatjes verwijderd, en kabelbende (die ik hier mooi weggepropt had) zoveel mogelijk aan de kant getiewrapt. Je ziet de intake-fan van de cpu-koeler goed zitten:



En nu met een huishoudventilator ervoor:



Wie correct raadt hoeveel graden dit scheelt op de temperatuur (was 54-55 max piekend voor deze 'mod'), krijgt geheel gratis een virtueel biertje van me

PS: zijn ledjes in fans uit te zetten? Ik heb 2 coolermaster 12cm fans gekocht, met blauwe ledjes. Maar ik moet die kermis-bende niet zo.

[ Voor 11% gewijzigd door brama op 01-03-2008 12:43 ]

[brama]

Zo, startpost geupdate, en het experimenteren beeindigd. Ik heb inmiddels een Antec NSK6850 kast gekocht. Hierin zit 1x12cm outtake-fan, 2x92 intake-fan voor, en 2x8cm intake-fan aan de zijkant (ter hoogte van gpu en cpu-koeler). Met alle fans op de 'low' stand (en het zijn allen silent fans van nexus en Scythe s-flex, wordt de CPU max 55 graden na een half uur stressen. De PC is hierbij nog een stuk stiller dan de vorige kast, dus ik ben tevreden!

[AlexanderB]

die kunnen uit, maar ligt aan de opstelling of dat veel of zo'n-beetje-geen werkt is...
als ze in de buitenrand zitten, ff draadje doorknippen of lossolderen, als ze aan de binennkant zitten, moet je de ledjes van het pcbtje af solderen...
veel kans op het 1e trouwens

[Krentenbol]

Hoeveel koeler was je oude case nu met intake? Of kunnen we nog raden? Ik gok 8 koeler.

[mastercard]

[b]brama schreef op zondag 24 februari 2008 @ 12:22:
Ik vermoed nu dat mijn redenatie dat meer warme lucht-uitvoer automatisch betekent dat er ook meer koele lucht het systeem ingezogen wordt, niet juist is.

Moet hier toch even op reageren..

Als er meer warme lucht de kast uit gaat dan MOET er ook meer koele lucht de kast in gaan. Anders zou het betekenen dat je koelers de kast vacuum zuigen en dat kan natuurlijk niet. Als er meer fans naar buiten blazen kan je wel een lichte onderdruk krijgen natuurlijk.

Dat is ook meteen het probleem, standaard computer fans kunnen maar een hele kleine druk creeren, soms staat die maximale druk er ook bij. Dat betekend dat het beste is evenveel intake als outtake fans te hebben want anders hebben de extra fans weinig nut, omdat die kleine druk niet genoeg is om veel lucht naar binnen te zuigen.

[ Voor 4% gewijzigd door mastercard op 09-03-2008 20:02 ]

[Krentenbol]

Ik vind dat dit wel wat toevoeging gaf aan dit topic, dus ik zal het er maar neerzetten.
Ik ben een beginnend casemodder. Dus ik had binnnenkant van mijn case mooi versiert met een spiegeltje, lichtjes, etc. echter, het gat dat ik had gezaagd voor een plaat lexaan (dat stond nog ergens) was niet helemaal goed gezaagd waardoor het lexaan niet paste. Ik dacht, kan gewoon zonder. In mijn Antec nogwat met een standaard Antec Tricool 120mm als enige casefan.
Temperatuur GPU op bureaublad: 66 graden Celcius (passief gekoeld), met casefan op minst.
Nu zit er uiteindelijk een plaat lexaan in, kom ik op 53 graden celcius met de casefan op zijn minst! Ik had wel verwacht dat dit iets zou uitmaken, maar lang niet zoveel!

[brama]

TKing schreef op zondag 09 maart 2008 @ 18:57:
Hoeveel koeler was je oude case nu met intake? Of kunnen we nog raden? Ik gok 8 koeler.

Alleen al de 3x5.25" afdekplaatjes eraf was goed voor -3 graden. De huishoudventilator er nog in laten blazen maakte helemaal niets uit. M.a.w. er was niet genoeg afvoer-capaciteit om ook dat nog te laten helpen. Ik heb niet meer getest of het omschakelen naar 12V voor de zware 12cm outtake-fan dan nog wel geholpen zou hebben, maar ik vermoed dus van wel. Waarschijnlijk zou het dan hetzelfde resultaat bieden als de open kast eerst. Maar ja, het lawaai wat van die 12cm outtake-fan af zou komen, zou niet te harden zijn.

Als er meer warme lucht de kast uit gaat dan MOET er ook meer koele lucht de kast in gaan. Anders zou het betekenen dat je koelers de kast vacuum zuigen en dat kan natuurlijk niet. Als er meer fans naar buiten blazen kan je wel een lichte onderdruk krijgen natuurlijk.

In mijn naiviteit dacht ik dat er wel genoeg kieren en gaten waren om dat op te vangen, maar dat was zoals gezegd inderdaad duidelijk te simpel geredeneerd.

[ Voor 23% gewijzigd door brama op 09-03-2008 21:06 ]