Wat is een histogram precies?
Het histogram is een simpel grafiekje waarin je snel de verhouding tussen het aantal donkere en het aantal lichte pixels in je foto kan zien. Een typisch histogram (in photoshop) ziet er zo uit:

Het bestaat uit 256 kolommen (0 t/m 255) die van donker naar licht gaan. Links vind je de meest donkere pixels, rechts de lichtste pixels. De 256 stappen zijn niet geheel willekeurig gekozen, dit is namelijk een technische limiet waar je bij 8-bits foto's tegenaanloopt. Iedere kolom op de X-as representeert dus een 'helderheidsniveau', de hoogte van de kolom (de Y-as) geeft aan hoeveel pixels van de foto op dat niveau zitten.
Dit histogram komt uit photoshop, maar de meeste camera's (voor zover ik weet alle dSLR's, en tegenwoordig ook veel compacts) hebben een ingebouwde histogramfunctie waarmee je na het maken van een foto meteen het histogram kan bekijken.
Hoe gebruik ik dat histogram dan?
Je kan, met de feiten hierboven in je achterhoofd, vrij snel aan een histogram zien of een foto onder- of overbelicht is. Wanneer het histogram volledig naar links geschoven is, is de kans vrij groot dat je foto onderbelicht is. Hetzelfde geld voor een histogram wat helemaal rechts zit, je foto is dan al snel overbelicht.
Vanzelfsprekend is het dus over het algemeen het beste als je histogram zich een beetje in het midden bevind, of in ieder geval goed verspreid over het hele bereik is. Het 1e histogram in deze post is ietwat verschoven naar de donkere kant, maar als je naar de bijbehorende foto kijkt is dat ook logisch, en absoluut niet storend:

Foto's aanpassen adhv het histogram
Kom je nu thuis en blijken er een aantal foto's onder- of overbelicht te zijn, dan kan je met behulp van het histogram vaak nog een hoop foto's redden. In photoshop ga je naar Image -> Adjustments -> Levels... of druk je simpelweg op Ctrl + L. Je komt dan terecht bij de levels, waar je per kleur of voor alle kleuren de boel aan kan passen met de drie schuifjes (driehoekjes) onderin. Met het linkerschuifje geef je het absolute zwart-punt aan, met het rechterschuifje het wit-punt. Op deze manier 'rek' je het histogram een beetje uit, waardoor het evenwichtiger verdeeld word. Een voorbeeld:

Het mag duidelijk zijn dat je hiermee dus wel beeldinformatie verliest, en dat je ook zeker niet oneindig door kan gaan met dit trucje. Onderstaand plaatje geeft aan wat er gebeurt na bovenstaande actie, er komen gaten te zitten tussen de kolommen in het histogram. Natuurlijk is dit een extreem voorbeeld, maar het idee is duidelijk

Uitzonderingen enzo
Natuurlijk gaat bovenstaand verhaal uit van een gemiddelde, en/of ideale situatie. Er zijn foto's waarbij je júist grote delen onder- of overbelicht wilt hebben, maar zelfs dan kan je vaak nuttig gebruik maken van de informatie in het histogram.
Interessante pagina's (engels) over histogrammen zijn:
[list]• http://luminous-landscape...standing-histograms.shtml
• http://home.surewest.net/frcn/Histograms.html
Mocht ik dingen mishebben, of heb je opmerkingen / toevoegingen, vertel het me
Het histogram is een simpel grafiekje waarin je snel de verhouding tussen het aantal donkere en het aantal lichte pixels in je foto kan zien. Een typisch histogram (in photoshop) ziet er zo uit:

Het bestaat uit 256 kolommen (0 t/m 255) die van donker naar licht gaan. Links vind je de meest donkere pixels, rechts de lichtste pixels. De 256 stappen zijn niet geheel willekeurig gekozen, dit is namelijk een technische limiet waar je bij 8-bits foto's tegenaanloopt. Iedere kolom op de X-as representeert dus een 'helderheidsniveau', de hoogte van de kolom (de Y-as) geeft aan hoeveel pixels van de foto op dat niveau zitten.
Dit histogram komt uit photoshop, maar de meeste camera's (voor zover ik weet alle dSLR's, en tegenwoordig ook veel compacts) hebben een ingebouwde histogramfunctie waarmee je na het maken van een foto meteen het histogram kan bekijken.
Hoe gebruik ik dat histogram dan?
Je kan, met de feiten hierboven in je achterhoofd, vrij snel aan een histogram zien of een foto onder- of overbelicht is. Wanneer het histogram volledig naar links geschoven is, is de kans vrij groot dat je foto onderbelicht is. Hetzelfde geld voor een histogram wat helemaal rechts zit, je foto is dan al snel overbelicht.
![]() | ![]() |
| Histogram van onderbelichtte foto | Histogram van overbelichtte foto |
Vanzelfsprekend is het dus over het algemeen het beste als je histogram zich een beetje in het midden bevind, of in ieder geval goed verspreid over het hele bereik is. Het 1e histogram in deze post is ietwat verschoven naar de donkere kant, maar als je naar de bijbehorende foto kijkt is dat ook logisch, en absoluut niet storend:

Foto's aanpassen adhv het histogram
Kom je nu thuis en blijken er een aantal foto's onder- of overbelicht te zijn, dan kan je met behulp van het histogram vaak nog een hoop foto's redden. In photoshop ga je naar Image -> Adjustments -> Levels... of druk je simpelweg op Ctrl + L. Je komt dan terecht bij de levels, waar je per kleur of voor alle kleuren de boel aan kan passen met de drie schuifjes (driehoekjes) onderin. Met het linkerschuifje geef je het absolute zwart-punt aan, met het rechterschuifje het wit-punt. Op deze manier 'rek' je het histogram een beetje uit, waardoor het evenwichtiger verdeeld word. Een voorbeeld:

Het mag duidelijk zijn dat je hiermee dus wel beeldinformatie verliest, en dat je ook zeker niet oneindig door kan gaan met dit trucje. Onderstaand plaatje geeft aan wat er gebeurt na bovenstaande actie, er komen gaten te zitten tussen de kolommen in het histogram. Natuurlijk is dit een extreem voorbeeld, maar het idee is duidelijk

Uitzonderingen enzo
Natuurlijk gaat bovenstaand verhaal uit van een gemiddelde, en/of ideale situatie. Er zijn foto's waarbij je júist grote delen onder- of overbelicht wilt hebben, maar zelfs dan kan je vaak nuttig gebruik maken van de informatie in het histogram.
Interessante pagina's (engels) over histogrammen zijn:
[list]• http://luminous-landscape...standing-histograms.shtml
• http://home.surewest.net/frcn/Histograms.html
Mocht ik dingen mishebben, of heb je opmerkingen / toevoegingen, vertel het me


