/u/1/femme.png?f=community)
Als je het slim aanpakt is het mogelijk om je huis tijdens de verbouwing voor te bereiden op een toekomstig bedaad domoticasysteem zonder meteen dit systeem te moeten implementeren.
Voor maximale flexibiliteit leg je buizen naar lampen en andere apparaten die je wil sturen of schakelen (bijv. motoren voor garagedeur of zonwering) en stervorm naar één of meerdere verdeelkasten. Dit doe je ook met sensoren en drukknoppen. Er gaat dus heel veel buis bij elkaar komen in de verdeelkast. Wcd's hoef je niet allemaal individueel naar de verdeelkast te trekken, je kunt ook strings van meerdere wcd's achter elkaar aan sluiten en eventueel meerdere schakeldraden door de buis trekken om toch bepaalde wcd's individueel te kunnen schakelen.
Om te voorkomen dat je later geen stuur- en/of voedingskabel kunt trekken is het wel handig om even na te gaan denken over de sensoren die je nodig denkt te hebben en de apparaten die je wil besturen. Tevens moet er ruimte zijn voor een verdeelkast. Een bedraad systeem is qua besturingshardware andere koek dan een reguliere meterkast.
Dit is mijn schakelruimte (een beetje een onconventionele oplossing waarbij ik de ruimte boven de oorspronkelijke bedsteden in oude boerderij heb gebruikt). De hardware die je hier ziet is wel feitelijk voor twee huizen, maar wat je hier niet ziet zijn de relais die ik overwegend decentraal in kleine klemmenkastjes bij o.a. de vloerverwarmingsverdelers heb hangen:
Bij bedrade domotica heb je onderscheid tussen decentrale bussystemen en systemen met centrale I/O. KNX is een voorbeeld van een autonoom en decentraal bussysteem. Elke KNX-apparaat (bijvoorbeeld een schakelactor of drukknop) is individueel programmeerbaar en kan direct een andere busdeelnemer aansturen. Onderling zijn ze via een buskabel verbonden die de voeding en communicatie mogelijk maakt. Voordeel van dit systeem is er minder kabel nodig is. Een apparaat kan verschillende functies hebben (bijv. een combo van vijf druktoetsen met luchtvochtigheids- en temperatuursensor) en je kunt ze in daisy-chainen zodat je niet telkens met de kabel terug moet naar de verdeelkast. Nadeel is dat het niet de goedkoopste oplossing is, mede omdat elke apparaat op de bus een soort minicomputertje is dat in het geval van KNX ook nog programmeerbaar is.
Bij een systeem met decentrale I/O heb je in de verdeelkast I/O-modules met digitale (aan/uit) en analoge in- en uitgangen. Een digitale uitgang of relais gebruik je om apparaten te schakelen (eventueel via een losstaand relais) en op een digitale ingang sluit je bijvoorbeeld drukknoppen of bewegingsmelders aan. Die drukknoppen en bewegingsmelders zijn super dom en doen niets anders dan een contact maken of een stroompje uitsturen via hun uitgang. 24V is een veelgebruikte spanning hiervoor, daar zijn ook die Niko-drukknoppen die je wil gebruiken voor bedoeld. Qua bekabeling kun in principe alles gebruiken dat zonder al te veel weerstand elektronen geleid, het enige dat er moet gebeuren is dat er een 24V stroompje gaat vloeien van je voeding naar bijvoorbeeld een drukknop en via het maakcontact (als de knop wordt ingedrukt) naar een 24V input. Dat is dus super low tech. Omdat de stroomsterkte erg laag is kun je hier prima UTP voor gebruiken, dat is goedkoop, werkt makkelijk (vanwege de kleurcodering) en is ook toekomstbestendig omdat je het voor communicatie van bussystemen gebruikt kan worden.
Je hebt dit soort systemen in de vorm van mooie kant en klare oplossingen zoals Loxone. Als tweaker kun je ook relatief betaalbare oplossingen bouwen met een single board computer (Raspberry Pi, Odroid etc.) als logic controller en modbus I/O-modules voor I/O. Ik ben zelf bijvoorbeeld bezig met een Chinese PLC waarvan je de inputs en outputs super eenvoudig via rs485 en Modbus/RTU kunt uitlezen en aansturen. Voor 52 dollar heb je 16 inputs en 14 outputs.
Voor analoge sensoren kun je heel goed 1-wire gebruiken, dat is een bussysteem. Er zijn o.a. goedkope en zeer nauwkeurige temperatuursensoren voor verkrijgbaar, verder kun je bijvoorbeeld luchtvochtigheid en luchtkwaliteit mee meten en er RFID of iButton tags mee uitlezen.
Als je meterkast veel groepen heeft en je op grote schaal het verbruik wil monitoren zou je een Brultech GreenEye Monitor kunnen gebruiken: http://www.brultech.com/greeneye/, die heeft 32 kanalen. Voor KNX zijn er schakelactoren met ingebouwde stroommeting mogelijk. Betaalbare alternatieven zijn 3-fases meters die uitleesbaar zijn via rs485 en Modbus/RTU. Je kunt ook 0-10V of 4-20mA current transformers aan de analoge input van een I/O-module kunnen hangen, maar de kosten daarvan lopen al snel op (10-20 dollar per CT als je ze uit China haalt)
Deze oplossingen kosten wel meer tijd om aan te leggen dat KNX of Loxone, dus daar moet je een afweging in maken.
Zolang je domoticasysteem nog niet operationeel is zou je 24V impulsrelais kunnen gebruiken om verlichting te schakelen via de 24V drukknoppen. De relais, drukknoppen en bekabeling kun je later gebruiken om de besturing te automatiseren (de drukknoppen sluit je aan op inputs en de impulsrelais bedien je via een 24V digitale uitgang).
ThinkPad heeft hierboven al wat links gegeven naar topics met meer informatie.
Voor maximale flexibiliteit leg je buizen naar lampen en andere apparaten die je wil sturen of schakelen (bijv. motoren voor garagedeur of zonwering) en stervorm naar één of meerdere verdeelkasten. Dit doe je ook met sensoren en drukknoppen. Er gaat dus heel veel buis bij elkaar komen in de verdeelkast. Wcd's hoef je niet allemaal individueel naar de verdeelkast te trekken, je kunt ook strings van meerdere wcd's achter elkaar aan sluiten en eventueel meerdere schakeldraden door de buis trekken om toch bepaalde wcd's individueel te kunnen schakelen.
Om te voorkomen dat je later geen stuur- en/of voedingskabel kunt trekken is het wel handig om even na te gaan denken over de sensoren die je nodig denkt te hebben en de apparaten die je wil besturen. Tevens moet er ruimte zijn voor een verdeelkast. Een bedraad systeem is qua besturingshardware andere koek dan een reguliere meterkast.
Dit is mijn schakelruimte (een beetje een onconventionele oplossing waarbij ik de ruimte boven de oorspronkelijke bedsteden in oude boerderij heb gebruikt). De hardware die je hier ziet is wel feitelijk voor twee huizen, maar wat je hier niet ziet zijn de relais die ik overwegend decentraal in kleine klemmenkastjes bij o.a. de vloerverwarmingsverdelers heb hangen:
Bij bedrade domotica heb je onderscheid tussen decentrale bussystemen en systemen met centrale I/O. KNX is een voorbeeld van een autonoom en decentraal bussysteem. Elke KNX-apparaat (bijvoorbeeld een schakelactor of drukknop) is individueel programmeerbaar en kan direct een andere busdeelnemer aansturen. Onderling zijn ze via een buskabel verbonden die de voeding en communicatie mogelijk maakt. Voordeel van dit systeem is er minder kabel nodig is. Een apparaat kan verschillende functies hebben (bijv. een combo van vijf druktoetsen met luchtvochtigheids- en temperatuursensor) en je kunt ze in daisy-chainen zodat je niet telkens met de kabel terug moet naar de verdeelkast. Nadeel is dat het niet de goedkoopste oplossing is, mede omdat elke apparaat op de bus een soort minicomputertje is dat in het geval van KNX ook nog programmeerbaar is.
Bij een systeem met decentrale I/O heb je in de verdeelkast I/O-modules met digitale (aan/uit) en analoge in- en uitgangen. Een digitale uitgang of relais gebruik je om apparaten te schakelen (eventueel via een losstaand relais) en op een digitale ingang sluit je bijvoorbeeld drukknoppen of bewegingsmelders aan. Die drukknoppen en bewegingsmelders zijn super dom en doen niets anders dan een contact maken of een stroompje uitsturen via hun uitgang. 24V is een veelgebruikte spanning hiervoor, daar zijn ook die Niko-drukknoppen die je wil gebruiken voor bedoeld. Qua bekabeling kun in principe alles gebruiken dat zonder al te veel weerstand elektronen geleid, het enige dat er moet gebeuren is dat er een 24V stroompje gaat vloeien van je voeding naar bijvoorbeeld een drukknop en via het maakcontact (als de knop wordt ingedrukt) naar een 24V input. Dat is dus super low tech. Omdat de stroomsterkte erg laag is kun je hier prima UTP voor gebruiken, dat is goedkoop, werkt makkelijk (vanwege de kleurcodering) en is ook toekomstbestendig omdat je het voor communicatie van bussystemen gebruikt kan worden.
Je hebt dit soort systemen in de vorm van mooie kant en klare oplossingen zoals Loxone. Als tweaker kun je ook relatief betaalbare oplossingen bouwen met een single board computer (Raspberry Pi, Odroid etc.) als logic controller en modbus I/O-modules voor I/O. Ik ben zelf bijvoorbeeld bezig met een Chinese PLC waarvan je de inputs en outputs super eenvoudig via rs485 en Modbus/RTU kunt uitlezen en aansturen. Voor 52 dollar heb je 16 inputs en 14 outputs.
Voor analoge sensoren kun je heel goed 1-wire gebruiken, dat is een bussysteem. Er zijn o.a. goedkope en zeer nauwkeurige temperatuursensoren voor verkrijgbaar, verder kun je bijvoorbeeld luchtvochtigheid en luchtkwaliteit mee meten en er RFID of iButton tags mee uitlezen.
Als je meterkast veel groepen heeft en je op grote schaal het verbruik wil monitoren zou je een Brultech GreenEye Monitor kunnen gebruiken: http://www.brultech.com/greeneye/, die heeft 32 kanalen. Voor KNX zijn er schakelactoren met ingebouwde stroommeting mogelijk. Betaalbare alternatieven zijn 3-fases meters die uitleesbaar zijn via rs485 en Modbus/RTU. Je kunt ook 0-10V of 4-20mA current transformers aan de analoge input van een I/O-module kunnen hangen, maar de kosten daarvan lopen al snel op (10-20 dollar per CT als je ze uit China haalt)
Deze oplossingen kosten wel meer tijd om aan te leggen dat KNX of Loxone, dus daar moet je een afweging in maken.
Zolang je domoticasysteem nog niet operationeel is zou je 24V impulsrelais kunnen gebruiken om verlichting te schakelen via de 24V drukknoppen. De relais, drukknoppen en bekabeling kun je later gebruiken om de besturing te automatiseren (de drukknoppen sluit je aan op inputs en de impulsrelais bedien je via een 24V digitale uitgang).
ThinkPad heeft hierboven al wat links gegeven naar topics met meer informatie.
[ Voor 5% gewijzigd door Femme op 10-03-2017 10:56 ]