Kleurperceptie

[Zydell]

Op een forum waar ik actief ben ontstond laatst een discussie over het geel of groen zijn van een bepaald object in een computerspel. Het komt er op neer dat mensen blijkbaar de grens voor geel en groen anders leggen, waar dit van af hangt wil ik verder niet op in gaan maar hier is een plaatje die het wat illustreert:



(overigens klopt de decimale code voor geel niet; moet #FFFF00 zijn)

Wat ik zelf interessant vond aan de discussie is het fenomeen dat wanneer puur geel (100% rood, 100% groen, 0% blauw) 'zwarter' gemaakt wordt (bijv. 50% rood, 50% goen en 0% blauw, een kleur die het beste is te omschrijven als olijf denk ik) men het groener gaat waarnemen. Ikzelf ben er van overtuigd dat de kleur geel IS (als je puur kijkt naar kleurwaarden), maar dat deze op een of andere manier anders waargenomen wordt; iedereen zal het er over eens zijn (waarschijnlijk) dat het rondje op de afbeelding groener lijkt dan puur geel (dat mensen de grens anders leggen is niet zo interessant vind ik zelf).

Wat niemand mij heeft kunnen uitleggen is hoe dit komt, zelf ben ik op zoek gegaan en kwam ik o.a. op het Purkinje effect terecht dat in het kort gezegd verklaart waarom kleuren ten gevolge van minder licht "vekleuren", toch snap ik het niet helemaal; kan iemand uitleggen hoe het nou echt komt en waarom we dit niet gewoon geel blijven noemen?

[ Voor 7% gewijzigd door Zydell op 28-04-2006 11:22 ]

[MicroWhale]

het heeft niks te maken met het groen of geel ZIJN van de kleur. Het is immers een tussenkleur, bovendien zijn zelfs de golflengtes van de 'vastgelegde kleuren' bepaald aan de hand van 'wat de meeste mensen als puur <vul kleur in> beschouwen'.

Of die groener of geler is, ligt aan de grenzen van de individuele toeschouwer. Hierover zijn geen internationale afspraken gemaakt, dus ze staan eindeloos open ter discussie, hoe graag je je gelijk ook wilt hebben.

Kleurwaardes zeggen in die zin ook vrij weinig. RGB vertegenwoordigd zowiezo geen compleet kleurenspectrum en is zeer onderhevig aan de 'afbeelder' van deze waardes (printer, scherm, drukpers, etc...)

Ik vind persoonlijk dat de kleur die je boven aangeeft, meer richting groen zit. Dat is mijn interpretatie op mijn scherm met mijn gebruikersomgeving (lichtinval op scherm, etc..). Onder andere omstandigheden zou ik misschien wat anders kunnen zeggen.

[Verwijderd]

Perceptie (alsdus waarneming) en het benoemen van de kleur zijn 2 verschillende dingen. Wij hebben, pakweg 15 benamingen voor kleuren en dan heb je het een eind gehad. Echter zijn er vele malen meer kleuren dan dat wij er namen voor hebben. Er bestaan culturen waar ze wel degelijk meerdere kleurbenamingen hebben. Zij zullen die kleuren dan dus niet als "groen" benoemen, waar wij dit wel zouden doen. Dat wil niet zeggen dat we de kleur anders waarnemen, echter dat we er geen goede benaming voor hebben. Voor een ander is de kleur dan misschien inderdaad een geeltint, maar omdat het in onze beleving meer tegen groen aanzit dan geel, noemen we het maar groen ( we kennen immers geen betere benaming).

[begintmeta]

Ik ben overigens benieuwd op basis van welk stuk van de afbeelding in het plaatje in de TS zijn bepaald, ik kom met mijn tooltje in het "ingezoomde stuk" op waarden rond de 20-30% voor R en G, met tot 10% B, met over het algemeen een even verhouding tussen R en G. In het "kleurwaardenplaatje" onderin kom ik op ~37% voor R en G.

Verder is hoe je een kleur noemt afhenkelijk van interpretatie. Het wordt bepaald door verwachtingspatronen en aangeleerde zaken, en het waargenomen licht. Waarom we iets niet geel blijven noemen komt dus omdat we het niet geel meer vinden.

De retina heeft verschillende celtypen met verschillende gevoeligheden voor bepaalde golflengten en intensiteiten. Daardoor kun je verschuivingen krijgen in de verhouding van de geregistreerde golflengten.

[Dancing_Animal]

Het ligt misschien aan mij, maar een tennisbal vind ik dus niet echt geel. Vind het een beetje tussen geel en groen inzitten. Anderen zeggen altijd 'geel'.
Als ik in de engelse wikipedia (http://en.wikipedia.org/wiki/Tennis_ball) kijk staat er dat de bal geel of wit moet zijn. Verderop staat dat ballen die die buiten zijn gebruikt niet te lang bewaard moeten blijven omdat bacterien zich in de 'GREEN outter service (moet denk ik surface zijn) of the ball' kunnen nestelen. Die bal op wikipedia vind ik dus ook niet onwijs geel, zeker niet aan de linker (donkerdere) kant. Als ik er een post it blaadje naasthou noem ik dat geel of een got-smilie.

[ Voor 26% gewijzigd door Dancing_Animal op 28-04-2006 23:33 ]

[Lord Daemon]

Dancing_Animal schreef op vrijdag 28 april 2006 @ 23:29:
Verderop staat dat ballen die die buiten zijn gebruikt niet te lang bewaard moeten blijven omdat bacterien zich in de 'GREEN outter service (moet denk ik surface zijn) of the ball' kunnen nestelen.

(Voor wie nu naarstig op zoek is naar die opmerking: daar was duidelijk iemand een grap aan het maken, dus ik heb dat gedeelte verwijderd. Het was iets met bacterien die in torretjes transformeerder die dan in je bed gingen zitten.)

[noguru]

Ik denk dat dit ook te maken heeft met de gevoeligheid van het menselijk oog voor bepaalde golflengten. De gevoeligheid voor geel/groene kleuren is hoger dan blauw en rood. Je kan het contrast van een microscopisch preparaat dat behandeld is met een rode kleurstof verbeteren door een groenfilter te gebruiken.
Kleurenblindheid waarbij rood en groen verward worden kan veroorzaakt worden door een verminderd vermogen om rood te zien. Wat er voor de kleurenblinde overblijft van iets roods is dan een bruin/groene tint.

In dit voorbeeld bij 100% intensiteit groen en rood zijn bij een normaal oog beide kleuren verzadigd en zie je dus heel "eerlijk" geel. (groen is geel en blauw dus een beetje raar voorbeeld maar goed doet er even niet toe) . Bij 50% rood treedt die verzadiging niet meer (of minder) op, bij 50% groen nog wel (of meer), daar is je oog gevoeliger voor. Je ziet het dus iets groener hoewel je dat op basis van de droge getallen niet verwacht.

[Verwijderd]

noguru schreef op zondag 30 april 2006 @ 16:11:
Igroen is geel en blauw dus een beetje raar voorbeeld maar goed doet er even niet toe

Nee. Groen is licht van een bepaalde golflengte. En dat zit ergens tussen de golflengte van blauw en geel in. Het gaat er natuurlijk om om te bepalen of iedereen de grens tussen geel en groen (de golflengte) hetzelfde legt. En wat gebeurt er dan als de intensiteit omlaag gaat? Geven je ogen dan echt aan dat het groener is (direct signaal van de waarnemingsorganen) of maken de hersenen dat ervan?

Dat geel in een subtractief systeem iets anders werkt dan in een additief systeem is hopelijk duidelijk, inkt en licht zijn verschillende dingen. Aangezien de topicstarter het heeft over een computerspel, hou ik het maar bij een additief systeem, dus groen is geen mengsel van geel en blauw.

Bij 50% rood treedt die verzadiging niet meer (of minder) op, bij 50% groen nog wel (of meer), daar is je oog gevoeliger voor. Je ziet het dus iets groener hoewel je dat op basis van de droge getallen niet verwacht.

Als dat zo is, dan zijn het dus de zintuigen die de hersenen (in feite) een verkeerd signaal geven. Dit impliceert dat bij sommigen de zintuigen in dit specifieke bereik toch gevoeliger zijn dan bij anderen. Dit zou betekenen dat de waarnemers echt iets verschillends zien. Het zou mij echter niet verbazen als de hersenen ook een grote rol spelen, net als bij vrijwel alle "optische effecten".

[Osiris]

Op deze site staat wel veel informatie m.b.t. de kleurperceptie van mensen en waarom zo'n ruwweg genomen 10% van de mannen 't anders ziet

[Zydell]

Allemaal leuk en aardig, maar jullie gaan niet echt in op mijn vraag dat wanneer je geel zwarter maakt het groener lijkt toch? Zoals ik zei ben ik niet geinteresseerd in het onderscheid tussen kleuren. En in het lichtsysteem is groen een primaire kleur en niet samengesteld door geel en blauw.

[ Voor 19% gewijzigd door Zydell op 01-05-2006 23:07 ]